Thực hiện các hoạt động nhằm nâng cao nhận thức của cơ quan, đơn vị, tổ chuyên môn, giáo viên, phụ huynh, học sinh về vị trí, vai trò, sự cần thiết của hoạt động trải nghiệm cho học sinh
Trang 1MỤC LỤC
PHẦN I: MỞ ĐẦU 4
1 Lý do chọn đề tài 4
2 Tính cấp thiết của đề tài 5
3 Đóng góp mới của đề tài 6
PHẦN II: NỘI DUNG 7
1 Một số vấn đề lý luận chung về tổ chức hoạt động trải nghiệm cho học sinh lớp 10 viết văn bản thuyết minh xây dựng Cẩm nang du lịch Tân Kỳ 7
1.1 Khái quát về hoạt động trải nghiệm 7
1.2 Khái quát về di sản văn hóa 7
1.3 Khái quát chung về văn bản thuyết minh 8
1.4 Cách làm bài văn thuyết minh về di sản văn hóa địa phương 9
1.5 Cách xây dựng, biên tập cẩm nang du lịch 11
1.6 Một số di sản văn hóa trên địa bàn huyện Tân Kỳ 11
2 Thực trạng việc tổ chức hoạt động trải nghiệm cho học sinh lớp 10 viết văn bản thuyết minh xây dựng Cẩm nang du lịch Tân Kỳ 12
2.1 Thuận lợi 12
2.2 Khó khăn 13
2.3 Đánh giá chung về thực trạng tổ chức hoạt động trải nghiệm cho học sinh lớp 10 viết văn bản thuyết minh xây dựng cẩm nang du lịch Tân Kỳ 16
3 Một số giải pháp tổ chức hoạt động trải nghiệm di sản văn hóa địa phương cho học sinh lớp 10 viết văn bản thuyết minh xây dựng Cẩm nang du lịch Tân Kỳ 16
3.1 Thực hiện các hoạt động nhằm nâng cao nhận thức của cơ quan, đơn vị, tổ chuyên môn, giáo viên, phụ huynh, học sinh về vị trí, vai trò, sự cần thiết của hoạt động trải nghiệm cho học sinh lớp 10 viết văn bản thuyết minh, xây dựng cẩm nang du lịch Tân Kỳ 17
3.2 Tổ chức thực hiện hoạt động trải nghiệm cho học sinh lớp 10 viết văn bản thuyết minh xây dựng cẩm nang du lịch Tân Kỳ 18
3.2.1 Tổ chức hoạt động trải nghiệm 18
3.2.2 Tổ chức cho học sinh viết bài văn thuyết minh sau hoạt động trải nghiệm.34 3.2.3 Xây dựng cẩm nang du lịch Tân Kỳ 36
4 Kết quả đạt được 37
4.1 Kết quả nhận thức 37
Trang 24.2 Kết quả hành động 41
4.2.1 Kết quả viết bài văn thuyết minh 41
4.2.2 Xây dựng cẩm nang du lịch Tân Kỳ 42
PHẦN III: KẾT LUẬN 44
3.1 Kết luận 44
3.1.1 Quá trình nghiên cứu đề tài 44
3.1.2 Ý nghĩa đề tài 44
3.1.3 Phạm vi ứng dụng 44
3.2 Kiến nghị 44
3.2.1 Đối với các ban ngành cấp trên 44
3.2.3 Đối với giáo viên 45
3.2.2 Đối với các tổ chức, đoàn thể , cá nhân trong và ngoài nhà trường 45
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 46
Trang 3BẢNG QUY ƯỚC VIẾT TẮT
Trang 4PHẦN I: MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Thiên chức cao cả của nghề giáo không chỉ dừng ở việc dạy chữ cho học sinh mà còn phải dạy người, góp phần định hướng cho học sinh một cách toàn diện
cả đức, trí, thể, mỹ Đây là nhiệm vụ đúng đắn, thể hiện phương pháp giáo dục hiện
đại, văn minh, bắt kịp xu thế chung của nhân loại Chính vì vậy, ngày 26 tháng 8năm 2016 Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ban hành Chỉ thị số: 3031/QĐ - BGDĐT về
nhiệm vụ chủ yếu năm học 2016 - 2017 trong đó chỉ thị nêu rõ: Giáo dục phổ thông chú trọng giáo dục đạo đức, lối sống, kỹ năng sống, ý thức, trách nhiệm của công dân đối với xã hội, cộng đồng
Bên cạnh đó, công văn số 1784/SGDĐT- GDTH ngày 30 tháng 9 năm 2019của Sở Giáo dục và đào tạo Nghệ An về việc thực hiện GD trong nhà trường gắn
với thực tiễn địa phương đã chỉ đạo, nêu rõ: Giáo dục trong nhà trường gắn với thực tiễn là một bước chuyển quá trình giáo dục từ chủ yếu trang bị kiến thức sang phát triển toàn diện năng lực và phẩm chất người học, thực hiện học đi đôi với hành, lý luận gắn với thực tiễn, giáo dục nhà trường kết hợp với giáo dục nhà trường và giáo dục xã hội.
