một số biện pháp thực hiện tốt phong trào xây dựng lớp học thân thiện vì một trƣờng học hạnh phúc

LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI Thực hiện lời dạy của Bác Hồ “Dù khó khăn đến đâu cũng phải thi đua dạy tốt và học tốt”; trong nhiều năm qua ngành Giáo dục đã phát động nhiều phong trào thi đua như: “

Phần I ĐẶT VẤN ĐỀ 1.1 LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI

Thực hiện lời dạy của Bác Hồ “Dù khó khăn đến đâu cũng phải thi đua dạy tốt và học tốt”; trong nhiều năm qua ngành Giáo dục đã phát động nhiều phong trào thi đua như: “ Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh”; “ Mỗi thầy cô giáo là một tấm gương đạo đức, tự học và sáng tạo”; “ Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực” Đặc biệt năm học 2019, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã phát động phong trào “Trường học Hạnh phúc” (giai đoạn 2019 – 2021)

trong toàn ngành Giáo dục Có thể nói các cuộc vận động và phong trào thi đua nói trên đã và đang thổi luồng gió mới, tạo thêm sinh khí cho toàn xã hội, cho ngành giáo dục có thêm sức mạnh để hoàn thiện thiên chức “Trồng người” của mình

Thực tế cho thấy, các phong trào thi đua đã được triển khai đầy đủ, kịp thời

và phù hợp với từng giai đoạn phát triển của xã hội Tuy nhiên, việc thực hiện phong trào ở các nhà trường nói chung và trường trung học phổ thông nói riêng

hiệu quả chưa cao, chưa đồng đều Phong trào thi đua “Xây dựng trường học hạnh phúc” là một phong trào lớn, có qui mô rộng và có thời gian thực hiện Là một

giáo viên chủ nhiệm, tôi nhận thức rõ ý nghĩa, tầm quan trọng của phong trào này đối với việc hình thành và phát triển toàn diện nhân cách học sinh Phong trào này

đã được ngành triển khai đến các nhà trường một cách đầy đủ, nghiêm túc; song là một phong trào mới nên hiện nay việc tổ chức thực hiện tại các nhà trường đôi khi còn mang tính hình thức, việc tổ chức thực hiện chưa khoa học, kiểm tra giám sát thiếu chặt chẽ do đó hiệu quả các cuộc vận động chất lượng còn chưa cao Giáo viên chưa thật sự tạo điều kiện thuận lợi cho học sinh tham gia tích cực vào các hoạt động…

Phong trào này có ý nghĩa vô cùng quan trọng, thiết thực và phù hợp với tình hình thực tế hiện nay Là một giáo viên chủ nhiệm, bản thân tôi nhận thấy để thực hiện tốt phong trào thi đua nói trên, xây dựng thành công “ Trường học hạnh phúc” trước hết cần phải xây dựng cho được từng lớp học thân thiện và hạnh phúc

Từ những lý do đã được trình bày ở trên, tôi đã lựa chọn đề tài “MỘT SỐ

BIỆN PHÁP THỰC HIỆN TỐT PHONG TRÀO XÂY DỰNG LỚP HỌC THÂN THIỆN VÌ MỘT TRƯỜNG HỌC HẠNH PHÚC”

1.2 MỤC TIÊU, Ý NGHĨA, TÍNH MỚI CỦA ĐỀ TÀI

1.2.1 Mục tiêu, ý nghĩa của đề tài

Huy động sức mạnh tổng hợp các lực lượng trong và ngoài nhà trường để xây dựng môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh, thân thiện và hạnh phúc, phù hợp với điều kiện của địa phương và đáp ứng nhu cầu của xã hội

Phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của học sinh trong học tập, tu dưỡng và trong các hoạt động tập thể, hoạt động xã hội, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện cho học sinh

Đề tài tập trung nghiên cứu về một số biện pháp “ Xây dựng lớp học thân thiện

vì một trường học hạnh phúc” thuộc phạm vi của trường công tác, đồng thời chia sẻ những kinh nghiệm cho các đơn vị bạn ở các trường THPT cùng tham khảo

1.2.2 Tính mới của đề tài

Đề tài lần đầu tiên được nghiên cứu và áp dụng tại trường THPT A, bước đầu đã xây dựng được mô hình lớp học thân thiện và hạnh phúc, góp phần đẩy mạnh phong trào xây dựng trường học hạnh phúc tại đơn vị công tác

1.3 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

1.3.1 Phương pháp điều tra

Sử dụng phương pháp điều tra để tìm tòi, thu thập các số liệu liên quan đến

các đối tượng được nghiên cứu

1.3.2 Phương pháp quan sát

Sử dụng phương pháp quan sát để ghi chép lại về không gian, điều kiện giáo dục trong các lớp học trong nhà trường; Quan sát thái độ, hành vi, tác phong, ứng

xử giữa các đối tượng được nghiên cứu

1.3.3 Phương pháp nghiên cứu tài liệu

Nghiên cứu các văn bản chỉ đạo, các hướng dẫn và báo cáo của ngành, trường, sách báo, … liên quan đến đề tài

1.3.4 Phương pháp thực nghiệm và thống kê

Phân tích và xử lý các số liệu thu thập được để đưa ra các nhận định và đánh giá về một số biện pháp thực hiện tốt phong trào xây dựng lớp học thân thiện vì một trường học hạnh phúc

1.4 PHẠM VI NGHIÊN CỨU ĐỀ TÀI

- Đề tài được áp dụng tại lớp chủ nhiệm thuộc trường THPT A trong 2 năm học 2019 – 2020 ( 10A3 ) và 2020 – 2021 ( 11A3 )

Phần II NỘI DUNG

2.1 CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA PHONG TRÀO XÂY DỰNG LỚP HỌC THÂN THIỆN VÌ MỘT TRƯỜNG HỌC HẠNH PHÚC

2.1.1 Cơ sở lí luận

2.1.1.1 Lý thuyết về lớp học thân thiện

Ngày 22/7/2008, Bộ trưởng Bộ GD& ĐT ra chỉ thị số 40/CT – BGĐT về việc phát động phong trào thi đua “ Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực” Các trường học đã sôi nổi phát động phong trào thi đua và đạt được một số kết quả nhất định

Tuy nhiên, mặt trái của cơ chế thị trường, sự phát triển nhanh của công nghệ thông tin, sự xuống cấp về đức, về tài của học sinh trong những năm gần đây đã khiến cho quan hệ thầy trò, bè bạn trong trường học cũng có nhiều vấn đề đáng báo động Vì vậy, việc xây dựng “Trường học hạnh phúc” mà nòng cốt là “Lớp học thân thiện, học sinh tích cực và hạnh phúc” là một việc quan trọng và rất cần thiết

Để xây dựng được trường học thân thiện và hạnh phúc thì phải xây dựng

được các lớp học thân thiện Vậy thế nào là thân thiện?

“Thân thiện” theo Từ điển Tiếng Việt định nghĩa, tức là “có tình cảm tốt, đối

xử tử tế và thân thiết với nhau” Như vậy, “trường học thân thiện” đòi hỏi mối quan hệ giữa thầy và trò trong nhà trường sẽ có sự thay đổi so với mô típ trước đây

“thầy đọc, trò ghi”, khoảng cách thầy trò là khá lớn Vị trí trung tâm của người thầy giáo không còn ở nghĩa nguyên thủy mà đã bắt đầu dịch chuyển sang học sinh Thầy giáo không chỉ đơn thần truyền thụ kiến thức cho học trò tiếp nhận mà còn là sự phản ảnh trở lại của trò Người thầy ở đây chỉ đóng vai trò hướng dẫn, gợi ý theo định hướng bài học Thầy và trò trở thành những “nhà nghiên cứu” cùng tìm ra phương án tiếp cận bài học – “đối tượng nghiên cứu” một cách khoa học nhất Lớp học trở thành một thể thống nhất, không mang tính áp đặt, khô khan Do

