Dạy học phần một số vấn đề phát triển và phân bố công nghiệp địa lí 12 THPT theo hướng hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp

Lựa chọn và sử dụng các hình thức, phươn pháp tổ chức d y học ph n “Một số vấn ề phát triển và phân bố công nghiệp”- ị l THPT theo hư ng ho t ộng trải nghiệm hư ng nghiệp.. Quy trình lự

SỞ O Ụ V O T O N Ệ AN

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

D Y HỌC PHẦN: MỘT SỐ VẤN Ề PHÁT TRIỂN VÀ PHẦN

BỐ CÔNG NGHIỆP - ỊA LÍ 12 THPT T EO ƢỚNG HO T

ỘNG TRẢI NGHIỆM, ƢỚNG NGHIỆP

LĨN VỰC: ỊA LÍ

NĂM HỌC: 2020- 2021

SỞ O Ụ V O T O N Ệ AN TRƯỜN T PT Ô LƯƠN 3 TRƯỜNG THPT NGHI LỘC 4

- 

 -SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

ề tài : “Dạy học phần: Một số vấn đề phát triển và phân

bố công nghiệp- ịa lí 12 T PT theo hướng hoạt động trải

MỤC LỤC

PH N M U 1

o họn ề t 1

Mụ t u nh ệm vụ h n 1

2.1 Mục tiêu 1

2.2 Nhiệm vụ 2

2.3 Gi i h n 2

3 Dữ liệu v phươn pháp n h n ứu 2

3.1 Dữ liệu nghiên cứu 2

3 Phươn pháp n h n ứu 3

3 Phươn pháp n h n ứu l thuyết 3

3 á phươn pháp n h n ứu thự t n 3

á ểm m v ón óp ủa sáng kiến kinh nghiệm 4

5 Cấu trú ề tài 4

PH N N UN 5

hươn ơ s l luận v thự t n về ho t ộng trải nghiệm hư ng nghiệp 5

1.1 Ho t ộng trải nghiệm và ho t ộng trải nghiệm hư ng nghiệp 5

1.1.1 Các khái niệm có liên quan 5

1.1.2 ặc ểm của tổ chức ho t ộng d y họ theo hư ng ho t ộng trải nghiệm, hư ng nghiệp trong hươn trình Giáo dục phổ thông 2018 7

3 T m qu n trọn ủ v ệc tổ chức d y họ theo hư ng ho t ộng trải nghiệm hư ng nghiệp ố v họ s nh 11

1.2 Một số ặ ểm củ hươn trình sá h áo kho ịa lý 12 THPT 12

1.2.1 Mụ t u hươn trình ị l THPT 12

1.2.2 Cấu trú hươn trình S K ịa lí 12 THPT 13

3 Nhữn ưu thế ủ m n ị l THPT tron v ệ tổ chức d y họ theo hư ng ho t ộng trải nghiệm hư ng nghiệp cho học sinh 14

1.3.1 Nội dung môn ịa lí gắn liền v i các vấn ề thực ti n 14

1.3.2 Nội dung d y học phon phú ng 14

1.3.3 Nội dung môn ịa lí là môn họ ó ặ trưn vừa thuộ lĩnh vực khoa học xã hội, vừa thuộc khoa học tự nhiên 14

1.3.4 Hệ thốn k nh hình phon phú n t o thuận lợi cho việc tổ chức d y học theo hư ng ho t ộng trải nghiệm hư ng nghiệp 14

ặ ểm t m l v trình ộ nhận thứ ủ họ s nh l p THPT 15

ặ ểm tâm lí lứa tuổi 15

ặ ểm ho t ộn họ tập 15

3 ặ ểm sự phát tr ển tr tuệ 16 Thự tr n v ệ tổ chức d y họ theo hư ng ho t ộng trải nghiệm hư ng nghiệp cho họ s nh th n qu m n ị l trư n THPT 16

Mụ h n h n ứu thự tr ng 16 Kết quả n h n ứu thự tr n 17 HƯƠN D y học ph n “Một số vấn ề phát triển và phân bố công nghiệp”- ịa lí THPT theo hư ng ho t ộng trải nghiệm hư ng nghiệp 24 2.1 Nguyên tắc tổ chức d y họ theo hư ng ho t ộng trải nghiệm hư ng nghiệp trư ng phổ thông 24 2.1.1 Nội dung bài d y họ ược tổ chứ theo hư ng ho t ộng trải nghiệm hư ng nghiệp phải gắn v i thực ti n i sống 24 2.1.2 Nội dung của ho t ộng học tập ược tổ chứ theo hư ng trải nghiệm hư ng nghiệp phải gắn liền v i các vấn ề g n ũ ược quan tâm ị phươn 25 2.1.3 Chủ ề của ho t ộng học tập theo hư ng trải nghiệm hư ng nghiệp phả “vừa

sứ ” v i học sinh 25 2.1.4 Học sinh là trung tâm của quá trình d y họ theo hư ng ho t ộng trải nghiệm,

hư ng nghiệp, áo v n hỉ l n ư hỗ trợ hư n ẫn 25 2.1.5 Phải lựa chọn ược nội dung học tập phù hợp v i việc tổ chứ theo hư ng ho t ộng trải nghiệm hư ng nghiệp 26 2.1.6 Kh n quá m ồm kiến thức trong quá trình d y học 26 2.1.7 Phải t o dựn ượ m trư ng học tập và trải nghiệm mang tính cộn ồng 27 Nhữn ưu thế ủ ph n “Một số vấn ề phát triển và phân bố công nghiệp”- ị l THPT tron v ệ tổ chức ho t ộng d y họ theo hư ng trải nghiệm hư ng nghiệp cho học sinh 27 2.2.1 Nội dung d y học gắn liền v i các vấn ề thực ti n 27 2.2.2 Nội dung d y học phon phú ng 28 2.2.3 Hệ thống kênh hình phon phú n t o thuận lợi cho việc tổ chức các ho t ộng d y họ theo hư ng trải nghiệm hư ng nghiệp 28

3 ều kiện ơ s vật chất d y học ph n “Một số vấn ề phát triển và phân bố công nghiệp”- ị l THPT theo hư ng ho t ộng trải nghiệm hư ng nghiệp 29 2.4 Kế ho ch d y học ph n “Một số vấn ề phát triển và phân bố công nghiệp”- ịa lí 12 THPT theo hư ng ho t ộng trải nghiệm hư ng nghiệp 29 2.4.1 Các nguyên tắc xây dựng kế ho ch giáo dục ho t ộng trải nghiệm hư ng nghiệp theo chủ ề 30 2.4.2 Kế ho ch d y học ph n “Một số vấn ề phát triển và phân bố công nghiệp”- ịa lí THPT theo hư ng ho t ộng trải nghiệm hư ng nghiệp 31

2.5 Lựa chọn và sử dụng các hình thức, phươn pháp tổ chức d y học ph n “Một số vấn

ề phát triển và phân bố công nghiệp”- ị l THPT theo hư ng ho t ộng trải

nghiệm hư ng nghiệp 32

ơ s lựa chọn và sử dụng các hình thứ phươn pháp tổ chức d y họ theo hư ng ho t ộng trải nghiệm hư ng nghiệp ph n “Một số vấn ề phát triển và phân bố công nghiệp”- ịa lí 12 THPT/ chủ ề “ n n h ệp Việt Nam và thực ti n phát triển công nghiệp ị phươn em” 32

2.5.2 Quy trình lựa chọn và sử dụng các hình thứ phươn pháp tổ chức d y học theo hư ng ho t ộng trải nghiệm hư ng nghiệp ph n “Một số vấn ề phát triển và phân bố công nghiệp”- ịa lí 12 THPT 34

HƯƠN 3 TH N H M SƯ PH M 98

3.1 Mụ h thực nghiệm 98

3.2 Nhiệm vụ thực nghiệm 98

3 3 ố tượng thực nghiệm 98

KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 112

1 Kết luận 112

1.1 Kết quả t ược 112

1.2 H n chế củ ề tài 113

2 K ến n hị 113

TÀI LI U THAM KHẢO 115

PHỤ LỤC 1

P ẦN MỞ ẦU

1 Lí o họn đề t

Trong nhữn năm n y n nh áo ụ nư t n ó nhữn ổi m i quan trọn ăn bản, toàn diện nhằm áp ứng yêu c u công nghiệp hoá, hiện hoá tron ều kiện kinh tế thị trư n ịnh hư ng xã hội chủ n hĩ v hội nhập quốc tế

Việc xây dựn hươn trình giáo dục phổ thông m 0 8 theo ịnh hư ng phát triển phẩm chất v năn lực của học sinh là một bư qu n trọng trong sự nghiệp ổi

m i của nền giáo dục Nó thể hiện sự quyết tâm củ ảng, các cấp chính quyền, của toàn ngành giáo dụ v ược sự quan tâm của mọi t ng l p trong xã hội

hươn trình áo ục phổ thông m i 2018 chú trọng việc phát triển hài hoà về thể chất và tinh th n cho học sinh, giúp học sinh tr th nh “n ư i học tích cực, tự tin, biết vận dụn á phươn pháp học tập tích cự ể hoàn chỉnh các tri thứ v kĩ năn nền tảng, có ý thức lựa chọn nghề nghiệp và học tập suốt i; có những phẩm chất tốt ẹp và năn lực c n thiết ể tr th nh n ư i công dân có trách nhiệm n ư l o ộn ó văn hoá, c n cù, sáng t o áp ứng nhu c u phát triển của cá nhân và yêu c u của sự nghiệp xây dựng, bảo vệ ất nư c trong th i toàn c u hoá và cách m ng công nghiệp m ” Tron hươn trình áo ụ phổ th n m 0 8 ho t ộn áo ụ bắt buộ xuy n suốt á ấp họ l trả n h ệm bậ áo ụ trun họ phổ th n ượ ọ l

th n hư thực sự ược chú trọng, còn mang tính hình thức, hiệu quả hư o Vì vậy

á nh trư ng phổ thông c n chú trọn hơn nữa các ho t ộng trải nghiệm hư ng nghiệp nhằm phát tr ển ho họ s nh năn lự ịnh hư n n hề n h ệp dự tr n ơ s năn kh ếu năn lực của bản thân, hoàn cảnh ình v nhu u của thị trư ng lao ộng, từ ó l m ơ s ể các em tự chọn cho mình ngành nghề phù hợp và rèn luyện phẩm chất năn lực thích ứng v i nghề nghiệp tron tươn l V i những lí do trên,

chúng tôi chọn ề tài “Dạy học phần: Một số vấn đề phát triển và phân bố công nghiệp

- Địa lí 12 THPT theo hướng hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp” nhằm góp ph n

tr n tổ chức ho t ộng trải nghiệm hư ng nghiệp ho họ s nh á trư n phổ th n

nó hun v tron m n ị l nó r n Từ ó ư r nguyên tắ iều kiện ơ s vật chất, kế ho ch d y học theo hư ng ho t ộng trải nghiệm hư ng nghiệp ph n “Một số

vấn ề phát triển và phân bố công nghiệp”- ịa lí 12 THPT

ề tài góp ph n giúp học sinh tr th nh “n ư i học tích cực, tự tin, biết vận dụng

á phươn pháp học tập tích cự ể hoàn chỉnh các tri thứ v kĩ năn nền tảng, có ý thức lựa chọn nghề nghiệp và học tập suốt i; có những phẩm chất tốt ẹp v năn lực

c n thiết ể tr th nh n ư i công dân có trách nhiệm n ư l o ộn ó văn hoá n cù, sáng t o áp ứng nhu c u phát triển của cá nhân và yêu c u của sự nghiệp xây dựng, bảo

vệ ất nư c trong th i toàn c u hoá và cách m ng công nghiệp m ” Qu ó sẽ góp

ph n nâng cao hứng thú, hiệu quả học tập m n ịa lí nh trư ng phổ thông

2.2 Nhiệm vụ

Để đạt được mục đích nghiên cứu, đề tài tập trung giải quyết các nhiệm vụ sau:

- Nghiên cứu ơ s lý luận và thực ti n về ho t ộng trải nghiệm hư ng nghiệp

- N h n ứu ể tìm r nhữn ưu thế ủ ph n “Một số vấn ề phát triển và phân bố công nghiệp”- ị l THPT tron v ệ tổ chức ho t ộng trải nghiệm hư ng nghiệp cho học sinh

- ư r iều kiện ơ s vật chất ối v i việc d y học ph n “Một số vấn ề phát triển và phân bố công nghiệp”- ị l THPT theo hư ng ho t ộng trải nghiệm hư ng nghiệp

- Kế ho ch d y học ph n “Một số vấn ề phát triển và phân bố công nghiệp” - ịa lí THPT theo hư ng ho t ộng trải nghiệm hư ng nghiệp

- Lựa chọn và sử dụng các hình thứ phươn pháp tổ chức d y học ph n “Một số vấn ề phát triển và phân bố công nghiệp”- ị l THPT theo hư ng ho t ộng trải nghiệm hư ng nghiệp

- y họ ph n “Một số vấn ề phát tr ển v ph n bố n n h ệp”- ị l THPT theo hư n ho t ộn trả n h ệm hư n n h ệp

- T ến h nh thự n h ệm sư ph m ể k ểm ịnh t nh h ệu quả ủ ề t

2.3 Giới hạn

- Về nội dung: ề tài tập trun v o ph n t h ể ư r kế ho ch, lựa chọn và sử

dụng các hình thứ phươn pháp tổ chức d y học ph n “Một số vấn ề phát triển và phân bố công nghiệp”- ị l THPT theo hư ng ho t ộng trải nghiệm hư ng nghiệp

- Về h ng gi n v th i gi n: ề tài tập trung ều tra thực tr n n h n ứu v t ến

h nh thực nghiệm sư ph m từ tháng 9/2019 - 3/2020 t i một số trư n THPT tr n ịa bàn tỉnh Nghệ An

3 Dữ liệu v phươn pháp n h n ứu

3.1 Dữ liệu nghiên cứu

ề t n h n ứu ự tr n ơ s các tài liệu về ho t ộng trải nghiệm hư ng nghiệp á t l ệu về ổ m phươn pháp y họ v ánh á theo t ếp cận năn lực trong giáo dục Một số các dữ liệu khá ược phát triển thông qua phỏng vấn áo v n

một số trư n THPT tr n ịa bàn tỉnh Thanh Hóa, Nghệ n H Tĩnh Quản ình

v HS tr n ị b n tỉnh N hệ n

3.2 Phươn pháp n h n ứu

hư n ph p n h n c u thu t

- Nghiên cứu á văn k ện củ ản á văn bản củ Nh nư c và của ngành giáo

dụ o t o về ổi m i giáo dục phổ th n hươn trình áo ụ phổ th n tổn thể

năm 0 8

- Nghiên cứu, phân tích, tổng hợp các tài liệu l n qu n ến ho t ộng trải nghiệm,

hư ng nghiệp ể x y ựn ơ s lí luận ho ề tài

- Nghiên cứu hươn trình sách giáo khoa, chuẩn kiến thứ kĩ năn ịa lí 12 ó

l n qu n ể tìm r á h tổ chức d y học ph n “Một số vấn ề phát triển và phân bố công nghiệp”- ị l THPT theo hư ng ho t ộng trải nghiệm hư ng nghiệp

c phư n ph p n h n c u th c t n

3.2.2.1 Phương pháp phân tích, tổng hợp t i liệu

Phân tích và tổng hợp tài liệu từ nhiều nguồn khá nh u như sá h báo t p h ề tài nghiên cứu khoa học, luận văn ó ề cập ến việc tổ chức ho t ộng trải nghiệm,

hư ng nghiệp ho họ s nh ể xây dựn ơ s lý thuyết về các vấn ề liên quan

3.2.2.2 Phương pháp điều tra xã hội học

Trong các nghiên cứu về phươn pháp ảng d y bộ m n ị l phươn pháp ều tra xã hội học có vai trò quan trọn ể góp ph n ể ư r ược những kết quả khách quan, khoa học Trong sáng kiến kinh nghiệm của mình, tôi tiến h nh ều tra xã hội học

ối v i giáo viên (GV) và HS t i một số trư n THPT tr n ịa bàn tỉnh Thanh Hóa, Nghệ

n H Tĩnh Quản ình ể có những kết luận khách quan về việc tổ chức ho t ộng trải nghiệm hư ng nghiệp ho họ s nh thông qua d y họ m n ịa lí t á trư ng phổ thông

- Thăm ý kiến V ể tìm hiểu qu n ểm của họ về ho t ộng trải nghiệm hư ng nghiệp và việc tổ chức ho t ộng trải nghiệm hư ng nghiệp tron quá trình y họ môn

ịa lí hún t ã t ến hành ều tra xã hội học ối v i 23 V tr n ịa bàn tỉnh Thanh

Hóa, Nghệ An, H Tĩnh Quản ình

- Thăm ý k ến HS, tìm hiểu thực tế việc tổ chức ho t ộng trải nghiệm hư ng nghiệp ho HS tron quá trình y họ ị lý ặc biệt là cách tổ chức ho t ộng trải nghiệm hư ng nghiệp ho họ s nh tron quá trình y họ m n ị l khố 2 THPT hún t ã t ến h nh ều tra xã hội họ ối v ý k ến ủ HS từ á trư n THPT thuộ huyện ươn N h ộ thuộc tỉnh N hệ n

Tr n ơ s khảo sát thực tr ng d y và học, có thể ánh á ược khả năn thực thi,

ều kiện c n v ủ, những h n chế của việc thực hiện ề tài

S u kh ã thu thập ượ y ủ các thông tin, tác giả ã t ến hành xử lí rồ ư r

ược những nhận xét c n thiết củ ề tài tiểu mục 1.5.2 ết quả nghiên cứu th c trạng 3.2.2.3 Phương pháp chuyên gi

Trong quá trình nghiên cứu ối v i một số kết quả và kiến nghị liên quan, chúng tôi

t ến h nh xin ý kiến một số GV có kinh nghiệm trong d y họ ịa lí t á trư ng THPT

tr n ịa bàn Nghệ An H Tĩnh v một số ản v n ản y t á trư n họ sư

ph m huy n n nh phươn pháp y họ ể thu thập th n t n ư r á ịnh hư ng về nội dung nghiên cứu ề t ũn như những vấn ề l n qu n ến thực nghiệm sư ph m

3.2.2.4 Phương pháp th c nghiệm sư phạm

Phươn pháp thực nghiệm ược sử dụn ể kiểm nghiệm kết quả của nghiên cứu và lấy ó l m ơ s ể kiểm nghiệm lí thuyết trên thực tế

Tr n ơ s n y hún t ã t ến h nh thự n h ệm sư ph m ph n “Một số vấn ề phát triển và phân bố công nghiệp” tron hươn trình ị l 2 á trư n THPT ể từ

ó k ểm kiểm chứng hiệu quả củ ề t rút r b học kinh nghiệm và bổ sung những vấn ề có liên quan ến ề tài nghiên cứu

3.2.2.5 Phương pháp toán học thống kê

Phươn pháp n y ho phép xử lí, phân tích các kết quả ều tra thực nghiệm thông qua việc sử dụng các phép toán thốn k ể rút ra những kết luận c n thiết về thực tr ng, hiệu quả của việc tổ chức d y học ph n “Một số vấn ề phát triển và phân bố công nghiệp”- ịa lí THPT theo hư ng ho t ộng trải nghiệm hư ng nghiệp ho họ s nh HS ã lựa chọn

4 á đ ểm mớ v đón óp ủa sáng kiến kinh nghiệm

- Bổ sung, phát triển ơ s lí luận về ho t ộng trải nghiệm hư ng nghiệp v tổ chức d y họ theo hư ng ho t ộng trải nghiệm, hư ng nghiệp ho HS v o bài học ụ thể

ủ m n ị l l p 2 THPT

- ánh á thực tr ng v ệ tổ chức d y họ theo hư ng ho t ộng trải nghiệm,

hư ng nghiệp cho HS tron quá trình y họ t á trư n THPT nó hun v trong

hươn D y học ph n “Một số vấn ề phát triển và phân bố công nghiệp”- ịa

l THPT theo hư ng ho t ộng trải nghiệm hư ng nghiệp

hươn 3 Thự n h ệm sư ph m

P ẦN NỘ UN ƯƠN 1: Ơ SỞ L LU N V T Ự T ỄN VỀ O T ỘNG TRẢI NGHIỆM, ƯỚNG NGHIỆP

1.1 Hoạt động trải nghiệm và hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp

1.1.1 Các khái niệm có liên quan

1.1.1.1 Khái niệm về hoạt động trải nghiệm và hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp

ể tìm hiểu y ủ về thuật ngữ hoạt động trải nghiệm và hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp, c n có những mô tả về các thuật ngữ “trải nghiệm” “hư ng nghiệp”.

a) Trả n h ệm

Có nhiều cách hiểu khác nhau về trải nghiệm:

Theo Hoàng Phê - từ ển tiếng Việt: “Trải nghiệm là những gì con ngư i từng kinh qua th c tế, từng biết, từng chịu”

Theo á h kho to n thư m Wikipedia:“Trải nghiệm là tiến trình hay là quá trình hoạt động năng động để thu thập kinh nghiệm, trên tiến trình đó có thể thu thập được những kinh nghiệm tốt hoặc xấu, thu thập được những bình luận, nhận định, rút tỉa tích

c c hay tiêu c c, không rõ ràng, còn tùy theo nhiều yếu tố hác như m i trư ng sống và tâm địa mỗi ngư i”

Theo tài liệu tập huấn Chươn trình áo ục phổ thông 2018 củ trư n i họ sư

ph m Hà Nội: “Trải nghiệm là quá trình hoạt động để thu nhận những kinh nghiệm, từ

đó vận dụng một cách có hiệu quả vào th c tiễn cuộc sống”

Như vậy trải nghiệm l quá trình on n ư i tham gia vào ho t ộng thực tế ể thu thập kinh nghiệm, từ ó vận dụng một cách có hiệu quả vào thực ti n cuộc sống Trải nghiệm mang

l i cho con n ư i kinh nghiệm phong phú b i khi trải nghiệm, con n ư ó thể trả n h ệm

th nh n thất b hấp nhận rủ ro N ư i trải nghiệm nhiều sẽ có nhiều kiến thức, kinh

nghiệm sống cho bản th n úp on n ư hình th nh năn lực, phẩm chất sống

b) ướn n h ệp:

Theo Wikipedia: “Hướng nghiệp là các hoạt động nhằm hỗ trợ mọi cá nhân chọn

l a và phát triển chuyên môn nghề nghiệp phù hợp nhất với khả năng củ cá nhân, đồng

th i thỏa mãn nhu cầu nhân l c cho tất cả các lĩnh v c nghề nghiệp (thị trư ng lao

động) ở cấp độ đị phương v quốc gia”

n theo Từ ển T ến V ệt hướng nghiệp ượ h ểu theo h kh nh

- hí cạnh thứ nhất: Hướng nghiệp l tạo điều iện xác định nghề nghiệp cho ngư i hác: C ng tác hướng nghiệp cho th nh niên học sinh

