Dự án dạy học hình tượng người lính trong văn học (qua một số tác phẩm trong chương trình ngữ văn 12 “việt bắc” tố hữu, “tây tiến” quang dũng

Với việc có thể tạo ranhững thay đổi tích cực trong cách dạy, cách học của GV và HS; đem lại cho giờ họcNgữ văn một không khí học tập mới, DHDA đã trở thành một trong những PPDH“làm cho

( QUA MỘT SỐ TÁC PHẨM TRONG CHƯƠNG TRÌNH NGỮ VĂN 12 :

TÂY TIẾN - QUANG DŨNG; VIỆT BẮC-TỐ HỮU;

SỐ PHẬN CON NGƯỜI - SÔ LÔ KHỐP)

Bộ môn : Ngữ Văn Người thực hiện : Hoàng Thị Hiền Lương Năm thực hiện : 2020 – 2021

NGHÖ AN - 2021

I PHẦN MỞ ĐẦU

1.1.Lý do chọn đề tài

1.2 Mục đích nghiên cứu

1.3 Đối tượng nghiên cứu

1.4 Phương pháp nghiên cứu

II PHẦN NỘI DUNG

2.1 Cơ sở lí luận của SKKN

2.2 Cơ sở thực tiễn

2.3 Tổ chức dạy học theo dự án “Hình tượng người lính trong văn học”

2.3.1 Quy trình thiết kế dự án dạy học theo phương pháp DHDA

2.3.2 Quy trình tổ chức dạy học dự án “Hình tượng người línhtrong văn học”

III KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ

I PHẦN MỞ ĐẦU I.1 Lý do chọn đề tài

Chúng ta đang sống trong thế kỉ XXI- thế kỉ của khoa học và công nghệ Sựphát triển của khoa học kĩ thuật và công nghệ tác động đến tất cả các lĩnh vực trongcuộc sống Nó đòi hỏi con người không chỉ là sự hiểu biết đơn thuần về kiến thức tựnhiên hay xã hội mà còn là sự thành thạo của rất nhiều kĩ năng để có thể thích ứng với

cuộc sống Viện sĩ A.A.Xmianốp (Liên Xô cũ) đã viết: “Sự tiến bộ kì diệu của khoa

học kĩ thuật, số liệu các tri thức cần lĩnh hội tăng lên một cách ghê gớm, đòi hỏi chúng ta phải thay đổi căn bản cả nội dung giáo dưỡng lẫn phương pháp dạy học (PPDH) PPDH phải nhằm phát triển tối đa sự suy nghĩ độc lập của HS, kĩ năng đạt đến và vận dụng tri thức” Điều đó đặt ra bài toán thách thức cho quá trình giáo dục

và đào tạo nguồn nhân lực cho tất cả các nước trên thế giới Theo xu hướng này, ở

nước ta đổi mới PPDH nói chung và dạy học Ngữ văn nói riêng đã trở thành một yêucầu vừa hiển nhiên vừa bức thiết không chỉ với các Ban ngành quản lí giáo dục màcòn riêng với từng cá nhân GV đang trực tiếp tham gia việc giảng dạy

Thực tế cho thấy: lý luận về đổi mới phương pháp và các PPDH mới rất đadạng, khoa học, sát thực song khi áp dụng vì điều kiện khách quan lẫn chủ quan, cónhiều PPDH chưa áp dụng được hoặc áp dụng đạt hiệu quả không cao Điều đó dẫnđến bối cảnh chung của Việt Nam hiện nay là rất nhiều GV còn lúng túng trong việcxác định một PPDH Ngữ văn nhằm gây được nhiều hứng thú cho HS và tích cực hóahoạt động học tập của HS Thực trạng nhiều HS phổ thông hiện nay không thích họcVăn, chán học văn, sợ học Văn, xem nhẹ môn Văn vẫn còn là vấn đề khá phổ biến

