Áp dụng mô hình lớp học đảo ngược trong dạy học sinh học bài 15 tiêu hóa ở động vật sinh học 11 cơ bản

Dạy học theo mô hình lớp học đảo ngược - Flipped Classroom là một trongnhững phương pháp dạy học hiện đại và đáp ứng được những yêu cầu nêu trên.Thay vì giảng bài như thường lệ, giáo viê

PHẦN I ĐẶT VẤN ĐỀ

1 Lí do chọn đề tài

Mục tiêu chiến lược phát triển giáo dục 2011-2020 theo quyết định số711/QĐ-TTg ngày 13/6/2012 đã chỉ ra rằng, nền giáo dục của nước ta cần cónhững đổi mới sâu rộng, toàn diện mọi thành tố của quá trình dạy học hướngđến sự hình thành, phát triển năng lực và khả năng học tập suốt đời cho họcsinh

Bên cạnh đó, trong công cuộc đổi mới toàn diện ngành giáo dục, đổi mớiphương pháp dạy học có ý nghĩa quyết định cần được triển khai ở các môn học

và cấp học Một trong những định hướng đổi mới phương pháp dạy học hiệnnay là áp dụng các phương pháp dạy học tích cực đã được các nền giáo dục tiêntiến trên thế giới áp dụng vào thực tiễn dạy học các môn học hiệu quả Cácphương pháp dạy học hiện đại đều có mục tiêu trung tâm là người học, phát huynăng lực nhận thức, năng lực độc lập, sáng tạo, phát hiện và giải quyết vấn đềcủa người học

Dạy học theo mô hình lớp học đảo ngược - Flipped Classroom là một trongnhững phương pháp dạy học hiện đại và đáp ứng được những yêu cầu nêu trên.Thay vì giảng bài như thường lệ, giáo viên lại là một người hướng dẫn, ngượclại người học thay vì tiếp thu kiến thức một cách thụ động từ giáo viên, các em

sẽ phải tự tiếp cận kiến thức ở nhà, tự mình trải nghiệm, khám phá, tìm tòi cácthông tin liên quan về bài học Mô hình này giúp học sinh phát huy và rèn luyệntính tự học, tính chủ động làm chủ quá trình học tập của chính bản thân màkhông còn bị động, phụ thuộc trong quá trình khám phá tri thức

Xuất phát từ những lí do trên, nhóm chúng tôi mạnh dạn lựa chọn đề tài:

“ Áp dụng mô hình lớp học Đảo ngược trong dạy học Sinh học bài Tiêu hóa ở động vật- Sinh học 11 cơ bản”

15-2 Mục đích nghiên cứu

Thiết kế, xây dựng và sử dụng mô hình lớp học đảo ngược trong dạy học phầnB- Chuyển hóa vật chất và năng lượng ở động vật – Sinh học 11 cơ bản, nhằm pháthuy tính tích cực của học sinh, nâng cao hiệu quả dạy học Sinh học nói chung vàSinh học 11 nói riêng

3 Đối tượng nghiên cứu

Học sinh khối 11 bậc trung học phổ thông

4 Giới hạn của đề tài

Vì thời gian có hạn đề tài mới chỉ tập trung thiết kế, xây dựng và sử dụng mô hìnhlớp học đảo ngược trong dạy bài 15 “ Tiêu hóa ở động vật- Sinh học 11 cơ bản”

5 Phương pháp nghiên cứu

5.1 Phương pháp nghiên cứu lý thuyết

- Nghiên cứu tài liệu và các công trình nghiên cứu đổi mới PPDH theo hướngtích cực hóa việc học của học sinh

- Nghiên cứu về cấu trúc và nội dung chương trình Sinh học 11 cơ bản (phầnChuyển hóa vật chất và năng lượng ở động vật)

- Nghiên cứu cơ sở lý luận về các phương pháp, biện pháp thiết kế và sử dụng

mô hình lớp học đảo ngược trong nội dung bài 15 “Tiêu hóa ở động vật – Sinh học

11 cơ bản” theo hướng phát huy tính tích cực học tập của học sinh

5.2 Phương pháp chuyên gia

Gặp gỡ, trao đổi, tiếp thu ý kiến của các đồng nghiệp để tham khảo ý kiến làm

cơ sở cho việc nghiên cứu đề tài

5.3 Phương pháp thực tập sư phạm

Thực nghiệm sư phạm ở trường THPT, tiến hành theo quy trình của đề tàinghiên cứu khoa học giáo dục để đánh giá hiệu quả của đề tài nghiên cứu