- hí cạnh thứ h i l giáo dục có định hướng: Trư ng hướng nghiệp

- Về phươn ện trư n phổ th n hư n n h ệp l một hình thứ ho t ộn y

ủ áo v n v ho t ộn họ ủ họ s nh

+ Tron ho t ộn y ủ áo v n hư n n h ệp ượ o như l n v ệ ủ tập thể áo v n ó mụ h áo ụ họ s nh tron v ệ họn n hề úp á em tự quyết ịnh n hề n h ệp tươn l tr n ơ s ph n t h kho họ về năn lự hứn thú ủ

bản th n v nhu u nh n lự ủ á n nh sản xuất tron xã hộ Như vậy hướng nghiệp trong trư ng phổ th ng được thể hiện như một hệ thống tác động sư phạm nhằm

l m cho học sinh chọn được nghề một cách hợp lý

+ Hư n n h ệp l một tron nhữn hình thứ ho t ộn họ tập ủ họ s nh Qu

ó mỗ họ s nh phả lĩnh hộ ượ nhữn th n t n về n hề n h ệp tron xã hộ ặ b ệt

l n hề n h ệp ị phươn phả nắm ượ hệ thốn y u u ủ từn n hề ụ thể m mình muốn họn phả ó kỹ năn tự ố h ếu nhữn phẩm hất nhữn ặ ểm t m -

s nh lý ủ mình v hệ thốn y u u ủ n hề n ặt r ho n ư l o ộn …

c) Hoạt động trải nghiệm và hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp

Hoạt động trải nghiệm và hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp là một thuật ngữ

m tron hươn trình áo ục phổ th n năm 0 8 Tron hươn trình áo ụ phổ

th n m Hoạt động trải nghiệm ấp t ểu họ v Hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp ấp trun họ ơ s v ấp trun họ phổ th n l ho t ộn áo ụ bắt buộ

ượ thự h ện từ l p ến l p

Dự v o hươn trình áo ục phổ thông 2018, có thể hiểu: Hoạt động trải

nghiệm và hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp là hoạt động giáo dục do nhà giáo dục

định hướng, thiết kế v hướng dẫn th c hiện, tạo cơ hội cho HS tiếp cận th c tế, thể nghiệm các cảm xúc tích c c, khai thác những kinh nghiệm đã có v huy động tổng hợp kiến thức, ĩ năng của các môn học để th c hiện những nhiệm vụ được giao hoặc giải quyết những vấn đề của th c tiễn đ i sống nh trư ng, gi đình, xã hội phù hợp với lứa tuổi; th ng qu đó, chuyển hoá những kinh nghiệm đã trải qua thành tri thức mới, hiểu biết mới, ĩ năng mới góp phần phát huy tiềm năng sáng tạo và khả năng thích ứng với cuộc sống, m i trư ng và nghề nghiệp tương l i

d) ạy họ theo hướn hoạt độn trải nghiệm, hướng nghiệp

y họ theo hư n trải nghiệm hư ng nghiệp là ho t ộn ược coi trọng trong từng môn họ ó kh n phải là một môn học riêng biệt mà gắn liền v i từng môn học, là một ph n của giáo dục môn học

ó thể h ểu Dạy học theo hướng hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp l trong các

b i dạy củ từng m n học, giáo viên sử dụng các hình thức, phương pháp dạy học thích hợp vừ đảm bảo h i thác đúng iến thức bộ m n, vừ ết nối uyển chuyển, dẫn dắt học sinh có những trải nghiệm hám phá bản thân hoặc hám phá thế giới nghề nghiệp theo các iến thức trong b i học

Hay nói cách khác d y họ theo hư n ho t ộn trải nghiệm hư ng nghiệp là hoạt động dạy học/ giáo dục tạo cơ hội cho HS tiếp cận th c tế, h i thác những inh nghiệm

đã có v huy động tổng hợp iến thức, ĩ năng củ các m n học để th c hiện những

nhiệm vụ được gi o hoặc giải quyết những vấn đề củ th c tiễn đ i sống phù hợp với lứ tuổi; th ng qu đó, chuyển hoá những inh nghiệm đã trải qu th nh tri thức mới, hiểu biết mới, ĩ năng mới góp phần phát huy tiềm năng sáng tạo v hả năng thích ứng với cuộc sống, m i trư ng v nghề nghiệp tương l i

Tùy theo nộ un từn b họ áo v n ó thể y họ theo hư n ho t ộn trả

n h ệm hư n n h ệp á mứ ộ khá nh u như mứ ộ to n ph n mứ ộ bộ phận hoặ ó nhữn b hỉ mứ ộ l n hệ

Khi d y họ theo hư ng ho t ộng trải nghiệm hư ng nghiệp cho học sinh (HS), không nhất thiết phải là ho t ộng ngoài tr i, có quy mô l n m ược gọi là trải

nghiệm hư ng nghiệp Học sinh tr c tiếp tham gia vào các hoạt động trên lớp học, được tương tác với con ngư i, s vật, được làm những cái mới mẻ m trước đó chư từng làm, chư từng thể hiện, h y hi các em tư duy, động não về những cái chư biết, cái mới, qua

đó lấy được kinh nghiệm cho bản thân góp phần phát huy tiềm năng sáng tạo và khả năng thích ứng nghề nghiệp tương l i cũng l trải nghiệm, hướng nghiệp

1.1.2 Đặc đ ểm của tổ ch c hoạt động dạy học theo hướng hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp trong hư n trình Giáo dục phổ thông 2018

y họ theo hư n ho t ộn trả n h ệm hư n n h ệp H TN HN óp ph n hình th nh phát tr ển á phẩm hất hủ yếu năn lự hun v á năn lự ặ thù ho HS; nộ un ho t ộn ượ x y ựn ự tr n á mố qu n hệ ủ á nh n HS v bản

v huẩn bị một số năn lự ơ bản ủ n ư l o ộn v n ư n n ó trá h

nh ệm

o n áo ụ ịnh hư n n hề n h ệp N o á ho t ộn hư n ến á

nh n xã hộ tự nh n y họ theo hư n H TN, HN ấp trun họ phổ th n tập trun hơn v o ho t ộn áo ụ hư n n h ệp nhằm phát tr ển năn lự ịnh hư n

n hề n h ệp Th n qu á ho t ộn hư n n h ệp HS ượ ánh á v tự ánh á

về năn lự s trư n hứn thú l n qu n ến n hề n h ệp l m ơ s ể tự họn ho mình n nh n hề phù hợp v rèn luyện phẩm hất v năn lự ể th h ứn v n hề

n h ệp tươn l

1.1.2.1 Mục tiêu củ dạy học theo hướng hoạt động trải hoạt động nghiệm, hướng nghiệp

Mục tiêu chung của d y họ theo hư ng H TN HN là hình thành, phát triển HS năn lực thích ứng v i cuộc sốn năn lực thiết kế và tổ chức ho t ộn năn lự ịnh

hư ng nghề nghiệp; ồng th i góp ph n hình thành, phát triển các phẩm chất chủ yếu và

năn lự hun quy ịnh tron hươn trình tổng thể D y họ theo hư ng H TN HN giúp HS khám phá bản thân và thế gi i xung quanh, phát triển i sống tâm hồn phong phú, biết rung cảm trư á ẹp của thiên nhiên v tình n ư i, có quan niệm sống và ứng

xử ún ắn ồng th i bồ ưỡng cho HS tình y u ối v qu hươn ất nư c, ý thức

về cội nguồn và bản sắc của dân tộ ể góp ph n giữ gìn, phát triển các giá trị tốt ẹp của

on n ư i Việt Nam trong một thế gi i hội nhập

cấp trung học phổ thông, mục tiêu d y họ theo hư ng H TN HN l giúp HS phát triển các phẩm chất năn lự ã ược hình thành cấp tiểu học và cấp trung họ ơ

s Kết thú o n giáo dụ ịnh hư ng nghề nghiệp, HS có khả năn th h ứng v i

á ều kiện sống, học tập và làm việc khác nhau; thích ứng v i nhữn th y ổi của xã hội hiện i; có khả năn tổ chức cuộc sống, công việc và quản lí bản thân; có khả năn phát triển hứng thú nghề nghiệp và ra quyết ịnh lựa chọn ược nghề nghiệp tương lai; xây dựn ược kế ho ch rèn luyện áp ứng yêu c u nghề nghiệp và tr th nh n ư i công dân có ích

1.2.2.2 Điều kiện th c hiện dạy học theo hướng hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp

Khi d y họ theo hư ng H TN HN cho HS, GV có thể l nh ộng về hình thức, quy mô, th n ị ểm thực hiện:

- H TN HN ó thể tổ hứ cho HS trực tiếp tham gia vào các ho t ộng trên l p

họ tron nh trư n á em ượ tươn tá v on n ư i, sự vật ược làm những cái

m i mẻ m trư ó hư từn l m hư từng thể hiện

- H TN HN ũn ó thể tổ hứ cho HS các ho t ộng n o l p họ n o nh

trư n như tham quan dã ngo i, các hội thi, ho t ộn o lưu ho t ộn nh n o, ho t ộng tình nguyện, ho t ộng cộn ồng, sinh ho t tập thể l o ộng công ích, thể dục thể thao, tổ chức các ngày hội, các dự án học tập, các sản phẩm cho HS tự nghiên cứu…

- H TN HN ó thể tổ hứ v nh ều quy m khá nh u như á nh n nhóm l p

họ khố họ hoặ quy m ả trư n v nh ều nộ un

vậy tuỳ theo á h tổ hứ ể huy ộn sự th m phố hợp ủ á lự lượn áo ụ tron v n o nh trư n như áo v n hủ nh ệm l p áo v n

- Th nhất: Hình th c có tính khám phá là cách tổ chức ho t ộng t o ơ hội cho

học sinh trải nghiệm thế gi i tự nhiên, thực tế cuộc sống và công việc, giúp HS khám phá

nhữn ều m i l , tìm hiểu, phát hiện vấn ề từ m trư ng xung quanh, bồ ưỡng những cảm xúc tích cự v tình y u qu hươn ất nư Nhóm phươn thức tổ chức này bao gồm các ho t ộng tham quan, cắm tr i, thự ị v á phươn thứ tươn tự khác

- Th hai: Hình th c có tính thể nghiệm, tư n t c là cách tổ chức ho t ộng t o

ơ hội cho họ s nh o lưu tá n h ệp và thể nghiệm ý tư n như n n ón kịch, hội thảo, hộ th tr hơ v á phươn thứ tươn tự khác

- Th ba: Hình th c có tính cống hi n là cách tổ chức ho t ộng t o ơ hội cho

học sinh mang l i những giá trị xã hội bằng nhữn ón óp v ống hiến thực tế của mình thông qua các ho t ộng tình nguyện nh n o l o ộng công ích, tuyên truyền và

á phươn thứ tương tự khác

- Th tư: Hình th c có tính nghiên c u là cách tổ chức ho t ộng t o ơ hội cho

họ s nh th m á ề tài, dự án nghiên cứu khoa học nh cảm hứng từ những trải nghiệm thực tế qu ó ề xuất những biện pháp giải quyết vấn ề một cách khoa học Nhóm hình thức tổ chức này bao gồm các ho t ộng khảo sát ều tra, làm dự án nghiên cứu, sáng t o công nghệ, nghệ thuật v á phươn thứ tươn tự khác

b) Phươn pháp tổ chức hoạt động dạy họ theo hướng hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp

Trong quá trình y họ v ệ sử ụn á phươn pháp phù hợp l ho t ộn qu n trọn ể ụ thể hó h ến lượ áo ụ ủ GV, góp ph n xác nhận tính ún ắn sự hợp

lí ủ h ến lượ áo ụ m V ã xá ịnh

Phươn pháp tổ hứ y họ theo hư n H TN HN tron nh trư n phổ th n rất n phon phú v phả áp ứn á y u u s u m ho n ư họ sẵn s n

th m trả n h ệm t h ự ; úp n ư họ suy n hĩ về nhữn ì trả n h ệm; úp

n ư họ phát tr ển kỹ năn ph n t h khá quát hoá á k nh n h ệm ó ượ ; T o ơ

hộ ho n ư họ ó kỹ năn ả quyết vấn ề v r quyết ịnh ự tr n nhữn tr thứ

v ý tư n m thu ượ từ trả n h ệm Kh tổ hứ ho t ộn y họ theo hư n

H TN, HN tùy theo lứ tuổ v nhu u HS áo v n hủ ộn lự họn á hình thứ

v phươn pháp tổ hứ ụ thể phù hợp v ều k ện ủ từn l p ủ nh trư n v ị phươn S u y l một số phươn pháp tổ chức ho t ộng d y họ theo hư ng ho t