Thực hiện chủ trương nêu trên, nhiều trường THPT trên toàn tỉnh nói riêng
và trong cả nước nói chung đã tổ chức các hoạt động ngoại khóa, trải nghiệm nhằmgiúp học sinh phát triển tư duy, khả năng quan sát, xử lí thông tin, trau dồi kỹ năngsống, nhân cách sống tích cực, biết vận dụng những gì trải nghiệm và quan sát vàobài học, từ đó tạo lập tốt các văn bản cụ thể, ứng dụng vào thực tế dạy học và đờisống xã hội
Với tư cách là những giáo viên đã có nhiều thâm niên trong giảng dạy mônNgữ văn THPT, bản thân chúng tôi luôn ý thức được vai trò cực kỳ quan trọng củahoạt động trải nghiệm, đặc biệt là tổ chức tham quan những di sản, địa điểm, đặcsản văn hóa, lịch sử địa phương Từ đó vận dụng kết quả quan sát, những thông tinđược xử lý, những cảm nhận chủ quan để vận dụng vào bài học, nhằm rèn dũa các
kỹ năng, năng lực cho học sinh, góp phần hình thành nhân cách, khả năng, kinhnghiệm sống… góp phần giúp các em có được hành trang vững vàng để bước vàođời Vậy nên, thực hiện chủ trương của các ban ngành cấp trên, trong những nămgần đây, chúng tôi đã nỗ lực tổ chức các hoạt động ngoại khóa, trải nghiệm chohọc sinh trong trường bằng các nội dung, hình thức khác nhau như ngoại khóa Thơmới, Ngoại khóa thơ văn Hồ Chí Minh, Câu lạc bộ văn học dân gian, tham quancây sanh nghìn tuổi, đình làng Dụng, đình làng Sen, quần thể suối đền Khe Xanh,các hoạt động trải nghiệm tham quan Ngã ba Đồng Lộc (Thạch Hà - Hà Tĩnh, thămnhà tưởng niệm đại thi hào Nguyễn Du (Nghi Xuân - Hà Tĩnh), đền thờ An DươngVương ở Diễn Châu, tham quan đồi hoa xuân, đồi hoa hướng dương, thung lũnghoa Phủ Quỳ ở Nghĩa Đàn…
Trong quá trình thực hiện hoạt động ngoại khóa, trải nghiệm văn hóa, chúng
Trang 5tôi nhận thấy học sinh tham gia tích cực, chủ động, sáng tạo và rất hứng thú Đặcbiệt, khi vận dụng vào thực hành viết bài văn thuyết minh giới thiệu lại những địađiểm vừa trải nghiệm nhằm tập hợp các văn bản để xây dựng một cẩm nang dulịch, vì háo hức muốn bài viết của mình được chọn để lưu cẩm nang nên nhiều họcsinh đã rất say mê, dồn tất cả tâm huyết, kiến thức, kỹ năng cho sản phẩm củamình Do đó, cẩm nang thực sự vô cũng hấp dẫn người đọc, người nghe Quan
trọng hơn, khi có trong tay Cẩm nang du lịch Tân Kỳ, du khách thập phương sẽ
được tạo điều kiện thuận lợi nhất trong quá trình tham quan, khám phá, đồng thờicẩm nang cũng góp phần quảng bá những di tích lịch sử, văn hóa của quê hươngtới tất cả mọi người một cách hiệu quả nhất, giúp họ tự tin hơn bao giờ hết khi đắmchìm vào những giá trị lịch sử, văn hóa, giúp chúng trường tồn mãi trước sự lọcsàng nghiệt ngã của thời gian Như vậy có thể khẳng định, đây quả thực là mộthoạt động giàu ý nghĩa, bổ ích, là sự thể hiện sinh động mối quan hệ giữa lý thuyếtvới thực hành, để mỗi bài giảng của giáo viên không còn là những con chữ vô tri
vô giác, giáo điều, khô khan trên từng trang giấy mà thực sự đã mang hơi thở củacuộc sống xung quanh chúng ta
Góp phần chia sẻ những kinh nghiệm tổ chức hoạt động trải nghiệm nhằmvận dụng vào thực tế bài học cho học sinh với đồng nghiệp, ở đây trong khuôn
khổ của một sáng kiến kinh nghiệm, chúng tôi đã mạnh dạn xây dựng đề tài: Tổ chức hoạt động trải nghiệm cho học sinh lớp 10 viết văn bản thuyết minh xây dựng Cẩm nang du lịch Tân Kỳ.
2 Tính cấp thiết của đề tài
Sáng kiến nhằm chia sẻ những kinh nghiệm tổ chức hoạt động trải nghiệmcho học sinh lớp 10 vận dụng kiến thức, kỹ năng vào việc viết văn bản thuyết minhxây dựng cẩm nang du lịch
Trong khi trên thế giới việc thực hiện hoạt động trải nghiệm để vận dụngvào giải quyết yêu cầu nội dung bài học đã được thực hiện như một thói quen,đương nhiên thì ở nước ta vì nhiều lý do như rào cản mang tên truyền thống, thiếu
và yếu cơ sở vật chất, kinh phí, ngại thay đổi, ngại khó, ngại khổ, không muốn tiênphong, lười sáng tạo, nhác tư duy… nên việc vận dụng quan sát thực tế vào bài họctrong chương trình sách giáo khoa còn thực hiện một cách nhỏ lẻ, mang tính hìnhthức, chưa hiệu quả Vì ít được thâm nhập thực tế nên hầu hết chương trình dạyhọc của chúng ta còn mang tính lý thuyết, màu sắc và hơi thở cuộc sống còn mờnhạt, thậm chí có khi rập khuôn, đơn điệu, tẻ nhạt, mất đi những biểu hiện phongphú, sinh động của cuộc sống xung quanh Từ đó, dẫn tới hậu quả phần lớn họcsinh mơ hồ với thế giới bên ngoài, mọi kiến thức đều được lấy ra từ lý thuyết sách
vở trong khi cuộc sống là muôn màu, nói như Gớt (nhà triết học người Đức): Mọi
lý thuyết là màu xám còn cây đời mãi mãi xanh tươi Vì thế nếu không cẩn thận,
nền giáo dục sẽ đào tạo ra những con người thụ động, rập khuôn, thiếu óc phánđoán, khả năng quan sát, đánh giá, nhận xét, kém cỏi trọng việc vận dụng kiến thức
Trang 6đã học vào ứng dụng, xử lý các tình huống thực tế Đó là chưa kể học sinh khóhình thành được những nhân cách hoàn thiện, phong phú, tích cực…
Bên cạnh đó, có kiến thức, hiểu biết về văn hóa, lịch sử địa phương sẽ giúpcác em hình thành tình yêu quê hương, đất nước, yêu những gì là văn hóa, truyềnthống, biết quảng bá, giới thiệu tinh hoa địa phương tới bạn bè năm châu, nâng tầm
vị trí quê hương lên một mức cao, được nhiều người biết đến
Cho nên,chúng tôi thiết nghĩ, việc tổ chức cho học sinh tham quan, trảinghiệm đề vận dụng kiến thức thực tế vào bài học trong sách vở, rèn kỹ năng tạolập văn bản, cho ra đời những sản phẩm thực sự của phương pháp dạy học dự án
(cụ thể ở đây là Cẩm nang du lịch), hình thành những nhân cách tốt đẹp, thay đổi
môi trường, cách thức giáo dục để tiến kịp những nền giáo dục văn minh của nhânloại …là việc làm vô cùng thiết yếu, góp phần từng bước đổi mới hình thức giáodục, đáp ứng các chủ trương, nhu cầu cấp thiết của ngành giáo dục nước nhà hiệnnay
3 Đóng góp mới của đề tài