5.4 Phương pháp thống kê toán học

Sử dụng phương pháp này để thống kê, xử lý, đánh giá kết quả thu được

PHẦN II NỘI DUNG

I Cơ sở của đề tài

1 Bản chất của mô hình lớp học Đảo ngược

Lớp học đảo ngược (flipped classroom) là một dạng thức của mô hình học

tập kết hợp kể trên, giúp tối ưu hóa thời gian trên lớp học trực diện nhờ tăng

cường ứng dụng CNTT trong các nhiệm vụ tự học ở nhà của học sinh Theo đó,

GV giao nhiệm vụ cho HS nghiên cứu bài học ở nhà, tiếp nhận một phần kiến

thức bài học qua video bài giảng của GV hoặc video bài giảng trên mạng và cáchọc liệu điện tử (PDF, PPT slides); chuẩn bị cho phần thực hành trên lớp; chủ độngthảo luận với GV và bạn bè qua mạng HS chủ động trong việc tìm hiểu, tiếp nhận

lý thuyết; có thể xem video bất kỳ lúc nào; có thể dừng bài giảng lại, ghi chú vàxem lại nếu cần (điều này là không thể nếu nghe GV giảng dạy trên lớp) Như vậy,

GV định hướng việc tự lực, tìm hiểu, tiếp nhận kiến thức mới cho học sinh thôngqua các video bài giảng và học liệu điện tử đã chuẩn bị sẵn Những video bài giảng

và học liệu điện tử khác được thiết kế để truyền tải nội dung tập trung vào lýthuyết

Đến lớp, GV không giảng giải những nội dung trong video bài học nữa

mà chỉ thảo luận, giải thích những vấn đề khó mà HS không hiểu; kiểm tra cácquan niệm, sự hiểu của HS (sai lầm, thắc mắc) để kịp thời hỗ trợ, phân tích giúptừng HS nắm vững kiến thức Thời gian còn lại trên lớp, GV tổ chức cho HS tìmhiểu sâu, vận dụng kiến thức theo nhóm thông qua các phương pháp dạy học tíchcực; qua đó, giúp HS hiểu sâu kiến thức hơn đồng thời phát triển phẩm chất, nănglực Khi học trực tiếp trên lớp, HS học được nhân cách, phương pháp nhận thức,cách thức làm việc của thầy cô và bạn bè để hoàn thiện bản thân

Mô hình này đảo ngược quá trình học truyền thống; việc nghe giảng, tiếpnhận kiến thức được dời ra ngoài giờ học và "bài tập về nhà" (luyện tập, vận dụng)được chuyển một phần thành hoạt động trên lớp Đảo ngược trọng tâm của quátrình dạy học từ “hoạt động dạy là trung tâm” sang “hoạt động học là trung tâm”.Tăng cường hoạt động học vừa là con đường, vừa là đích đến HS bắt buộc phảixem các bài giảng đa phương tiện (thường là video) ở nhà, qua mạng trước khi đếnlớp Trong giờ học ở lớp, GV sẽ không giảng lại nội dung video mà tận dụng tối đathời gian để tổ chức cho HS vận dụng kiến thức, rèn luyện kĩ năng, thảo luận nhómhoặc triển khai các dự án, giải quyết các vấn đề mở, giúp HS hiểu sâu hơn hoặc mởrộng sáng tạo chủ đề được học

Như vậy, thời gian trên lớp dành cho các bài tập vận dụng cao, các nhiệm vụthực hành, thực nghiệm HS học thông qua đặt câu hỏi và trả lời câu hỏi với cácbạn cùng lớp Đồng thời, HS học theo nhóm và giúp đỡ lẫn nhau Đây là một quátrình mà cả người học ở trình độ cao và trình độ trung bình đều có lợi GV có nhiều

thời gian trợ giúp HS, giúp HS yếu kém hiểu bài và giúp HS có tư duy tốt mở rộngkiến thức HS có nhiều thời gian để hiểu hết nội dung bài học thay vì bị giới hạntrong thời gian của tiết học trên lớp Mô hình lớp học này thay đổi vai trò của GV

từ “một nhà hiền triết trên bục giảng” thành “một người hướng dẫn” và cho phépthầy, cô làm việc với từng cá nhân hay nhóm nhỏ HS trong các buổi lên lớp