ộn trải nghiệm hư ng nghiệp:

* hư n ph p tổ ch c trò ch .Cách t ến h nh:

Bước 1: Chuẩn bị trò chơi

Bước 2: Tiến h nh trò chơi

Bước 3: Kết thúc trò chơi

* hư n ph p tổ ch c sân khấu tư n t c (sân khấu hóa) á h thứ tổ hứ

s n khấu hóa:

Bước 1: Xây d ng kế hoạch, chuẩn bị kịch bản và phân công nhiệm vụ

Bước 2: Tập luyện diễn xuất theo kịch bản, hoàn thiện công tác chuẩn bị

Bước 3: Th c hiện vở diễn theo kịch bản (phần mở đầu)

Bước 4: Tương tác với khán giả (diễn biến và kết thúc)

* hư n ph p tổ ch c tham quan á h t ến h nh:

Bước 1: Chuẩn bị hoạt động tham quan

Bước 2: Tổ chức hoạt động tham quan

Bước 3: Kết thúc hoạt động tham quan

* hư n ph p tổ ch c hoạt độn tình n u ện á h t ến h nh:

Bước 1: Khảo sát địa bàn theo chủ đề (tiền trạm )

Bước 2: Lập kế hoạch

Bước 3: Huy động các nguồn l c

Bước 4: Triển khai th c tế

* hư n ph p tổ ch c hộ thảo, hộ n hị chuyên đề á h t ến h nh:

Bước 1: Xây d ng kế hoạch tổ chức hội thảo

−L chọn chủ đề và đặt tên cho hội thảo

−Xác định mục tiêu hội thảo

−Xác định th i gi n v đị điểm tổ chức hội thảo

−D iến các nguồn l c cần huy động (nhân l c, vật l c, t i l c)

Bước 2: Chuẩn bị hội thảo chuyên đề

Bước 3: Tiến hành thảo luận nhóm

Bước 4: Kết thúc hội thảo chuyên đề

* hư n ph p tổ ch c cắm trạ á h t ến h nh:

Bước 1: Xây d ng kế hoạch cắm trại

Bước 2: Chuẩn bị hoạt động cắm trại - Công tác tiền trạm

Bước 3: Tổ chức hoạt động cắm trại

Bước 4: Tổng kết - Đánh giá

* hư n ph p tổ ch c hoạt độn n h n c u khoa học của học s nh á h t ến h nh:

Bước 1: Chọn đề tài nghiên cứu

Bước 2: Xây d ng đề cương nghiên cứu

Bước 3: Xây d ng kế hoạch nghiên cứu

Bước 4: Thu thập, xử lí thông tin lí luận

Bước 5: Thu thập, xử lí thông tin th c tiễn

Bước 6: Đề xuất giải pháp hoặc tác động

Bước 7: Viết báo cáo

Bước 8: Nghiệm thu và triển khai ứng dụng (nếu có)

* hư n ph p tổ ch c d n đàn, ao ưu á h t ến hành:

Bước 1: Lập kế hoạch hoạt động diễn đ n

Bước 2: Chuẩn bị các điều kiện tổ chức diễn đ n

Bước 3: Th c hiện diễn đ n

D y họ theo hƣ ng H TN HN ó v tr rất qu n tron ố v HS Khi tổ chức

d y họ theo hƣ ng H TN HN, HS ƣợ họ tập một á h h ệu quả rèn luyện kĩ năn sốn ũn nhƣ ả quyết vấn ề xảy r tron thự t n uộ sốn thƣ n n y D y học

theo hƣ ng H TN HN úp họ s nh

- Hình th nh ho HS á năn lự hun nhƣ năn lực tự chủ và tự họ năn lực

giao tiếp và hợp tá năn lực giải quyết vấn ề và sáng t o

- Nh á hình thứ tổ hứ phon phú m v ệ d y họ theo hƣ ng H TN HN giúp HS họ tập một á h hủ ộn v t h ự hơn v ệ họ ủ á em ƣợ thự h ện một á h tự nh n nhẹ nh n kh n bó phù hợp v ặ ểm t m s nh l ũn nhƣ nhu u n uyện vọn ủ HS Th y vì ọ - hép k ểu thụ ộn th n thƣ n á em sẽ

ó nhữn trả n h ệm khám phá bản th n hoặ khám phá thế n hề n h ệp theo á

k ến thứ tron b họ V ệ họ tr n n thú vị v hấp ẫn hơn ượn k ến thứ t ếp thu tuy nh ều s u nhưn l kh n vất vả v ăn th n

- HS có nh ều ơ hộ trả n h ệm á em ược tham gia vào tất cả các khâu của quá trình ho t ộng từ thiết kế, chuẩn bị, thực hiện v ánh á kết quả Bên c nh ó á em

n ược bày tỏ qu n ểm ý tư ng và lựa chọn ý tư ng của chính mình y ược coi là chìa khóa thực hiện việc họ v i hành, học qua làm, học giải quyết các vấn ề thực

ti n trong cuộc sống ngay trong l p tron trư ng, giúp các em tự chiếm lĩnh k ến thức, hình th nh á kĩ năn á trị và phẩm chất ũn như phát huy t ềm năn sán t o ủ

bản th n từ ó úp á em ó nhữn ịnh hư ng nghề nghiệp tron tươn l

- N o hình th nh á năn lự hun y họ theo hư ng H TN HN n ó ưu thế tron v ệ hình th nh v phát tr ển ho họ s nh á năn lự ặ thù sau:

- ó ý h tự ư n n tộ n ềm t n v o tươn l ủ ất nư ; ó ý h vươn l n

học tập và sẵn s n th m v o á ho t ộn sử ụn hợp l bảo vệ ả t o m trư n Thấy rõ trá h nh ệm ủ bản th n tron n uộ x y ựn k nh tế - xã hộ ủ

1.2.2 Cấu trúc chư n trình, SGK Địa lí 12 THPT

Trọng tâm củ hươn trình ị l l ịa lí Tự nh n ịa lí kinh tế – xã hội Việt

N m hươn trình ượ h theo á ơn vị kiến thức l n, bám sát sách giáo khoa và gồm các nội dung:

- Việt N m tr n ư n ổi m i và hội nhập

- ịa lí tự nhiên: giúp HS biết ượ khá quát á ặ ểm chung của tự nhiên Việt Nam, vấn ề sử dụng và bảo vệ tự nhiên

- ị l n ư un ấp kiến thức khái quát về n ư l o ộn thị hoá và chất lượng cuộc sống

- ịa lí các ngành kinh tế: cung cấp kiến thức khái quát về sự chuyển dị h ơ ấu kinh tế, sự phát triển và phân bố các ngành kinh tế nông nghiệp, công nghiệp, dịch vụ

- ịa lí các vùng kinh tế: cung cấp kiến thức khái quát về tự nh n n ư k nh tế -

xã hội của các vùng kinh tế nư c ta

- ị l ị phươn y u u HS tìm hiểu kiến thức khái quát về tự nh n n ư kinh tế - xã hội của tỉnh, thành phố m HS n s nh sống và học tập

- Bên c nh việc giúp HS có cái nhìn khái quát về bức tranh tự nhiên, kinh tế - xã hội

củ ất nư ịa lí 12 tiếp tục củng cố và rèn luyện ho HS á kĩ năn qu n trọn như

ọc vẽ và bản ồ, vẽ và nhận xét biểu ồ, phân tích hình ảnh sơ ồ, nhận xét bảng số liệu, qua các bài thực hành

hươn trình họ m n ị l ó ểm ặc biệt nổi bật sau:

- Một là nộ un hươn trình thể hiện bức tranh tổng thể bức tranh tổng thể, khái quát về tự nhiên, kinh tế - xã hội củ ất nư c, của các vùng lãnh thổ nư c ta

- H l hươn trình ược xây dựn theo á huy n ề, sắp xếp một cách logic t o thuận lợ hơn tron v ệc d y họ theo hư ng ho t ộng H TN HN giúp nâng cao hứng thú và hiệu quả m n họ

1 3 Nhữn ưu thế ủa m n địa lí 12 T PT tron v ệ tổ chức dạy họ theo hướng hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp cho học sinh

1.3.1 Nội dung môn Địa lí gắn liền với các vấn đề th c ti n

Nộ un m n ịa lí 12 thể hiện bức tranh tổng thể, khái quát về tự nhiên, kinh tế -

xã hội củ ất nư c Việc tổ chức cho HS tham gia tìm hiểu, giải quyết các vấn ề trong cuộc sốn l n qu n ến nội dung ị l ị phươn v ất nư c sẽ giúp cho HS rèn luyện

và phát triển kĩ năn qu n sát nhận xét, phân tích, tổng hợp so sánh ánh á sự vật, hiện tượn ịa lí ặc biệt là v á phươn pháp y học tích cự ược sử dụng trong các ho t ộng TN, HN sẽ úp HS ó ược các trải nghiệm thực tế, hiểu hơn về tình hình phát triển kinh tế- xã hội củ ị phươn v ó ịnh hư ng lựa chọn nghề nghiệp phù hợp

v i tình hình thực tế ị phươn tron tươn l ồng th i vận dụng các kiến thứ kĩ năn ã ó vào thực ti n cuộc sống và sản xuất

1.3.2 Nội dung dạy học phon phú đa dạng

ấu trú S K ượ ấu t o theo á ơn vị k ến thứ l n sắp xếp l rõ r n hệ thốn k ến thứ h t ết nội dung d y học, các yêu c u về kiến thứ kĩ năn ng, có

nh ều nộ un m t o ều k ện ho v ệ áp ụn á phươn pháp y họ theo hư n

ho t ộn trả n h ệm hư n n h ệp Nộ un S K ũn ượ lự họn nhữn k ến thứ ó t nh t u b ểu nổ bật nhất về ị l tự nh n ũn như về k nh tế xã hộ củ ất

nư c Nội dung này giúp HS có thể tham gia tìm hiểu, giải quyết các vấn ề trong cuộc sốn l n qu n ến nội dung ịa lí n nh ó HS ượ t o ều k ện l m v ệ v nhữn lượ ồ b ều ồ số l ệu thốn k … sẽ giúp cho các em rèn luyện và phát triển kĩ năn quan sát, nhận xét, phân tích, tổng hợp so sánh ánh á sự vật, hiện tượn ịa lí

1.3.3 Nội dung môn Địa lí là môn học có đặc trưn vừa thuộc ĩnh v c khoa học xã hội, vừa thuộc khoa học t nhiên

V ặ trưn n y m n ịa lí giúp HS nắm ược nhữn ặ ểm tổng quát của của khoa họ ịa lí, các ngành nghề có liên quan, khả năn ứng dụng kiến thứ tron i sốn ồng th i củng cố và m rộng nền tảng tri thứ kĩ năn phổ thông cốt lõ ã ược hình thành o n giáo dụ ơ bản, t o ơ s vững chắc giúp học sinh tiếp tục theo học các ngành nghề có liên quan

á ặc thù củ m n ị l như nhận thức thế gi theo qu n ểm không gian, giải thích các hiện tượn v quá trình ịa lí, sử dụng các công cụ ịa lí học và tổ chức học tập thự ịa, thu thập, xử lí và truyền t th n t n ịa lí giúp các em có những trải nghiệm, vận dụng kiến thứ kĩ năn ã học vào thực ti n v ịnh hư ng nghề nghiệp

