Áp dụng dạy học dự án vào hoạt động vận dụng của bài hai đứa trẻ (ngữ văn 11) đề phát huy năng lực cho học sinh

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO NGHỆ ANTRƯỜNG THPT QUỲNH LƯU I SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM Tên đề tài: Áp dụng dạy học dự án vào hoạt động vận dụng của bài Hai đứa trẻ Ngữ văn 11 đề phát huy năng l

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO NGHỆ AN

TRƯỜNG THPT QUỲNH LƯU I

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

Tên đề tài:

Áp dụng dạy học dự án vào hoạt động vận dụng

của bài Hai đứa trẻ (Ngữ văn 11) đề phát huy năng lực cho học sinh

Giáo viên thực hiện: Đặng Thị Thu Hiền

Đơn vị công tác : Trường THPT Quỳnh Lưu I

Tổ chuyên môn : Văn - Anh

Bộ môn: Ngữ văn Năm học : 2020 – 2021

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1 SGK 11, tập 1, Chương trình ngữ văn hiện hành, NXB GD

2 SGV 11 tập 1, Chương trình ngữ văn hiện hành, NXB GD

3 Bộ Giáo dục và đào tạo, Tài liệu tập huấn Dạy học và kiểm tra, đánh giá kết

quả học tập theo định hướng phát triển năng lực học sinh, Hà Nội 2014

4 Bộ Giáo dục và đào tạo, Tài liệu tập huấn kĩ năng xây dựng và tổ chức các hoạt

động trải nghiệm sáng tạo trong trường trung học, Hà Nội 2015

5 Bộ giáo dục và đào tạo (2013), Đổi mới chương trình và sách giáo khoa giáo

dục phổ thông sau 2015, Hà Nội 2013.

6 Nguyễn Doãn Hải, Đa dạng hóa phương pháp giảng dạy để nâng cao chất

lượng giáo dục- đào tạo, ĐHQG Hà Nội 2001

7 Nguyễn Thị Phương Hoa, Lí luận dạy học hiện đại, ĐHHQG Hà Nội 2007

8 Nguyễn Như Ý, Đại từ điển Tiếng Việt, NXB ĐHQG Thành phố Hồ Chí Minh

9 Thái Duy Tuyên, Phương pháp dạy học truyền thống và đổi mới, NXB Giáo

dục

10 Tài liệu tập huấn, Dạy học và kiểm tra, đánh giá kết quả học tập theo định

hướng phát triển năng lực học sinh, môn Ngữ văn cấp THPT, Hà Nội 2014.

MỤC LỤC

PHẦN I ĐẶT VẤN ĐỀ……… ….1

PHẦN II NỘI DUNG……… 3

I Cơ sở của đề tài………3

1 Cơ sở lí luận………3

1.1 Khái niệm dạy học dự án ……… 3

1.2 Vấn đề dạy học theo định hướng phát triển năng lực

1.3.Về việc áp dụng dạy học dự án vào hoạt động vận dụng của bài Hai đứa trẻ……… 4

2 Cơ sở thực tiễn……… 6

2.1 Thực trạng học tập của học sinh……… 6

2.2 Thực trạng giáo dục của giáo viên ……….7

2.3 Thực trạng về thi cử và kiểm tra, đánh giá ……… 8

II Giải pháp áp dụng dạy học dự án vào hoạt động vận dụng của bài Hai đứa trẻ … 8

1.Giai đoạn 1: Giai đoạn chuẩn bị

1.1.Bước 1: Xem xét các yếu tố cần thiết để dạy học dự án

1.2.Bước 2 Thiết kế kế hoạch bài học theo dự án

2.Giai đoạn 2: Tổ chức hướng dẫn học sinh thực hiện dự án

2.1.Bước 1: Triển khai dự án, quyết định chủ đề nghiên cứu

2.2.Bước 2: Thành lập nhóm và hướng dẫn học sinh xây dựng kế hoạch thực hiện dự án

2.3.Bước 3: Hướng dẫn học sinh thực hiện dự án theo kế hoạch đã xây dựng

3.Giai đoạn 3: Báo cáo, đánh giá sản phẩm

3.1.Bước 1: Hướng dẫn học sinh trình bày sản phẩm dự án

3.2.Bước 2: Đánh giá, rút kinh nghiệm dự án

III Giáo án minh họa ………27

IV.Thực nghiệm sư phạm………

1.Mục đích thực nghiệm ………

2.Đối tượng thực nghiệm 39

3.Nội dung thực nghiệm

4.Kết quả thực nghiệm

PHẦN III KẾT LUẬN………43

I Những đóng góp của đề tài………43

1 Tính mới của đề tài………43

2 Tính khoa học………43

3 Tính hiệu quả……….43

II Một số kiến nghị, đề xuất……… 44

1 Với các cấp quản lí giáo dục……… 44

2 Với giáo viên……… 44

3 Với học sinh………44 PHỤ LỤC

TÀI LIỆU THAM KHẢO

Để thực hiện mục tiêu trên, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã xác định cần chuyểnđổi mục tiêu giáo dục từ định hướng nội dung sang định hướng phát triển nănglực, nghĩa là từ chỗ quan tâm học sinh học được cái gì đến chỗ học sinh vận dụngđược cái gì qua việc học Vì vậy, làm thế nào để học sinh hoạt động nhiều hơn,năng động hơn, sáng tạo hơn là một trong những vấn đề cấp thiết của việc đổi mớiphương pháp dạy học hiện nay Trong đó, dạy học dự án là một trong nhữngphương pháp dạy học tích cực có thể đáp ứng những yêu cầu trên Người họcthông qua việc giải quyết một tình huống có thật trong đời sống thực tiễn, bằnghoạt động tự lực của bản thân và sự hợp tác giữa các thành viên trong nhóm sẽ tựmình chiếm lĩnh tri thức, đồng thời phát triển năng lực tự học, tự chủ, năng lựcgiao tiếp hợp tác, năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo Đây chính những nănglực quan trọng hàng đầu để các em có thể vận dụng, giải quyết các vấn đề nảy sinhtrong cuộc sống, giúp các em thích nghi trong mọi hoàn cảnh và thành công hơn

khi trưởng thành Đề tài “Áp dụng dạy học dự án vào hoạt động vận dụng của

bài Hai đứa trẻ (Ngữ văn 11) để phát huy năng lực cho học sinh” của chúng tôi

nhằm giúp học sinh có cơ hội phát huy khả năng sáng tạo, phát triển năng lực củabản thân, hình thành các kĩ năng cần thiết để chủ đông, tích cực hơn trong học tập

và rèn luyện, vững bước hơn trên con đường đi tới tương lai

II TÍNH MỚI CỦA ĐỀ TÀI

Trong chương trình Ngữ văn 11, bài Hai đứa trẻ (Thạch Lam) là một trong

những bài học trọng tâm, chứa đựng những giá trị sâu sắc, to lớn về nhận thức, tưtưởng, thẩm mĩ cho học sinh Thông thường, người dạy chủ yếu sử dụng kết hợpcác phương pháp thuyết trình, vấn đáp, thảo luận nhóm, nêu và giải quyết vấn