Hình 1 Mô hình lớp học đảo ngược

Chuỗi hoạt động học được đảo ngược là nhằm hướng vào HS Thay vì, GVtruyền thụ kiến thức, điều khiển HS thì giờ đây, HS chủ động nghiên cứu các videobài giảng, học liệu điện tử để tiếp nhận kiến thức, hình thành các quan điểm riêng,đặt ra các câu hỏi có liên quan, và trước khi đến lớp đã có hiểu biết nhất định vềnội dung học Theo mô hình lớp học đảo ngược, hoạt động học của HS là trungtâm của quá trình dạy học; HS được tạo cơ hội để trình bày ý tưởng; đặt câu hỏi;làm rõ những thắc mắc, quan niệm sai lầm và phát triển năng lực vận dụng kiếnthức Theo Benjamin Bloom, trong môi trường lớp học đảo ngược, các hướng dẫn

cá nhân có hiệu quả hơn so với môi trường lớp học thông thường Như vậy, lớphọc đảo ngược bao gồm hai cấu phần: phần hoạt động học tập nhóm giàu tính hợptác, tương tác trên lớp học (theo thời khóa biểu của nhà trường) và phần nhiệm vụ

(bắt buộc) tự học ở nhà trên máy tính với các video bài giảng, học liệu điện tử.

Hình 2 Hai cấu phần của mô hình lớp học đảo ngược

2 Tổ chức dạy học theo mô hình lớp học đảo ngược

2.1 Nguyên tắc tổ chức hoạt động học tập theo mô hình lớp học đảo ngược

Lớp học đảo ngược đảm bảo nguyên tắc phải lấy người học làm trung tâm.Thời gian ở lớp được dành để khám phá các chủ đề sâu hơn và tạo ra những cơhội học tập thú vị Trong khi đó, những bài giảng, những video giáo dục trựctuyến được thiết kế để truyền tải nội dung bên ngoài lớp học Ở lớp học đảongược, việc truyền tải nội dung có thể ở nhiều hình thức, do giáo viên thiết kế.Ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học là điều kiện quan trọng để triểnkhai lớp học đảo ngược Cụ thể, các công cụ công nghệ thông tin sẽ hỗ trợngười học

-Nắm bắt được các nội dung chính một cách thuận lợi, phù hợp năng lực,phong cách học và với tốc độ học tập (ví dụ: tài liệu bài giảng số hóa, các nộidung đa phương tiện tương tác)

-Trình bày các học liệu phù hợp với phong cách học, phương thức học khácnhau (ví dụ: văn bản, video, âm thanh, đa phương tiện)

-Tạo cơ hội thảo luận, trao đổi và tương tác trong và ngoài lớp học (ví dụ:các công cụ trao đổi trực tuyến, chia sẻ xã hội, trả lời khảo sát, bỏ phiếu, cáccông cụ thảo luận, công cụ tạo nội dung)

-Cung cấp thông tin kịp thời cho phép tạo các cảnh báo, cập nhật và nhắcnhở người học (ví dụ: micro-blogging, công cụ thông báo)

- Cung cấp thông tin phản hồi tức thì, ẩn danh cho người dạy và người họcnhằm mục đích đánh giá và đánh giá cải tiến, điều chỉnh vì sự tiến bộ của ngườihọc (ví dụ: câu hỏi kiểm tra nhanh, câu hỏi thăm dò/khảo sát, các công cụ đánhgiá theo tiến trình)

- Thu thập dữ liệu về sự tiến bộ và thành tích học tập của người học, dự báocác khó khăn, thách thức đối với người học.