Là một trong những PPDH đã được nghiên cứu và áp dụng thành công ở nhiều

nước trên thế giới (ví dụ như chương trình dạy học của Intel, phiên bản 10.4), trong

nhiều thập kỉ vừa qua, việc triển khai dự án trong thực tế đã chính thức trở thành mộtchiến lược dạy học DHDA đã chiếm được vị trí đáng nể trong lớp học sau khi cácnhà nghiên cứu hệ thống lại những điều GV đã biết từ lâu: HS sẽ hứng thú hơn vớiviệc học khi có cơ hội thâm nhập vào những vấn đề phức tạp, mang tính thách thứccao và đôi khi đầy rẫy những vấn đề nhƣng rất sát với thực tế đời sống Vì thế,DHDA đã thể hiện được quan điểm nổi bật của mình trong việc hướng tới các mụctiêu của giáo dục hiện đại mà UNESCO đề xướng: “Học để biết, học để làm, học đểchung sống, học để tự khẳng định mình” Với đặc điểm này, việc đưa DHDA vào tổchức dạy học nói chung và dạy học Ngữ văn nói riêng sẽ là một trong những phươnghướng góp phần đào tạo con người toàn diện phù hợp với xu thế hội nhập quốc tếcũng như đáp ứng được đòi hỏi của xã hội tri thức

Tìm hiểu các vấn đề lý thuyết và quy trình vận dụng DHDA, có thể dễ dàngnhận thấy hòan tòan có khả năng vận dụng được DHDA vào thực tiễn dạy học mônNgữ văn ở trường THPT nhằm phát huy tính tích cực, chủ động của HS trong học tập;tạo được hứng thú cho HS và góp phần đa dạng hóa các PPDH Với việc có thể tạo ranhững thay đổi tích cực trong cách dạy, cách học của GV và HS; đem lại cho giờ họcNgữ văn một không khí học tập mới, DHDA đã trở thành một trong những PPDH

“làm cho GV chỉ cần dạy ít mà HS học được nhiều và làm cho nhà trường bớt sự

nhàm chán và bớt sự nhọc nhằn”

Ở Nước ta, từ năm 2003, phương pháp DHDA đã được Bộ Giáo dục & Đàotạo kết hợp với tập đoàn Intel Việt Nam triển khai thí điểm tại 20 trường học -sinhviên ở nhiều nước có nền giáo dục tiến tiến như: Mĩ, Anh, Pháp, Nhật…hào hứng đónnhận và áp dụng, DHDA ngày càng được phổ biến rộng rãi, được phát triển và hoànthiện cho phù hợp với thực tiễn

Từ những lý do trên, tôi muốn áp dụng phương pháp DHDA vào trong thựctiễn môn Ngữ văn tại trường THPT mà tôi đang trực tiếp giảng dạy Việc dạy họctheo hướng phát huy năng lực của học sinh như Chương trình GDPT tổng thể năm

2018, đã trở thành cơ hội cũng là một yêu cầu bức thiết để giáo viên thay đôit PP dạyhọc của mình Với DHDA, học sinh có thể chủ động trong quá trình tiếp cận, lĩnh hộitri thức, từ đó phát huy các năng lực chung, năng lực đặc thù của mình, để vận dụngcác kiến thức đã học vào trong thực tế một cách hiệu quả Ngữ văn là một học đòi hỏirất nhiều sự trải nghiệm trong cảm xúc và hành động của người học Chính quá trìnhthực hiện các dự án dạy học có thể đem đến cho học sinh sự hứng thú với môn học,

có những nhận thức và trưởng thành trong nhận thức và thái độ, hành vi…

Trong một phạm vi bài viết nhỏ tôi không thể trình bày những dự án có thểthực hiện trong quá trình giảng dạy môn Ngữ văn tại trường THPT; Bởi vậy, tôi sẽ cụthể hóa nội dung qua thực tiễn của dự án dạy học mà tôi đã triển khai trong năm học

vừa qua :”Dự án dạy học: Hình tượng người lính trong văn học - (Qua một số tác

phẩm trong chương trình Ngữ văn 12: “Việt Bắc” - Tố Hữu, “Tây Tiến” - Quang Dũng, “Số phận con người” - Solokhop)

I.2 Mục đích nghiên cứu:

DHDA góp phần gắn lý thuyết với thực hành, tư duy và hành động, nhà trường

và xã hội, tham gia tích cực vào việc đào tạo năng lực làm việc tự lực, năng lực sángtạo, năng lực giải quyết các vấn đề phức hợp, tinh thần trách nhiệm và khả năng cộngtác làm việc của người học

