Giáo viên chủ nhiệm với cách thức tổ chức hoạt động trải nghiệm, rèn luyện kỹ năng sống cho học sinh THPT

ĐỀ TÀIGIÁO VIÊN CHỦ NHIỆM VỚI CÁCH THỨC TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM, RÈN LUYỆN KỸ NĂNGSỐNG CHO HỌC SINH THPT Lĩnh vực: Giáo dục kỹ năng sống cho học sinh NĂM HỌC: 2020 – 2021 SÁNG KIẾN

ĐỀ TÀIGIÁO VIÊN CHỦ NHIỆM VỚI CÁCH THỨC TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM, RÈN LUYỆN KỸ NĂNG

SỐNG CHO HỌC SINH THPT Lĩnh vực: Giáo dục kỹ năng sống cho học sinh

NĂM HỌC: 2020 – 2021

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

62.4 Tính mới, tính khoa học và tính thực tiễn của đề tài 26

PHẦN III KẾT LUẬN

3.2 Ý nghĩa của đề tài đối với bản thân, với tập thể 33

PHẦN I: ĐẶT VẤN ĐỀ 1.1 Lí do chọn đề tài

Lứa tuổi học sinh là lứa tuổi đang hình thành những giá trị nhân cách, giàu

ước mơ, ham tìm tòi, thích khám phá, muốn khẳng định bản thân song các em cònthiếu hiểu biết về cuộc sống Đặc biệt, trong bối cảnh hiện nay, bên cạnh nhữngyếu tố tích cực thì các em còn thường xuyên chịu sự tác động của những yếu tốtiêu cực bởi sự bùng nổ của cuộc cách mạng 4.0; những mặt trái của kinh tế thịtrường, những thách thức của hội nhập kinh tế thế giới, đặc biệt những âm mưu thủđoạn nham hiểm của các thế lực thù địch đang tác động mạnh mẽ đến thanh niênnói chung, học sinh THPT nói riêng Các em luôn được đặt trong hoàn cảnh phảilựa chọn những giá trị, phải đương đầu với những khó khăn, thử thách, phải vượtqua những tiêu cực luôn rình rập Nếu không được giáo dục kỹ năng sống, nếuthiếu kỹ năng sống, các em dễ bị lôi kéo vào hành vi tiêu cực, dễ bị sa ngã, sốngích kỉ, buông thả, phát triển lệch lạc về nhân cách

Trong luật giáo dục Việt Nam năm 2005 điều 2 chương 3 đã quy định

“Mục tiêu giáo dục là đào tạo con người phát triển toàn diện, có đạo đức, trí thức,sức khỏe, thẩm mỹ và nghề nghiệp, trung thành với lí tưởng độc lập dân tộc vàChủ Nghĩa Xã Hội, hình thành và bồi dưỡng nhân cách, phẩm chất và năng lực củadân, đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp xây dựng và bảo vệ tổ quốc” Bởi vậy, họcsinh không chỉ được bồi dưỡng kiến thức mà còn cần lắm những kỹ năng sống,nhất là trong xã hội hiện đại ngày nay Trong đó, giáo viên chủ nhiệm đóng vai tròcực kì quan trọng Sự gần gũi và thấu hiểu học sinh, tạo sân chơi trải nghiệm chohọc sinh của giáo viên chủ nhiệm để các em có cơ hội rèn luyện bản thân, nâng cao

kỹ năng sống là vô cùng cần thiết

Bên cạnh đó, rèn luyện kỹ năng sống sẽ giúp học sinh nhanh chóng hòanhập và khẳng định vị trí của mình trong tập thể, đó là yếu tố quyết định đến quátrình trưởng thành của các em Rèn luyện kỹ năng sống sẽ giúp các em có ý thứclàm chủ bản thân, sống tích cực và hướng tới cuộc sống tốt đẹp cho bản thân cũngnhư xã hội Một trong những cách giáo dục hiệu quả không thể không kể đến việc

tổ chức các hoạt động trải nghiệm Thông qua đó kỹ năng sống sẽ được tiếp thumột cách nhẹ nhàng, hiệu quả