đề… để truyền tải kiến thức về tác giả và tác phẩm Mặt khác, trong tiến trình dạyhọc, các hoạt động như khởi động, hình thành kiến thức mới, luyện tập thườngđược chú trọng hơn hơn là phần hoạt động vận dụng Trong khi đó, đây lại là hoạtđộng rất quan trọng để học sinh áp dụng các kiến thức, kĩ năng đã học vào việcgiải quyết các tình huống, vấn đề mới trong học tập hoặc trong cuộc sống

Như vậy, cách tổ chức dạy học theo hướng quen thuộc lâu nay chưa chú ýđến sự khác biệt về năng lực và sở thích của mỗi học sinh trong tiếp thu kiến thức;chưa kích thích được hứng thú học tập của người học; chưa phát triển được khảnăng sáng tạo, năng lực giải quyết những vấn đề phức hợp, năng lực cộng tác làmviệc nhóm, năng lực đánh giá Và quan trọng nhất là chưa gắn giá trị của bài họcvới những vấn đề có thực trong thực tiễn Để mang lí thuyết lại gần hơn với thực

tế đời sống, góp phần khơi dậy hứng thú học tập và chuẩn bị những kĩ năng cần

thiết cho người học bước vào cuộc sống sau này, tôi chọn đề tài “Áp dụng dạy

học dự án vào hoạt động vận dụng của bài Hai đứa trẻ (Ngữ văn 11) để phát huy năng lực cho học sinh” với mong muốn nghiên cứu sâu hơn về tính ưu việt,

khả năng vận dụng phương pháp dạy học dự án nhằm góp phần nâng cao chấtlượng dạy học, đặc biệt hình thành năng lực cho học sinh lớp 11 ở trường phổthông

PHẦN II NỘI DUNG

I CƠ SỞ CỦA ĐỀ TÀI

1 Cơ sở lý luận

Dạy học dự án là một hình thức dạy học hay phương pháp dạy học phứchợp, trong đó dưới sự hướng dẫn của giáo viên, người học tiếp thu kiến thức vàhình thành kỹ năng thông qua việc giải quyết một bài tập tình huống (dự án) cóthật trong đời sống, theo sát chương trình học, có sự kết hợp giữa lý thuyết vớithực hành và tạo ra các sản phẩm cụ thể

Dự án học tập là một hình thức hoạt động nhằm giúp học sinh có thêmnhững trải nghiệm đối với các vấn đề được học, đồng thời phát huy khả năng hợptác, sáng tạo của học sinh trong học tập Dự án học tập được thực hiện đối vớinhững nội dung học tập mang tính thực tiễn, gắn với cuộc sống và những vấn đềhọc sinh quan tâm và mong muốn giải quyết Dạy học dự án có thể được áp dụnglinh hoạt trong giờ học chính khóa hoặc trong các hoạt động ngoại khóa, hoạt độngtrải nghiệm sáng tạo ngoài giờ lên lớp Qua phương pháp dạy học dự án, học sinhvừa chiếm lĩnh kiến thức vừa phát triển được các kĩ năng giao tiếp, kĩ năng hợptác Đồng thời còn có thể đề xuất được một số giải pháp, mô hình nhằm giảiquyết vấn đề thực tiễn gắn với bản thân

Ưu điểm của cách tiếp cận này là: quá trình giáo dục có thể phát triển tối đamọi tiềm năng trong mỗi con người, giúp họ làm chủ được những tình huống,đương đầu với những thách thức sẽ gặp phải trong cuộc sống và hoạt động nghềnghiệp, phát triển được tính tự chủ, khả năng sáng tạo trong việc giải quyết vấn đề

Hạn chế của cách tiếp cận này là: học sinh cần phải có khả năng tư duy bậccao, có sự hợp tác; Tổ chức các hoạt động dạy học cần nhiều thời gian và kinh phí,điều kiện vật chất phục vụ cho việc làm dự án

Có nhiều cách tổ chức dạy học dự án, nhiều giai đoạn khác nhau tùy thuộcvào chủ đề, mục tiêu, không gian, thời gian, hoàn cảnh… thực hiện dự án.Nhưng tựu trung lại quy trình dạy học dự án thường có các bước thực hiện như sau:

Bước 1: Thiết kế giáo án

Hoạt động

Hoạt động 1: Chuẩn bị dự án, định hướng bài học

- Xây dựng ý tưởng dự án và kịch bản dự án

- Xác định mục tiêu cần đạt khi thực hiện dự án

- Xác định các nguồn hỗ trợ dạy học ( nếu có)

giáo

viên

Hoạt động 2: Thiết kế dự án

- Lập kế hoạch bài dạy và soạn giáo án

- Chuẩn bị các tài liệu có liên quan đến dự án

- Chia nhóm học sinh và phân công nhiệm vụ cho các nhóm

- Cung cấp bộ công cụ đánh giá và tài liệu hỗ trợ dự án

- Chuẩn bị trang thiết bị và cơ sở vật chất để thực hiện tốt dự án

- Tự nghiên cứu các nội dung bài học, thu thập các tài liệu

- Đóng góp ý tưởng và cách giải quyết nhiệm vụHoạt động nhóm

- Chia nhóm, bầu nhóm trưởng, thư ký nhóm

- Nhận nhiệm vụ nhóm; chia nhiệm vụ nhóm hoàn thành nhiệm vụnhỏ hơn

- Họp nhóm, bàn bạc lên kế hoạch thực hiện dự án

Bước 2: Tiến hành dạy học theo dự án (Thực hiện dự án, báo cáo sản phẩm )

- Nêu lại ý tưởng dự án và nhiệm

vụ đã bàn giao

- Chỉ dẫn cách thực hiện và hạnđịnh thời gian

- Kiểm tra tiến độ và hỗ trợ kịpthời khi học sinh gặp vướng mắc

- Họp nhóm, tập hợp tài liệu

- Nhóm trưởng thiếp lập cácvai, giao nhiệm vụ cho từngthành viên trong nhóm và tiếnhành thưc hiện dự án

- Hoàn thiện sản phẩm, thốngnhất cách thức trình bày sảnphẩm

- GV phát phiếu tham vấn, tựđánh giá

- Định hướng kiến thức bài học

- Trình bày sản phẩm và thảoluận

- Học sinh điền vào các phiếu

- Các nhóm điều chỉnh sảnphẩm nhóm

- Học sinh tự rút ra và bổ sungkiến thức

Bước 3: Kết thúc dự án

Giáo viên - Giáo viên yêu cầu các nhóm nộp sản phẩm dự án và bản đánh giá

các cá nhân tham gia hoạt động nhóm

- Giáo viên cung cấp bảng tiêu chí đánh giá sản phẩm Cùng vớihọc sinh thống nhất đánh giá sản phẩm của các nhóm