Trong thực tế, đã có một số đề tài viết về việc tổ chức hoạt động trải nghiệmcho học sinh với mục đích như giáo dục đạo đức, thêm kiến thức, thêm hiểu biết vềcác đối tượng hướng đến của hoạt động trải nghiệm và chỉ dừng ở viết bài thuhoạch sau đó (đặc trưng của bài thu hoạch là chủ yếu trình bày được những gìmình đúc kết được qua mắt thấy tai nghe, rút ra cho bản thân những kinh nghiệm,bài học mang tính chủ quan…) Còn đề tài này mới và khác biệt ở chỗ sau khi họcsinh được tham gia trải nghiệm, các em sẽ vận dụng kiến thức, phương pháp đặctrưng văn thuyết minh đã được học để viết bài văn về đối tượng thuyết minh (trong
đề tài này là thuyết minh về những di sản, đặc sản, địa điểm văn hóa, lịch sử có tạiquê hương mình (cụ thể là quê hương Tân Kỳ) Đây là cơ sở để học sinh thực hànhrèn giữa kỹ năng viết văn bản thuyết minh một cách hiệu quả Sau đó bài văn củacác em được chọn lựa, tập hợp, biên tập thành một cuốn cẩm nang du lịch và thôngqua cẩm nang du lịch đó để quảng bá những tinh hoa làm nên bản sắc địa phương,giới thiệu các đặc trưng, tính chất, ý nghĩa, vai trò của đối tượng thuyết minh mộtcách khách quan, chính xác Từ đó làm lan tỏa những phẩm chất năng lực quantrọng như tình yêu, niềm tự hào về quê hương, đất nước, khơi dậy khát khao muốntrực tiếp khám phá, lãm thưởng của người đọc người nghe…Qua đây còn rèn kỹnăng tạo lập văn bản thuyết minh, khả năng quan sát, xử lý thông tin, trau dồi nhâncách, tình yêu cho học sinh Thậm chí hiện nay ngành du lịch (công nghiệp khôngkhói) của nước ta đang trên đà phát triển mạnh mẽ cũng rất cần những hướng dẫnviên du lịch năng động, hiểu biết, có khả năng thuyết minh tốt để tăng nguồn lợicho quê hương, đất nước thì việc tạo lập hiệu quả một văn bản thuyết minh về disản văn hóa, lịch sử được tập hợp trong một cuốn cẩm nang nhỏ gọn, tiện lợi làđiều hết sức cần thiết và có thể xem đây là cơ sở, tiềm năng Đó cũng chính là biểuhiện sinh động, rõ rệt gần gũi nhất việc kết hợp giữa lý thuyết và khách quan, học
đi đôi với hành
Trang 7Thực tế trên mọi miền của Tổ quốc, ở đâu cũng có những di sản, đặc sản vănhóa, lịch sử, do đó đề tài này có thể áp dụng linh hoạt, rộng rãi, hiệu quả cho họcsinh lớp 10 THPT, GDTX thông qua các bài học trong sách giáo khoa Ngữ văn
(Tập 2) như: Tính chuẩn xác, hấp dẫn của văn bản thuyết minh, Phương pháp thuyết minh, Viết bài văn thuyết minh, Luyện tập viết đoạn văn thuyết minh, Tóm tắt văn bản thuyết minh và kết hợp với kế hoạch tổ chức các hoạt động trải nghiệm,
ngoại khóa trong kế hoạch giáo dục của các tổ nhóm chuyên môn thực hiện côngvăn chỉ đạo của BGDĐT
PHẦN II: NỘI DUNG
1 Một số vấn đề lý luận chung về tổ chức hoạt động trải nghiệm cho học sinh lớp 10 viết văn bản thuyết minh xây dựng Cẩm nang du lịch Tân Kỳ
1.1 Khái quát về hoạt động trải nghiệm
Ở bài viết “Hình thức tổ chức các hoạt động trải nghiệm sáng tạo trong nhàtrường phổ thông”, thạc sỹ Bùi Ngọc Diệp đã đưa ra quan niệm về hoạt trải
nghiệm sáng tạo trong nhà trường phổ thông như sau: Các em được chủ động tham gia vào tất cả các khâu của quá trình hoạt động: từ thiết kế hoạt động đến chuẩn
bị, thực hiện và đánh giá kết quả hoạt động phù hợp với đặc điểm lứa tuổi và khả năng của bản thân; các em được trải nghiệm, được bày tỏ quan điểm, ý
tưởng; được đánh giá và lựa chọn ý tưởng hoạt động, được thể hiện, tự khẳng định
bản thân, được tự đánh giá và đánh giá kết quả hoạt động bản thân, của nhóm mình và của bạn bè.
Nghị quyết Hội nghị trung ương 8 khóa XI về đổi mới căn bản, toàn diệngiáo dục và đào tạo có đề cập đến vấn đề tổ chức hoạt động trải nghiệm sáng tạo
cho học sinh là một phương pháp dạy học tích cực trong quá trình dạy học: Hoạt động trải nghiệm sáng tạo bản chất là những hoạt động giáo dục nhằm hình thành
và phát triển cho học sinh phẩm chất tư tưởng, ý chí tình cảm, giá trị và kĩ năng sống và những năng lực cần có của con người trong xã hội hiện đại
Trong Dự thảo Chương trình giáo dục phổ thông tổng thể Việt Nam sau
2015, cũng đề cập đến 8 lĩnh vực học tập chủ chốt và hoạt động giáo dục với têngọi hoạt động trải nghiệm sáng tạo Trong đó, hoạt động trải nghiệm sáng tạo làhoạt động mới với cả 3 cấp học, được phát triển từ các hoạt động tập thể, hoạtđộng ngoài giờ lên lớp, ngoại khóa của chương trình hiện hành được thiết kế thànhcác chuyên đề tự chọn nhằm giúp học sinh phát triển các năng lực, kỹ năng, niềmtin, đạo đức… nhờ vận dụng những tri thức, kiến thức, kỹ năng đã học được từ nhàtrường và những kinh nghiệm của bản thân vào thực tiễn cuộc sống một cách sángtạo thông qua các hình thức và phương pháp chủ yếu như: tham quan, thực địa, câulạc bộ, hoạt động xã hội, tình nguyện, diễn đàn, giao lưu, hội thảo, trò chơi, cắmtrại, thực hành lao động Điều này cho thấy tầm quan trọng của hoạt động trải
Trang 8nghiệm sáng tạo cũng như định hướng đổi mới mạnh mẽ hoạt động này ở trườngphổ thông trong giai đoạn tới
1.2 Khái quát về di sản văn hóa
Theo bách khoa toàn thư mở Wikipedia: Di sản văn hóa là di sản của các hiện vật vật lý và các thuộc tính phi vật thể của một nhóm hay xã hội được kế thừa
từ các thế hệ trước, đã duy trì đến hiện nay và dành cho các thế hệ mai sau Di sản văn hóa bao gồm tài sản văn hóa (như các tòa nhà, cảnh quan, di tích, sách, tác phẩm nghệ thuật, và các hiện vật, đặc sản…), văn hóa phi vật thể (như văn hóa dân gian, truyền thống, ngôn ngữ và kiến thức) và di sản tự nhiên (bao gồm cảnh quan có tính văn hóa quan trọng và đa dạng sinh học).
Luật Di sản văn hóa của Việt Nam đã xác định: Di sản văn hóa Việt Nam
là tài sản quý giá của cộng đồng các dân tộc Việt Nam và là một bộ phận của di sản văn hóa nhân loại có vai trò to lớn trong sự nghiệp dựng nước và giữ nước của nhân dân ta.
Di sản văn hóa được hiểu như là tài sản, là báu vật của thế hệ trước để lạicho thế hệ sau, gồm các tác phẩm nghệ thuật dân gian, công trình kiến trúc, tác
phẩm điêu khắc, tác phẩm văn học: Di sản văn hóa bao gồm di sản văn hóa phi vật thể và di sản văn hóa vật thể, là sản phẩm tinh thần, vật chất có giá trị lịch sử, văn hóa, khoa học, được lưu truyền từ thế hệ này qua thế hệ khác ở nước Cộng hòa xã
hội chủ nghĩa Việt Nam (Trích Luật Di sản văn hóa).