1.3.4 Hệ thốn k nh hình phon phú đa dạn tạo thuận lợi cho việc tổ ch c dạy học theo hướng hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp

Ngoài kênh chữ hệ thốn k nh hình tron hươn trình SGK ịa lí 12 THPT rất phon phú n b o ồm á lo bản ồ, biểu ồ lượ ồ sơ ồ bản số l ệu bảng kiến thứ tr nh ảnh ũn t o ều kiện cho việc tổ chức các ho t ộng d y học theo

hư ng ho t ộng trải nghiệm hư ng nghiệp n o ũn ó k nh hình y l nguồn

dữ liệu phong phú ể GV tổ chức, thiết kế r á ý tư ng d y học giúp học sinh h ểu

ượ ý n hĩ ủ á vấn ề ủ ị l v thự t n uộ sốn ó khả năn vận ụn á

- lứ tuổ họ s nh l p THPT á mố qu n hệ t t nh m u thuẫn hơn so v

ộ tuổ trư ó Qu n hệ v h me th y b n bè ã tr n n thuận lợ hơn o sự trư n th nh nhất ịnh tron nhận thứ ủ HS v sự th y ổ tron á h nhìn nhận ủ

n ư l n Tuy vậy t nh hất t xá ịnh về qu n hệ xã hộ vẫn n Một mặt HS ã ó nhữn sự ộ lập nhất ịnh tron tư uy tron h nh v ứn xử mặt khá HS l hư ó

l nhữn n ư b n n ư “ ố vấn” Nhữn n ư h me tốt vẫn l nhữn khu n mẫu hành vi qu n trọn ố v á em Nếu th ếu sự ịnh hư n v nhữn khu n mẫu h nh

Tuổ ủ họ s nh l p THPT l tuổ ủ nhữn n ư n l n nhưn hư

th nh n ư l n nhữn n ư thu nhận th n t n nhưn kh n phả l n ư uy n bá nhữn n ư h m m nhưn kh n phả s y m

Sự phát triển phong phú về tình cảm lứa tuổ n y ặt ra trong công tác giáo dục nguyên tắc tế nhị, khéo léo Giáo viên c n ộn v n úp ỡ, khích lệ kho n un ộ lượng, vị tha, ấm áp, quan tâm, kh n ịnh các phẩm chất tốt ẹp họ s nh tư vấn cho các

em một cách tế nhị, t o r m trư n m n ư i học có thể biểu lộ, thể hiện chính họ, cảm thấy ượ y u thươn b vì ược là chính bản thân mình (tổ chức nhiều ho t ộn ể HS thể hiện y l yếu tố thuận lợ ể tổ chức d y họ theo hư ng ho t ộng trải nghiêm,

hư ng nghiệp

Đặc đ ểm hoạt độn học tập

ặc ểm của ho t ộng học tập HS l p 12 THPT khác nhiều so v i lứa tuổi trư hỏi học sinh phả năn ộn hơn t nh ộc lập o hơn ồng th i c n phát triển tư uy lý luận sâu sắc; xuất hiện nhu c u nguyện vọng chọn nghề nghiệp

ho tươn l vì vậy ho t ộng học tập lứa tuổi này bắt u m n t nh hư ng nghiệp Son ó họ s nh ó ý h k n ịnh họn rõ v ó th nh t h b n nh ó

ó họ s nh n hư phát huy hết khả năn ủ bản th n Khá n ệm họn n hề ủ

HS l p THPT ự v o khá quát k nh n h ệm ó ượ từ n ư xun qu nh tuy

nh n hư y ủ họn n hề l quá trình phứ t p v l u ố v HS ộ tuổ

n y thể h ện t nh t h ự xã hộ ũn rất rõ nét T nh t h ự xã hộ ủ HS l p THPT ượ thú ẩy b á yếu tố s u Nhu u tìm h ểu nắm bắt th n t n; á hứn thú l n qu n sốn xã hộ

Ý thức về nghề nghiệp và sự chuẩn bị cho cuộc sốn tươn l Tron thực tế, việc chọn nghề của học sinh l p THPT kh n ơn ản vì ngành nghề trong xã hội rất phong phú, mỗi ngành nghề ều có những yêu c u riêng Nhiều học sinh và cả các bậc phụ huynh hư thực sự ánh á ún n nh n hề, yêu c u của ngành nghề ối v năn lực của mỗ á nh n á nh n hư thực sự hiểu ược nghề ó kh n h ểu hết năn lực của bản thân Vì vậy giáo viên c n có sự hư ng dẫn ể các em khi chọn nghề biết kết hợp

3 yếu tố: Nguyện vọn năn lực cá nhân; Nhữn hỏi của nghề nghiệp; Yêu c u của

xã hội

Đặc đ ểm s ph t tr ển tr tuệ

Về ặ ểm sự phát tr ển tr tuệ HS l p THPT nhận thứ h ểu b ết rộn v phon phú hơn ụ thể:

y họ v k ểm tr ánh á rất qu n trọn y l ều k ện thuận lợ ể y học theo

hư ng ho t ộng trải nghiệm hư ng nghiệp

1 5 Thự trạn v ệ tổ chức dạy họ theo hướng hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp cho họ s nh th n qua m n địa lí ở trườn T PT

+ Kĩ năn á h thứ tổ chức y học theo hư ng H TN HN cho HS thông qua

m n ịa lí l p 12 THPT

- S u ó ể thu thập các thông tin về thực tr ng các nộ un tr n ề t ã sử dụng

á phươn pháp ều tra:

+ ều tra bằng phiếu: lập mẫu phiếu ều tra nhằm thu thập ý kiến của GV về những vấn ề c n khảo sát ều tra á áo v n d y ịa lí từ á trư n THPT tr n ịa bàn

Th nh Hó N hệ n H Tĩnh Quản ình về những vấn ề l n qu n ến y họ theo

hư ng trải nghiệm hư ng nghiệp cho HS thông qu m n ịa lí l p 12 THPT

+ Quan sát, phỏng vấn, dự gi một số gi d y trên l p của GV kết hợp v i kết quả

ều tra và kiểm tra chất lượng học tập của HS nhằm ánh á h ệu quả ủ ề t

1.5.2 K t quả n h n c u th c trạn

Qua tìm hiểu á áo v n n ảng d y môn ịa lí từ 13 trư ng THPT tr n ịa bàn Th nh Hó N hệ n H Tĩnh Quản ình chúng t ã thu nhận ược tổng cộng

23 ý kiến của 23 GV V ý k ến ủ HS từ á trư n THPT thuộ huyện ươn

N h ộ N hệ n Sau khi tiến hành tổng hợp, xử l mẫu ều tr v ư v o ph n t h hún t thu ược kết quả như s u

1.5.2.1 Nhận thức của GV, HS về dạy học theo hướng hoạt động TN,HN v s cần thiết của dạy học theo hướng hoạt động TN, HN cho HS th ng qu m n Địa lí lớp 12 THPT

a Nhận th c của GV, HS về dạy học theo hướng hoạt động TN,HN

ó 8 V v 8 HS ho rằn d y học theo hư ng H TN, HN l “Ho t ộng giáo dục do nhà giáo dụ ịnh hư ng, thiết kế t o ơ hội cho HS tiếp cận thực tế, khai thác những kinh nghiệm ã ó v huy ộng tổng hợp kiến thứ kĩ năn ủa các môn họ ể thực hiện những nhiệm vụ ược giao hoặc giải quyết những vấn ề của thực ti n i sống phù hợp v i lứa tuổ ; th n qu ó huyển hoá những kinh nghiệm ã trải qua thành tri thức m i, hiểu biết m kĩ năn m i góp ph n phát huy tiềm năn sán t o và khả năn thích ứng v i cuộc sốn m trư ng và nghề nghiệp tươn l ” Như vậy số V v HS

1.5.2.2 Nhận định của HS về những lợi ích khi học tập theo hướng trải nghiệm, hướng nghiệp

- Có 58% HS cho rằng t o hứn thú hơn tron học tập

- Có 48% HS cho rằng làm tăn khả năn th h ứng v á ều kiện sống, học tập

và làm việc khác nhau

- Có 39% HS cho rằng t o khả năn tổ chức cuộc sống, công việc và quản lí bản thân

- Có 80% HS cho rằng hiểu hơn á nghề nghiệp trong thực tế v ó ịnh hư ng lựa chọn nghề nghiệp tươn l

- Có 50% cho rằng xây dựn ược kế ho ch rèn luyện bản thân áp ứng yêu c u nghề nghiệp

Như vậy, vịệc d y họ theo hư ng H TN,HN mang l i cho HS nhiều lợi ích, trong

ó lợ h ượ ánh á o nhất là giúp các em hiểu hơn á n hề nghiệp trong thực tế

và ó ịnh hư ng lựa chọn nghề nghiệp tươn l (80%)

1 5 2 3 Th c trạng về việc dạy học theo hướng hoạt động TN,HN cho HS thông qua môn Địa lí ở trư ng THPT

Kh ược hỏi GV “ ã từn tổ hứ ho HS th m á H TN HN hư ?” kết quả

có 47% GV ã từn tổ hứ có 53% GV hư b o tổ hứ ho HS á ho t ộn n y Như vậy mặ ù h ểu rõ v tr qu n trọn ủ y họ theo hư n TN HN nhưn ph n l n

V kh l n l p m hỉ truyền thụ l m s o hết k ến thứ ho HS hứ hư qu n t m nh ều

ến v ệ ổ m sử ụn á phươn pháp hình thứ y họ t h ự úp HS ó nhữn trả n h ệm v ịnh hư n n hề n h ệp tron tươn l

Bảng 1.1 Theo V, thá độ ủa đa số S kh được học t p theo hướng hoạt động TN,HN th n qua m n ịa lí ở trường THPT:

4 Không tham gia 4%

ản 1 2 ản tự đ ều tra thá độ ủa S kh được học t p theo hướng hoạt động TN, HN th n qua m n ịa lí ở trường THPT:

1 Rất hứng thú 56%

Qu bản tr n hún t thấy h u hết V v HS ều kh n ịnh rằn y học theo

hư ng TN, HN l “rất hứn thú” hoặ “ hứn thú” Như vậy y l một thuận lợ ể GV

có thể áp dụn phươn pháp n y tron xu thế ổi m phươn pháp y học hiện nay

ản 1 3: á hình thức/ phươn pháp đượ áo v n sử tron quá trình ạy

họ theo hướn trải nghiệm, hướng nghiệp th n qua m n ịa lí ở trường THPT

Tên hình thứ /phươn pháp

Mứ độ sử ụn Thườn

Tổ chức sân khấu tươn tá s n khấu hóa)

Tổ chức thực hiện

Tổ chức câu l c bộ (Ho t ộng nhóm theo s thích)

H ếm khi

hư b o

10 Hoạt động tình nguyện 11% 23% 54% 12%

Qua số liệu ều tra bảng 1.3 và 1.4 cho thấy:

- Về ph V Kh n ó V n o thư ng xuyên sử dụn á phươn pháp y học theo hư ng H TN,HN

- Về phía HS: nhận ịnh ủ HS về ho t ộng GV o ho HS thự h ện tron quá trình y học theo hư ng H TN,HN mứ ộ thư ng xuyên rất ít (5- 19%)

Như vậy, ph n l n V v HS ều kh n ịnh GV chỉ sử dụn á phươn pháp n y

mứ ộ “thỉnh thoản ” “h ếm kh ” hoặc một số V “ hư b o ” sử dụng ều này

cho thấy mặc dù nhận thứ ược vai trò quan trọng của d y họ theo hư ng H TN,HN nhưn ữa nhận thứ thá ộ v h nh ộng thực tếcủa GV còn có khoảng cách khá xa

y ũn l n uy n nh n ẫn ến việc cải tiến ổi m phươn pháp y học còn gặp nhiều khó khăn