Theo lớp học truyền thống, mỗi bài học trên lớp đều có lượng thời gian nhấtđịnh Học sinh chưa nắm vững sẽ không có thêm thời gian để kịp hiểu bài.Nguyên tắc học nắm vững kiến thức loại bỏ cách tiếp cận trên, thay vào đó yêucầu mỗi học sinh nắm vững bài học trước khi chuyển sang bài khác Ở lớp họcđảo ngược, học sinh xem bài giảng và làm bài tập của mình khi họ đã nắm vữngbài trước

Hình 3 Quy trình chung dạy học theo mô hình lớp học đảo ngược

2.2 Đặc điểm của mô hình lớp học đảo ngược

Theo mô hình lớp học đảo ngược, học sinh xem các bài giảng ở nhà quamạng Giờ học ở lớp sẽ dành cho các hoạt động hợp tác giúp củng cố thêm cáckhái niệm đã tìm hiểu Học sinh sẽ chủ động trong việc tìm hiểu, nghiên cứu lýthuyết hơn, các em có thể tiếp cận video bất kỳ lúc nào, có thể dừng bài giảnglại, ghi chú và xem lại nếu cần (điều này là không thể nếu nghe giáo viên giảngdạy trên lớp) Công nghệ E-Learning giúp học sinh hiểu kỹ hơn về lý thuyết từ

đó sẵn sàng tham gia vào các buổi học nhóm, bài tập nâng cao tại giờ học củalớp Điều này giúp việc học tập hiệu quả hơn, giúp người học tự tin hơn

Lớp truyền thống, học sinh đến trường nghe giảng bài thụ động và hình thứcnày được giới chuyên môn gọi là “Low thinking” Sau đó, các em về nhà làmbài tập và quá trình làm bài tập sẽ khó khăn nếu học sinh không hiểu bài

Với lớp học đảo ngược, việc tìm hiểu kiến thức được định hướng bởi ngườithầy (thông qua những giáo trình E-Learning đã được giáo viên chuẩn bị trướccùng thông tin do học sinh tự tìm kiếm), nhiệm vụ của học sinh là tự học kiếnthức mới này và làm bài tập mức thấp ở nhà Khi ở lớp các em được giáo viên

tổ chức các hoạt động để tương tác và chia sẻ lẫn nhau Các bài tập bậc cao

HS xem bài giảng, video, tài liệu ở nhà

GV thiết kế các bài giảng, video, share các tài liệu tham khảo lên mạng

Lựa chọn chủ đề dạy học thích hợp

Lên lớp HS thực hành, thảo luận, trao đổi

với nhau và với GV trên lớp

cũng được thực hiện tại lớp dưới sự hỗ trợ của giáo viên và các bạn cùng nhóm.Cách học này đòi hỏi học sinh phải dùng nhiều đến hoạt động trí não nênđược gọi là “High thinking" Như vậy những nhiệm vụ bậc cao trong thang tưduy được thực hiện bởi cả thầy và trò.

Có thể tóm tắt sự khác nhau giữa lớp học truyền thống và lớp học đảo ngược(xem Bảng 1)

Bảng 1 Sự khác nhau giữa lớp học truyền thống và lớp học đảo ngược

Lớp học truyền thống Lớp học đảo ngược

Giáo viên chuẩn bị giáo án lên lớp Giáo viên thiết kế bài giảng, video,

share tài liệu ở nhà đưa lên mạng

Học sinh nghe giảng và ghi chép bài

Không phù hợp với thang tư duy

Bloom vì người thầy có nhiệm vụ

truyền đạt kiến thức, và theo thang tư

duy Bloom thì nhiệm vụ này chỉ ở

những bậc thấp (tức là “Biết" và

“Hiểu”) Còn nhiệm vụ của học sinh là

làm bài tập vận dụng và nhiệm vụ này

thuộc bậc cao của thang tư duy (bao

gồm “Ứng dụng”, “Phân tích”, “Tổng

hợp” và “Đánh giá")

Phù hợp với thang tư duy Bloom là do

đã có sử đảo ngược Nhiệm vụ của họcsinh là tìm hiểu các kiến thức ở nhữngbậc thấp “Biết” và “Hiểu”, còn giáo viênthì giúp đỡ học sinh trong quá trìnhkhám phá và mở rộng thông tin, đồngthời rèn luyện khả năng tư duy ở nhữngbậc cao hơn bao gồm “Ứng dụng”,

Ứng dụng công nhệ thông tin, công

nghệ dạy học vào dạy học còn hạn chế

Ứng dụng công nhệ thông tin, côngnghệ dạy học vào dạy học nhiều hơn,

hiện đại hơn.