Trong bối cảnh thời đại công nghệ, và tình hình thiên tai dịch bệnh đang diễnbiến khó kiểm soát, việc giáo viên theo sát hoạt động của học sinh gần như gặp nhiều

một thời gian tương đối dài Cùng với quá trình thực hiện dự án, học sinh có thể tựchiếm lĩnh những tri thức bài học một cách chủ động Việc báo cáo đề tài nếu thuận lợigiáo viên có thể tiến hành trực tiếp trên lớp, hoặc báo cáo online Quan trọng nhất là việcthực hiện dạy học theo Dự án có thể phát huy tối đa các năng lực chung và năng lực đặcthù của học sinh mà không cần phải lên lớp thường xuyên, và giáo viên cũng có thể đánhgiá được học sinh một cách toàn diện, khách quan dựa vào quá trình thực hiện và kết quả

dự án

I.3 Đối tượng nghiên cứu:

Dạy học Dự án có thể dùng cho một bài học cụ thể, hoặc dùng cho một “chùm”bài theo chủ đề Trong đề tài này, người viết muốn sử dụng DHDA để kết nối các tácphẩm viết về đề tài người lính trong chương trình Ngữ văn 12, cụ thể là qua 3 văn bản :Việt Bắc (Tố Hữu), Tây Tiến (Quang Dũng), Số phận con người (Solokhop)

I.4 Phương pháp nghiên cứu:

Dựa trên lí thuyết về phương pháp DHTDA, tôi đã ứng dụng trong nhiều bài

dạy Việc vận dụng phương pháp mới này được thể hiện bằng những việc làm cụthể sau:

- Đề xuất được quy trình thiết kế dự án dạy học cho việc dạy học bộ môn NgữVăn

- Thiết kế được một số dự án dạy học từ các bài cụ thể trong chương trình

II PHẦN NỘI DUNG.

II.1 Cơ sở lí luận của SKKN:

Dạy học theo dự án (DHDA) là một hình thức dạy học, trong đó người học thực hiện một nhiệm vụ học tập phức hợp, có sự kết hợp giữa lý thuyết và thực hành, có tạo ra các sản phẩm có thể giới thiệu Nhiệm vụ này được người học thực hiện với tính tự lực cao trong toàn bộ quá trình học tập, từ việc xác định mục đích, lập kế hoạch, đến việc thực hiện dự án, kiểm tra, điều chỉnh, đánh giá quá trình và kết quả thực hiện Làm việc nhóm là hình thức cơ bản của DHDA

Trong các tài liệu về dạy học dự án có rất nhiều đặc điểm được đưa ra Các nhà

sư phạm Mỹ đầu thế kỷ 20 khi xác lập cơ sở lý thuyết cho PPDH này đã nêu ra 3 đặc điểm cốt lõi của DHDA: định hướng HS, định hướng thực tiễn và định hướng sản phẩm Có thể cụ thể hoá các đặc điểm của DHDA như sau:

Định hướng thực tiễn: Chủ đề của dự án xuất phát từ những  tình huống của

thực tiễn xã hội, thực tiễn nghề nghiệp cũng như thực tiễn đời sống Nhiệm vụ dự án cần chứa đựng những vấn đề phù hợp với trình độ và khả năng của người học

Có ý nghĩa thực tiễn xã hội: Các dự án học tập góp phần gắn việc học tập trong

nhà trường với thực tiễn đời sống, xã hội Trong những trường hợp lý tưởng, việc thực hiện các dự án có thể mang lại những tác động xã hội tích cực

Định hướng hứng thú người học: HS được tham gia chọn đề tài, nội dung học

tập phù hợp với khả năng và hứng thú cá nhân Ngoài ra, hứng thú của người học cầnđược tiếp tục phát triển trong quá trình thực hiện dự án