H ếm khi

Việc làm khác

Qu bản tr n hún t thấy rằn : Tron kh u huẩn bị b trư kh ến l p ó

V kh n ịnh rằn thườn uyên y u u HS n h n ứu tìm h ểu các vấn ề

thực tế, các vấn ề củ ị phươn ó l n qu n ến bài họ V thư ng xuyên giao

ho HS ọ b v l m b tập S K V ệ huẩn bị b m trư kh ến l p l rất qu n

trọn nó hỏ HS phả tự tìm t á n uồn t l ệu khá nh u phả suy n hĩ xem xét

á n uồn t l ệu phả t h ự tìm h ểu nộ un b họ hơn nữ Tron quá trình họ tập tr n l p 00 V thư n xuy n ặt u hỏ o b tập ho HS 8 V thư ng xuyên giao cho HS làm việc nhóm/ cặp v V thư ng xuyên giao cho HS trình bày sản phẩm học tập trư c l p ều ó phát huy t nh t h ực, sáng t o của HS S u kh họ xon 00 V thư n xuy n y u u HS trả l u hỏ b tập ó l n qu n 8 V thư ng xuyên giao cho HS làm bài thự h nh V thư ng xuyên yêu c u HS vận dụng kiến thức vào thực ti n v n h n ứu tìm h ểu các vấn ề thực tế củ ị phươn

ó l n qu n ến bài học giúp các em có những trải nghiệm và từ ó ó ịnh hư ng nghề nghiệp tron tươn l

ản 1 6 Nh n định ủa S về mứ độ ứng dụng của m n ịa lí trong cuộc sốn v S đã từng áp dụng kiến thứ m n ịa lí để tạo ra sản phẩm.

1 Những ứng dụng thiết th c của

m n Địa lí trong cuộc sống 5% 65.5% 28% 1.5%

2 Em đã từng áp dụng kiến thức môn

Đị lí để tạo ra sản phẩm 1.5% 14% 58% 26.5%

Qua bảng 1.6, h u hết HS ều nhận ịnh m n ịa lí có những ứng dụng thiết thực

trong cuộc sống Tuy nhiên, mức ộ á em ã từng áp dụng kiến thứ m n ị l ể t o

ra sản phẩm còn ít

1.5.2.4 Th c trạng dạy học phần: “Một số vấn đề phát triển và phân bố công nghiệp”- Địa lí 12 THPT theo hướng hoạt động TN,HN

Qua tìm hiểu á áo v n n ảng d y m n ịa lí t trư ng và một số trư ng

b n tr n ịa bàn tỉnh Nghệ An, chúng tôi thấy rằng, h u như hư ó áo v n n o thực

hiện d y học ph n: “Một số vấn đề phát triển và phân bố công nghiệp”- ịa lí 12 THPT

theo hư n H TN HN o v ệc thực hiện vẫn còn một số bất cập, gặp không ít khó khăn

d y học

- Các GV cho rằn ể tổ chức d y họ theo hư ng H TN HN hỏi mất nhiều

th i gian, công sức chuẩn bị Không phải nộ un n o ũn sử dụn phươn pháp n y một cách hiệu quả

- un lượn k ến thứ b họ l n th n ó h n V kh n thể nh nh ều th

n ể á em ó thể thể h ện hết năn lự á nh n v những trải nghiệm ủ mình

- n nh ó nh ều V ho rằn số HS hún t n thụ ộn kh t ếp cận cách học này, khả năn hợp tác củ á HS ũn l m ảm hiệu quả sử dụn phươn pháp n y á em hư hủ ộng khi tham gia ho t ộng

- Một số họ s nh o ều k ện ình n khó khăn n n hư ó phươn t ện

th n t n như ện tho th n m nh máy t nh m n nternet ể hỗ trợ tron quá trình

họ tập tìm k ếm th n t n …

H TN HN góp ph n hình thành, phát triển các phẩm chất năn lực chung và các năn lự ặc thù cho HS Nội dung của ho t ộn ược xây dựng dựa trên các mối quan

hệ của HS tron nh trư ng (v i b n bè, th y cô), v i ình và xã hội, v i tự nhiên và

v i ịnh hư ng nghề nghiệp tron tươn l

ể thực hiện việc học tập của môn học theo hư ng trải nghiệm, hư ng nghiệp (TN, HN) một cách hiệu quả c n có các nguyên tắc xây dựng cụ thể ể từ ó GV ó ượ ơ

s xây dựn ược kế ho ch học tập phù hợp nhất em l i hiệu quả cao trong giảng d y, gắn liền lí thuyết v i các ho t ộng thực ti n, trải nghiệm em l i hứng thú cho HS và hiệu quả của bài học

Các nguyên tắ ể xây dựng thành công các bài họ theo hư ng học tập TN, HN gắn v i phát triển năn lực HS là:

2.1.1 Nội dung bài dạy học được tổ ch c theo hướng hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp phải gắn với th c ti n đời sống

Bởi vì:

H TN HN là ho t ộng học tập, giáo dục gắn v i các tình huống hay bối cảnh thực

ti n buộc HS phải vận dụng các kiến thứ ã ó từ các môn họ khá nh u ể giải quyết các vấn ề g n ũ m n ý n hĩ thực ti n cuộc sống

H TN HN t o ơ hội cho HS tiếp cận thực tế, thử nghiệm các công việc phù hợp

v i lứa tuổi Nó hỏi HS phải hòa mình vào thực ti n ể tìm hiểu và giải quyết vấn ề Hơn thế nữa, các nội dung học tập trải nghiệm vừa mang tính thực ti n l i vừa mang tính mang tính xã hội, cộn ồng Có n hĩ l ho t ộng này gắn liền v i cuộc sống, v i thực

ti n xã hội và thu hút nhiều n ư i tham gia, vì lợi ích của cộn ồng, của xã hội HS c n thông qua các ho t ộng tập thể, ho t ộng cộn ồng hình thành cho mình các phẩm chất v năn lự hun như năn lực giao tiếp và hợp tác, tự chủ và tự học, giải quyết vấn ề theo nhiều cách khác nhau một cách sáng t o và triệt ể… rèn luyện và phát huy

các phẩm chất án quý ủ on n ư i Việt Nam trong th i m như y u nư hăm chỉ, trung thực, trách nhiệm

V i mụ t u o t o ra nhữn on n ư i m i, những chủ nh n tươn l ất nư c thì việc tổ chức cho HS tham gia trải nghiệm các ho t ộng g n hơn t i thực tế cuộc sống, xã hội sẽ làm nâng cao vốn hiểu biết thực ti n củ HS l m tăn th m kĩ năn sống,

kĩ năn vận dụng kiến thức vào thực ti n và vốn kiến thức c n thiết l n qu n ến nội dung học tập tron á nh trư ng

2.1.2 Nội dung của hoạt động học tập được tổ ch c theo hướng trải nghiệm, hướng nghiệp phải gắn liền với các vấn đề gần ũ , được quan tâm ở địa phư n

V i các em HS l p 12 hiện nay, sau khi tốt nghiệp THPT, nhiều HS lựa chọn ngay cho mình học nghề hoặc tham gia vào cuộc sốn l o ộng chứ không tham gia học tiếp v o á trư n i họ như trư y n n v ệc tổ chức cho HS các ho t ộng học tập, giáo dụ theo hư ng TN, HN phải gắn v i những vấn ề c n giải quyết ị phươn nơ các em sinh sống và học tập, hoặc những vấn ề nổi bật, phổ biến như á ngành nghề sản xuất phổ biến hiện nay trong xã hội, các ho t ộng/ lĩnh vực phục vụ cộn ồn lĩnh vực khoa học – công nghệ, văn hó n hệ thuật – du lịch, các nghề thủ công nghiệp, làng nghề truyền thống, các ho t ộng gắn v i nghề nghiệp củ n ư i thân trong ình…

ăn ứ v o ó áo v n ó thể xây dựng các ho t ộng học tập của môn học theo

hư ng TN, HN l n qu n ến các ngành nghề như: công nghiệp, nông nghiệp, nghề thủ công, công nghiệp – lâm nghiệp – n ư n h ệp, khoa học công nghệ- giáo dục – y tế văn hóa nghệ thuật – du lịch, thươn m i, giao thông vận tải…

2.1.3 Chủ đề của hoạt động học tập theo hướng trải nghiệm, hướng nghiệp phả “vừa

s c” với học sinh

Ho t ộng học tập theo hư n TN, HN là ho t ộng học tập o V ịnh hư ng, thiết kế v hư ng dẫn HS thực hiện, t o ơ hội cho HS tiếp cận thực tế, thử nghiệm các công việc phù hợp v i lứa tuổi dựa vào những kinh nghiệm ã ó v huy ộng tổng hợp kiến thứ kĩ năn ủa các môn họ ể thực hiện những nhiệm vụ ược giao hoặc giải quyết những vấn ề của thực ti n i sốn nh trư ng, gia ình xã hội phù hợp v i lứa tuổ o ó V phải xây dựng các nội dung, các ho t ộng trải nghiệm g n ũ v i nội dung kiến thức bài học của HS, phải trong khuôn khổ kiến thức HS ã ược học hoặc sẽ ược học có liên quan, những kiến thức có thể l m tư l ệu tham khảo cho nội dung bài học hoặc những kiến thứ tron hươn trình S K

Khi các ho t ộn ược tổ chứ “vừa sứ ” v i HS, HS sẽ tự tin vào chính mình khi tham gia vào ho t ộng TN, HN; các em sẽ thấy hứng thú, tò mò, mong muốn ược khám phá và quan trọn hơn nữa là sẽ mang l i hiệu quả cao trong quá trình HS tham gia ho t ộng

2.1.4 Học sinh là trung tâm của quá trình dạy học theo hướng hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp, g o v n chỉ à n ườ hỗ trợ, hướn dẫn

Theo l luận y họ h ện và ịnh hư n ổ m áo ụ ủ nư t h ện n y

n ƣ họ l hủ thể ủ ho t ộn họ quyết ịnh ho n th nh á mụ tiêu họ tập v quyết ịnh sự phát tr ển nh n á h bản th n Vì vậy mọ yếu tố y họ phả xuất phát từ

n ƣ họ v phả phát huy ƣợ t nh t h ự hủ ộn ủ n ƣ họ tron suốt quá trình họ t p

Tron quá trình tổ hứ ho t ộn họ tập theo hƣ n trả n h ệm hƣ n n h ệp

- ộng viên, khuyến khích và t o ều kiện ể HS trải nghiệm, tìm r ả pháp ể

ả quyết tình huốn họ tập v khám phá s u hơn tình huốn ó S u quá trình lĩnh hộ

cố vấn, ngư i mẫu m c cho học sinh Giáo viên h ng phải l chuyên gi ng nh hẹp, m

l một cán bộ tri thức, l ngư i học hỏi suốt đ i” Vì vậy trong quá trình thự h ện y

họ theo hƣ n H TN, HN áo v n v HS sẽ cùng nhau tìm tòi khám phá trả n h ệm

Qu b họ v á ho t ộng TN, HN họ s nh phả nắm vữn ượ k ến thứ trọn t m tự ho n th ện k ến thứ , kĩ năn vận ụn ủ mình V ệ nhồ nhét quá nh ều

k ến thứ ho HS sẽ l m b họ tr n n áp lự nhàm chán, quá tả i vậy, GV n tìm

r ượ nộ un trọn t m hư n t thự t n ể HS ó thể trả n h ệm vận ụn k ến thứ v o thự t n