- Rút ra những kết luận cần thiếtHọc sinh - Nộp sản phẩm và bản đánh giá các cá nhân tham gia hoạt động

nhóm cho giáo viên

- Cùng với giáo viên đánh giá cho điểm của các nhóm

- Rút kinh nghiệm cho những bài học sau

1.2 Vấn đề dạy học theo định hướng phát triển năng lực:

Chương trình giáo dục định hướng phát triển năng lực còn gọi là dạy họcđịnh hướng kết quả đầu ra, ngày nay đã trở thành xu hướng giáo dục quốc tế Dạyhọc định hướng phát triển năng lực không chỉ chú ý tích cực về hoạt động trí tuệ

mà còn chú ý rèn luyện năng lực giải quyết vấn đề gắn với những tình huống của

cuộc sống Những loại năng lực cần chú trọng rèn luyện cho HS trong quá trình

dạy học bao gồm nhóm năng lực chung và nhóm năng lực chuyên biệt:

* Nhóm năng lực chung: Năng lực chung là những năng lực cơ bản, thiết

yếu hoặc cốt lõi, làm nền tảng cho mọi hoạt động của con người trong cuộc sống

và lao động, nghề nghiệp Nhóm năng lực chung theo chương trình GDPT mớigồm có:

- Tự chủ, tự học: tự lực, tự khẳng định quyền và bảo vệ nhu cầu chính đángcủa bản thân; tự kiểm soát hành vi, thái độ tình cảm của mình; tự định hướng, tựhọc, tự hoàn thiện

- Giao tiếp, hợp tác: Xác định mục đích, nội dung, phương tiện giao tiếp;thiết lập phát triển các mối quan hệ xã hội, điều chỉnh và hóa giải các mâu thuẫn;xác định mục đích và phương thức hợp tác; Xác định trách nhiệm và hoạt độngcủa bản thân; Xác định nhu cầu và khả năng của người hợp tác; Tổ chức và thuyếtphục người khác; Hội nhập quốc tế

- Giải quyết vấn đề và sáng tạo: Nhận ra ý tưởng mới; Phát hiện làm rõ vấn đề;Hình thành và triển khai ý tưởng mới; Đề xuất lựa chọn giải pháp; Tư duy độc lập

* Nhóm năng lực chuyên biệt: Năng lực chuyên biệt là những năng lực

được hình thành và phát triển trên cơ sở các năng lực chung theo định hướngchuyên sâu, riêng biệt trong các loại hình hoạt động, công việc hoặc tình huống,môi trường đặc thù, cần thiết cho những hoạt động chuyên biệt, đáp ứng yêu cầu

hạn hẹp hơn của một hoạt động Môn Ngữ văn được coi là môn học công cụ, nó

mang đặc thù riêng của môn học với năng lực chuyên biệt sau:

- Quá trình dạy học Ngữ văn giúp học sinh hình thành và phát triển cácnăng lực, đáp ứng với các yêu cầu phát triển của xã hội, thông qua việc rèn luyện

và phát triển các kỹ năng đọc, viết, nghe, nói Với đặc trưng của môn học, mônNgữ văn triển khai các mạch nội dung bao gồm các phân môn Văn bản, TiếngViệt, Tập làm văn, nhằm hướng dẫn học sinh đọc hiểu các văn bản và tạo lậpđược các văn bản theo các kiểu loại khác nhau

- Trong quá trình hướng dẫn học sinh tiếp xúc với văn bản, môn Ngữ văngiúp học sinh từng bước hình thành và nâng cao các năng lực học tập của mônhọc, cụ thể là năng lực tiếp nhận văn bản (gồm kĩ năng nghe, đọc) và năng lực tạolập văn bản (gồm kỹ năng nói và viết) Năng lực đọc - hiểu văn bản của học sinhthể hiện ở khả năng vận dụng tổng hợp các kiến thức về Tiếng Việt, về các loạihình văn bản và kỹ năng, phương pháp đọc, khả năng thu thập các thông tin, cảmthụ cái đẹp và giá trị của tác phẩm văn chương nghệ thuật

- Năng lực tạo lập văn bản của học sinh thể hiện ở khả năng vận dụng tổnghợp kiến thức về các kiểu văn bản, với ý thức và tình yêu tiếng Việt, văn học, vănhóa, cùng kỹ năng thực hành tạo lập văn bản, theo các phương thức biểu đạt khácnhau, theo hình thức trình bày miệng hoặc viết

1.3 Về việc áp dụng dạy học dự án vào hoạt động vận dụng của bài

Hai đứa trẻ

* Các bước dạy học của mô hình trường học mới có qui trình như sau:

- Hoạt động khởi động: Hoạt động này nhằm giúp học sinh (HS) huy độngnhững kiến thức, kĩ năng, kinh nghiệm của bản thân về các vấn đề có nội dungliên quan đến bài học mới

- Hoạt động hình thành kiến thức: Hoạt động này giúp HS tìm hiểu nội dungkiến thức của chủ đề, rèn luyện năng lực cảm nhận, cung cấp cho HS cơ sở khoahọc của những kiến thức được đề cập đến trong chủ đề

- Hoạt động luyện tập: Hoạt động này yêu cầu HS phải vận dụng những kiếnthức vừa tiếp thu được ở bước trên để giải quyết những nhiệm vụ cụ thể, qua đó

GV xem HS đã nắm được kiến thức hay chưa và nắm được ở mức độ nào

- Hoạt động vận dụng: Hoạt động vận dụng nhằm tạo cơ hội cho HS vậndụng những kiến thức, kĩ năng, thể nghiệm giá trị đã được học vào trong cuộcsống thực tiễn ở gia đình, nhà trường và cộng đồng

- Hoạt động tìm tòi, mở rộng: Hoạt động này khuyến khích HS tiếp tục tìmhiểu thêm để mở rộng kiến thức, nhằm giúp HS hiểu rằng ngoài kiến thức đã họctrong nhà trường còn rất nhiều điều cần phải tiếp tục học hỏi, khám phá

Quy trình 5 bước hoạt động nêu trên không cứng nhắc mà có thể được thiết

kế và thực hiện linh hoạt, mềm dẻo Trong một số lĩnh vực /trường hợp, các hoạtđộng có thể kết hợp với nhau hoặc bớt đi một, hai hoạt động tuỳ theo đặc trưngcủa từng lĩnh vực giáo dục, của từng chủ đề/bài học, nhất là đối với một số loạihình mang tính đặc thù Quy trình này được vận dụng vào mỗi bài học hoặc một

chủ đề Nếu chủ đề có nhiều bài học nhưng chia ra nhiều thời điểm thực hiện nốitiếp thì vẫn cần vận dụng quy trình này.