đó, người thầy phải biết phát huy tính sáng tạo và khả năng diễn đạt bằng ngôn ngữ nói, viết của học sinh Thực tế cho thấy, một số trường đã áp dụng biện pháp khuyến khích mọi học sinh phải chuẩn bị bài mới trước khi đến lớp để có thể hình dung trước những khái niệm, kiến thức sẽ phải tiếp thu và khắc sâu Có trường lại quán triệt phải tăng cường dò bài học sinh, qua đó góp phần giúp các em có khả năng diễn đạt bằng ngôn ngữ nói một cách có hệ thống, tự tin khi trình bày trước tập thể

“Lớp học thân thiện” đi đôi với “học sinh tích cực”, tức là đối tượng học sinh phải nỗ lực tiếp thu bài giảng và tìm tòi, học hỏi những kiến thức liên quan, phục vụ phạm vi trong bài học để có thể ứng dụng thực tiễn Mặt khác, đòi hỏi thầy, cô giáo cũng phải có phương pháp giảng dạy tích cực, phải hướng tới mục

tiêu lôi cuốn sự tham gia của tất cả học sinh để tăng thêm tính hiệu quả, sinh động cho giờ học Lớp học thân thiện còn là sự bố trí, sắp xếp hợp lý các đối tượng học sinh với nhau để thuận tiện cho việc quản lý, kèm cặp những học sinh yếu, học sinh cá biệt Đó còn là sự phân bổ chương trình, giờ dạy, tiết dạy một cách khoa học, hài hòa giữa các bộ môn xã hội, tự nhiên và các môn bổ trợ khác trong tuần Thực tế cho thấy những buổi ngoại khóa, chào cờ đầu tuần, hội thảo về phương pháp học tập, các buổi văn nghệ, trò chơi, lồng ghép với hoạt động kể chuyện về tấm gương các danh nhân, anh hùng liệt sĩ tiêu biểu của quê hương, đất nước rất bổ ích và là sự thôi thúc tinh thần học tập của học sinh

Thế nào là học sinh tích cực?

Khái niệm tích cực của học sinh cần được hiểu và xác định một cách linh hoạt, phù hợp với độ tuổi, lớp học hay cấp học Có thể nêu những điểm chung và chủ yếu sau đây:

1 Chủ động, sáng tạo trong học tập; xây dựng và nâng cao dần thói quen tự học, ý thức tìm tòi, tự đề xuất và giải quyết vấn đề nhằm đạt được kết quả học tập cao nhất

2 Hăng hái nhận phần việc cụ thể, có tinh thần trách nhiệm cao trong việc chăm sóc và phát huy giá trị các di tích lịch sử, văn hoá, cách mạng ở điạ phương

3.Tham gia việc bảo vệ và làm sạch đẹp thêm cảnh quan, môi trường ở nhà trường và nơi công cộng; giữ gìn vệ sinh cá nhân, vệ sinh trường lớp

4 Nhiệt tình tham gia các hoạt động văn nghệ, thể thao nhất là các hoạt động văn nghệ, vui chơi dân gian

5 Đóng góp tích cực cho các hoạt động tập thể của Đoàn TNTPHCM, của Nhà trường và cộng đồng ở địa phương

Thế hệ trẻ là người chủ của xã hội ngày mai, là người đại diện cho dân tộc trong tương lai Do đó, chính sách thế hệ trẻ mà việc phát động phong trào “lớp học thân thiện, học sinh tích cực” là một khía cạnh không thể thiếu trong cuộc vận động “Hai không” để có thể nâng cao hơn nữa trí tuệ và bồi dưỡng nhân cách, phát huy những bản sắc riêng biệt ở học sinh Như vậy, lớp học thân thiện là lớp học có không gian thân thiện, con người thân thiện, tích cực, có kĩ năng sống, ứng xử, giao tiếp tốt; có hiệu quả cao trong công tác giảng dạy và học tập; giáo dục đạo đức, nhân cách học sinh

Lớp học thân thiện, học sinh tích cực là nền tảng vững chắc cho Trường học hạnh phúc, là khơi nguồn cho mọi hoạt động của lớp, là sức mạnh của sự đoàn kết

và nhất trí

Xây dựng lớp học thân thiện nhằm tạo ra nhận thức về “Không gian thân thiện” với các điều kiện cơ sở vật chất, cảnh quan phù hợp với yêu cầu giáo dục và thỏa mãn tâm lý lứa tuổi học sinh, tránh những nguy cơ bất trắc, đe dọa học

sinh Tạo được “Tình cảm thân thiện” giữa các giáo viên giảng dạy và quản lý

lớp, giữa phụ huynh với giáo viên, giữa giáo viên với học sinh và giữa các học sinh

với nhau Từ đó, có sự “Hợp tác thân thiện và tích cực” cùng hướng tới mục tiêu

tốt đẹp chung giữa các giáo viên, giữa giáo viên với học sinh và giữa các học sinh với nhau trên nền tảng tri thức, đạo đức, kĩ năng sống phù hợp với truyền thống dân tộc Tăng thêm sự hứng thú trong học tập của học sinh, hình thành nhân cách giáo dục học sinh trở thành “Con ngoan trò giỏi” trở thành người có ích cho xã hội

Đối với lớp học được coi là thân thiện thì các em học sinh trong lớp phải luôn có biểu hiện của tình cảm tốt đẹp, đối xử thân thiết và cởi mở với nhau Như vậy, không thể có “thân thiện” nếu thiếu sự bình đẳng, thiếu dân chủ, vi phạm pháp luật và đạo đức Cũng có thể không có thân thiện nếu xuất phát từ một phía “Thân thiện và tích cực” là hai khái niệm luôn đi đôi với nhau, bổ sung và hỗ trợ cho nhau

Tiêu chí “Lớp học thân thiện, học sinh tích cực ”, dựa trên 5 nội dung xây dựng “Trường học thân thiện, học sinh tích cực” do Bộ Giáo dục và đào tạo ban hành:

1 Xây dựng trường học an toàn, trường, lớp xanh, sạch, đẹp

2 Dạy và học có hiệu quả, phù hợp với đặc điểm lứa tuổi của học sinh ở mỗi địa phương, giúp các em tự tin trong học tập

3 Tổ chức các hoạt động tập thể

4 Rèn luyện kĩ năng sống cho học sinh

5 Học sinh tham gia tìm hiểu, chăm sóc và phát huy giá trị các di tích lịch

sử, văn hóa, cách mạng ở địa phương

Như vậy, mỗi lớp học thân thiện, học sinh tích cực sẽ là nền tảng vững chắc

để xây dựng trường học hạnh phúc

2.1.1.2 Lý thuyết về trường học hạnh phúc

Hạnh phúc là một từ vay mượn từ tiếng Hán với hai thành tố có giá trị đẳng lập: “hạnh” có nghĩa gốc là “may mắn”, còn “phúc” có nghĩa gốc là “tốt lành” Tựu trung lại, hạnh phúc có nghĩa là may mắn tốt lành

Hạnh phúc là ý nghĩa và mục đích của cuộc sống, là mưu cầu “Khát khao của tất cả chúng sinh” Là thước đo đúng đắn nhất về sự tiến bộ của xã hôi

Hạnh phúc là khi được làm điều mình yêu thích, là có thể thỏa sức sáng tạo

và thực hiện đam mê của mình Hạnh phúc là trạng thái cảm xúc hân hoan, thỏa mãn nhu cầu về đời sống vật chất và sự vừa lòng của cả đời sống tinh thần Có rất nhiều định nghĩa về hạnh phúc Hạnh phúc có ý nghĩa rất lớn đối với mỗi chúng ta

và đặc biệt đối với thế hệ trẻ - chủ nhân tương lai của đất nước Các em được hạnh phúc trong môi trường gia đình và cũng cần được hạnh phúc trong môi trường xã hội và môi trường xã hội của các em chính là trường học Vậy trường học phải là

trường học hạnh phúc UNESCO đã đưa 10 tiêu chí xây dựng trường học hạnh phúc:

1 Tình bạn và các mối quan hệ trong cộng đồng trường học

2 Thái độ và phẩm chất tích cực của giáo viên

3 Tôn trọng sự đa dạng và khác biệt

4 Những giá trị và sự thực hành mang tính tích cực và hợp tác

5 Điều kiện lao động và sức khỏe toàn diện cho giáo viên

6 Kỹ năng và khả năng của giáo viên

7 Làm việc nhóm và tinh thần hợp tác Học tập theo nhóm giữa học sinh và giáo viên

8 Sức khỏe tinh thần và quản lí

9 Môi trường học tập ấm áp và thân thiện

10 Môi trường an toàn, không có bắt nạt học đường và kỷ luật tích cực Trường học hạnh phúc là yêu thương, an toàn và tôn trọng Trường học hạnh phúc phải là điểm đến thân thiện và vui thích của học sinh, là môi trường giáo dục hoàn hảo tạo được cho học sinh tâm lí thoải mái khi trẻ đến trường Trường học

hạnh phúc là nơi khiến cả thầy và trò đều có cảm giác muốn đến “Mỗi ngày đến

trường là một ngày vui” khi đến sẽ có hứng thú, niềm vui, sự mong chờ và những rung động Lớp học hạnh phúc không áp đặt học sinh phát triển theo khuôn mẫu

mà đóng vai trò định hướng để học sinh được làm những gì mình yêu thích và say

mê Ở đó, học sinh được học những gì có ý nghĩa với chúng, được khơi gợi niềm yêu thích, các bài học được thông qua các trò chơi và những trải nghiệm

Để có một trường học hạnh phúc cần chú trọng xây dựng những giá trị nhân văn và những chuẩn mực hành xử tích cực Chuẩn mực giữa giáo viên và học sinh, giữa giáo viên với giáo viên, với ban giám hiệu nhà trường và với phụ huynh… Và điều quan trọng nữa muốn học trò hạnh phúc thì trước hết thầy cô phải là người hạnh phúc

Để học sinh cảm thấy mỗi ngày đến trường đều là một ngày vui và thực sự ý nghĩa thì việc xây dựng môi trường học tập phải hấp dẫn đối với các em Môi trường áp dụng các phương pháp học tập linh hoạt, hiện đại để có thể kích thích các tư duy tìm tòi, khám phá cho học sinh Môi trường an toàn về thể chất và tinh thần Giáo viên và học sinh phải được bảo vệ, không có sự xúc phạm về thể xác và tinh thần để mỗi khi đến trường như là về nhà Môi trường vận động an toàn khỏe khoắn, lành mạnh, phát triển để học sinh có thể học tập hạnh phúc Mỗi học sinh

có một tâm lý, tính cách khác nhau chính vì vậy giáo viên cần tôn trọng sự khác biệt bởi chính sự khác biệt ấy mới tạo nên sự đa dạng

Dựa trên sự tôn trọng, hầu hết các công việc sẽ diễn ra suôn sẻ và có trách nhiệm cao Đặc biệt, với các giáo viên, khi thấu hiểu giá trị tôn trọng, biết tôn

trọng, họ sẽ làm được việc tôn trọng học sinh, dẫn đến thay đổi lớn về nội dung, cách thức giáo dục Từ đó sẽ tạo ra những thành tưu lớn cho giáo dục con người

Một môi trường học tập chỉ có thể có hạnh phúc nếu các mối quan hệ được xây dựng và thực thi dựa trên yêu thương Yêu thương bắt đầu từ sự thấu hiểu, chia

sẻ với người khác mà không phải là sự ích kỉ, đơn phương thực hiện Phong cách yêu thương, quan tâm, chia sẻ xuất phát từ tình cảm chân thành đừng để ảnh hưởng của rào cản vật chất hay một số tác động tiêu cực… Như vậy, trường học hạnh phúc

là một môi trường học mà các đối tượng trong nhà trường từ cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên, học sinh và phụ huynh đều hạnh phúc

2.1.2 Cơ sở thực tiễn

2.1.2.1 Thực trạng môi trường dạy học trong các nhà trường hiện nay

Trong những năm gần đây, cùng với sự phát triển của nền kinh tế thị trường, nhiều yếu tố tích cực tạo thuận lợi cho sự phát triển nhân cách học sinh Song cũng không ít những yếu tố tiêu cực như mặt trái của cơ chế thị trường, các tệ nạn xã hội, các loại sách báo, văn hóa phẩm độc hại đang hàng ngày ảnh hưởng xấu đến lối sống và phát triển nhân cách của học sinh

Nhìn chung, đa số học sinh có nhận thức đúng đắn về trách nhiệm, nghĩa vụ trong học tập, rèn luyện, tu dưỡng đạo đức để trở thành con ngoan, trò giỏi, thành ngường có ích cho xã hội Học sinh rất quan tâm đến những vấn đề chính trị xã hội như công bằng xã hội, tương lai cá nhân và tiền đồ của xã hội Vì vậy, các em có nhu cầu rất cao về công nghệ thông tin, được hiểu biết và thi thố tài năng Điều này, được thể hiện rõ qua kết quả xuất sắc của các em học sinh tham dự các cuộc thi Tuy nhiên, việc bỏ học, gây gổ, đánh nhau, gây áp lực, căng thẳng trong học sinh ở bậc THPT cũng đang là vấn đề xã hội đang rất quan tâm Cùng với đó là các hiện tượng giáo viên gây áp lực, hoặc dùng bạo lực với học sinh … tạo nên một môi trường học tập bất an, thiếu an toàn, lành mạnh

TÌNH TRẠNG BẠO LỰC HỌC ĐƯỜNG TẠI MỘT SỐ TRƯỜNG HỌC

Bên cạnh đó, cùng với sự thiếu thốn về các trang thiết bị phục vụ công tác

giảng dạy và học tập, là sự xuống cấp nghiêm trọng về cơ sở vật chất lớp học,

trường học Theo ghi nhận của Báo GD&TĐ, tại một số trường THPT, nhiều bức

tường nứt toác ngang dọc có thể nhìn thấu, lớp vữa trát phía ngoài và lớp sơn bị

bong tróc rơi xuống từng mảng lớn Trần nhà bị nứt nẻ, thấm dột, rêu mốc Khu

vực lan can các dãy nhà nhiều đoạn bị xuống cấp nghiêm trọng Cầu thang bộ các

dãy nhà, cửa sổ, cửa chính bị hư hỏng; nền gạch bong tróc, nứt nẻ… chỉ cần một

lực tác động nhẹ, các mảng vữa cũng có thể rơi xuống Các thầy cô và học sinh của

trường luôn lo sợ tai nạn xảy ra bất thình lình Hay như trường hợp liên quan đến

vụ cây cổ thụ đổ sau mưa dông tại sân trường THPT Chu Văn An, phường Thụy

Khuê làm cho 4 em học sinh bị nhập viện… Tình trạng trên làm cho giáo viên, phụ

huynh và học sinh cảm thấy bất an, thiếu an toàn khi đến trường

2.1.2.2 Thực trạng của phong trào xây dựng lớp học thân thiện vì một trường học hạnh phúc ở trường THPT A

- Cảnh quan nhà trường được bố trí khoa học, đảm bảo xanh, sạch, đẹp, an toàn, thân thiện

- Không gian lớp học thoáng mát, ấm cúng và thân thiện

- Được sự quan tâm của chính quyền địa phương và các bậc phụ huynh Đa số các em học sinh chăm ngoan, hiếu học

- Được sự quan tâm giúp đỡ, chỉ đạo sát sao của Ban giám hiệu và các ban ngành đoàn thể trong nhà trường giúp các lớp thực hiện tốt mục tiêu đề ra trong năm học 2019 - 2020 là xây dựng lớp học thân thiện, lớp có thành tích học tập tốt trong nhà trường

- Sự quyết tâm của Hội đồng sư phạm nhà trường trong việc thực hiện các cuộc vận động và phong trào thi đua do ngành phát động

- Có sự kết hợp chặt chẽ giữa giáo viên chủ nhiệm với giáo viên bộ môn trong công tác giảng dạy và quản lý học sinh lớp

- Bản thân là giáo viên chủ nhiệm nhiều năm luôn nhiệt tình trong công tác , quan tâm giáo dục học sinh về mọi mặt Vững vàng về chuyên môn nghiệp vụ, có khả năng sử dụng công nghệ thông tin và tận tâm với nghề

- Được sự quan tâm giúp đỡ, ủng hộ của phụ huynh học sinh và các em học sinh trong lớp rất hứng thú với các phong trào thi đua trong nhà trường