GV phả tận ụn tố lợ thế m họ tập trả n h ệm ó thể l m ượ v th ết kế

b họ ho tươn th h v th n v nộ un k ến thứ huy n s u ó th m nhữn

m rộn v l ện hệ v thự t n uộ sốn sẽ l m b ản hấp ẫn phon phú hơn

2 1.7 Phải tạo d n được mô trường học tập và trải nghiệm mang tính cộn đồng

Ho t ộn họ tập ủ HS vừ l ho t ộn m n t nh á thể tự á vừ l ho t

ộn sư ph m tươn tá ữ á nh n HS v b n bè th y á tổ hứ á nh n khác

n o xã hộ ộn ồn Tron ịnh hư n hình th nh năn lự ho HS năn lự o

t ếp v hợp tá l một năn lự hun m tất ả á m n họ ều hư n t ề óp ph n hình th nh năn lự n y tron quá trình họ tập theo hư n ho t ộn TN HN áo

v n phả t o mọ ều k ện ho HS hợp tá v nh u tron quá trình họ tập trả n h ệm Hay nói cách khác là HS phả l m v ệ nhóm phả th m v o á ho t ộn hư n t

ộn ồn ể ảm bảo ánh á HS một á h khách quan, úp họ HS họ hỏ lẫn nh u

ũn như ó trá h nh ệm v tự nh n v ộn ồn …

2 2 Nhữn ưu thế ủa phần “Một số vấn đề phát triển và phân bố công nghiệp”-

ịa lí 12 T PT tron v ệ tổ chức hoạt động dạy họ theo hướng trải nghiệm, hướng nghiệp cho học sinh

2.2.1 Nội dung dạy học gắn liền với các vấn đề th c ti n

Nội dung ph n “Một số vấn ề phát triển và phân bố công nghiệp”- ịa lí 12 THPT gồm những kiến thức về:

- Sự chuyển dịch cơ ấu công nghiệp theo ngành, theo thành ph n kinh tế và theo lãnh thổ Một số nguyên nhân dẫn ến sự th y ổ ơ ấu ngành công nghiệp

- Tình hình phát triển và phân bố của một số ngành công nghiệp trọn ểm nư c

ta (công nghiệp năn lượng, công nghiệp chế biến lươn thực, thực phẩm)

- Các hình thức tổ chức lãnh thổ công nghiệp củ nư c ta

Tổ chức d y họ theo hư n H TN HN óp ph n cập nhật kiến thức cho các nội dung d y học nói trên, giúp cho HS liên hệ thực ti n phát triển công nghiệp ị phươn vận dụng kiến thức một cách linh ho t và sáng t o ể giải thích về các nguyên nhân thay

ổ ơ ấu công nghiệp; tìm hiểu, giải thích về tình hình phát triển công nghiệp thực tế

củ ị phươn v l n hệ giữa thực ti n v i nội dung bài học

Trong ph n “Một số vấn ề phát triển và phân bố công nghiệp”- ịa lí 12 THPT có

2 lo i bài học chính là: Bài học cung cấp kiến thức (bài 26, 27, 28) và bài thực hành (bài 29) Số lượng các câu hỏi, bài tập yêu c u HS vận dụng kiến thứ ể chứng minh, trình bày, giải thích rất nhiều D y họ theo hư n H TN HN góp ph n rèn luyện kĩ năn ịa

lí một cách hiệu quả cho HS Thông qua các H TN, HN học sinh sẽ ược tổ chứ hư ng dẫn ể ho t ộng một cách hiệu quả Từ ó óp ph n rèn luyện á kĩ năn ịa lí cho HS Việc tổ chức cho HS tham gia tìm hiểu, giải quyết các vấn ề trong cuộc sống liên

qu n ến nội dung ịa lí công nghiệp sẽ giúp cho HS rèn luyện và phát triển kĩ năn qu n sát, nhận xét, phân tích, tổng hợp so sánh ánh á sự vật, hiện tượn ịa lí ặc biệt là

v á phươn pháp y học tích cự ược sử dụng trong các ho t ộng TN, HN sẽ giúp

HS ó ược các trải nghiệm thực tế, hiểu hơn về tình hình phát triển công nghiệp củ ịa phươn v ó ịnh hư ng lựa chọn nghề nghiệp phù hợp v i tình hình thực tế ị phươn tron tươn l ồng th i vận dụng các kiến thứ kĩ năn ã ó vào thực ti n cuộc sống và sản xuất

2.2.2 Nội dung dạy học phon phú đa dạng

Có thể nói, nội dung d y học ph n “Một số vấn ề phát triển và phân bố công nghiệp”- ịa lí 12 THPT rất phon phú ng, gồm những kiến thức v kĩ năn

2.2.2.1 Về mặt kiến thức, gồm các nội dung sau:

- Sự chuyển dịch cơ ấu công nghiệp theo ngành, theo thành ph n kinh tế và theo lãnh thổ Một số nguyên nhân dẫn ến sự th y ổ ơ ấu ngành công nghiệp

- Tình hình phát triển và phân bố của một số ngành công nghiệp trọn ểm nư c

ta (công nghiệp năn lượng, công nghiệp chế biến lươn thực, thực phẩm)

- Các hình thức tổ chức lãnh thổ công nghiệp củ nư c ta

2.2.2.2 Về mặt ĩ năng, gồm các ĩ năng s u:

- Vẽ và phân tích biểu ồ, số liệu thốn k sơ ồ về ơ ấu ngành công nghiệp

- Phân tích bản ồ Công nghiệp hun ể trình bày về sự phân hóa lãnh thổ công nghiệp

- Vẽ và phân tích biểu ồ, sơ ồ, bảng thống kê về công nghiệp năn lượng, công nghiệp chế biến lươn thực thực phẩm

- Sử dụng bản ồ Công nghiệp hoặ tlát ịa lí Việt N m ể ph n t h ơ ấu ngành của một số trung tâm công nghiệp và phân bố của các ngành công nghiệp trọng

ểm (một số trung tâm công nghiệp l n miền Bắc, miền Trung, miền Nam v i các ngành nổi bật)

- Sử dụng bản ồ Công nghiệp Việt Nam, Atlat ịa lí Việt N m ể nhận xét về sự phân bố của các tổ chức lãnh thổ công nghiệp của Việt N m xá ịnh vị trí một số ểm công nghiệp, trung tâm công nghiệp, các vùng công nghiệp củ nư c ta

V i nội dung d y học, các yêu c u về kiến thứ kĩ năn n như tr n sẽ t o

ều kiện thuận lợi cho GV tổ chức các ho t ộn ể HS trải nghiệm, chiêm nghiệm, thực

h nh… ể lĩnh hội kiến thức và rèn luyện kĩ năn ư k ến thức gắn liến v i thực ti n

v n ược l i các vấn ề thực ti n sẽ giúp giáo viên t o bối cảnh, tình huốn ể giúp các

em phát huy khả năn phản x qu n sát xem xét ối sánh các giả thuyết khoa họ ể nhận diện vấn ề một cách thấu áo kho học

2.2.3 Hệ thống k nh hình phon phú đa dạn tạo thuận lợi cho việc tổ ch c các hoạt động dạy học theo hướng trải nghiệm, hướng nghiệp

Ngoài kênh chữ hệ thốn k nh hình tron ph n “Một số vấn ề phát triển và phân

bố công nghiệp”- ịa lí 12 THPT rất phon phú n b o ồm á lo biểu ồ lượ

ồ sơ ồ bản số l ệu bảng kiến thức, tr nh ảnh ũn t o ều kiện cho việc tổ chức các ho t ộng d y họ theo hư ng trải nghiệm, hư ng nghiệp B n o ũn ó - 5 kênh hình y l nguồn dữ liệu phong phú giúp GV tổ chức, thiết kế r á ý tư ng d y học

ể HS ó ơ hội trải nghiệm, thử v ể có những giả thuyết khoa học, từ ó ó những phươn án ải quyết vấn ề tố ưu nhất

Bên c nh ó ph n “Một số vấn ề phát triển và phân bố công nghiệp”- ịa lí 12 THPT vẫn gây ra một số khó khăn tron quá trình tổ chức d y học theo hư n H TN

HN Vì yêu c u về kiến thứ kĩ năn v ịnh hư n năn lực hình thành của mỗi bài khá dài, c n nhiều th i gian thì HS m i có thể lĩnh hội hết Tron kh ó mỗi bài học trên l p chỉ có 45 phút o ó V n sắp xếp th i gian, lên kế ho ch d y học và trải nghiệm hợp

lí, không chỉ có ho t ộng trên l p mà còn kết hợp v i các ho t ộng ngoài l p học, các

dự án học tập, các sản phẩm cho HS tự nghiên cứu …

2 3 ều kiện ơ sở v t chất dạy học phần “Một số vấn đề phát triển và phân bố công nghiệp”- ịa lí 12 T PT theo hướng hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp

ể tổ chức d y học ph n “Một số vấn ề phát triển và phân bố công nghiệp”- ịa lí THPT theo hư ng ho t ộng trải nghiệm hư ng nghiệp một cách hiệu quả c n ảm bảo á ều kiện ơ s vật chất sau:

- Phả ó y ủ á phươn t ện học tập ặ trưn ủa bộ m n như bản ồ công nghiệp chung, bản ồ các ngành công nghiệp trọn ểm tl t ịa lí Việt N m á sơ ồ, biểu ồ, tranh ảnh, số liệu cập nhật l n qu n ến công nghiệp Việt N m ị phươn

- Phả ó á ơ s sản xuất công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp,… t ị phươn ể

HS ó ều kiện tham gia trải nghiệm thực tế ó ơ hộ hư ng nghiệp và lựa chọn nghề nghiệp phù hợp v năn lực bản thân và nhu c u thực tế củ ị phươn

- Phả ó m trư ng ho t ộn ể HS tham gia các hình thức thể nghiệm, khám phá, cống hiến, nghiên cứu

- Ho t ộng trải nghiệm có thể ược tổ chức t i nhiều th ểm ị ểm khác nhau v i nhiều nội dung và quy mô khác nhau

- n huy ộn sự th m phố hợp thự h ện ủ á lự lượn áo ụ tron v

2.4 Kế hoạch dạy học phần “Một số vấn đề phát triển và phân bố công nghiệp”- ịa

lí 12 T PT theo hướng hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp

ể d y học ph n “Một số vấn ề phát triển và phân bố công nghiệp”- ịa lí 12 THPT theo hư ng ho t ộng trải nghiệm hư ng nghiệp, chúng t ã x y ựng học ph n này thành một chủ ề d y họ ặt tên cho chủ ề l “Công nghiệp Việt Nam và thực

ti n phát triển công nghiệp ị phươn em”

ể d y học chủ ề n y theo hư ng H TN HN một cách hiệu quả, c n phải xây dựn ược một kế ho ch giáo dục ho t ộng TN, HN theo chủ ề Kế ho ch giáo dục này

phả ảm bảo các nguyên tắc của ho t ộn trả n h ệm hư n n h ệp theo hủ ề và

phải lựa chọn và sử dụng các hình thứ phươn pháp tổ chức d y học phù hợp

2.4.1 Các nguyên tắc xây d ng k hoạch giáo dục hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp theo chủ đề

Một chủ ề giáo dục mang tính toàn vẹn là sau khi học chủ ề n ư i học có thể vận dụng kiến thức ã học trong chủ ề ể giải quyết một số vấn ề thực ti n có liên quan Xây dựng một chủ ề d y họ theo hư ng ho t ộng TN, HN yêu c u GV phải tuân thủ các nguyên tắc xây dựng kế ho ch d y học theo chủ ề và nguyên tắc xây dựng kế ho ch giáo dục chủ ề H TN HN Bao gồm các nguyên tắc s u y

2.4.1.1 Đảm bảo th c hiện mục tiêu giáo dục củ chủ đề, hướng tới th c hiện mục tiêu chương trình HĐTN, HN theo chương trình giáo dục phổ th ng 2018:

H TN HN n ảm bảo hình th nh ho HS á phẩm hất v năn lự ượ thể

h ện ụ thể tron mụ t u hủ ề Mụ t u mỗ hủ ề n hư n t mụ t u hun v

hư n t t ượ á á y u u ượ quy ịnh tron hươn trình H TN HN 2018

2.4.1.2 Đảm bảo tính đ dạng hó các hình thức tổ chức hoạt động; đ dạng hó các phương pháp tổ chức; phát huy được tính tích c c hoạt động củ HS ụ thể

- H TN HN theo quy ịnh ủ hươn trình áo ụ phổ th n 0 8 ượ th ết kế phù hợp v ượ thể h ện th n qu lo hình ho t ộn s u S nh ho t ư ; S nh

ho t l p; H TN HN theo hủ ề; Ho t ộn s nh ho t u l bộ

ph m v ề t sán k ến ủ mình hún t x y ựn H TN HN theo hủ ề

và tổ hức cho HS th m v á ho t ộn khá nh u ể trả n h ệm sự n phon phú ủ thự t n sốn xã hộ ó l n qu n ến nộ un k ến thứ ủ hủ ề

Tron tổ hứ từn ho t ộn áo ụ n thể h ện ượ trình tự á h nh ộn huyển o nh ệm vụ; tổ hứ ho t ộn áo ụ ; báo áo kết quả v thảo luận; ánh

á xá nhận kết quả á huỗ ho t ộn n ảm bảo phù hợp v mụ t u nộ un

v á phươn pháp áo ụ sử ụn ; phù hợp v th ết bị v họ l ệu ượ sử ụn tron á ho t ộn áo ụ ủ HS

2.4.14 Đảm bảo s phù hợp với đặc điểm HS, phù hợp điều iện nh trư ng cũng như nội dung giáo dục đị phương:

Kế ho h H TN HN theo hủ ề n phù hợp v ều k ện ủ nh trư n ố

tượn HS v s trư n ủ V ũn như á ặ ểm k nh tế xã hộ ủ ị phươn có

l n qu n ến hủ ề

2.4.2 K hoạch dạy học phần “Một số vấn đề phát triển và phân bố công nghiệp”- Địa

lí H theo hướng hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp

Nội dung

Hình

chức dạy học

Thời lượng

- Trên l p

45 phút

PPCT: 27 - Sgk

- Máy chiếu, máy tính tranh ảnh, bản ồ

- Báo cáo trên l p

- 1 tu n

-45 phút

PPCT: 28 - SGK

- Máy chiếu, tranh ảnh, bản

ồ

- Phiếu học tập

- Các dự án tìm hiểu

về ngành công nghiệp ược thực hiện theo nhóm nhà S u ó HS trình bày dự án trên l p

Tiết 3 giao nhiệm vụ cho tiết 4: HS tìm hiểu các hình thức tổ chức lãnh thổ công nghiệp củ ịa phươn s u ó báo cáo trên l p

quả trên l p

Nội dung

Hình

chức dạy học

Thời lượng

H TN HN

HS trình bày sản phẩm trải nghiệm trên l p

HS trình bày sản phẩm trải nghiệm trên l p

2.5 Lựa chọn và sử dụng các hình thứ , phươn pháp tổ chức dạy học phần “Một

số vấn đề phát triển và phân bố công nghiệp”- ịa lí 12 T PT theo hướng hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp

5 sở l a chọn và sử dụng các hình th c, phư n ph p tổ ch c dạy học theo hướng hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp phần “Một số vấn đề phát triển và phân

bố công nghiệp”- Địa lí 12 THPT/ chủ đề “ ôn n h ệp Việt Nam và th c ti n phát triển công nghiệp địa phư n em”

Tron quá trình y họ v ệ lự họn phươn pháp kĩ thuật áo ụ phù hợp l

ho t ộn qu n trọn ể ụ thể hó h ến lượ áo ụ ủ GV, góp ph n xác nhận tính

ún ắn sự hợp lí ủ h ến lượ áo ụ mà V ã xá ịnh

Qu n ểm ịnh hư n về phươn pháp áo ụ hun tron T PT 0 8 hỉ rõ

- Thứ nhất các ho t ộn áo ụ trong nhà trư n áp ụn các phươn pháp tích

ự hoá ho t ộn ủ n ư họ tron ó V ón v tr tổ hứ hư n ẫn ho t

ộn ho HS t o m trư n họ tập th n th ện v nhữn tình huốn ó vấn ề ể khuyến kh h HS t h ự th m v o á ho t ộn họ tập tự phát h ện năn lự ,

n uyện vọn ủ bản th n rèn luyện thó quen v khả năn tự họ phát huy t ềm năn v nhữn k ến thứ kĩ năn ã t h luỹ ượ ể phát tr ển

t o ều k ện ể tự mình thự h ện nh ệm vụ họ tập v trả n h ệm thự tế

Định hướng về hình thức v phương pháp tổ chức HĐTN, HN trong chương trình cũng nêu rõ, về mặt l chọn hình thức v phương pháp tổ chức, hi thiết ế GV cần phải

th c hiện các yêu cầu s u:

n phả ảm bảo h ều k ện ó l xá ịnh ượ mụ t u v tìm nộ un hủ ề hình thứ v phươn pháp tổ hứ th h hợp v mụ t u ó

- ăn ứ v o ặ ểm m h nộ un h nh ủ H TN HN H TN HN phát tr ển các phẩm hất hủ yếu năn lự ốt lõ ủ HS tron á mố qu n hệ v bản th n xã

hộ m trư n tự nh n v n hề n h ệp; ượ tr ển kh qu bốn m h nộ un ho t ộng chính: ho t ộn hư n v o bản th n ho t ộn hư n ến xã hộ ho t ộn

hư n ến tự nh n v ho t ộn hư n n h ệp Qu ặ ểm bốn m h nộ un h nh

ủ H TN HN n ư th ết kế kế ho h phả xá ịnh nộ un ụ thể phù hợp v ịnh

hư n ủ từn m h nộ un l n Kh ã xá ịnh ượ nộ un ụ thể hún t lự họn hình thứ v phươn pháp ứn v nộ un ụ thể

- ăn ứ v o ặ ểm hình thứ v phươn pháp tổ hứ ho t ộn : trong quá trình

á hình thứ v phươn pháp một á h l nh ho t v sán t o kh n tuyệt ố hó h y

l m ụn bất kì một hình thứ v phươn pháp tổ hứ n o

- ăn ứ v o ặ ểm khả năn ủ HS mỗ một ộ tuổ HS ó ặ ểm t m s nh

l khá nh u o ó kh lự họn v x y ựn nộ un hình thứ v phươn pháp tổ

hứ H TN HN V n lự họn nhữn nộ un ũn như á th o tá hư n v o ố tượn s o ho phù hợp v nhữn quy luật t m s nh l lứ tuổ phù hợp v tr thứ kĩ năn vốn sốn v ả phon á h họ ã ượ hình th nh HS

- ăn ứ v o năn lự ủ V tổ hứ khả năn ủ n ư V ượ o l mặt hủ

qu n ủ v ệ lự họn nộ un hình thứ v phương pháp ho t ộn Kh lự họn v

xá ịnh nộ un hình thứ v phươn pháp tổ hứ H TN HN V n ăn ứ v o trình ộ huy n m n n h ệp vụ á t nh v ả phon á h y ủ mình ho phù hợp

- ăn ứ v o ều k ện phươn t ện áo ụ ơ s vật hất nh trư n v á ơn

vị b n n o hỗ trợ ho ho t ộn Kh lự họn v xá ịnh nộ un hình thứ v phươn pháp ể tổ hứ H TN HN V lu n phả hú ý á ều k ện về s n bã khu n

v n nh trư n ph n họ th ết bị b n hế số lượn HS v ặ ểm ị phươn nơ trư n ón ều k ện hỗ trợ ủ á ơn vị b n n o như t h lị h sử nh l m thắn ảnh l n n hề ơ s sản xuất k nh o nh á trư n o n họ …

Hình thứ tổ hứ á ho t ộn trả n h ệm, hư n n h ệp trong nhà trư n phổ th n :

H TN, HN ượ tổ hứ ư nh ều hình thứ khá nh u như ho t ộn u l bộ

tổ hứ tr hơ n n s n khấu tươn tá th m qu n ã n o á hộ th ho t ộn

o lưu ho t ộn nh n o ho t ộn tình n uyện ho t ộn ộn ồn s nh ho t tập thể l o ộn n h s n khấu hó kị h thơ hát mú rố t ểu phẩm kị h th m … thể ụ thể th o tổ hứ á n y hộ … Mỗ hình thứ ho t ộn tr n ều m n

ý n hĩ áo ụ nhất ịnh ư y l một số hình thứ tổ hứ y họ ph n “Một số vấn đề phát tr ển v ph n ố n n h ệp”- ịa lí 12 T PT theo hướn hoạt độn trả n h ệm, hướn n h ệp

- S n khấu hó ph n th kh ộn ủ tr hơ “ ư n l n ỉnh Olympia” trong

y họ b ơ ấu n nh n n h ệp

- Tổ hứ tr hơ “ ư n l n ỉnh Olympia” ơ ấu n nh n n h ệp

- Th m qu n khảo sát ị l ị phươn á ự án họ tập s n khấu hó : Bài 27 Vấn ề phát tr ển một số n nh n n h ệp trọn ểm

- Th m qu n khảo sát ị l ị phươn ho t ộng nhóm ón v : Bài 28 Một số hình thứ hủ yếu ủ tổ hứ lãnh thổ n n h ệp

- Ho t ộn tình n uyện ho t ộn ộn ồn s nh ho t tập thể l o ộn n h

ho t ộn h m n h ệm khám phá thự h nh Thự h nh

2.5.2 Quy trình l a chọn và sử dụng các hình th c, phư n ph p tổ ch c dạy học theo hướng hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp phần “Một số vấn đề phát triển và phân bố công nghiệp”- Địa lí 12 THPT

2 5 2 1 Xác định mục tiêu v đặt tên cho chủ đề

ặt t n hủ ề y họ l một v ệ l m n th ết vì t n ủ hủ ề tự nó ã nói lên

ượ mụ t u v nộ un h nh ủ hủ ề ồn th t n ủ hủ ề y họ ũn t o

r ượ sự hấp ẫn l uốn hứn thú họ tập ủ HS Vì vậy n ó sự tìm t suy

1

Hiểu v trình b y ược tình hình phát triển và phân bố của một

số ngành công nghiệp trọn ểm nư c ta

2

- Trình b y ược khái niệm tổ chức lãnh thổ công nghiệp;

- Phân biệt ược một số hình thức tổ chức lãnh thổ công nghiệp nư c ta

3

- Vẽ ược biểu ồ, nhận xét và giải thích tình hình phát triển

và chuyển dị h ơ ấu ngành công nghiệp

4

- Phân tích biểu ồ, số liệu thốn k sơ ồ về các ngành công nghiệp

- Sử dụng bản ồ v tl t ể ph n t h ơ ấu ngành của một

số trung tâm công nghiệp và phân bố của các ngành công nghiệp trọn ểm

- Sử dụng bản ồ tl t ể nhận xét về tổ chức lãnh thổ công nghiệp của Việt Nam

5

Tổ chức học t p ở thự địa

- Tìm hiểu các sản phẩm công nghiệp ược sử dụng trong cuộc

sống: Tên sản phẩm, nhà sản xuất, công dụng, thuộc nhóm ngành công nghiệp

- HS tự mình tìm hiểu/ cùng các b n trong nhóm tìm hiểu về một ơ s sản xuất công nghiệp ị phươn

+ Xây dựn ược kế ho ch học tập thự ịa

6