Văn hóa vật thể là các giá trị văn hóa tồn tại một cách hữu linh, con người
có thể nhận biết một cách cảm tính, trực tiếp qua các giác quan (cung điện, chùatháp, hiện vật trưng bày trong bảo tàng, thắng cảnh thiên nhiên…) có giá trị vănhóa, lịch sử, khoa học được cộng đồng dân tộc, nhân loại thừa nhận
Văn hóa phi vật thể là các sản phẩm tinh thần có giá trị lịch sử văn hóa, khoahọc được lưu giữ bằng trí nhớ, chữ viết và được lưu truyền bằng miệng, truyềnnghề, trình diễn và các hình thức lưu giữ, lưu truyền khác Bao gồm tiếng nói, chữviết, tác phẩm văn hóa nghệ thuật, khoa học, Ngữ văn, truyền miệng diễn xướng,dân gian lối sống, nếp sống, lễ hội, bí quyết về nghề thủ công, tri thức về y, dượchọc cổ truyền, văn hóa ẩm thực, về trang phục truyền thống dân tộc và những trithức dân gian khác.(Theo luật di sản văn hóa)
1.3 Khái quát chung về văn bản thuyết minh
Theo sách giáo khoa lớp 8 (tập1): Văn bản thuyết minh là văn bản thôngdụng trong đời sống nhằm cung cấp tri thức về đặc điểm, tính chất, nguyên nhâncủa các sự vật, hiện tượng trong tự nhiên, xã hội bằng phương pháp trình bày, giớithiệu, giải thích
Yêu cầu: Tri thức trong văn bản thuyết minh phải khách quan, xác thực,hữu ích cho mọi người; văn thuyết minh cần trình bày chính xác, rõ ràng,chặt chẽ.hấp dẫn
Trang 9Phân biệt sự khác nhau giữa văn miêu tả và văn thuyết minh:
- Văn miêu tả có hư cấu, tưởng tượng, không nhất thiết phải trung thành với
sự vật, đối tượng còn văn thuyết minh là trung thành với đặc điểm của sự vật, đốitượng
- Văn miêu tả dùng nhiều so sánh, liên tưởng còn văn thuyết minh thì hạnchế sử dụng
- Văn miêu tả mang nhiều cảm xúc chủ quan của người viết còn văn thuyếtminh đảm bảo tính khách quan, khoa học, ít sử dụng số liệu cụ thể còn văn thuyếtminh thường dùng số liệu cụ thể
- Trong văn bản thuyết minh có thể kết hợp sử dụng yếu tố miêu tả, biệnpháp nghệ thuật làm cho đối tượng thuyết minh được nổi bật, hấp dẫn
Các phương pháp thuyết minh cơ bản:
- Phương pháp nêu định nghĩa:
VD: Giun đất là động vật có đốt, gồm khoảng 2500 loài, chuyên sống ởvùng đất ẩm
- Phương pháp liệt kê
VD: Cây dừa cống hiến tất cả của cải của mình cho con người: thân cây làmmáng, lá làm tranh, cọng lá chẻ nhỏ làm vách, gốc dừa già làm chõ đồ xôi, nướcdừa để uống, để kho cá, kho thịt, nấu canh, làm nước mắm…
- Phương pháp nêu ví dụ:
VD: Người ta cấm hút thuốc ở tất cả những nơi công cộng, phạt nặng nhữngngười vi phạm (ở Bỉ, từ năm 1987, vi phạm lần thứ nhất phạt 40 đô la, tái phạmphạt 500 đô la)
- Phương pháp phân loại, phân tích:
VD: Muốn thuyết minh về một thành phố, có thể đi từng mặt: vị trí địa lý,khí hậu, dân số, lịch sử, con người, sản vật…
1.4 Cách làm bài văn thuyết minh về di sản văn hóa địa phương
Bước 1:
Trang 10- Xác định đối tượng thuyết minh: một di sản văn hóa địa phương
- Tham gia trải nghiệm để quan sát trực tiếp di sản giúp bài viết chuẩn xác,hấp dẫn hơn
- Sưu tầm, ghi chép và lựa chọn các tư liệu cho bài viết
- Lựa chọn phương pháp thuyết minh phù hợp
- Sử dụng ngôn từ chính xác, dễ hiểu để thuyết minh làm nổi bật các đặcđiểm cơ bản của di sản văn hóa trên địa bàn sinh sống của học sinh
Mở bài gián tiếp:
Tân Kỳ là mảnh đất miền Tây xứ Nghệ,nơi có dòng sông Con hiền hòa uốn lượn cũng là cái nôi của bao nền văn hóa độc đáo, bản sắc… Đến nơi đây hẳn du khách thập phương sẽ rất ngạc nhiên về vẻ đẹp vừa hoang sơ, lạ lẫm nhưng cũng rất cuốn hút bởi hệ thống sinh quyển phong phú, đa dạng Hỏi để tham quan di sản văn hóa, ắt hẳn chúng ta sẽ được chỉ dẫn rất nhiều địa chỉ, song một trong những cái tên gây cho du khách không ít tò mò, đó chính là quần thể suối và đền khe Xanh tọa lạc ở địa bàn xóm Bắc Sơn - xã Nghĩa Phúc - huyện Tân Kỳ.
- Viết phần thân bài:
Phần này thường gồm một số đoạn văn được liên kết với nhau thành một hệthống nhằm giải đáp một số yêu cầu của đề bài Viết đoạn văn trong văn bảnthuyết minh nên tuân thủ theo thứ tự cấu tạo của sự vật, theo thứ tự nhận thức (từtổng thể đến bộ phận, từ ngoài vào trong, từ xa đến gần), theo thứ tự diễn biến sựviệc trong một thời gian trước – sau; hay theo thứ tự chính phụ: cái chính nóitrước, cái phụ nói sau
- Viết phần kết bài:
Phần kết bài có thể nhấn mạnh một lần nữa đặc sắc của đối tượng giới thiệu,thuyết minh hoặc nêu một lời mời, một kiến nghị, hoặc một ấn tượng mạnh mẽnhất về đối tượng đó
Trang 11Ví dụ:
Như vậy,khi đến với khu quần thể suối đền khe Xanh, du khách tha hồ khám phá những điều thú vị, độc đáo nơi đây, bạn có thể đằm mình dưới dòng suối mát lạnh, trong xanh tới đáy để thư giãn, xua tan bao mệt mỏi hoặc nếu bạn là người tâm linh thì có thể tới đền khe Xanh để thắp hương cầu nguyện những điều tốt đẹp bởi ngôi đền này nổi tiếng linh thiêng, kỳ bí và chiêm nghiệm những điều huyền diệu có thể sẽ theo ta đi hết cuộc đời.