Học sinh không có nhiều thời gian để

trao đổi với giáo viên nếu không hiểu

kĩ bài giảng

Học sinh chưa hiểu kĩ bài giảng cónhiều thời gian hơn để trao đổi vớigiáo viên

2.3 Ưu điểm và thách thức của hình thức dạy học Đảo ngược

2.3.1.Ưu điểm

Trong các lớp học truyền thống, vai trò của GV được đặt định quá cao Thựctrạng: “thầy giảng, trò nghe” một phần cũng vì áp lực thời gian và quan niệm dạyhọc đơn thuần là chuyển giao tri thức Mô hình lớp học đảo ngược có sự hỗ trợ củaCNTT đã tạo điều kiện giải phóng GV khỏi áp lực về thời gian, có nhiều cơ hộitương tác, động viên và thách thức để HS tiến bộ hơn

a) Thúc đẩy sự hình thành và phát triển tư duy bậc cao của HS

Ở lớp học truyền thống, GV thường thuyết trình kiến thức mới; HS nghegiảng thụ động Theo thang tư duy Bloom thì nhiệm vụ này chỉ ở những bậc thấp(tức là “Biết" và “Hiểu”), tức là thuộc cấp độ tư duy thấp (low-level thinking) Cònnhiệm vụ của học sinh là làm bài tập vận dụng ở nhà; nhiệm vụ này thuộc thang tưduy bậc cao (bao gồm “Ứng dụng”, “Phân tích”, “Tổng hợp” và “Đánh giá") (high-level thinking) Điều bất hợp lí ở đây là nhiệm vụ bậc cao lại do HS và phụ huynh

là những người không có chuyên môn đảm nhận

Như vậy, theo thang nhận thức của Bloom thì mô hình lớp học đảo ngượcgiúp HS phát triển nhận thức qua từng cấp bậc: ghi nhớ, hiểu (giai đoạn tiếp cậnvới video, học liệu), và sau đó là ứng dụng, phân tích, tổng hợp (giai đoạn xử lýthông tin, xây dựng kiến thức thông qua các hoạt động học tập do giáo viên tổ chứctrên lớp) Có thể tận dụng thời gian lớp học từ sự đảo ngược của lớp học để đápứng nhu cầu của sinh viên với nhiều trình độ và phong cách học tập khác nhau

Hình 5 Sự phát triển nhận thức theo thang Bloom đối với lớp học truyền thống và

lớp học đảo ngược b) Hình thành ở HS thói quen tự lực nghiên cứu tài liệu trước khi tới lớp

Hoạt động học thường xuyên qua video bài giảng và các học liệu điện tử sẽgiúp HS hình thành thói quen tự lực nghiên cứu tài liệu trước khi đến lớp Để tựhọc đạt hiệu quả thì HS cần kiên trì, có thái độ học tập nghiêm túc, phải tựgiác và có quyết tâm Khi đã thành thói quen thì HS sẽ thích thú với tự học, từ đóbiết cách tự học HS tự học bằng hành động của chính mình; rèn luyện phươngpháp phân tích, tư duy; phát hiện ra tính chất, bản chất sự vật, hiện tượng; cuốicùng là học cách tổng hợp, khái quát và diễn đạt ra bằng lời kiến thức đã học

c) Hình thành ở HS thói quen đặt câu hỏi

HS tự chịu trách nhiệm với việc học của mình với các video bài giảng vàhọc liệu điện tử HS hoàn toàn có thể xem lại các video, học liệu này khi cần Vớinhững vấn đề chưa hiểu, HS chủ động hỏi thầy, hỏi bạn qua mạng hoặc trực diệntrên lớp về những gì mình có nhu cầu Khi biết mình cần hỏi gì, hỏi đúng trọng tâmchính là HS đã biết cách đặt câu hỏi