KHUÔN VIÊN TRƯỜNG HỌC VÀ KHÔNG GIAN LỚP HỌC

b Khó khăn

- Một bộ phận học sinh có lối sống thiếu quan tâm chia sẻ, thiếu tinh thần cộng đồng Một bộ phận học sinh chưa chăm học, thiếu tinh thần phấn đấu, thiếu ý thức tự lập, tự rèn Việc chưa chăm học luôn gắn liền với việc “Hổng kiến thức cơ bản” và tình trạng gian lận trong học tập, kiểm tra, thi cử khiến cho việc thực hiện chủ trương “Hai không” chưa thật hiệu quả

- Trong tình trạng hiện nay với sự bùng nổ của công nghệ thông tin lôi kéo

sự ham chơi, say mê các trò chơi trên intenet dẫn đến một số em có biểu hiện lười biếng, chán học

- Một số phụ huynh ít quan tâm đến việc học của các em, có tư tưởng phó thác cho giáo viên Do đó, một số em học sinh thường không có ý thức trong học tập, thậm chí các em không hề soạn bài, không xem bài mới hay học bài cũ ở nhà

- Địa bàn dân cư rộng các em lại ở xa trường, đa số gia đình các em làm nghề nông nên việc đi lại đến trường còn gặp nhiều khó khăn

2.2 CÁC GIẢI PHÁP XÂY DỰNG LỚP HỌC THÂN THIỆN VÌ MỘT TRƯỜNG HỌC HẠNH PHÚC

Các giải pháp và biện pháp để xây dựng lớp học thận thiện vì một trường học hạnh phúc nhằm tạo ra cho các em một không gian thân thiện: thân thiện giữa

học sinh với học sinh, giữa giáo viên với học sinh, giữa phụ huynh với giáo viên, thân thiện trong môi trường học tập… Môi trường học tập thân thiện sẽ kích thích

ở các em niềm say mê học tập, các em thích đến trường, thích hòa mình vào các hoạt động tập thể Từ đó giúp các em hình thành nhân cách con người mới trên nền tảng tri thức và sự thân thiện

Mục tiêu nhằm giáo dục đạo đức cho học sinh, giáo dục hành vi, kĩ năng sống cho các em Các em biết cách cư xử với bạn bè, với thầy cô, với người thân, với xã hội

2.2.1 Xây dựng các mối quan hệ tốt đẹp, thân thiện

2.2.1.1 Xây dựng mối quan hệ giáo viên và học sinh

Sự thân thiện giữa các giáo viên và học sinh là khâu then chốt được thể hiện qua việc giáo viên:

- Sử dụng lời nói, ánh mắt và cử chỉ thân thiện: Lời nói là phương tiện

giao tiếp quan trọng nhất của người thầy Bởi vậy, người giáo viên cần phải sử dụng lời nói sao cho đạt hiệu quả cao nhất Khi giao tiếp với học sinh, giáo viên cần sử dụng ngôn ngữ sao cho các em dễ hiểu nhất, giàu hình ảnh và đạt giá trị biểu cảm cao Ngoài giá trị nội dung của ngôn ngữ, giáo viên còn phải diễn đạt nó bằng âm điệu phù hợp Chẳng hạn: Khi giáo viên bước vào lớp, học sinh sẽ đứng dậy chào, câu nói để các em ngồi vào vị trí có thể là “Ngồi xuống!”, cũng có thể là

“Tất cả ngồi xuống” hoặc là “Cô mời các em ngồi xuống” nhưng cách nói đầy đủ

là “Cô chào các em, mời các em ngồi xuống!” Câu nói ấy cùng với làn môi nở nụ cười hiền hậu và ánh mắt thân thiện lướt qua toàn lớp học sẽ tạo ra những xúc cảm tâm lý, giúp các em thoải mái và tự tin để bắt đầu tiết học.Thay đổi cách cư xử của giáo viên Hay, khi các em gặp chuyện không vui trong học tập cũng như trong cuộc sống, một cái ôm của thầy cô sẽ giúp các em cảm thấy ấm áp hơn và bình tâm lại Từ đó, các em sẽ tin tưởng và dễ dàng chia sẻ với thầy cô, bạn bè về những khó khăn mà mình đang gặp phải …

- Hãy khen ngợi, đừng chê bai: Khen ngợi là việc làm không thể thiếu

trong giáo dục, đặc biệt là giáo dục phổ thông (lứa tuổi học sinh rất nhạy cảm) Khi học sinh làm được việc tốt thì phải khen ngợi ngay để khích lệ, động viên Một lời khen có hiệu quả giáo dục gấp nhiều lần so với những lời chỉ trích, chê bai Đặc biệt với học sinh cá biệt thì lời động viên, khen ngợi như là liều thuốc tinh thần giúp các em thay đổi hành vi theo hướng tích cực Khen ngợi kịp thời không những làm thay đổi hành vi của học sinh theo hướng tích cực mà còn là động cơ thúc đẩy quá trình học tập của các em Trong học tập, sự cần cù có phần bù đắp cho sự thiếu thông minh Nếu khen ngợi, động viên kịp thời sẽ giúp học sinh ham thích và dẫn tới chăm chỉ trong học tập Chẳng hạn như, lớp tôi chủ nhiệm thuộc lớp chọn của trường, nhưng vẫn có một số em học sinh có năng lực học tập chưa tốt, nhưng lại

có nhiều cố gắng trong học tập và rèn luyện Để kịp thời động viên, khích lệ các

em tiếp tục cố gắng, cuối mỗi tháng tôi thường cho các tổ bình xét, đề xuất khen

thưởng cho các bạn có cố nhiều cố gắng và tiến bộ (Học sinh Tiêu biểu ) Hoặc nếu

phải cân nhắc giữa hai điểm số khi cho điểm học sinh thì hãy giáo viên chọn điểm cao hơn và kèm theo lời động viên “ Cố gắng hơn em nhé” Tôi tin các em sẽ làm được Hãy chắp cho học sinh đôi cánh, hãy tin ở các em và cho các em hy vọng

HỘI PHỤ HUYNH TRAO PHẦN THƯỞNG CHO HỌC SINH TIÊU BIỂU

- Tạo tiếng cười trong mỗi tiết học: “Một nụ cười bằng mười thang thuốc

bổ” Tiếng cười trong dạy học – giáo dục sẽ làm tan đi không khí căng thẳng của

tiết học Không những thế, tiếng cười còn tạo ra sự hưng phấn để kích thích suy nghĩ Những người thông minh thường có tính hài hước, chính sự hài hước lại tác động vào não để kích thích tư duy Vì vậy, trong quá trình giảng dạy, giáo viên cần vận dụng tính hài hước để thu hút sự chú ý của học sinh, làm tăng tính hấp dẫn của vấn đề cần truyền đạt, giúp quá trình hình thành kiến thức diễn ra tự nhiên và nhẹ nhàng, đem lại kết quả cao Bên cạnh đó, không khí lớp học trở nên thân thiện hơn,

có hứng thú để bắt đầu cho những tiết học khác

- Quan tâm và chia sẻ: Giáo viên cần giáo dục các em có thói quen biết

quan tâm, chia sẻ, động viên, thăm hỏi lẫn nhau trong học tập cũng như trong cuộc sống Ví dụ như, giáo viên chủ nhiệm cần phải nắm được ngày sinh của các em trong lớp và thông báo trên bảng tin của lớp để lớp tổ chức sinh nhật cho bạn của mình Quà sinh nhật có thể là những lời chúc mừng hay những lời ca tiếng hát của các bạn trong lớp Bên cạnh đó giáo viên chủ nhiệm có thể chuẩn bị một món quà nhỏ có thể là quyển vở, hộp màu,… để tặng các em trong ngày sinh nhật Hay đối với những học sinh có hoàn cảnh khó khăn, tôi cùng các học sinh lớp mình thường

tổ chức đến nhà thăm hỏi, động viên các em và gia đình bằng những món quà nhỏ nhưng đong đầy tình thương Điều này giúp các em và phụ huynh thấy được sự quan tâm của cô giáo và các bạn trong lớp Từ đó, giúp các em tự tin hơn trong học tập, rèn luyện cũng như việc tham gia các hoạt động tập thể Tôi tin rằng, khi chúng ta trao yêu thương sẽ nhận lại yêu thương