Tính phức hợp: Nội dung dự án có sự kết hợp tri thức của nhiều lĩnh vực hoặc

môn học khác nhau nhằm giải quyết một vấn đề mang tính phức hợp

Định hướng hành động: Trong quá trình thực hiện dự án có sự kết hợp giữa

nghiên cứu lý thuyết và vận dung lý thuyết vào trong hoạt động thực tiễn, thực hành.Thông qua đó, kiểm tra, củng cố, mở rộng hiểu biết lý thuyết cũng như rèn luyện kỹnăng hành động, kinh nghiệm thực tiễn của người học

Tính tự lực cao của người học : Trong DHDA, người học cần tham gia tích cực

và tự lực vào các giai đoạn của quá trình dạy học.  Điều đó cũng đòi hỏi và khuyếnkhích tính trách nhiệm, sự sáng tạo  của người học GV chủ yếu đóng vai trò tư vấn,hướng dẫn, giúp đỡ Tuy nhiên mức độ tự lực cần phù hợp với kinh nghiệm, khả năngcủa HS và mức độ khó khăn của nhiệm vụ

Cộng tác làm việc: Các dự án học tập thường được thực hiện theo nhóm, trong đó

có sự cộng tác làm việc và sự phân công công việc giữa các thành viên trong nhóm

viên tham gia, giữa HS và GV cũng như với các lực lượng xã hội khác tham gia trong

dự án Đặc điểm này còn được gọi là học tập mang tính xã hội

Định hướng sản phẩm: Trong quá trình thực hiện dự án, các sản phẩm được tạo

ra Sản phẩm của dự án không giới hạn trong những thu hoạch lý thuyết, mà trong đa

số trường hợp các dự án học tập tạo ra những sản phẩm vật chất của hoạt động thựctiễn, thực hành Những sản phẩm này có thể sử dụng, công bố, giới thiệu

Các dạng của dạy học theo dự án

DHDA có thể được phân loại theo nhiều phương diện khác nhau Sau đây làmột số cách phân loại dạy học theo dự án:

a Phân loại theo chuyên môn:

- Dự án trong một môn học: trọng tâm nội dung nằm trong một môn học

- Dự án liên môn: trọng tâm nội dung nằm ở nhiều môn khác nhau

- Dự án ngoài chuyên môn: Là các dự án không phụ thuộc trực tiếp vào các mônhọc, ví dụ dự án chuẩn bị cho các lễ hội trong trường

b Phân loại theo sự tham gia của người học: dự án cho nhóm HS, dự án cá

nhân Dự án dành cho nhóm HS là hình thức dự án dạy học chủ yếu Trong trườngphổ thông còn có dự án toàn trường, dự án dành cho một khối lớp, dự án cho một lớphọc

c Phân loại theo sự tham gia của GV: dự án dưới sự hướng dẫn của một GV, dự

án với sự cộng tác hướng dẫn của nhiều GV

d Phân loại theo quỹ thời gian:

- Dự án nhỏ: thực hiện trong một số giờ học, có thể từ 2-6 giờ học

- Dự án trung bình: dự án trong một hoặc một số ngày (“Ngày dự án”), nhưng giớihạn là một tuần hoặc 40 giờ học

- Dự án lớn: dự án thực hiện với quỹ thời gian lớn, tối thiểu là một tuần (hay 40giờ học), có thể kéo dài nhiều tuần (“Tuần dự án”)

e Phân loại theo nhiệm vụ

Dựa theo nhiệm vụ trọng tâm của dự án, có thể phân loại các dự án theo cácdạng sau:

- Dự án tìm hiểu: là dự án khảo sát thực trạng đối tượng

- Dự án nghiên cứu: nhằm giải quyết các vấn đề, giải thích các hiện tượng, quátrình

- Dự án thực hành: có thể gọi là dự án kiến tạo sản phẩm, trọng tâm là việc tạo racác sản phẩm vật chất hoặc thực hiện một kế hoạch hành động thực tiễn, nhằm thựchiện những nhiệm vụ như trang trí, trưng bày, biểu diễn, sáng tác.