* Hoạt động vận dụng của một bài học có vai trò, ý nghĩa rất quan trọng

Từ những kiến thức các em đã lĩnh hội được trong các hoạt động học tập ở giaiđoạn trước, nhất là ở hoạt động hình thành kiến thức mới, các em có thể vận dụng

để giải quyết nhiều vấn đề, tình huống nảy sinh trong cuộc sống Ở mức độ vậndụng thấp, học sinh sẽ vận dụng kiến thức, kĩ năng để giải quyết các vấn đề bìnhthường trong phạm vi học tập, nhà trường và cuộc sống cá nhân với yêu cầu sángtạo bình thường Ở mức độ vận dụng cao, học sinh sẽ vận dụng kiến thức, kĩ năng

để giải quyết các vấn đề tương đối khó trong phạm vi cuộc sống cá nhân, gia đình

và xã hội với yêu cầu sáng tạo cao

* Khi thiết kế dự án, giáo viên cần chọn những nội dung dạy học có mốiliên hệ với cuộc sống ở môi trường ngoài lớp học, hướng tới những vấn đề của thế

giới thật Cho nên việc áp dụng dạy học dự án vào phần vận dụng của bài Hai đứa

trẻ là một hoạt động học tập bổ ích, có hiệu quả đối với học sinh Thông qua hoạt

động này, học sinh được phát huy vai trò chủ động, tích cực và sáng tạo trongcông việc học tập của mình, bồi dưỡng và phát triển năng lực đặc thù của môn họcnhư năng lực đọc hiểu, năng lực thưởng thức, cảm thụ văn chương, năng lực đánhgiá cái hay, cái đẹp của văn chương, năng lực vận dụng kiến thức ở nhà trườngvào cuộc sống giúp các em phát triển và hoàn thiện nhân cách, hình thành nênnhững giá trị sống tốt đẹp, mang lại những tác động xã hội tích cực

Những cơ sở lí luận trên cho thấy đề tài “Áp dụng dạy học dự án vào hoạt

động vận dụng của bài Hai đứa trẻ (Ngữ văn 11) để phát huy năng lực cho học sinh” là cần thiết và khoa học, đáp ứng được yêu cầu đổi mới phương pháp dạy

học và phù hợp với đặc thù của bộ môn

2 Cơ sở thực tiễn

2.1 Thực trạng học tập của học sinh:

Để có kết luận xác đáng, chúng tôi đã tiến hành khảo sát tìm hiểu thực trạnghọc tập của học sinh Cụ thể, chúng tôi đã phát phiếu điều tra cho học sinh của cáctrường trên địa bàn để các em phát biểu những cảm nhận và nêu ý kiến, nguyệnvọng của mình về việc áp dụng dạy học dự án vào hoạt động vận dụng của bài Haiđứa trẻ trong chương trình Ngữ văn 11 THPT

- Nội dung khảo sát như sau:

Phiếu khảo sát thực trạng học tập của học sinh

Họ và tên học sinh Lớp Trường

Hãy trả lời câu hỏi dưới đây bằng cách đánh dấu x vào ô trống trong bảng

có câu trả lời phù hợp với em:

Nội dung Có Chưa/Không

Em đã từng được tham gia dự án học tập phần hoạt động

vận dụng của bài Hai đứa trẻ?

Em có mong muốn được tham gia dự án học tập phần

hoạt động vận dụng của bài Hai đứa trẻ để phát triển

năng lực hay không?

- Kết quả như sau:

T

Nội dungĐã

từngthamgia

Chưatừngthamgia

Cómongmuốn

Khôngmongmuốn1

2019 - 2020 THPT Quỳnh Lưu 1 45/200

22,5%

155/20077,5%

190/20095%

10/2005%2

0%

200/200100%

184/20092%

16/2008%3

0%

200/200100%

180/20090%

20/20010%

- Kết quả trên cho thấy:

+ Tỉ lệ học sinh được tham gia dự án học tập phần hoạt động vận dụng của

bài Hai đứa trẻ trong chương trình Ngữ văn 11 THPT không cao Điều đó cho

thấy việc thực hiện nội dung giáo dục này ở các trường chưa được quan tâm

+ Phần lớn học sinh các trường đều có mong muốn nguyện vọng được tham

gia dự án học tập phần hoạt động vận dụng của bài Hai đứa trẻ để có cơ hội phát

triển năng lực, phẩm chất của bản

2.2 Thực trạng giáo dục của giáo viên

Chúng tôi đã tiến hành tìm hiểu thực trạng của việc áp dụng dạy học dự án

vào hoạt động vận dụng của bài Hai đứa trẻ để phát huy năng lực cho học sinh

bằng phiếu điều tra khảo sát giáo viên thuộc bộ môn Ngữ Văn ở một số trườngTHPT trên địa bàn:

- Nội dung khảo sát:

Họ và tên giáo viên Giảng dạy môn Trường

Hãy trả lời câu hỏi dưới đây bằng cách đánh dấu(x) vào ô trống trong bảng có câutrả lời phù hợp với thầy/cô:

Thầy/cô đã từng áp dụng dạy học dự án vào hoạt động vận

dụng của bài Hai đứa trẻ để phát huy năng lực cho học

sinh hay chưa?

Thầy/cô thấy việc áp dụng dạy học dự án vào hoạt động

vận dụng của bài Hai đứa trẻ để phát huy năng lực cho

học sinh có cần thiết hay không?

- Kết quả như sau:

Nội dung

Đã tổchức

Chưa

tổ chức

Cầnthiết

Khôngcần thiết

8,3%

11/1291,7%

10/1283/%

2/1217%

0%

11/11100%

9/1181%

2/1119%

0%

12/12100%

9/1275%

3/1225%

- Từ kết quả khảo sát đó, chúng tôi nhận thấy: Đa số giáo viên nhận thứcđược tầm quan trọng của phương pháp dạy học dự án nhưng vẫn chưa vận dụngvào quá trình giảng dạy Mặt khác, hầu hết giáo viên đều đã có sự đầu tư cho tiếtdạy nhưng chỉ chú trọng phần kiến thức trọng tâm của bài và ưu tiên đầu tư chophần kiến thức liên quan đến thi cử của học sinh theo phương pháp giảng dạytruyền thống Hơn nữa, do thời gian dạy học chính khóa cần theo kịp tiến độchương trình nên hoạt động vận dụng của bài học thường mang tính hình thức,không phát huy được hết những yếu tố tích cực vốn có Cách làm thông thườngcủa giáo viên là giao cho học sinh về nhà thực hiện hoạt động vận dụng của bàihọc mà không có sự kiểm tra giám sát, hoặc thậm chí là bỏ qua hoạt động học tậprất hữu ích này

2.3 Thực trạng về thi cử và kiểm tra, đánh giá

Trong những năm gần đây, song song với việc đổi mới phương pháp dạyhọc là vấn đề đổi mới kiểm tra, đánh giá kết quả học tập theo định hướng pháttriển năng lực học sinh Tuy nhiên việc đánh giá của giáo viên vẫn còn nặng theochuẩn kiến thức kĩ năng thông qua các bài kiểm tra thường xuyên, định kì và đánhgiá từ một kênh là giáo viên đánh giá học sinh Giáo viên chưa chú trọng đến việcđánh giá quá trình học tập và đánh giá sản phẩm học tập của học sinh từ nhiềukênh khác nhau: học sinh tự đánh giá, học sinh đánh giá lẫn nhau, giáo viên đánh

giá học sinh Việc áp dụng dạy học dự án vào hoạt động vận dụng của bài Hai đứa

trẻ tạo cơ hội cho giáo viên đánh giá học sinh theo định hướng phát triển năng lực