1.5 Cách xây dựng, biên tập cẩm nang du lịch
Bước 1: Tập hợp toàn bộ sản phẩm các bài văn thuyết minh đã thực hiện
của học sinh
Bước 2: Lựa chọn những bài văn thuyết minh chất lượng, phong phú, đa
dạng về đề tài, đối tượng hướng đến và tập hợp chúng theo nhóm
Bước 3: Xây dựng, biên tập có thể theo nội dung, hình thức như sau:
Thư gửi bạn đọc
Phần mở đầu
Chương 1: Du lịch di sản – Hành trình trở về nguồn cội
Chương 2: Du lịch sinh thái – Hành trình về với thiên nhiên
Chương 3: Du lịch ẩm thực – Hành trình khám phá đặc sản
Bước 4: Tiến hành các thủ tục in ấn, xuất bản (Lưu ý: Nếu chỉ dừng ở sản
phẩm trải nghiệm thì ban biên tập sẽ tự in ấn đơn giản, nếu xuất bản với số lượngquy mô thì có thể liên hệ với các tổ chức, ban ngành có thẩm quyền để xây dựng
kế hoạch cụ thể)
1.6 Một số di sản văn hóa trên địa bàn huyện Tân Kỳ
- Khu di tích lịch sử Km0 – đường Hồ Chí Minh (Khối 6 - Thị trấn Tân Kỳ)
- Cây sanh nghìn tuổi (Bản Kẻ Mui - xã Giai Xuân)
- Đình làng Sen (làng Sen - xã Nghĩa Đồng)
- Đình làng Dụng (Xóm Gia Đề - xã Nghĩa Dũng)
- Đặc sản măng Loi (đỉnh núi Phù Loi - xã Tiên Kỳ)
- Làng nghề dệt thổ cẩm (xóm Thái Minh - Xã Tiên Kỳ)
- Làng nghề đan lát (xómThanh Tân - Xã Kỳ Tân )
- Lễ hội Bươn Xao (Xã Tiên Kỳ - Tân Kỳ)
- Mật mía (Xã Tân Hương - Tân Kỳ)
- Quần thể suối đền khe Xanh (Nghĩa Phúc – Tân An- Tân Kỳ)
- Đầm cò (Thuận Yên - Nghĩa Hoàn)
Trang 12về nội dung lẫn hình thức Đặc biệt với hoạt động giáo dục trải nghiệm di sản đượcban giám hiệu nhà trường quan tâm tạo điều kiện cả vật chất lẫn tinh thần để đạthiệu quả cao nhất.
Thời gian qua, hoạt động trải nghiệm giáo dục di sản địa phương thông quacác địa chỉ đỏ, danh lam thắng cảnh, trải nghiệm làng nghề, đặc sản văn hóa ẩmthực luôn được học sinh hưởng ứng rất nhiệt tình, thích thú và học tập một cáchnghiêm túc, tích cực, chủ động, sáng tạo Hơn nữa, hoạt động này được sự đồng thuậncao của phụ huynh và đồng nghiệp Đây là động lực to lớn giúp chúng tôi từng bướckhắc phục được những khó khăn trên để thực hiện thành công hoạt động trải
nghiệm, giúp học sinh được mắt thấy tai nghe đối tượng thuyết minh, giúp sản
phẩm thuyết minh của các em trở nên sống động, chi tiết và hấp dẫn hơn, Quantrọng nhất là các em được trình bày một cách sáng tạo theo những quan sát, ghinhận của chính mình mà không bị gò ép vào bất cứ một khuôn khổ, khung mẫunào
Huyện Tân Kỳ có địa bàn đa dạng về địa hình, nơi có con đường Hồ ChíMinh huyết mạch chạy qua, có hệ thống di sản, địa điểm văn hóa tương đối phongphú, được UNESCO đưa vào danh sách địa phương thuộc khu sự trữ sinh quyểnmiền Tây xứ Nghệ Đây là một thuận lợi giúp cho giáo viên và học sinh khôngphải khó khăn khi tìm kiếm các địa chỉ, điểm đến, đối tượng phù hợp cho đề tàithuyết minh Ngoài ra, hệ thống các di sản văn hóa nổi tiếng của huyện Tân Kỳ
Trang 13không ở quá xa trung tâm, đi lại không mấy khó khăn, giúp học sinh có thể dichuyển đến nơi dễ dàng bằng các phương tiện thô sơ và không mất thời gian quálâu (khoảng 1 buổi) và hoàn toàn không gây tốn kém nhiều về kinh phí Vì vậy,mọi khâu chuẩn bị, tổ chức sẽ đơn giản mà cũng không kém phần hiệu quả.
Đối tượng học sinh thường hiếu động, nghịch ngợm, khi tham gia hoạt độngtrải nghiệm ở các môi trường, địa điểm ngoài nhà trường, một số em có thể khôngtuân thủ kỷ luật tập thể và những quy định chung nên có thể gây ra những phiềntoái không đáng có cho công tác quản lý học sinh trong suốt quá trình tổ chức hoạtđộng trải nghiệm
Cũng có những trường hợp phụ huynh không ủng hộ hoạt động này dokhông có hoặc không muốn bỏ thêm kinh phí hỗ trợ nên có thể gây khó khăn choviệc tổ chức
Một số người chủ di sản hoặc địa phương quản lý các di sản văn hóa khônghợp tác, không ủng hộ chủ trương vì bận rộn, sợ học sinh nghịch phá làm hư hỏng
di sản trong quá trình trải nghiệm
Có một số ít các em do khả năng quan sát, xử lý thông tin, khả năng tạo lậpvăn bản chưa tốt nên quá trình thu thập, tham gia hoạt động trải nghiệm không thật
sự hiệu quả, các em có thể thực hiện viết bài văn thuyết minh về đối tượng thuyếtminh bản thân vừa tiếp xúc còn non kém, thậm chí là không thực hiện được vì đãquen với việc thụ động khi thu nhận kiến thức trong học tập
Việc xây dựng, biên tập Cẩm nang du lịch cũng là một việc làm tiêu tốn khá
nhiều thời gian, cần kinh phí để in ấn, cần kinh nghiệm để thực hiện và nếu xuấtbản với số lượng quy mô và cần phát hành thì nhất thiết phải có sự hỗ trợ không hềnhỏ của trung tâm văn hóa huyện, xã và các ban ngành cấp trên
Từ thực trạng này, chúng tôi quyết định khảo sát đối tượng học sinh ở 2 giaiđoạn trước và sau khi tham gia hoạt động trải nghiệm các di sản văn hóa trên địabàn huyện Tân Kỳ để tạo lập văn bản thuyết minh Sau khi xây dựng bảng hỏi (phụlục 1) và tiến hành khảo sát trên 400 học sinh lớp 10 năm học 20219 - 2021 đồngthời xây dựng thêm bảng hỏi (phụ lục 2, 3) và tiến hành khảo sát 120 học sinh lớp
10 năm học 2020 - 2021 của trường THPT Tân Kỳ một cách ngẫu nhiên (tổ chức 1buổi làm bài riêng) Chúng tôi tiến hành xử lý thống kê, phân tích, đánh giá nhậnthức, hiểu biết, năng lực, kỹ năng của học sinh về hoạt động trải nghiệm các di sản
Trang 14văn hóa trên địa bàn huyện Tân Kỳ để viết văn bản thuyết minh xây dựng cẩmnang du lịch Tân Kỳ như sau:
Em có thể kể tên từ 3 di sản văn hóa mà em biết
trên địa bàn huyện Tân Kỳ
Câu hỏi 4:
Theo em, có cần thiết nên trải nghiệm các di sản
văn hóa, lịch sử trước khi viết văn bản thuyết
minh về các di sản này không?