- Dự án hỗn hợp: là các dự án có nội dung kết hợp các dạng nêu trên

Các loại dự án trên không hoàn toàn tách biệt với nhau Trong từng lĩnh vựcchuyên môn có thể phân loại các dạng dự án theo đặc thù riêng

2.2 Cơ sở thực tiễn:

Những tác phẩm được thực hiện trong dự án này hầu hết đều có dung lượngthời gian tiết học theo PPCT khá dài, nên đây là cơ sở để giáo viên và học sinh có thểtiến hành một cách bài bản, chỉn chu và hiệu quả

Việc dạy học theo tổ chức các hoạt động cho học sinh là một nội dung được ưutiên hàng đầu trong Chương trình giáo dục phổ thông tổng thể 2018 Cùng với đó giáoviên và học sinh được khuyến khích sử dụng linh hoạt các phương tiện, công nghệdạy học để phát huy tính chủ động tích cực trong dạy và học

Trong bối cảnh thiên tai, dịch bệnh khó lường của giai đoạn gần đây, việc dạyhọc theo dự án phát huy hiệu quả để học sinh tăng cường tự học, không nhất thiếtthường xuyên đến lớp nếu điều kiện bất khả kháng

2 3 Tổ chức dạy học theo dự án “Hình tượng người lính trong văn học”

(Qua một số tác phẩm trong chương trình Ngữ văn 12: “Việt Bắc” - Tố Hữu, “Tây Tiến” - Quang Dũng, “Số phận con người” - Solokhop)

Sáng kiến được chúng tôi tiến hành tại trường THPT Phan Bội Châu và được hiện

thực hóa trong quá trình giảng dạy môn Ngữ Văn do tôi giảng dạy Vì vậy, tôi đãthực hiện các bước để hiện thực hóa dự án này khá hiệu quả:

2.3.1 Quy trình thiết kế dự án dạy học theo phương pháp DHDA

Chúng tôi đưa ra quy trình khái quát gồm 6 bước như sau:

nhiệm vụ 

kết, đánh giá.

2.3.2 Quy trình tổ chức dạy học dự án “Hình tượng người lính trong văn học”

Bước 1: Xác định nội dung kiến thức có thể hình thành dự án

- Kiến thức trọng tâm trong 3 tác phẩm trong chương trình Ngữ văn lớp 12

dung và tính dân tộc trong

nghệ thuật biểu hiện của

phong cách thơ Hố Hữu

thiết của những người

kháng chiến với Việt Bắc

với nhân dân với đất nước;

+ Phong cách thơ: hồn thơphóng khoáng, hồn hậu,lãng mạn, tài hoa

*Về tác phẩm:

- Cảm nhận được vẻ đẹphùng vĩ, mĩ lệ của thiênnhiên Miền tây và nét hàohoa dũng cảm, vẻ đẹp bitráng của hình ảnh ngườilính Tây Tiến

- Nắm được những nét đặcsắc về nghệ thuật của bàithơ: bút pháp lãng mạn,những sáng tạo về hìnhảnh và giọng điệu

- Rèn luyện kĩ năng cảmthụ thơ

*Về tác giả:

- Sôlôkhốp là nhà tiểuthuyết tài năng và là mộttrong những nhà văn lớnnhất thế kỉ XX của nướcNga, được nhận giải Nô-ben năm 1965

- Ông theo đuổi lối viếtđúng với sự thật; kết hợpgiữa chất bi và hùng, chất

sử thi và tâm lí; bám sátcác vấn đề số phận đấtnước và số phận cá nhân

*Về tác phẩm:

– Đoạn trích khẳng địnhsức mạnh tiềm ẩn vànhững cống hiến của nhândân Nga, thể hiện lòngkhâm phục và tin tưởng ởtính cách Nga kiên cường

và nhân hậu

– Nhân vật trung tâm củatác phẩm là một người línhdũng cảm trong chiến đấutrước kẻ thù, một ngườilao động có trách nhiệmcao cả và nghị lực phithường trong cuộc sống

và biểu hiện chủ nghĩa anhhùng ca của người lính

đời thường Đặt nhân vậtvào nhiều mối quan hệ vớidân tộc, nhân dân, thời đại,gia đình, nhà văn đã nângnhân vật lên tầm vóc sửthi

- Tác phẩm được kề theongôi thứ nhất, kết cấu theotrình tự thời gian, kiểutruyện lồng trong truyện

Bước 2: Thiết lập dự án

a) Mục tiêu dự án:

Giúp học sinh nắm được kiến thức cơ bản về tác giả, tác phẩm, thể loại…

Cảm nhận được vẻ đẹp của hình tượng người lính trong mỗi tác phẩm

b) Xây dựng nội dung công việc:

- Giao nhiệm vụ cho các nhóm thực hiện

- Yêu cầu chung :

 Mỗi tổ sơ đồ hóa các nội dung phân công trên giấy A3, A2…

 Khuyến khích vẽ hình ảnh minh họa

 Mỗi tổ chuẩn bị một tiết mục văn nghệ nhỏ về đề tài người lính

c) Lập kế hoạch đánh giá: Xây dựng hệ thống phiếu đánh giá về tinh thần, thái

độ làm việc, các kĩ năng làm việc, chất lượng nội dung công việc…

Bước 3: Giao nhiệm vụ

- Phân chia học sinh thành các nhóm, giao nhiệm vụ cho từng nhóm

Nhóm 1: Hình ảnh người lính trong bài thơ “Việt Bắc” (Tố Hữu)

Nhóm 2: Hình ảnh người lính trong “Tây Tiến” (Quang Dũng)

Nhóm 3: Hình ảnh người lính trong : “Số phận con người” (Sôlôkhốp)

Nhóm 4 : Lập bảng so sánh hình ảnh người lính trong 3 tác phẩm trên; Từ đó liên hệ hình ảnh người lính trong thời bình (cụ thể trong giai đoạn hiện nay)

- Yêu cầu về thời gian: 1 tuần

- Công bố tiêu chí đánh giá cụ thể

Bước 4: Thực hiện dự án

a Học sinh trực tiếp thực hiện dự án thông qua sự hỗ trợ của giáo viên.

- Cử ra nhóm trưởng – trực tiếp phân

công nhiệm vụ cho từng bạn

- Tham khảo các tài liệu từ mạng xã hội,

sách tham khảo

- Thảo luận, thống nhất nội dung và trình

bày vào báo cáo

- Sơ đồ hóa nội dung trình bày hiệu quả

- Cử đại diện nhóm trình bày báo cáo

trước lớp

- Viết bản thu hoạch sau khi thực hiện dự

án

- Tham khảo tiến độ và hoạt động của các

nhóm khác để kịp thời điều chỉnh hoạt

- Tư vấn, hỗ trợ, tạo điều kiện cho họcsinh tiếp cận với những tài liệu thamkhảo cần thiết cho dự án

- Kịp thời hỗ trợ những vướng mắc trongquá trình thực hiện dự án cho học sinh.Đưa ra những lời khuyên cần thiết để cácnhóm có thể hoạt động hiệu quả nhất

- Nhắc nhở học sinh về tiến độ thực hiện

dự án để học sinh tập trung và không bịxao nhãng

không ảnh hưởng đến chất lượng dự án

- Thành phần tham gia: Đại diện lớp và các bạn học sinh tiêu biểu

- Mục đích:

+ Thắp hương, tri ân liệt sĩ đã ngã xuống vì sự bình an của nhân dân

+ Giáo dục truyền thống uốn nước nhớ nguồn

+ Nhận thức về ý nghĩa của tuổi trẻ, của lý tưởng sống, để rút ra những bài học chochính bản thân mình

c Học sinh viết báo cáo sau khi hoàn thành dự án.

Giáo viên yêu cầu mỗi nhóm viết báo cáo dự án theo mẫu sau:

BÁO CÁO QUÁ TRÌNH VÀ KẾT QUẢ THỰC HIỆN DỰ ÁN

Kính gửi:

Nhóm thực hiện : (Nhóm trưởng và các thành viên cụ thể)

Nội dung dự án được giao :

I Tình hình chung

1 Công việc thực hiện :………

2 Thái độ và trách nhiệm của các thành viên

Bước 5: Trình bày sản phẩm

a Giáo viên giới thiệu mục đích và ý nghĩa của dự án

b Học sinh tổ chức trình bày dự án dưới sự dẫn dắt của lớp trưởng

c Các nhóm lần lượt trình bày và biểu diễn văn nghệ theo thứ tự được phân công

- Nhóm 2: Nội dung trình bày: Hình tượng người lính trong tác phẩm Tây Tiến của Quang Dũng.