TỔ CHỨC 8 - 3 CHO HS NỮ TRAO QUÀ CHO HS CÓ HOÀN

CẢNH KHÓ KHĂN

Giáo viên là người rất gần gũi với học trò, vì vậy hãy cố gắng để các em luôn cởi mở với thầy cô Hãy vừa là bạn, vừa là thầy của các em Giáo viên không cần phải che giấu tình cảm của mình với các em, nhưng cần tuyệt đối tránh sự ưu

ái đặc biệt với một vài em nào đó Hãy cố nhìn thấy những ưu điểm ẩn sâu trong mỗi em Có thể chính các em cũng không biết mình có những ưu điểm đó Thầy cô hãy giúp các em nhận ra, phát triển chúng thêm Hãy cố gắng sống hết mình với các em Vui cùng vui, buồn cùng buồn Đùa nghịch và dạy dỗ Hãy kiềm chế khi các em nói dối Thương yêu, công bằng, kiên trì và trung thực là khẩu hiệu của mỗi giáo viên Hãy cùng nhau hành động để các em được tỏa sáng

2.2.1.2 Xây dựng mối quan hệ học sinh và học sinh

Trong cuộc sống của mỗi con người, ngoài những người thân trong gia đình

ra, ai cũng cần có bạn bè để chia sẻ Học sinh cũng vậy, nếu các em có nhiều bạn

bè thân thiết trong lớp thì các em sẽ hợp tác vui vẻ với nhau và sẽ giúp đỡ nhau cùng tiến bộ Em học giỏi sẽ giúp những em học yếu; ngược lại, em học yếu cũng

dễ dàng nhờ bạn giúp đỡ mình học tập mà không phải e ngại, xấu hổ Tục ngữ có câu “Học thầy không tày học bạn” Nhưng trong thực tế, một lớp học thường xuất hiện nhiều nhóm học trò Các em chia bè phải, phân biệt giàu nghèo, hay nói xấu hoặc châm chọc nhau Là một giáo viên chủ nhiệm, tôi luôn quan tâm đến vấn đề này Xây dựng được mối quan hệ bạn bè đoàn kết, gắn bó thì tôi sẽ xây dựng được

nề nếp lớp học, tiến tới xây dựng môi trường học tập thân thiện Từ môi trường học tập thân thiện đó, chất lượng học tập của lớp chắc chắn sẽ được nâng cao

Tạo cho học sinh biết đối xử thân thiện, hòa nhã với nhau, xưng hô lịch sự, biết dùng lời hay ý đẹp để nói với nhau Ví dụ: Uốn nắn học sinh thay đổi cách xưng hô “tau – mi” sang xưng hô “mình - bạn”, “cậu – tớ”, xưng hô tên

Sau khi nắm được bắt được năng lực của mỗi học sinh, tôi xây dựng và phát triển thành phong trào “Đôi bạn cùng tiến” ở mỗi tổ Mỗi bạn khá có trách nhiệm kèm cặp một bạn có học lực chưa đạt yêu cầu và nguyện vọng của tổ, lớp Những đôi bạn này đặc biệt quan trọng trong giờ luyện tập, giờ thảo luận…cùng nhau trao đổi về một bài toán, một câu hỏi văn học, một bài Anh văn…dần dần đưa những học sinh lười yếu phải chăm chỉ, tiến bộ hơn Như đôi bạn: Trung Anh – Quỳnh Hương; Hoàng Đạt – Khải Định; Đại Dương – Trọng Đại; Hạnh – Minh; Kiên – Khánh; …

ĐÔI BẠN CÙNG TIẾN: T.ANH – HƯƠNG ĐÔI BẠN CÙNG TIẾN: ĐẠT – ĐỊNH

2.2.1.3 Xây dựng mối quan hệ giáo viên và giáo viên

Xây dựng mối quan hệ thân thiện là việc đầu tiên cần phải thực hiện ở một tập thể nhà trường, Ban giám hiệu và các giáo viên trường tôi sống rất tình cảm, chan hòa, bảo ban công việc rất nhẹ nhàng, chu đáo, luôn yêu thương, tôn trọng các đồng nghiệp Các thầy cô là tấm gương sáng để tôi học tập, noi theo và biết cách tự hoàn thiện chính mình Tôi luôn cởi mở, thân thiện, tạo được mối quan hệ đoàn kết với đồng nghiệp Quan tâm, chia sẻ với nhau về chuyên môn cũng như gần gũi, giúp đỡ sẻ chia công việc, động viên với nhau mọi vấn đề trong cuộc sống, để dẫn đến mọi người cùng đồng lòng, biết thương yêu nhau, biết chia sẻ, tin tưởng, tương thân tương ái, dẫn đến một tập thể vững mạnh và đó cũng là tiền đề

dẫn đến sự thành công trong công tác của người giáo viên “Đoàn kết – Yêu thương và Tôn vinh lẫn nhau” cũng chính là khẩu hiệu mà giáo viên trường chúng

tôi luôn hướng tới

HỖ TRỢ GIÁO VIÊN THI GV CHỦ NHIỆM GIỎI CẤP TỈNH

2.2.1.4 Xây dựng mối quan hệ giáo viên và phụ huynh

Trong quá trình xây dựng lớp học thân thiện, chúng ta rất cần đến sự hỗ trợ từ phía phụ huynh học sinh cả về vật chất lẫn tinh thần Bất kì ông bố, bà mẹ nào cũng mong con mình được học tập, vui chơi trong một môi trường lành mạnh, an toàn và hấp dẫn Do đó, chỉ cần giáo viên khéo léo, biết đặt lợi ích của học sinh lên trên, tạo được niềm tin đối với học sinh và phụ huynh thì việc huy động nguồn lực

từ phía gia đình học sinh là điều không quá khó

Khi làm công tác chủ nhiệm lớp, ngay từ cuộc họp phụ huynh học sinh đầu năm, tôi đã giải thích rõ ràng về những mục tiêu mà lớp đặt ra trong năm học, cùng phụ huynh trao đổi để tìm ra những biện pháp xây dựng lớp học thân thiện, nhằm nâng cao hiệu quả giáo dục (cả về chất lượng văn hóa lẫn đạo đức) Qua đó, tôi thấy tất cả các bậc phụ huynh đều ủng hộ nhiệt tình VD: phụ huynh cùng giáo viên và học sinh trang trí lớp học ( sơn tường, vẽ tranh, ); tặng cây xanh trồng ở sân trường; bổ sung cơ sở vật chất trong lớp học ( mua tivi hỗ trợ dạy học, lắp thêm quạt để không gian lớp thêm thoáng mát, …); tham gia các hoạt động tập thể của lớp ( đưa học sinh đi tham quan di tích lịch sử, tham gia các hoạt động ngoài giờ lên lớp) Giáo viên cũng có thể trở thành một nhà tham vấn: biết lắng nghe những tâm tư, nguyện vọng, băn khoăn thắc mắc của phụ huynh xoay quanh các vấn đề của con em họ, từ đó có thể nắm bắt được hoàn cảnh cũng như sự phát triển tâm lí của các em để có những biện pháp giáo dục phù hợp

Qua các hoạt động này, giáo viên đã thiết lập được mối quan hệ thân thiện giữa phụ huynh - giáo viên - học sinh Điều này thực sự cần thiết để tạo nên một môi trường lớp học thân thiện và hạnh phúc

2.2.1.5 Xây dựng mối quan hệ phụ huynh và học sinh

Bên cạnh công việc giảng dạy, tôn trọng và quan tâm đến học sinh ở trường thì môi trường gia đình cần được chú trọng vì gia đình chính là “tổ ấm” Xây dựng môi trường thân thiện ngay trong gia đình, trong đó mọi thành viên trong gia đình yêu thương tôn trọng lẫn nhau, cha mẹ gương mẫu trong mọi hoạt động, hành vi, ngôn ngữ ứng xử, biết lắng nghe nguyện vọng của con cái, sống hoà đồng, tích cực tham gia vào việc thực hiện biện pháp thi đua mà nhà trường tiến hành, phù hợp với từng hoàn cảnh riêng của từng gia đình Phụ huynh cần quan tâm đến việc chăm sóc, giáo dục con cái, có ý thức phối hợp chặt chẽ với nhà trường để cùng nhau làm tốt công tác chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục học sinh