Trang 15nghiệm các di sản văn hóa địa phương trước khi
viết văn bản thuyết minh?
a. Để giúp văn bản thuyết minh trở nên
chuẩn xác, hấp dẫn, rèn kỹ năng mềm,
tăng kiến thức, hiểu biết cho bản thân
c. Không cần thiết, chỉ cần lên Internet tra
cứu thông tin là được
Câu hỏi 6:
Theo em việc biên tập các bài văn thuyết minh
tiêu biểu sau trải nghiệm thành cẩm nang du
lịch Tân Kỳ có nên không?
Đề ra: Anh/chị hãy viết bài văn thuyết minh về một di sản văn hóa trên địa
bàn huyện Tân Kỳ mà anh/chị biết.
Tỷ lệ
%
Điểm TB
Tỷ lệ
%
Điểm yếu kém
Đề ra: Anh /chị hãy viết bài văn thuyết minh về nghề dệt thổ cẩm bản Thái
Minh - xã Tiên Kỳ - Tân Kỳ
Bảng khảo sát kết quả
Trang 16Bên cạnh đó, kết quả khảo sát ở cả 3 bảng cho thấy hầu hết học sinh đều cómong muốn được hoạt động trải nghiệm về các di sản văn hóa trước khi tạo lậpvăn bản thuyết minh, đây là hoạt động phần lớn các em chưa được trải qua nhiềuthậm chí có em chưa từng được tham gia (188 em chiếm tỷ lệ 47%) Đặc biệt quakhảo sát nhận thức về sự cần thiết phải tham gia hoạt động trải nghiệm trước khiviết văn bản thuyết minh về đối tượng để văn bản chất lượng, hiệu quả, sinh độnghơn, rèn kỹ năng quan sát, xử lý, tạo lập văn bản đặc trưng, vận dụng kết hợp lýthuyết và thực tiễn, học đi đôi với hành… Đó là chưa kể học sinh còn có cơ hộiquảng bá hình ảnh quê hương đến bạn bè du khách thập phương, làm lan tỏa tìnhyêu, niềm tự hào, tôn vinh về quê hương đất nước tới mọi người thông qua cuốncẩm nang tiện lợi, có 392 em (chiếm tỷ lệ 98%) đồng ý với quan điểm này.
Kết quả khảo sát trước và sau khi trải nghiệm để tạo lập văn bản thuyết minhcòn cho thấy một sự thật: học sinh được học tập, trải nghiệm tới những di sản vănhóa của địa phương thì chất lượng điểm số cao hơn nhiều, cải thiện hơn so với việccác em không được quan sát trực tiếp mà chỉ thụ động chép theo những thông tin
tư liệu trên mạng Internet, hoặc qua những hiểu biết mơ hồ của mình, không đượcmắt thấy, tai nghe
Thực trạng trên còn cho thấy bên cạnh những thuận lợi trong việc tổ chứchoạt động trải nghiệm cho học sinh lớp 10 viết văn bản thuyết minh xây dựng cẩmnang du lịch, chúng tôi cũng gặp không ít khó khăn cần giải quyết Bằng sự nỗ lực,quyết tâm và những kinh nghiệm đúc kết được trong thực tiễn qua 2 năm học2019-2020 và 2020-2021, chúng tôi đã xây dựng được một số giải pháp và cácbước tổ chức hoạt động tương đối hiệu quả như sau:
3 Một số giải pháp tổ chức hoạt động cho học sinh lớp 10 viết văn bản
thuyết minh xây dựng Cẩm nang du lịch Tân Kỳ
Tổ chức hoạt động trải nghiệm cho học sinh diễn ra với nhiều mục đích khácnhau và dừng ở những mức độ khác nhau nhưng đích đến vẫn là giáo dục kỹ năngsống, phẩm chất năng lực cho học sinh, tăng hiểu biết, tăng khả năng kết hợp học
đi đôi với hành: Bộ môn Lịch sử có thể tổ chức hoạt động trải nghiệm đến những
Trang 17địa danh đã đi vào Lịch sử, những địa chỉ đỏ để tham quan, khám phá sự biểu hiệnsinh động những sự kiện từ đời thực đi vào trang viết qua những “bằng chứngsống’’; Môn Địa lý khám phá những quần thể thiên nhiên; môn GDCD giáo dục ýthức và tình yêu đối với những di sản văn hóa; môn Sinh học tìm hiểu các hoạtđộng, chức năng, tập tính của động thực vật; Trong khuôn khổ có hạn của mộtsáng kiến kinh nghiệm, bản thân chúng tôi không có tham vọng thực hiện tất cảmọi hoạt động trải nghiệm để đưa đến những mục đích và hiệu quả khác nhau,chúng tôi chỉ xin dừng lại ở cấp độ tổ chức hoạt động trải nghiệm để giúp học sinhtạo lập văn bản thuyết minh là đặc trưng trong môn Ngữ văn sau khi tham quan,khám phá những di sản văn hóa, lịch sử để xây dựng cẩm nang du lịch
Trên cơ sở dựa vào tính cấp thiết của vấn đề, từ tình hình thực tế của cơquan, đơn vị, xuất phát từ nhu cầu thiết thực của hoạt động giáo dục cho giáo viên
và học sinh trong việc tổ chức hoạt động trải nghiệm và thực tế tổ chức hoạt độngnày để tạo lập văn bản thuyết minh xây dựng cẩm nang du lịch, qua việc vận dụngkinh nghiệm bản thân, chúng tôi xin trình bày một số giải pháp cụ thể cho hoạtđộng trải nghiệm này để các trường THPT, TTGDTX có thể vận dụng, thực hiện
dễ dàng, hiệu quả
3.1.Thực hiện các hoạt động nhằm nâng cao nhận thức của cơ quan, đơn
vị, tổ chuyên môn, giáo viên, phụ huynh, học sinh về vị trí, vai trò, sự cần thiết của hoạt động trải nghiệm cho học sinh lớp 10 viết văn bản thuyết minh, xây dựng Cẩm nang du lịch Tân Kỳ
Như chúng ta đã biết, hoạt động trải nghiệm sáng tạo đã được Bộ GD&ĐTxây dựng thành nội dung chỉ đạo thực hiện ở các trường PT, TH, MN Chính vìvậy, ngày 26 tháng 8 năm 2016 Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ban hành Chỉ thịSố: 3031/QĐ - BGDĐT về nhiệm vụ chủ yếu năm học 2016 - 2017 trong đó chỉ
thị nêu rõ “Giáo dục phổ thông chú trọng giáo dục đạo đức, lối sống, kỹ năng sống, ý thức, trách nhiệm của công dân đối với xã hội, cộng đồng”
Bên cạnh đó, công văn số 1784/SGDĐT- GDTH ngày 30 tháng 9 năm 2019của Sở Giáo dục và đào tạo Nghệ An về việc thực hiện GD trong nhà trường gắn
với thực tiễn địa phương đã chỉ đạo, nêu rõ: Giáo dục trong nhà trường gắn với thực tiễn là một bước chuyển quá trình giáo dục từ chủ yếu trang bị kiến thức sang phát triển toàn diện năng lực và phẩm chất người học , thực hiện học đi đôi với hành, lý luận gắn với thực tiễn, giáo dục nhà trường kết hợp với giáo dục nhà trường và giáo dục xã hội.