Văn nghệ: múa và hát: Tây Tiến

Nhóm 3: Nội dung trình bày: Hình tượng người lính trong tác phẩm Số phận con người của Sôlôkhốp.

Văn nghệ: múa và hát: Cô gái mở đường.

- Nhóm 4: Nội dung trình bày: So sánh hình tượng người lính trong ba tác phẩm trên, từ đó liên hệ đến hình ảnh người lính trong cuộc sống hiện nay.

Văn nghệ: Múa và hát: Chúng tôi là chiến sĩ

d Giáo viên tổ chức cho học sinh trao đổi, thảo luận, nhận xét về các nhóm

e Giáo viên phát phiếu nhận xét cho từng cá nhân về kết quả thực hiện dự án của mỗinhóm

- Giáo viên nhận xét đánh giá về các nhóm theo từng tiêu chí cụ thể như sau:

+ Về quá trình thực hiện dự án

+ Về tinh thần hợp tác và hoạt động cá nhân hiệu quả của mỗi nhóm

+Về kết quả của các nhóm

+Về tinh thần trao đổi, thảo luận của lớp trong buổi báo cáo

- Giáo viên hệ thống hóa lại kiến thức, củng cố bài học được rút ra sau khi thực

hiện dự án

* Giáo viên tổ chức hoạt động ngoại khóa về nguồn cho học sinh.

- Giáo viên dẫn học sinh đến thắp hương tưởng nhớ Đồng chí Đại úy Đinh VănTrung- một trong những liệt sĩ đã hy sinh tại Rào Trăng trong khi cứu giúp đồng bàomiền trung gặp lũ lụt năm 2020

- Giáo viên cùng học sinh đã có buổi trò chuyện cùng gia đình liệt sĩ Đinh Văn Trung,được nghe những lời chia sẻ đầy tình cảm của cha mẹ liệt sĩ, tiếp thêm động lực, niềmtin, khát vọng sống đẹp cho các bạn trẻ

III KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 3.1 Kết luận

Với những điều đã trình bày ở trên, sáng kiến : Dạy học theo dự án “Hìnhtượng người lính trong văn học” vừa có ý nghĩa củng cố hệ thống kiến thức cơ bản,vừa hình thành các năng lực chung và riêng cho học sinh, từ đó định hướng nhiều thái

độ sống tích cực, ý nghĩa…

Theo kết quả thống kê của giáo viên sau khi thực hiện DHDA ở lớp 12 C1trường THPT Chuyên Phan Bội Châu, thì đa phần các em thích nghi rất tốt và đạtđược những năng lực đáng ghi nhận Cụ thể :

- DHDA thực chất không phải là hình thức dạy học quá mới, mà chỉ là càng ngày

càng phát huy được hiệu quả cao Đặc biệt trong thời đại giáo dục lấy mục tiêu pháttriển năng lực của học sinh làm trung tâm, thì đây có thể xem là một phương pháp dạyhọc sáng tạo, vừa giúp học sinh chủ động chiếm lĩnh tri thức, vừa phát huy được cácmục đích, yêu cầu của đổi mới giáo dục

- Tính mới của dự án này chính là ở chỗ giáo viên giao toàn quyền tổ chức, thực hiện

và báo cáo dự án cho học sinh; giáo viên chỉ đóng vai trò hướng dẫn, hỗ trợ Bởi vậy,không chỉ kiểm tra được năng lực học tập của học sinh, giáo viên còn có thể nâng caonăng lực của chính mình, cùng học, cùng tìm hiểu, cùng rút kinh nghiệm với học trò

- Dự án Dạy học về hình tượng người lính của lớp 12C1 trường Chuyên Phan BộiChâu được thực hiện trong những ngày tháng đau thương, tang tóc của dịch bệnhCovid 19 và lũ lụt miền trung 2020, nên càng có ý nghĩa thời sự Không chỉ củng cốkiến thức các bài học trong chương trình, mà dự án còn giúp học sinh có cái nhìn sâusắc về những hy sinh của người lính trong thời chiến cũng như trong thời bình; từ đóhình thành lối sống ân nghĩa, sống đẹp sống hướng thiện, sống có lý tưởng, có tráchnhiệm với cộng đồng Đây cũng là một hoạt động có ý nghĩa như một nén tâm nhangtri ân, tưởng nhớ tới những người liệt sĩ đã ngã xuống vì sự bình yên của nhân dân…