Đồng thời, thông qua các hoạt động trải nghiệm và hoạt động ngoài giờ lên lớp, tôi thường để các em biết nỗi vất vả của cha mẹ mình: hằng ngày khi các em đang ngồi trong lớp học mát mẻ, ấm cúng thì chính lúc này cha mẹ các em còn phải dầm mưa giãi nắng ở ngoài đồng, khổ cực để kiếm tiền nuôi các em ăn học Chình vì vậy mà các em phải biết yêu quý và biết ơn cha mẹ Để tỏ lòng biết ơn cha mẹ các em phải cố gắng học thật tốt, thật ngoan để cha mẹ được vui Có học tập tốt lớn lên các em mới trở thành những công dân tốt của gia đình và xã hội, chúng ta sẽ phụng dưỡng cha mẹ lúc về già

Giáo viên chủ nhiệm phải là cầu nối giữa phụ huynh và học sinh Chẳng hạn như, thay vì tổ chức cuộc họp phụ huynh như thường lệ là thông báo kết quả học tập và các khoản đóng góp, thì tôi đã tham khảo ý kiến của Ban giám hiệu và mạnh dạn thay đổi hình thức tổ chức như sau: ngoài việc thông báo trên, tôi cho các con chuẩn bị những lá thư gửi đến cha mẹ kể về những tình cảm cũng như những áp lực hay khó khăn mà các con gặp phải Để từ đó, cha mẹ và các con càng hiểu thêm về nhau và cùng nhau chia sẻ

2.2.2 Phát huy tính tích cực, chủ động và sáng tạo của học sinh

Luôn tạo cơ hội cho các em tham gia đóng góp vào các hoạt động của lớp Phát huy tính năng động sáng tạo của các em:

HS cần được khuyến khích tự tạo ra môi trường học tập trong lớp theo sở thích của các em Hãy để các em tự trang trí lớp học bằng các tranh ảnh, vật thật hoặc tranh vẽ gần gũi với các em tạo hứng thú học tập cho các em HS tự làm cho

lớp học sạch đẹp thì mới hình thành các em khái niệm lớp mình và có ý thức giữ

gìn lớp học ( Bàn ghế thẳng hàng, không vẽ viết bậy, lớp học không rác…) thì mới nâng lên ý thức xây dựng góp phần giữ gìn trường lớp xanh, sạch đẹp

Trong những giờ sinh hoạt cần mạnh dạn, tự tin trình bày ý kiến nguyện vọng của bản thân để các bạn và cô có thể hiểu được tâm tư nguyện vọng của mình Tham gia tích cực các hoạt động, đặc biệt là các hoạt động ngoài giờ lên lớp, hoạt động trải nghiệm, văn nghệ, chăm sóc bồn hoa, cây cảnh …

HS TÍCH CỰC TRONG LAO ĐỘNG VÀ VỆ SINH KHUÔN VIÊN TRƯỜNG HỌC

Thân thiện, gần gũi chia sẻ, giúp đỡ bạn bè những lúc khó khăn Không làm cho các bạn mặc cảm, tự ti về hoàn cảnh gia đình cũng như khiếm khuyết của bản thân Không đem những sai phạm cũng như lỗi lầm của bạn để ra trách móc chê cười

Giúp đỡ bạn không vì trách nhiệm do thầy cô giao mà giúp đỡ bạn vì sự đồng cảm và xem như đó là niềm vui, là mong muốn Tạo sự đồng cảm để bạn mình có thể lộ những điều khó nói trước nhiều người và trước thầy cô giáo

2.2.3 Chú trọng rèn luyện kỹ năng sống cho học sinh

Giáo dục kĩ năng sống cho học sinh không còn là vấn đề mới mẻ trong các nhà trường nữa Các nội dung giáo dục kĩ năng sống đã được đưa vào tích hợp trong một số môn học Tuy nhiên các giáo viên chưa thực sự biết cách lồng ghép khiến cho nội dung này nhiều khi trở nên khập khiễng và chưa đạt được hiệu quả cao

Với tôi, kĩ năng sống là một phần cơ bản thực sự cần thiết với học sinh, có được các kĩ năng này, các em sẽ biết cách tự giải quyết những khó khăn nảy sinh trong cuộc sống Các kĩ năng này tôi giúp các em hình thành và thường xuyên củng cố thông qua các tiết học hoặc các hoạt động tập thể như:

- Kĩ năng hợp tác thông qua các hoạt động nhóm, trò chơi, hoạt động văn nghệ, thể dục, thể thao

- Kĩ năng bày tỏ sự cảm thông trong các tình huống đạo đức, trong các hoạt động từ thiện (quyên góp ủng hộ bạn nghèo, ủng hộ các nạn nhân chất độc màu da cam, ủng hộ đồng bào bị thiên tai, …)

- Kĩ năng lập kế hoạch, kĩ năng đảm nhận trách nhiệm thông qua việc tổ chức các chương trình kỉ niệm, các cuộc thi (thi văn nghệ, trình diễn thời trang, cắm hoa tri ân thầy cô ), các trò chơi dân gian, các hoạt động trải nghiệm (tham quan các di tích lịch sử ở địa phương, thăm hỏi mẹ Việt Nam anh hùng, chăm sóc đài tưởng niệm )

RÈN LUYỆN KỸ NĂNG SỐNG CHO HS THÔNG QUA CÁC HOẠT ĐỘNG

- Kĩ năng xác định giá trị của lao động thông qua việc lao động dọn vệ sinh lớp học hàng ngày, chăm sóc bồn hoa cây cảnh

- Kĩ năng trình bày ý kiến cá nhân, chia sẻ thông tin, kĩ năng ra quyết định,

- Kỹ năng bảo vệ bản thân thông qua tổ chức các chuyên đề như: Phòng tránh tai nạn đuối nước, Tác hại của ma tuý và phòng tránh, giáo dục giới tính, sức khoẻ sinh sản vị thành niên, cách ăn mặt, trang phục, vệ sinh cá nhân

Như vậy để xây dựng lớp học thân thiện, an toàn và hạnh phúc thì công tác

rèn luyện kỹ năng sống là một nội dung không thể thiếu này với mong muốn động viên khuyến khích các thầy giáo, cô giáo, cán bộ quản lý giáo dục và toàn thể học sinh cùng với các lực lượng ngoài xã hội hình thành và phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của học sinh trong học tập và tu dưỡng đạo đức

2.2.4 Đổi mới phương pháp dạy học

Đổi mới phương pháp dạy học là một nội dung rất rộng, cần có hẳn một chuyên đề hoặc đề tài nghiên cứu riêng Trong phạm vi đề tài của mình, tôi chỉ tập trung vào vấn đề đổi mới phương pháp dạy học góp phần xây dựng lớp học thân thiện Làm thế nào để hấp dẫn được các em đến lớp, lôi cuốn các em tham gia các hoạt động học tập một cách tích cực? Có lẽ ngoài những hoạt động đã nêu ở trên thì phương pháp dạy học của giáo viên cũng thực sự rất quan trọng

Giảng dạy theo phương pháp mới, phát huy tính tích cực chủ động sáng tạo của học sinh sẽ xây dựng được mối quan hệ thầy - trò tốt Thầy muốn hướng dẫn học sinh học tập tích cực thì trước hết phải hiểu học sinh về khả năng nhận thức, điều kiện học tập, tinh thần thái độ học tập; ngược lại, khi học sinh được thầy chỉ bảo, động viên các em sẽ biết các tìm kiếm thông tin trên nhiều kênh khác nhau, khi khó khăn học sinh mạnh dạn trao đổi với thầy giáo và chủ động, tự tin hơn trong học tập Với mỗi một bài dạy, tôi thường nghiên cứu kĩ nội dung, mục đích

và xác định cụ thể tiến trình dạy học, đồ dùng dạy học cần có, ứng dụng công nghệ thông tin Trong tiết dạy, tôi luôn tạo điều kiện cho HS phát huy mọi năng lực, phát hiện khả năng của mình giúp các em tích cực, chủ động, tự giác, tự tin, có

niềm vui trong học tập, lao động, cuộc sống Chính vì vậy, hoạt động học tập trở nên nhẹ nhàng thoải mái, thiết thực, có hiệu quả hơn