ở nhiều phương diện

Từ cơ sở lí luận và thực tiễn nêu trên, chúng tôi đã tìm ra những giải pháphiệu quả nhằm mục đích giúp cho việc giảng dạy môn Ngữ văn trong nhà trườngphổ thông có kết quả tốt hơn Để không bị phụ thuộc vào thời gian dạy học theophân phối chương trình (vì các bài học đã được qui định cụ thể về số tiết), đồngthời không để hoạt động vận dụng của bài học bị bỏ lửng, chúng tôi đã tổ chức

hoạt động vận dụng của bài Hai đứa trẻ thành giờ học ngoại khóa rất thiết thực,

hấp dẫn, bổ ích với học sinh bằng phương pháp dạy học dự án Đề tài của chúngtôi hướng đến việc phát huy năng lực cho học sinh, góp phần đổi mới phươngpháp dạy học và giáo dục phù hợp điều kiện lịch sử, văn hóa và xã hội của đấtnước cũng như bắt nhịp được với yêu cầu và xu thế giáo dục hiện đại

II GIẢI PHÁP

Đề tài: “Áp dụng dạy học dự án vào hoạt động vận dụng của bài Hai đứa trẻ (Ngữ văn 11) để phát huy năng lực cho học sinh”

1 Giai đoạn 1: Giai đoạn chuẩn bị

1.1 Bước 1: Xem xét các yếu tố cần thiết để dạy học dự án được hiệu quả

- Chủ đề nghiên cứu: Bức tranh thiên nhiên, cuộc sống, con người trong bàiHai đứa trẻ và trong thực tế ở địa bàn Quỳnh Lưu

- Tài liệu:

+ Nguồn tài nguyên sách , báo

+ Sách giáo khoa Ngữ văn lớp 11, tập 1( NXB giáo dục)

+ Các sách tham khảo dành cho giáo viên và học sinh

1.2 Bước 2 Thiết kế kế hoạch bài học theo dự án

* Thiết kế tình huống dự án: Tình huống dự án là một bài tập tình huống mà

người học phải giải quyết bằng kiến thức theo nội dung bài học, hướng đến thế giớithực phát sinh nhiều giả thuyết, cần sự nỗ lực giải quyết của người học, phù hợpvới mục tiêu học tập Tình huống dự án được xây dựng trên kiến thức và kĩ năngsẵn có, thúc đẩy sự phát triển và khả năng nhận thức của học sinh Khi thiết kế ý

tưởng dự án cho phần vận dụng của bài Hai đứa trẻ, chúng tôi chú ý đến các vấn đềthực tế và các vấn đề mà học sinh muốn tìm hiểu theo các tình huống như sau:

- Tình huống 1: Trong bài Hai đứa trẻ, bức tranh thiên nhiên và cuộc sống

nơi phố huyện được nhà văn Thạch Lam thể hiện rất tinh tế, bay bổng nhưng cũngrất cụ thể, chân thực Nội dung này của bài học giúp các em có những cảm nhậnnhư thế nào về cảnh sắc thiên nhiên và cuộc sống nơi quê hương mình?

- Tình huống 2: Trong truyện ngắn Hai đứa trẻ, các nhân vật như chị Tí, cụ

Thi điên, bác phở Siêu, bác Xẩm đều có cuộc sống vất vả, cơ cực Nhà văn ThạchLam đã viết về họ với thái độ cảm thương sâu sắc Nếu gặp những con người cóhoàn cảnh tương tự như vậy ở ngoài đời, các em sẽ ứng xử như thế nào?

- Tình huống 3: Những đứa trẻ mà mà nhà văn Thạch Lam quan tâm khôngchỉ có Liên, An, mà còn có những đứa trẻ con nhà nghèo, thằng bé con chị Tí, đứanhỏ con bác Xẩm…Nếu gặp những đứa trẻ có hoàn cảnh như vậy ở ngoài đời, các

em sẽ có thái độ tình cảm ra sao trước những mảnh đời bé nhỏ ấy?

* Xác định mục tiêu của dự án: Mục tiêu của dự án dựa theo chuẩn kiến

thức, kỹ năng trong chương trình và những kỹ năng tư duy bậc cao Từ các tìnhhuống đã nêu ở trên, giáo viên đặt câu hỏi cho học sinh thảo luận: Mục tiêu đặt ra

khi chúng ta vận dụng kiến thức của bài Hai đứa trẻ là gì? Học sinh nêu ý kiến ,

GV chốt lại mục tiêu khi học dự án là:

1 Mục tiêu: Giúp học sinh các mặt sau:

- Về kĩ năng:

+ Các kĩ năng học tập: Kĩ năng tìm kiếm, thu thập thông tin; Kĩ năng xử líthông tin; Kĩ năng tổng hợp thông tin; Kĩ năng vận dụng các kiến thức vào thựctiễn để làm những việc có ý nghĩa với bản thân, gia đình và cộng đồng; Kĩ năngtrình bày báo cáo ; Kĩ năng đánh giá; …

+ Các kĩ năng sống: Kĩ năng giao tiếp; Kĩ năng lắng nghe tích cực; Kĩ năngtrình bày suy nghĩ, ý tưởng; Kĩ năng hợp tác; Kĩ năng tư duy phê phán; Kĩ năngđảm nhận trách nhiệm; Kĩ năng đặt mục tiêu; Kĩ năng quản lí thời gian

- Về thái độ:

+ Đồng cảm với những thân phận còn chịu nhiều thiệt thòi khó khăn,

+ Trân trọng vẻ đẹp của thiên nhiên, cuộc sống, con người

+ Biết khát khao mơ ước những điều đẹp đẽ

- Phẩm chất, năng lực:

+ Góp phần hình thành cho học sinh các phẩm chất: Yêu gia đình, quêhương đất nước; Nhân ái khoan dung; Trung thực, tự trọng, chí công, vô tư; Tựlập, tự tin, tự chủ; Có trách nhiệm với bản thân, cộng đồng, đất nước, nhân loại;Nghĩa vụ công dân

+ Góp phần hình thành cho học sinh các năng lực: Tự học; Giải quyết vấnđề; Sáng tạo; Tự quản lý; Giao tiếp; Hợp tác; Sử dụng CNTT; Sử dụng ngôn ngữ;Tính toán

* Xây dựng kịch bản nội dung và hình thức sản phẩm của dự án

- Nhóm 1: (Chủ đề 1) Cảnh vật thiên nhiên và cuộc sống

+Thuyết trình về cảnh vật thiên nhiên và cuộc sống trong truyện ngắn Haiđứa trẻ

+ Làm clip về cảnh sắc thiên nhiên và cuộc sống ở địa phương

+ Sáng tác bài hát dựa trên phần lời văn miêu tả cảnh phố huyện lúc chiều

tàn trong truyện ngắn Hai đứa trẻ.