- Tính mới của dự án còn kết hợp hoạt động giáo dục kiến thức và giáo dục kỹ năng.Trong quá trình thực hiện dự án, giáo viên cùng học sinh đã tham gia một số hoạtđộng đền ơn đáp nghĩa, trong đó có hoạt động thắp hương tưởng nhớ tới liệt sĩ vừa hysinh trong khi cứu giúp người dân miền trung gặp lũ lụt 2020

3.1.2 Tính hiệu quả.

- Theo chính sự đánh giá của học sinh, khi áp dụng phương pháp DHDA vào việc dạyhọc hình tượng người lính trong các tác phẩm văn học, hiệu quả tuyên truyền về

truyền thống Uống nước nhớ nguồn cao, và thiết thực hơn nhiều; giúp học sinh tựnhận thức về giá trị và ý nghĩa của cuộc sống hòa bình, từ đó hình thành lối sống ýnghĩa cho bản thân

- Trong hoàn cảnh môi trường, xã hội có nhiều biến động như giai đoạn hiện nay, việchọc tập thường xuyên ở trường học có thể bị gián đoạn do dịch bệnh, thiên tai; nênDHDA phát huy hiệu quả cao, học sinh có thể tự làm việc tại nhà, trao đổi thông quamạng xã hội, và thậm chí có thể tổ chức báo cáo online dưới sự hướng dẫn của giáoviên…

- Ngoài ra việc thực hiện DHDA còn đem đến những hiệu quả xã hội khá thiết thựcnhư:

+ Không khí lớp học: Khi GV đưa ra dự án và yêu cầu các nhóm thảo luận đểhoàn thành mục tiêu bài học thì các em rất sôi nổi và hào hứng tranh luận, nêu ý kiến

để hoàn thiện dự án; Rất tích cực, hào hứng tham gia dự án, mạnh dạn, nhiệt tình điđiều tra ; Thảo luận, tranh biện để rút ra kết luận của nhóm mình, đồng thời mạnh dạntrình bày kết quả, hồi hộp chờ đợi sự đánh giá của giáo viên Đặc biệt các em đều thấyrất hứng thú với việc mở rộng kiến thức thực tế; thấy yêu môn Văn hơn vì nó thiếtthực với cuộc sống hơn… Mỗi tiết học qua đi thật nhẹ nhàng, thoải mái nhưng vẫnhiệu quả với cả thầy và trò

+ Về kiến thức: kết quả dự án thể hiện học sinh không chỉ nắm bắt được nhữngnội dung kiến thức mà còn hiểu rộng hơn, sâu hơn nhiều vấn đề Tự phát hiện và giảiquyết các vấn đề trong nội dung kiến thức

+ Kĩ năng sống của các em được nâng cao rõ rệt: Kĩ năng làm việc nhóm; kĩnăng giao tiếp; phương pháp xử lí tình huống, số liệu…

+ Đặc biệt, với những kiến thức được cung cấp theo phương pháp dạy học mới, học sinh sẽ dễ dàng áp dụng những gì từ tác phẩm văn chương vào trong thực tiễn cuộc sống, làm thay đổi khá nhiều những nhận thức, tư tưởng, tình cảm, thái độ của các em với mong muốn làm cuộc sống này trở nên tốt đẹp, nhân văn hơn

3.2 Khả năng áp dụng.

- Sáng kiến này có thể áp dụng rộng rãi ở tất cả các trường THPT trên nhiều đốitượng học sinh khác nhau và ở các khu vực khác nhau Đặc biệt, từ năm 2015, phânphối chương trình được xây dựng theo chuyên đề thì càng dễ vận dụng phương phápdạy học này

3.3 Đề xuất

Để những hoạt động trải nghiệm sáng tạo đạt được hiệu quả thiết thực cần có sự