Ban giám hiệu, nhóm trưởng, tổ trưởng CM cần phổ biến rộng rãi các côngvăn, văn bản chỉ đạo việc thực hiện, nâng cao các hoạt động trải nghiệm, ngoại
khóa, câu lạc bộ để giúp hình thành kỹ năng kết hợp học đi đôi với hành, gắn lý thuyết với thực hành…
Tổ chức tuyên truyền vai trò, giá trị, tính cấp thiết của hoạt động này mộtcách rộng rãi trong giáo viên, phụ huynh, học sinh qua các hoạt động Ngoài giờ lên
Trang 18lớp, tiết chào cờ, sinh hoạt nhóm CM, lồng vào các tiết ôn tập, thực hành, đặc biệtthực hi ện qua các bài học liên quan đến nội dung văn bản thuyết minh và phươngpháp thuyết minh ở chương trình Ngữ văn lớp 10 (Tập 2).
Tổ chức các cuộc họp trong ban tổ chức, tổ chuyên môn mời Ban chuyênmôn tham gia thảo luận, trao đổi, tháo gỡ khó khăn, rút kinh nghiệm sau khi tiếnhành thực hiện các hoạt động trải nghiệm này
3.2 Tổ chức thực hiện hoạt động trải nghiệm cho học sinh lớp 10 viết văn bản thuyết minh xây dựng Cẩm nang du lịch Tân Kỳ
3.2.1 Tổ chức hoạt động trải nghiệm
3.2.1.1 Xây dựng kế hoạch tổ chức hoạt động trải nghiệm
Trước khi chính thức xây dựng kế hoạch tổ chức hoạt động trải nghiệm chohọc sinh lớp 10, tổ nhóm chuyên môn tiến hành họp, thảo luận thống nhất một sốnội dung cơ bản như sau:
* Lựa chọn chủ đề trải nghiệm
Việc lựa chọn chủ đề trải nghiệm như thế nào cho phù hợp là điều mà nhàquản lý, giáo viên phải cân nhắc nghiên cứu kỹ lưỡng Bởi nó ảnh hưởng rất lớnđến kết quả thu nhận được của học sinh
Trong thực tế có nhiều trường khi tiến hành trải nghiệm thường lựa chọn chủ
đề không rõ ràng hoặc chủ đề quá rộng sẽ ảnh hưởng đến chất lượng buổi ngoạikhóa và tác dụng giáo dục không cao Bên cạnh đó, lựa chọn hình thức tổ chứckhông phù hợp sẽ không cuốn hút sự tham gia tích cực của học sinh
Để khắc phục những tồn tại trên chúng tôi đã căn cứ vào nội dung chương
- Hình thức trải nghiệm tập trung: Là hình thức nhóm chuyên môn và các
giáo viên xây dựng kế hoạch tổ chức và hướng dẫn cho toàn thể học sinh khối 10tham quan một địa điểm trải nghiệm phù hợp dựa trên một số tiêu chí như: tínhchất quan trọng, độ nổi tiếng, thuận tiện về khoảng cách, thời gian,tính tiêu biểu (Khu di tích Km số 0, làng nghề đan lát truyền thống ở xã Kỳ Tân )
- Hình thức trải nghiệm theo nhóm, tổ hoặc cá nhân: Đây là hình thức tổ
nhóm chuyên môn và giáo viên xây dựng kế hoạch hướng dẫn cho tổ nhóm hoặc
Trang 19cá nhân học sinh tự do tham quan, trải nghiệm theo sự lựa chọn của bản thân hoặctheo sự phân công của giáo viên để tạo lập văn bản thuyết minh.
- Hình thức kết hợp trải nghiệm tập trung và theo nhóm, cá nhân: Đây là hình
thức được lựa chọn nhiều nhất bởi thông thường sau khi được giáo viên tổ chức,hướng dẫn tại địa điểm trải nghiệm tập trung, học sinh sẽ tự tin hơn khi trải nghiệmtheo nhóm hoặc cá nhân, góp phần tạo dựng tốt nhất các văn bản thuyết minh chobản thân
Thông thường, các trường lớp thường lựa chọn hình thức trải nghiệm tậptrung để hướng đến giải quyết một chủ đề duy nhất, tuy nhiên với chúng tôi, khihướng tới mục đích giúp học sinh viết văn bản thuyết minh xây dựng cẩm nang dulịch sau khi trải nghiệm các địa điểm vì vậy chúng tôi chọn hình thức trải nghiệmtập trung kết hợp với hình thức theo nhóm tổ, cá nhân học sinh để có được nhữngtrải nghiệm đa dạng, tạo sự phong phú trong tư liệu giúp học sinh viết tốt các vănbản thuyết minh với các chủ đề nêu trên, hướng tới rộng đường cho việc tập hợp,lựa chọn, biên tập nội dung cẩm nang du lịch địa phương
* Lựa chọn địa điểm trải nghiệm
Lựa chọn địa điểm tham quan trải nghiệm rất quan trọng nhằm trang bị chocác em kiến thức ngoài sách vở, kỹ năng quan sát, xử lý thông tin, năng lực hợptác, tạo lập văn bản, bồi đắp cho học sinh tình yêu quê hương đất nước, bồi dưỡngnhững phẩm chất đạo đức tốt đẹp của người Việt Nam Vì thế, khi lựa cần chọnđịa điểm tham quan trải nghiệm cần có tính mục đích cao
Trong thực tế có nhiều trường tổ chức hoạt động tham quan trải nghiệm ômđồm chọn quá nhiều địa danh trong cùng một khoảng thời gian khiến các em thấymệt mỏi và không ấn tượng Bên cạnh đó có những trường chọn địa điểm quá xahoặc quá hiểm trở cũng ảnh hưởng đến sức khỏe và an toàn của học sinh, gây lãngphí không nhỏ về thời gian và tiền bạc Các em phải mất khá nhiều thời gian dichuyển nhưng khi đến nơi chỉ được tham quan ngắn ngủi hoặc chơi những trò chơiquen thuộc mà ngay tại trường cũng có thể tổ chức được Mặt khác, học sinh thíchkhám phá những điều mới lạ, thích khẳng định bản thân nên nguy cơ gặp tai nạnkhá cao, đặc biệt là ở những nơi có địa hình không bằng phẳng hay có sông, suối,hang động… Để khắc phục những tồn tại trên chúng tôi đã thực hiện tốt các yêucầu sau:
- Chọn địa điểm có khoảng cách vừa phải, giao thông thuận tiện
- Ở những khu vực, địa điểm có hang động, suối thác, chúng tôi xem xét cửmột vài nhóm học sinh có ý thức tốt, khả năng quan sát và xử lý thông tin nhanhnhạy sẽ trải nghiệm nghiêm túc, hiệu quả theo kế hoạch dưới sự hướng dẫn, quản