- Nhóm 2: (Chủ đề 2) Những kiếp người cơ cực (nhân vật người lớn)

+ Thuyết trình về các nhân vật là người lớn trong truyện ngắn Hai đứa trẻ.

+ Làm clip về một số người có hoàn cảnh khó khăn ở địa phương

+ Sáng tác bài hát dựa trên phần lời văn miêu tả cảnh phố huyện lúc đêm

xuống trong truyện ngắn Hai đứa trẻ.

- Nhóm 3: (Chủ đề 3) Những mảnh đời nhỏ bé (nhân vật là trẻ em)

+ Thuyết trình về các nhân vật là trẻ con trong truyện ngắn Hai đứa trẻ.

+ Làm clip về những đứa trẻ có hoàn cảnh khó khăn

+ Sáng tác bài hát dựa trên phần lời văn miêu tả cảnh đợi tàu trong truyện

ngắn Hai đứa trẻ.

* Xây dựng bộ câu hỏi định hướng: Bộ câu hỏi định hướng của dạy học dự

án có 3 dạng: câu hỏi khái quát (câu hỏi có tính mở rộng, đề cập đến ý tưởnglớn), câu hỏi bài học (thể hiện mức độ hiểu, những khái niệm cốt lõi của dự án, cóđáp án mở, lôi cuốn học sinh khám phá ý tưởng cụ thể đối với từng chủ đề, bàihọc), câu hỏi nội dung (mang tính thực tiễn cao, bám sát mục tiêu bài học,giúp học sinh xác định được “ai”, “cái gì” , “ở đâu”, giúp học sinh tập trungnhững thông tin sát với chủ đề bài học) Tương ứng với các hoạt động của 3 nhómhọc sinh chúng tôi đã soạn bộ câu hỏi định hướng như sau:

- Bộ câu hỏi định hướng học tập cho nhóm 1:

+ Bối cảnh thời gian, không gian phố huyện trong truyện ngắn Hai đứa trẻ

được tác giả miêu tả như thế nào? Bút pháp nghệ thuật mà tác giả đã sử dụng để

miêu tả bối cảnh? Qua đó, người đọc cảm nhận được điều gì về tình cảm, tư tưởngcủa Thạch Lam?

+ Trong thời khắc hoàng hôn và khi đêm xuống, cảnh sắc của thiên nhiên

và cuộc sống nơi quê hương em có đặc điểm gì? Dùng hình ảnh, ngôn từ, giọngđiệu như thế nào khi miêu tả quang cảnh nơi mình sinh sống? Thái độ, tình cảmcủa các em đối với cảnh sắc quê hương?

+ Bài hát: Nên chọn giai điệu và ca từ như thế nào để phù hợp với nội dung

miêu tả cảnh phố huyện lúc ngày tàn trong tác phẩm Hai đứa trẻ?

- Bộ câu hỏi định hướng học tập nhóm 2:

+ Trong truyện Hai đứa trẻ, những nhân vật nào là người lớn? Nhà văn

miêu tả cuộc sống của họ như thế nào? Bút pháp nghệ thuật mà tác giả đã sử dụngkhi khắc họa các nhân vật đó? Qua các nhân vật trên, người viết muốn thể hiệntình cảm, tư tưởng gì?

+ Nơi địa phương em sinh sống, những ai có hoàn cảnh giống các nhân vật

đã nêu ở trên? Cuộc sống của họ ra sao? Tính cách, phẩm chất của họ như thếnào? Nên dùng hình ảnh, ngôn ngữ, giọng điệu thế nào để viết về họ? Thái độ,tình cảm của em đối với những người có số phận thiệt thòi xung quanh mình?

+ Nên chọn giai điệu và ca từ như thế nào để phù hợp với nội dung miêu tả

cảnh phố huyện khi đêm xuống trong tác phẩm Hai đứa trẻ?

- Bộ câu hỏi định hướng học tập cho nhóm 3:

+ Trong truyện Hai đứa trẻ, những nhân vật nào là trẻ em? Nhà văn miêu

tả cuộc sống các nhân vật đó như thế nào? Bút pháp nghệ thuật mà tác giả đã sửdụng khi khắc họa các nhân vật trên? Qua đó, người viết muốn thể hiện tình cảm,

tư tưởng gì?

+ Nơi địa bàn em sinh sống, những em nhỏ nào có hoàn cảnh giống các

nhân vật trẻ em trong truyện Hai đứa trẻ? Cuộc sống của các em ra sao? Tính

cách, phẩm chất những đứa trẻ đó như thế nào? Nên dùng hình ảnh, ngôn ngữ,giọng điệu thế nào để viết về các em nhỏ đó? Thái độ, tình cảm của em đối vớinhững em nhỏ số phận thiệt thòi xung quanh mình?

+ Nên chọn giai điệu và ca từ như thế nào để phù hợp với nội dung miêu tả

cảnh đợi tàu trong tác phẩm Hai đứa trẻ?

* Thiết kế các công cụ đánh giá: Việc xây dựng công cụ đánh giá đảm

bảo được việc đánh giá học sinh vào những thời điểm khác nhau trong suốt dự án,đảm bảo được yêu cầu mọi đối tượng học sinh đều được tham gia quá trình này,đảm bảo được yêu cầu vừa đánh giá quá trình vừa đánh giá kết quả.Việc đánh giáhọc sinh trong quá trình thực hiện dự án không chỉ dừng lại ở việc học sinh tựđánh giá bản thân mà còn có các thành viên trong nhóm đánh giá, đánh giá củanhóm khác, đánh giá của giáo viên

- Học sinh tự đánh giá bản thân và các học sinh trong nhóm đánh giá lẫnnhau thông qua các phiếu đánh giá sau:

Phiếu tự đánh giá của cá nhân trong nhóm

1

- Có ý tưởng độc đáo, sáng tạo, sắp xếp trật tự, khoa học và logic

- Có ý tưởng hay, sáng tạo nhưng sắp xếp chưa khoa học và logic

- Thiếu ý tưởng sáng tạo, sắp xếp rời rạc, chưa khoa học và logic

2

2

- Chính xác, đầy đủ, có tính giáo dục và thuyết phục

- Chính xác, đầy đủ, có tính giáo dục nhưng chưa thuyết phục

- Thiếu chính xác, chưa đầy đủ, chưa có tính giáo dục, thiếu

thuyết phục

3

3

- Đầy đủ, phù hợp, đa dạng, xử lý thông tin tốt

- Đầy đủ, phù hợp, thiếu sự đa dạng, hạn chế khi xử lý thông tin

- Chưa đầy đủ, thiếu sự đa dạng, xử lý kém

- Đại diện nhóm trình bày sản phẩm, có tính thuyết phục, hấp dẫn

-Đại diện nhóm trình bày sản phẩm, ít có tính thuyết phục, hấp

dẫn

6

6

Thời gian hoàn thành sản phẩm/ thời gian trình bày sản phẩm 10đ

- Đúng và trước thời hạn, trình bày sản phẩm đúng thời gian

- Chậm hơn so với thời hạn, trình bày sản phẩm thiếu /thừa thời

ĐiểmTB

Tựđánhgiá

Nhómđánhgiá

Các nhómđánh giásản phẩmnhóm

Giáo viênđánh giá sảnphẩm nhóm1

* Xác định đối tượng dạy học dự án và xây dựng tiêu chí phân nhóm học sinh:

- Xác định đối tượng dạy học dự án: Để đáp ứng tốt nhất yêu cầu của dự án

và mang tính khả thi và hiệu quả cao, tôi đã chọn đối tượng để thực hiện dự ándạy học này là lớp 11D1 trường THPT Quỳnh Lưu 1 năm học 2020- 2021

- Phân nhóm học sinh:

+ Xác định tiêu chí phân nhóm học sinh: Tôi dựa vào 2 tiêu chí là sở thích

và khả năng Trên cơ sở này tôi lập thành phiếu thăm dò sở thích và khả năng củahọc sinh trước khi thực hiện dự án Từ kết quả phiếu thăm dò, tôi tiến hành chiahọc sinh thành 3 nhóm để thực hiện các sản phẩm học tập dự án Cụ thể, chúng tôi

đã xây dựng phiếu thăm dò sở thích và khả năng của học sinh với bộ câu hỏi nhưsau:

Phiếu điều tra nhu cầu của học sinh

Họ và tên:

Lớp

Hãy trả lời câu hỏi dưới đây bằng cách đánh dấu X vào ô trống có câu trảlời phù hợp với em.

1 Em quan tâm hoặc có hứng thú đến nội dung nào trong truyện ngắn Hai

đứa trẻ?

1 Cảnh vật thiên nhiên và cuộc sống nơi phố huyện

2 Các nhân vật là người lớn như chị Tí, cụ Thi điên…

3 Các nhân vật là trẻ em như Liên, An…

2 Em có những khả năng nào?

1 Khả năng viết bài

2 Khả năng trình chiếu powerpoint

4 Khả năng quay video, chụp ảnh

5 Khả năng thuyết trình

6 Khả năng tìm kiếm, xử lí thông tin

3 Khi tham gia vào các hoạt động học tập, em thích được làm gì?

Nhiệm vụcủa học sinh

Hỗ trợ củagiáo viên

Thiết bịdạy học,học liệu

Thảo luận, xác định mục đích nội dung của

dự án và tiếp nhận nhiệm vụ của giáo viên

- Khởi động

dự án, thông báo mục tiêu cần đạt, nội dung dự án, tiêu chí đánh giá

- Phân nhóm

và giao nhiệm vụ, cung cấp bộ câu hỏi định hướng, hướngdẫn học sinh lập kế hoạch nhóm

- Cung cấp tàiliệu tham khảo cho học sinh

Máy tính, máy chiếu, máy ảnh

- Tiến hành thực hiện dự

án theo kế hoạch

Giáo viên hỗ trợ học sinh trong quá trình thực hiện dự án và kiểm tra sản phẩm dự án học sinh trước khi báo cáo

Máy tính, máy ảnh, phiếu học tập, các nguồn tài nguyên tham khảo, sổ theo dõi

dự ánTuần 3 Hoạt động

3: báo cáo,

đánh giá dự

án

Trên lớp: 3 tiết

-Báo cáo sảnphẩm dự án sau 2 tuần làm việc-Đánh giá sản phẩm dựán

-Tổ chức cho học sinh báo cáo sản phẩm

dự án-Tổ chức đánh giá, rút kinh nghiệm

Máy tính, máy chiếu, máy ảnh

dự án

2 Giai đoạn 2: Tổ chức hướng dẫn học sinh thực hiện dự án

2.1.Bước 1: Triển khai dự án, quyết định chủ đề nghiên cứu:

GV đưa ra 3 tình huống đã thiết kế Từ đó gợi ý để học sinh xác định chủ

đề và các tiểu chủ đề Sau đó GV tổng hợp ý kiến và quyết định các tiểu chủ đềcủa dự án

2.2 Bước 2: Thành lập nhóm và hướng dẫn học sinh xây dựng kế hoạch thực hiện dự án :

- Thành lập nhóm: Dựa vào kết quả phiếu điều tra, GV phân lớp thành 3

nhóm

- Các nhóm tiến hành lập kế hoạch thực hiện dự án Khi xây dựng kế hoạchcần xác định:

+ Phân công nhiệm vụ, bầu nhóm trưởng, thư kí

+ Xác định mục tiêu, thời gian hoàn thành

+ Sản phẩm

+ Phương pháp tiến hành

Sau khi lập kế hoạch, các nhóm xin ý kiến của giáo viên, học sinh chỉnhsửa, hoàn thiện kế hoạch

Ví dụ: Nhóm 1 lập kế hoạch thực hiện dự án như sau:

Kế hoạch thực hiện dự án của nhóm 1

huyện trong tác phẩm Hai đứa trẻ và ở địa phương2.Công việc cần làm - Viết bài thuyết trình về thiên nhiên và cuộc sống

trong tác phẩm Hai đứa trẻ, làm powerpoint trìnhchiếu

- Lên kịch bản cho clip về cảnh vật thiên nhiên vàcuộc sống ở quê hương lúc hoàng hôn và khi đêmxuống Chụp ảnh, viết lời bình, dựng clip, lồngtiếng Hoàn thiện clip

- Sáng tác bài hát miêu tả cảnh ngày tàn trong tác

phẩm Hai đứa trẻ, trình bày bài hát theo hình thức

karaoke, giao cho người thể hiện tập dượt

3.Dự kiến thời gian thực

hiện và hoàn thành

2 tuần kể từ khi nhận nhiệm vụ đến khi kết thúc dựán

4.Vật liệu, kinh phí Điện thoại thông minh, máy tính cá nhân có nối

mạng internet; sách giáo khoa và sách thamkhảo…

5.Phương pháp tiến hành Thực hiện theo nhiệm vụ cá nhân được phân công

và làm việc chung cả nhóm

6.Hình thức sản phẩm Thuyết trình, video clip, hát

Phân công nhiệm vụ trong nhóm theo các tiêu chí sau:

Phươngpháp tiếnhành

Thời hạnhoàn thành

Sản phẩm

dự kiến1

2.3 Bước 3: Hướng dẫn học sinh thực hiện dự án theo kế hoạch đã xây dựng

Khi các nhóm đã hoàn thiện kế hoạch dự án, giáo viên hướng dẫn học sinhcác kĩ năng thực hiện dự án để tạo ra được sản phẩm cuối cùng

+ Kĩ năng tìm kiếm và thu thập thông tin: giáo viên hướng dẫn học sinh cóthể thu thập thông tin bằng cách:

+ Tìm thông tin qua sách, báo, tạp chí, internet Khi tìm qua các kênh nàycần sử dụng phiếu ghi dữ liệu (nội dung, nguồn)