d) Hình thành ở HS thói quen làm việc nhóm; giao tiếp, hợp tác với bạn, với thầy

Tri thức ban đầu qua tự học của HS có thể chưa hoàn toàn đúng Vì vậy,trong học tập, HS cần bộc lộ sản phẩm học của mình qua thảo luận, phản biện,tranh luận về các quan điểm Qua chia sẻ thông tin, học hỏi lẫn nhau; qua diễnđạt (lập luận) và hỏi lại (phản biện), HS tự soi xét lại sản phẩn mới học được củamình bổ sung, chỉnh sửa và rút kinh nghiệm về cách học Theo tháp nhu cầuMaslow, HS sẽ hào hứng, có nhiều động lực tham gia học tập hơn khi được thểhiện trước mọi người Ngoài ra, làm việc nhóm hiệu quả sẽ tác động tốt đến nhâncách cũng như năng lực của HS; HS sẽ biết cách cùng nhau suy nghĩ, có khảnăng tự điều chỉnh, có khả năng hợp tác, biết cách tranh luận và thuyết phục, họccách tôn trọng người khác, biết lắng nghe quan điểm của người khác, tích lũy kinhnghiệm làm việc nhóm Qua trao đổi, thảo luận, GV kịp thời phát hiện được lỗi,thiếu sót trong quá trình tư duy, lập luận của HS để kịp thời chấn chỉnh, rèn luyệncho các em cách tư duy khoa học đồng thời cũng hướng dẫn cả cách diễn đạt, trìnhbày vấn đề Do đó, HS thay vì chỉ học từ thầy mà còn học từ bạn, từ tài liệu sáchvở

e) Hình thành ở HS năng lực ngôn ngữ

Trong mô hình lớp học đảo ngược, giờ học ở lớp sẽ được GV tận dụng tối đa

tổ chức cho HS vận dụng, thực hành kiến thức, thảo luận nhóm hoặc triển khai các

dự án, giải quyết các vấn đề mở Trong các hoạt động này, HS được rèn luyện các

kĩ năng phát biểu ý kiến trước nhiều người (nhóm học tập, lớp, các GV), kĩ năngtham gia, trao đổi ý kiến trong học tập dưới hình thức thảo luận, xemina, thực hành

theo nhóm, biết sử dụng ngôn ngữ trong giao tiếp với từng cá nhân khác nhau với

tư cách cá nhân hay tư cách là người đại diện cho nhóm Khi được rèn luyện các kĩnăng trên, HS sẽ dần hình thành và phát triển năng lực ngôn ngữ Ngoài ra, GV cóthể hướng dẫn HS cách tổng hợp, đánh giá, bằng nhiều hình thức khác nhau: bằnglời văn, bảng biểu, sơ đồ, bản đồ tư duy…bằng ngôn ngữ của chính HS, diễn đạttheo cách hiểu của các em, chứ không phải là chép lại nội dung trong tài liệu

f) Hình thành ở HS thói quen vận dụng kiến thức giải quyết vấn đề

Dạy cho HS có thói quen, có kĩ thuật giải quyết vấn đề là một yếu tố quantrọng trong việc dạy cách học cho HS Khi có kĩ thuật GQVĐ, HS có thể áp dụngvào rất nhiều trường hợp trong học tập cũng như trong cuộc sống để lĩnh hội các trithức cần thiết cho mình Đây là bước khởi đầu của sự nhận thức có tính phê phánđòi hỏi nỗ lực trí tuệ cao Việc tự học, tự rèn luyện hình thành cho HS thói quenđộc lập suy nghĩ, độc lập giải quyết vấn đề khó khăn trong học tập, trong cuộcsống, giúp cho họ tự tin hơn trong việc lựa chọn cuộc sống cho mình HS sẽ dễdàng thích ứng và không bị lạc hậu với người khác Tự học thúc đẩy lòng ham học,ham hiểu biết, khát khao vươn tới những đỉnh cao của khoa học, sống có hoài bão,ước mơ

g) Hình thành ở HS kĩ năng CNTT

Trong mô hình lớp học đảo ngược, HS được rèn luyện các kĩ năng CNTT từ

cơ bản nhất như cách thức sử dụng máy tính, cách tìm và nghiên cứu tài liệu sốhóa, cách lưu trữ, sử dụng các thư điện tử (email), văn bản điện tử để trao đổithông tin và giao tiếp học tập trên Internet Rèn luyện các KN khai thác và sử dụngICT hiệu quả làm cho thế hệ trẻ có ý thức cộng đồng và phát huy tính tích cực của

cá nhân, làm chủ tri thức khoa học và công nghệ hiện đại; có tư duy sáng tạo, có kỹnăng thực hành giỏi, có tác phong công nghiệp, có tính tổ chức và kỷ luật cao

h) Phù hợp với dạy học phân hóa

Trong mô hình lớp học đảo ngược, GV đóng vai trò hướng dẫn, chỉ đạo hoạtđộng học tập của HS nên có nhiều thời gian để theo dõi quan sát hoạt động của HS,