lý của người có trách nhiệm và giáo viên sau khi đã tổ chức trải nghiệm tập trung
- Khi tổ chức ngoại khóa theo hình thức tập trung, chúng tôi chọn những địađiểm có tính điển hình cao Nơi đây có hồn cốt của người Việt, có những chiến tíchlẫy lừng, dấu tích oai hùng và công lao to lớn của cha ông ta Cụ thể:
Trang 20+ Trong hoạt động trải nghiệm du lịch sinh thái, chúng tôi chọn địa điểm
Km số 0, nơi khởi nguồn con đường Hồ Chí Minh huyền thoại
Học sinh tham quan di tích Km số 0
+ Trong hoạt động trải nghiệm du lịch sinh thái, chúng tôi chọn địa điểm câysanh ngàn năm tuổi ở xã Giai Xuân hoặc đầm cò nổi tiếng ở xã Nghĩa Hoàn…
Học sinh tham quan Cây sanh nghìn năm tuổi
Trang 21Học sinh tham quan Đầm cò tại xã Nghĩa Hoàn
Học sinh tham quan Đình Sen tại xã Nghĩa Đồng
+ Trong hoạt động trải nghiệm du lịch ẩm thực có thể hướng học sinh thamquan nơi sản xuất mật mía – đặc sản cấp Tỉnh ở xã Tân Hương hoặc măng loi xãTiên Kỳ…
Măng loi – Đặc sản nổi tiếng ở xã Tiên Kỳ
* Lập kế hoạch tổng hợp
Để buổi ngoại khóa tham quan trải nghiệm di sản thành công, công tác lập kếhoạch chi tiết về chuyến đi, xây dựng nội dung chương trình phù hợp vừa có tínhgiáo dục và đảm bảo sự hứng thú, sáng tạo cho học sinh là rất quan trọng
Những tồn tại thường mắc phải trong công tác xây dựng kế hoạch tổ chứchoạt động trải nghiệm:
Trang 22- Khi lập kế hoạch trải nghiệm một số trường không xác định đúng mục tiêu
về kiến thức, kỹ năng, thái độ thì không đạt được mục đích đề ra ban đầu
- Hơn nữa, trước khi tiến hành hoạt động trải nghiệm không lập kế hoạch chặtchẽ, chi tiết, cụ thể không xây dựng nội dung chương trình phù hợp; khâu chuẩn bịkhông chu đáo sẽ gặp lúng túng trong quá trình thực hiện
Để khắc phục những nhược điểm trên chúng tôi rút ra một số kinh nghiệmsau:
- Trước khi tiến hành ngoại khóa, nhóm chuyên môn cùng nhau bàn bạc, xácđịnh mục tiêu:
+ Về kiến thức: Đối với hoạt động ngoại khóa trải nghiệm di sản địa phương
nhằm giúp học sinh nắm được tri thức về lịch sử địa phương, truyền thống cáchmạng hào hùng của cha ông ta trong công cuộc đấu tranh bảo vệ đất nước, nắm đượclịch sử hình thành và phát triển của làng nghề truyền thống,những danh lam thắngcảnh, những đặc sản quê hương
+ Về kỹ năng: Qua tổ chức hoạt động ngoại khóa chúng ta sẽ rèn luyện hình
thành và phát triển cho học sinh kĩ năng cụ thể như kĩ năng tìm kiếm và khai thác tưliệu, kĩ năng tổng hợp so sánh, kĩ năng hợp tác, kĩ năng tạo lập văn bản, kĩ năng giaotiếp ứng xử với cộng đồng
+ Về thái độ: Trên cơ sở hình thành kiến thức kĩ năng học sinh được bồi dưỡng
tình cảm yêu quý quê hương đất nước mình, lòng biết ơn, lòng tự hào, tự tôn dântộc, cần cù, siêng năng, kiên trì chịu khó từ đó các em có trách nhiệm đối với quêhương đất nước, biết quảng bá những giá trị bản sắc của quê hương
+ Định hướng phát triển năng lực: Giúp học sinh bồi dưỡng năng lực quan
sát, năng lực thu thập và xử lý thông tin
- Lên kế hoạch tổng hợp đề ra mục tiêu của hoạt động, chọn hình thức, địađiểm, thời gian tiến hành và các phương án tiến hành, thành phần tham gia, kinhphí hoạt động trải nghiệm…
- Trình kế hoạch lên ban chuyên môn và lãnh đạo nhà trường duyệt cả nộidung chương trình và kinh phí hoạt động
Tổ chức hoạt động trải nghiệm cho học sinh lớp 10 viết văn bản thuyết minh
xây dựng Cẩm nang du lịch Tân Kỳ
Trang 23Năm học …
- Căn cứ CV số … của Sở GD&ĐT về thực hiện nhiệm vụ năm học …
- Căn cứ nhiệm vụ năm học … của Trường THPT Tân Kỳ
- Căn cứ kế hoạch chuyên môn của nhóm Ngữ văn năm học …
Nhóm Ngữ văn xây dựng Kế hoạch tổng hợp Tổ chức hoạt động trải nghiệm cho học sinh lớp 10 viết văn bản thuyết minh xây dựng cẩm nang du lịch Tân Kỳ như sau:
I MỤC TIÊU HOẠT ĐỘNG
1 Kiến thức
- Học sinh nắm được những đặc trưng cơ bản về di sản, địa điểm du lịch nhưnguồn gốc, diện tích, thời gian tồn tại, địa phương sở hữu, giá trị vật chất, tinhthần…
2 Về kỹ năng
- Rèn luyện cho học sinh kỹ năng tập dượt nghiên cứu, quan sát trực tiếp “ sinhđộng” cuộc sống xung quanh các em mà cụ thể ở đây là những di sản, địa điểm , đặcsản mang đặc trưng bản sắc địa phương
- Ý thức quảng bá các di sản thiên nhiên, văn hóa, lịch sử… của địa phương
4 Định hướng phát triển năng lực
- Năng lực thu thập và xử lý thông tin liên quan đến đối tượng trải nghiệm
- Năng lực hợp tác, trao đổi, thảo luận những đặc điểm, ý nghĩa, giá trị củađối tượng trải nghiệm
- Năng lực tự học, tự hình thành kiến thức, kỹ năng…
II YÊU CẦU
- Học sinh tuyệt đối chấp hành các nội quy của ban tổ chức và nơi trải
nghiệm về thời gian, địa điểm đi và đến, tập trung đúng giờ, khi hoạt động trảinghiệm phải theo sự hướng dẫn của ban tổ chức và thầy cô giáo
- Không tự ý rời khỏi đoàn, nếu muốn rời khỏi đoàn phải có lý do chínhđáng và được sự chấp thuận của ban tổ chức, đảm bảo an toàn tuyệt đối trong quátrình hoạt động trải nghiệm