+ Quan sát hình ảnh thiên nhiên, cuộc sống, con người diễn ra xung quanh

- Xử lí thông tin: Sau khi đã thu thập được các dữ liệu cần tiến hành xử lí

dữ liệu Xử lí dữ liệu bằng cách cần phân tích để thu được thông tin có giá trị, tincậy và có ý nghĩa Các kết luận rút ra sau khi phân tích đầy đủ các dữ liệu là minhchứng cho các phát hiện của dự án

- Tổng hợp thông tin: Sau khi tìm kiếm, thu thập và xử lí thông tin, cácthành viên trong nhóm ngồi lại với nhau để tổng hợp Khi tổng hợp cần chú ý: chỉliệt kê các ý chính, tóm tắt thông tin ngắn gọn

Trên cơ sở thông tin thu thập được, các thành viên nhóm cùng chung taytập hợp, kết nối thành một sản phẩm dự án hoàn thiện

Ví dụ:giáo viên hướng dẫn nhóm 1 thực hiện dự án theo kế hoạch đã xây dựng

- Tìm kiếm và thu thập thông tin

+ Trước hết, giáo viên hướng dẫn thành viên nhóm 1 xác định những thôngtin cần tìm kiếm: kiến thức về tác giả, tác phẩm; cách thuyết trình, cách làm clip,cách sáng tác bài hát…

+ Giáo viên hướng dẫn các thành viên nhóm 1 tìm kiếm, thu thập các thôngtin đó qua các kênh: sách giáo khoa, sách tham khảo dành cho giáo viên họcsinh chương trình Ngữ văn 11; các bài báo, tạp chí trên các nguồn Website, cácthông tin trên mạng Internet

- Xử lí thông tin: Sau khi thu thập được dữ liệu, các thành viên trong nhóm

1 dùng kĩ năng phân tích để tự chọn lấy những thông tin tiêu biểu, tin cậy và có ýnghĩa phục vụ cho việc viết bài thuyết trình và dựng clip, sáng tác bài hát đáp ứngđược mục tiêu của nội dung dự án

- Tổng hợp thông tin: Các thành viên nhóm họp để thảo luận, tổng hợpngắn gọn những thông tin tiêu biểu mà mỗi thành viên vừa tìm kiếm, thu thập - xử

lí để đưa làm thành sản phẩm của nhóm Giáo viên có thể bổ sung ý kiến cho bảntổng hợp thông tin của nhóm để điều chỉnh (nếu cần)

Từ những thông tin thu thập được nhóm 1 sẽ tiến hành xây dựng sản phẩm

dự án theo kế hoạch đã đề ra

3 Giai đoạn 3: Báo cáo, đánh giá sản phẩm

3.1.Bước 1: Hướng dẫn học sinh trình bày sản phẩm dự án

Sau khi hướng dẫn học sinh thực hiện dự án, xây dựng được sản phẩm học

tập, giáo viên hướng dẫn học sinh kĩ năng trình bày sản phẩm dự án theo các bướcnhư sau:

- Phần 1: Giới thiệu về nhóm và tên dự án

- Phần 2: Báo cáo sản phẩm

- Phần 3: Đánh giá sản phẩm

Ví dụ : Nhóm 1 trình bày báo cáo:

- Giới thiệu thành viên nhóm và tên dự án (bằng Powerpoint)

- Báo cáo sản phẩm

+ Thuyết trình về cảnh vật thiên nhiên và cuộc sống trong truyện ngắn Hai

đứa trẻ.

+ Chiếu clip về cảnh vật thiên nhiên và cuộc sống ở quê hương

+ Hát bài hát có lời dựa vào phần đầu của tác phẩm, nền nhạc bài Giấc mơtrưa theo hình thức karaoke

- Sau khi nhóm 1 trình bày xong, các nhóm khác có thể đặt câu hỏi, nhậnxét Đại diện nhóm 1 trả lời câu hỏi của các nhóm khác GV chốt các vấn đề cơbản của chủ đề 1

3.2 Bước 2: Đánh giá, rút kinh nghiệm dự án

* Đánh giá: Sau khi trình bày báo cáo, bước cuối cùng được dành cho việcđánh giá, rút kinh nghiệm Cụ thể bước này gồm các phần như sau:

- Cá nhân học sinh tự đánh giá quá trình thực hiện dự án

- Các thành viên trong nhóm đánh giá lẫn nhau quá trình thực hiện dự án

- Các nhóm đánh giá lẫn nhau kết quả dự án nhóm

- Giáo viên đánh giá kết quả dự án nhóm

Ví dụ: giáo viên hướng dẫn nhóm 1 đánh giá như sau:

- Các thành viên của nhóm 1 sẽ tự đánh giá cá nhân, sau đó đánh giá lẫnnhau trong nhóm

- Dự án của nhóm 1 sẽ được các nhóm còn lại đánh giá

- GV đánh giá kết quả dự án của nhóm 1

Như vậy kết quả điểm cá nhân của thành viên nhóm 1 sẽ được tính bằngđiểm trung bình chung của tự đánh giá, các thành viên nhóm đánh giá lẫn nhau,các nhóm khác đánh giá, giáo viên đánh giá

Phiếu tổng hợp đánh giá học sinh

ĐiểmTB

Tự đánhgiá

Nhómđánhgiá

Các nhómđánh giásản phẩmnhóm

Giáo viênđánh giá sảnphẩm nhóm1

* Rút kinh nghiệm sau khi thực hiện dự án: Sau khi thực hiện dự án, HS rútkinh nghiệm về các mặt : kiến thức, kĩ năng, năng lực được phát huy Trên cơ sởkết quả đánh giá và rút kinh nghiệm của các nhóm, giáo viên đánh giá tổng kết vàrút kinh nghiệm cho dự án tiếp theo

Biên bản tổng kết, rút kinh nghiệm:

- Những việc đã làm được/ chưa làm được:

- Về kĩ năng:

+ Các kĩ năng học tập: Kĩ năng tìm kiếm, thu thập thông tin; Kĩ năng xử líthông tin; Kĩ năng tổng hợp thông tin; Kĩ năng vận dụng các kiến thức vào thựctiễn để làm những việc có ý nghĩa với bản thân, gia đình và cộng đồng; Kĩ năngtrình bày báo cáo ; Kĩ năng đánh giá; …

+ Các kĩ năng sống: Kĩ năng giao tiếp; Kĩ năng lắng nghe tích cực; Kĩ năngtrình bày suy nghĩ, ý tưởng; Kĩ năng hợp tác; Kĩ năng tư duy phê phán; Kĩ năngđảm nhận trách nhiệm; Kĩ năng đặt mục tiêu; Kĩ năng quản lí thời gian

- Về thái độ:

+ Đồng cảm với những thân phận còn chịu nhiều thiệt thòi khó khăn,

+ Trân trọng vẻ đẹp của thiên nhiên, cuộc sống, con người

+ Biết khát khao mơ ước những điều đẹp đẽ

- Phẩm chất, năng lực:

+ Góp phần hình thành cho học sinh các phẩm chất: Yêu gia đình, quêhương đất nước; Nhân ái khoan dung; Trung thực, tự trọng, chí công, vô tư; Tự