có điều kiện tập trung cho nhiều đối tượng HS khác nhau nhất là các đối tượng cầnnhiều sự hỗ trợ hơn so với các bạn Phụ huynh cũng có nhiều cơ hội hỗ trợ cho HSchuẩn bị bài tốt hơn trong thời gian tự học ở nhà Ngoài ra, lớp học đảo ngược còn

là phương thức dạy học “đúng lúc” (just-in-time teaching); cho phép GV biết đượcnhững thắc mắc, quan niệm sai của từng cá nhân HS khi học; qua đó, phân tích,giảng giải cho cá nhân HS gặp khó khăn một cách kịp thời Đây là những cơ sở,điều kiện quan trọng để dạy học phân hóa phát triển năng lực từng HS

i) Gia tăng tính tích cực, tự lực và hứng thú học tập của HS

Mô hình lớp học đảo ngược tác động đến ý thức, thái độ, hứng thú học tậpcủa HS; đặc biệt là học tập trên lớp vì không còn phải ngồi nghe giảng một cách

thụ động Thêm vào đó, HS có thể học mọi lúc, mọi nơi với điện thoại thông minh,máy tính bảng, máy tính xách tay, máy tính để tính bàn có kết nối Internet Cácvideo bài giảng của GV có thể tái sử dụng dễ dàng; có thể nghe, xem nhiều lần chođến khi hiểu bài GV không lo sợ bài giảng ‘bị cháy’ và HS không phải lo lắng về

áp lực phải làm bài tập khó và thực hiện các dự án nghiên cứu nhỏ, vì họ có nhiềuthời gian để thảo luận trên lớp về các bài tập, dự án này

2.5.2.Thách thức

a) Điều kiện thực hiện

Mô hình lớp học đảo ngược yêu cầu điều kiện thực hiện ở mức cơ bản Tuynhiên, không phải mọi HS đều có đủ điều kiện về máy vi tính và kết nối Internet để

tự học trực tuyến Việc tiếp cận với nguồn học liệu có thể khó khăn với một số HSchưa có kĩ năng về CNTT và mạng Internet Tốc độ mạng không phải lúc nào cũng

ổn định và đảm bảo để thuận lợi khi học tập

b) Thiết kế kịch bản và biên tập Video bài giảng

Đối với lớp học đảo ngược, những video bài giảng rất quan trọng; cần phảihấp dẫn, khoa học, phù hợp với HS; luôn cập nhập những nội dung mới để lôi cuốnđược HS Vì vậy, nó đòi hỏi GV phải mất nhiều thời gian và công sức cho việcsoạn giảng, tạo video bài giảng chất lượng, GV cũng phải đảm bảo kết hợp hài hòagiữa nhiệm vụ về nhà của HS và các hoạt động trên lớp

c) Quản lí việc học của HS

Động lực của HS là yếu tố then chốt khi tự học Việc học theo hình thức lớphọc đảo người đòi hỏi HS phải tích cực, chủ động trong học tập Tuy nhiên, nhiều

HS còn chưa có thói quen học tập theo hình thức này; nhiều em lơ là, không hứngthú, không hợp tác, không chịu chuẩn bị bài trước khi đến lớp; không xem và họcvới các video bài giảng đã được cung cấp GV cần kiên quyết và nghiêm khắc thựchiện các tiêu chí của mô hình lớp học đảo ngược để giúp HS thay đổi thói quen họctập, từ đó rèn luyện năng lực tự học của HS

II Thực trạng của vấn đề dạy học hiện nay

Lớp học hiện nay là lớp học trực diện (face-to-face learning) Trước buổi lênlớp, GV chuẩn bị bài giảng lên lớp và HS chuẩn bị làm bài tập về nhà của buổi họctrước Bài mới sẽ được giảng trong phần lớn thời gian trên lớp và ít thời gian cònlại dành cho HS làm bài tập, thảo luận trên lớp Trong điều kiện giáo dục ViệtNam, việc giảng giải, minh họa cặn kẽ bị giới hạn trong thời gian của tiết học; việctiếp nhận các kiến thức từ giáo viên phụ thuộc nhiều vào kiến thức nền tảng và khảnăng học tập của mỗi HS 90% thời gian trên lớp dành cho việc giảng và nghegiảng, mặc dù vẫn không đủ; 10% thời gian còn lại là luyện tập các bài tập mẫu,các tình huống điển hình Như vậy, việc luyện tập, vận dụng để hiểu sâu, nhớ lâu