Bên cạnh đó, việc đổi mới phương pháp dạy học của giáo viên thường hướng tới việc lôi cuốn sự tham gia của tất cả học sinh và sự hợp tác của học sinh trong nhóm vào quá trình dạy học Vì vậy thông qua dạy học tích cực mà xây dựng được mối quan hệ hợp tác tốt giữa học sinh với học sinh

Bên cạnh việc đổi mới phương pháp dạy học trong các giờ dạy trên lớp, Ban giám hiệu giáo viên cần tổ chức các hoạt động ngoại khoá, nghiên cứu thực tế…nhằm hình thành và nâng cao kĩ năng học tập, tinh thần hợp tác của học sinh

Để giúp giáo viên thực hiện tốt việc đổi mới phương pháp dạy học, nhà trường đã đổi mới phương pháp bồi dưỡng giáo viên bằng nhiều hình thức khác nhau, nâng cao nhận thức của giáo viên về tinh thần trách nhiệm và lòng yêu nghề:

- Tổ chức bồi dưỡng cho giáo viên về phương pháp dạy học theo hướng phát huy tính tích cực chủ động sáng tạo của học sinh thông qua hình thức đổi mới sinh hoạt chuyên môn theo nghiên cứu bài học và dạy học chủ đề, dạy học STEM, …

- Tổ chức hướng dẫn giáo viên đổi mới cách thức tổ chức tiết Sinh hoạt Chủ nhiệm, tập huấn viết sáng kiến kinh nghiệm mang lại hiệu quả cao

- Tổ chức các buổi sinh hoạt chia sẻ kinh nghiệm giảng dạy và giáo dục học sinh

- Bồi dưỡng giáo viên về việc làm và sử dụng đồ dùng dạy học, ứng dụng CNTT trong giảng dạy đạt hiệu quả tốt …

Giáo viên dạy học có hiệu quả, phù hợp đặc điểm lứa tuổi của học sinh giúp các em tự tin trong học tập Giáo viên có phương pháp dạy học, giáo dục và hướng dẫn học sinh học tập đúng đắn sẽ khuyến khích sự chuyên cần, tích cực, chủ động, sáng tạo và ý thức vươn lên, góp phần hình thành khả năng tự học của học sinh

MỘT SỐ HÌNH ẢNH DẠY HỌC THEO PHƯƠNG PHÁP TÍCH CỰC Ở TRƯỜNG SỞ TẠI

2.2.5 Đổi mới cách thức tổ chức tiết Sinh hoạt Chủ nhiệm

Trong trường phổ thông, công tác giáo viên chủ nhiệm lớp có vị trí, vai trò đặc biệt quan trọng trong hoạt động giáo dục học sinh, nhằm nâng cao chất lượng giáo dục cũng như việc hình thành nhân cách cho học sinh Giáo viên chủ nhiêm lớp là người cố vấn, là cầu nối giữa tập thể học sinh, cá nhân học sinh với các tổ chức xã hội trong và ngoài nhà trường, là người tổ chức phối hợp các lực lượng giáo dục nhằm thực hiện mục tiêu giáo dục Do đó, tổ chức tốt tiết sinh hoạt Chủ nhiệm góp phần xây dựng lớp học thân thiện, học sinh tích cực

Tuy nhiên, trên thực tế, các tiết sinh hoạt lớp cuối tuần thường chưa thực sự

có hiệu quả và đạt mục tiêu như mong muốn Để khắc phục những tồn tại này, chúng tôi đã tổ chức các hoạt động làm cho tiết sinh hoạt lớp có ý nghĩa và tác dụng thiết thực, sinh động và phong phú hơn

Một là, công tác chuẩn bị:

Công việc đầu tiên, theo tôi là công tác chuẩn bị của giáo viên và học sinh Theo đó, giáo viên cần thu thập thông tin; rà soát nhiệm vụ giáo dục của tháng, của tuần theo chủ đề; nắm bắt tình hình hoạt động và học tập của toàn lớp trong tuần thông qua các nguồn: Sổ đầu bài, thầy cô bộ môn và cán bộ lớp

Giáo viên cần nắm và phân loại các thông tin trong giờ học và ngoài giờ học: Tiến bộ, sa sút, yếu có cố gắng, thiếu tập trung… và việc thực hiện nội quy của tập thể lớp cũng như cá nhân học sinh trong lớp Đồng thời, trao đổi, định hướng trước với cán bộ lớp về nhiệm vụ của tiết sinh hoạt chuẩn bị thực hiện và kế hoạch tuần tiếp theo (dựa trên chủ đề hoạt động và các công tác đột xuất của nhà trường và ban thi đua Đoàn trường)

Về phía học sinh, các tổ trưởng theo dõi thi đua của từng thành viên và cả tổ trong tuần làm căn cứ xếp loại thi đua từng thành viên Bí thư báo cáo tình hình thực hiện nền nếp

Hai là, tổng kết và đánh giá hoạt động trong tuần:

Đây là giờ sinh hoạt tự quản, giờ học sinh thực hiện phê và tự phê, tự đánh giá các hoạt động của cá nhân và tập thể trong suốt tuần học Giáo viên chủ nhiệm tiếp tục nắm bắt tình hình lớp qua đó bổ sung thêm thông tin về sự tiến bộ hoặc sa sút của mỗi học sinh trong lớp để động viên hay uốn nắn kịp thời

Người điều khiển lớp là lớp trưởng Theo trình tự, các tổ trưởng báo cáo kết quả theo dõi thi đua của từng thành viên và cả tổ trong tuần làm căn cứ xếp loại thi đua từng thành viên; thư ký lớp tổng kết hoạt động học tập của lớp thông qua biên bản sinh hoạt lớp

Lớp trưởng cho các bạn đóng góp ý kiến về các hoạt động của lớp: Phản ánh đúng sai của quá trình theo dõi của các tổ; những trường hợp sai phạm chưa được báo cáo, các cá nhân cần tuyên dương…

Cuối cùng, lớp trưởng tổng kết Nội dung tổng kết cần nêu rõ những mặt nổi bật và những khiếm khuyết của tập thể, cá nhân trong lớp Cuối cùng, đề xuất tuyên dương cá nhân điển hình của lớp cũng như đề xuất phê bình cá nhân vi phạm với giáo viên chủ nhiệm

Theo tôi, đây là hoạt động quan trọng nhất của tiết sinh hoạt, thể hiện khả năng tự quản của học sinh Đây cũng là hoạt động khó khăn nhất của tiết sinh hoạt

tự quản vì giáo viên chủ nhiệm không điều hành trực tiếp hoạt động này và tâm lý học sinh thường e ngại khi tiến hành phê bình bạn

Ba là, xây dựng kế hoạch tuần học tiếp theo:

Ở nội dung này, dựa trên sự định hướng trước của giáo viên chủ nhiệm, nhiệm vụ đặt ra của nhà trường và đoàn trường, mục tiêu thi đua rèn luyện, lớp trưởng phác thảo kế hoạch thực hiện bao gồm: Nhiệm vụ phải thực hiện, mục tiêu phân đấu đạt Tập thể lớp trao đổi và đi đến phương án thực hiện Hiệu quả của mỗi tuần phụ thuộc phần lớn vào kế hoạch đặt ra của tuần trước đó Kết thúc hoạt động này, lớp trưởng mời giáo viên chủ nhiệm cho ý kiến

Bốn là, giáo viên chủ nhiệm góp ý, nhận xét, đánh giá:

Ở hoạt động này, giáo viên chủ nhiệm cần đánh giá góp ý phương pháp làm việc của cán bộ lớp, uốn nắn điều chỉnh để rèn luyện kỷ năng tự quản cho lớp; Cần phát hiện và tuyên dương, động viên kịp thời các học sinh đã có sự cố gắng phấn đấu trong tuần;

Phê bình nhẹ nhàng nhưng cương quyết những cá nhân sai phạm, chây lười,

lơ là trong học tập và thiếu tính thần trách nhiệm với tập thể Phát hiện và ngăn chặn kịp thời hiện tượng học sinh cá biệt

Cũng rất quan trọng là thưởng, phạt công minh đảm bảo được tính thuyết phục, thu hút và ràng buộc học sinh Tiếp tục rút kinh nghiệm với những kết quả đạt được đồng thời góp ý bổ sung kế hoạch hoạt động theo định hướng giáo dục đã có

Năm là, tổ chức hoạt động ngoài giờ lên lớp:

Để tránh sự nhàm chán, căng thẳng của tiết sinh hoạt, ngoài thái độ nhẹ nhàng, giáo viên chủ nhiệm cần định hướng cho lớp có những tiết mục văn nghệ thư giãn như: Hát, kể chuyện vui, tấu hài, những trò chơi nhỏ…Cũng có thể tổ chức tặng quà sinh nhật cho học sinh có ngày sinh thuộc tháng hoặc tuần đang sinh hoạt, đan xen hợp lý, linh hoạt giữa các hoạt động

Tổ chức hoạt động này, giáo viên có thể linh hoạt lựa chọn các phương pháp

và các kỹ thuật day học tích cực nhằm nâng cao chất lượng hoạt động của từng chủ điểm Khi sử dụng các phương pháp, cần chú ý đến nội dung hoạt động cụ thể của từng chủ điểm, phù hợp với tâm lý, lứa tuổi học sinh THPT Đối với mỗi lớp có một cách thiết kế tiết sinh hoạt khác nhau Ví dụ: Đọc sách báo, tạp chí, tác phẩm văn học, bình văn học .; trao đổi phương pháp học tập, đố vui để học, phương

pháp giải các bài tập khó ; sinh hoạt tập thể, thi hùng biện về chủ đề của tháng…;

sơ kết các hoạt động trong tháng, trò chơi

Sáu là, mời phụ huynh đại diện đến dự buổi sinh hoạt lớp:

Trong các tháng có các phong trào thi đua quan trọng như chào mừng 8/3, 26/3, 20/10, 20/11, giáo viên chủ nhiệm có thể mời phụ huynh đại diện đến dự buổi sinh hoạt lớp Nhờ đó, phụ huynh nắm được các phong trào thi đua của lớp, của trường, từ đó, đôn đốc con em tích cực tham gia

Qua một thời gian tổ chức thực hiện cho thấy, với tiết sinh hoạt lớp được tiến hành theo qui trình trên, học sinh có hứng thú, tạo không khí lạc quan, đoàn kết, thân ái, hiệu quả giáo dục đạo đức trong tiết sinh hoạt được nâng cao Tuy nhiên, muốn làm được điều này, giáo viên chủ nhiệm phải nhiệt tình, năng động, ý thức được tầm quan trọng của tiết sinh hoạt Hình thức và nội dung tiết sinh hoạt cuối tuần phong phú và đa dạng; tuỳ từng trường, từng địa phương có thể triển khai linh hoạt hơn để phù hợp với đặc điểm của học sinh trường mình, góp phần giáo dục toàn diện

MỘT SỐ HÌNH ẢNH SINH HOẠT LỚP THEO PHƯƠNG PHÁP TÍCH CỰC Ở LỚP

CHỦ NHIỆM

2.3 KẾT QUẢ THỰC HIỆN ĐỀ TÀI

Qua quá trình nghiên cứu thực hiện tốt phong trào xây dựng lớp học thân thiện vì một trường học hạnh phúc tôi đã đạt được một số kết quả sau:

Đa số học sinh chăm ngoan, có ý thức học tập, sôi nổi trong học tập, hăng hái tham gia nhiệm vụ mà giáo viên giao cho Nhanh nhẹn, vui tươi, tích cực hoạt động và góp phần đẩy mạnh chất lượng học sinh của trường Nhiều em có năng khiếu trên nhiều lĩnh vực như Văn nghệ, Diễn kịch, hội họa, công nghệ thông tin,

…

Học sinh tích cực hứng thú, say mê tham gia vào các hoạt động Sống tình cảm, hạnh phúc, thích đi học và đi học đều Các em thật sự coi lớp học là ngôi nhà thứ hai của mình và đạt được nhiều thành tích tốt trong học tập và rèn luyện như:

Trong năm học 2019 – 2020 và học kỳ 1 năm học 2020 - 2021 lớp không có học sinh nào vi phạm Luật ATGT, vi phạm quy chế thi và bị kỷ luật, vi phạm các quy định về hành vi thiếu văn hóa trong nhà trường Góp phần thúc đẩy giáo dục toàn diện và tạo môi trường giáo dục đạo đức trong sạch, lành mạnh trong nhà trường

Bảng 1: Kết quả giáo dục hạnh kiểm cùng kỳ (HK1) của lớp chủ nhiệm

TL (%) SL

TL (%)

2019 – 2020 44 37 84,09 07 15,91 0 0 0 0

2020 - 2021 43 39 90,70 03 6,98 01 2,32 0 0

Hình 1: Kết quả giáo dục hạnh kiểm cùng kỳ (HK1) của lớp chủ nhiệm

Qua phân tích định lượng, tôi thấy tỉ lệ % học sinh xếp loại hạnh kiểm loại Tốt năm học 2020 – 2021 tăng lên, tỉ lệ % học sinh xếp loại hạnh kiểm loại Khá giảm so với năm học 2019 - 2020 Cho thấy học sinh đã có nhiều cố gắng và chuyển biến trong quá trình rèn luyện

Bảng 2: Kết quả giáo dục học lực cùng kỳ (HK1) của lớp chủ nhiệm

TL (%) SL

TL (%)

2019 – 2020 44 11 25,00 28 63,64 05 11,36 0 0

2020 - 2021 43 25 58,14 16 37,21 1 2,33 0 0

Hình 2: Kết quả giáo dục học lực cùng kỳ (HK1) của lớp chủ nhiệm

Qua phân tích định lượng, tôi thấy tỉ lệ % học sinh xếp loại học lực loại Giỏi năm học 2020 – 2021 tăng mạnh, tỉ lệ % học sinh xếp loại học lực loại Trung bình giảm so với năm học 2019 - 2020 Cho thấy học sinh đã có nhiều cố gắng và chuyển biến trong quá trình học tập

Tập thể lớp yêu thương, đoàn kết và giúp đỡ lẫn nhau trong học tập và cuộc

sống Đạt danh hiệu Lớp Tiên tiến Xuất sắc năm học 2019 – 2020 và đạt nhiều giải

thưởng trong các cuộc thi do Đoàn trường tổ chức như: Đạt giải nhất cuộc thi kể chuyện bằng Tiếng anh “ Bác Hồ với Thanh niên – Thanh niên với Bác Hồ”; giải

nhì cuộc thi Dân vũ toàn trường; giải nhì cuộc thi viết “ Bác Hồ trong trái tim thanh niên, thiếu nhi Nghệ An”; giải 3 cuộc thi Văn nghệ chào mừng ngày Nhà giáo VN 20 -11; giải 3 cuộc thi Hội khỏe Phù Đổng cấp Tỉnh (Em: Trần Xuân Sang, môn đá cầu; …)

Các bậc phụ huynh ngày càng tin tưởng nhà trường, tin tưởng và ủng hộ giáo viên, không còn tình trạng học sinh nghỉ học tùy tiện, 100% phụ huynh tham gia tài trợ giáo dục, ủng hộ cây xanh và một số đồ dùng, cơ sở vật chất cho lớp … Trong năm học 2019 – 2020, phụ huynh đã cùng chung tay sơn lại phòng học khang trang, sạch sẽ, mát mẻ và ấm cúng cho các con Lắp đặt một tivi mới để phục vụ cho công tác giảng dạy của giáo viên và học tập của học sinh Sẵn sàng chia sẻ những thông tin chân thực về con em mình để cùng thầy cô có biện pháp giáo dục tốt nhất… Họ luôn chia sẻ, đồng hành cùng giáo viện chủ nhiệm và nhà trường để xây dựng lớp học thân thiện và hạnh phúc