Mặt khác, học sinh theo tổ hợp KHXH chủ yếu là nữ, các em thường ít hoạtđộng, dễ chia bè phái trong lớp, khi thiếu kỹ năng sống thường để lại hậu quả đángtiếc

Ra trường từ năm 2000 đến nay, là giáo viên dạy Văn nên tôi luôn được đảmnhận làm chủ nhiệm lớp tổ hợp KHXH, rất nhiều năm được nhà trường công nhậnlớp tiên tiến, lớp tiên tiến xuất sắc, giáo viên chủ nhiệm giỏi, đặc biệt trong 5 nămliên tục gần đây

Xuất phát từ những vấn đề nêu trên, từ những thành công trong làm côngtác chủ nhiệm của bản thân, từ vị trí vai trò của công tác giáo dục kỹ năng sống,

tôi mạnh dạn chọn đề tài: “Giáo viên chủ nhiệm với cách thức tổ chức hoạt động trải nghiệm, rèn luyện kỹ năng sống cho học sinh THPT” Hy vọng rằng, đề tài

sẽ có những đóng góp nhất định vào phong trào viết sáng kiến kinh nghiệm và gópphần tháo gỡ những khó khăn cho những đồng nghiệp làm công tác chủ nhiệm khi

tổ chức các hoạt động trải nghiệm và giáo dục kỹ năng sống cho học sinh THPTtheo tổ hợp KHXH của tỉnh nhà

1.2 Tính mới của đề tài

Trước hết đề tài góp phần xây dựng cách thức để người giáo viên làm côngtác chủ nhiệm nói chung, chủ nhiệm lớp tổ hợp KHXH nói riêng có cách tiếp cận

và tổ chức cho lớp chủ nhiệm, qua đó giúp học sinh có những trải nghiệm cụ thểnhằm nâng cao kỹ năng sống cho bản thân

Mặt khác, đề tài bám sát mục tiêu giáo dục toàn diện của giáo dục hiện nay

để đề xuất các hình thức tổ chức cụ thể, có hiệu quả trong công tác giáo dục kỹnăng sống cho học sinh của giáo viên chủ nhiệm

Các hình thức tổ chức sinh hoạt, hoạt động tập thể hướng tới nhu cầu thựctiễn đổi mới hiện nay, góp phần giáo dục các phẩm chất, năng lực theo phươngpháp dạy học tích cực; tạo tính dân chủ, tập trung, có định hướng

Đề tài hoàn toàn mới, do cá nhân tự mày mò, đúc rút từ kinh nghiệm thực tếtrong những năm làm công tác chủ nhiệm, đặc biệt từ 5 năm thành công nhất gầnđây

1.3 Mục đích nghiên cứu

Nhằm hệ thống và đề xuất một số cách thức tổ chức để GVCN lớp vận dụngtrong công tác chủ nhiệm thông qua các hoạt động trải nghiệm để giáo dục kỹ năngsống cho học sinh

1.4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

1.5 Nhiệm vụ nghiên cứu

- Những vấn đề chung về việc giáo dục kỹ năng sống cho học sinh lớpchủ nhiệm

- Các giải pháp và hình thức giáo dục kỹ năng sống cho học sinh lớp chủnhiệm qua hoạt động trải nghiệm tại trường THPT Quỳnh Lưu 4

1.6 Phương pháp nghiên cứu

- Nghiên cứu nội dung các tài liệu liên quan đến công tác giáo dục kỹ năngsống cho học sinh

- Lên kế hoạch thực hiện giáo dục kỹ năng sống cho học sinh tại lớp chủnhiệm

- Rút kinh nghiệm qua các hoạt động

- Lấy ý kiến của đồng nghiệp về mức độ khả thi của đề tài

- Tiến hành khảo sát học sinh tại trường THPT Quỳnh Lưu 4 trước và sau khi

áp dụng đề tài

PHẦN II: NỘI DUNG NGHIÊN CỨU 2.1 Cơ sở lí luận

2.1.1 Khái niệm kỹ năng sống (KNS)

Có nhiều quan điểm khác nhau về kỹ năng sống:

– Theo quan niệm của tổ chức văn hóa, khoa học giáo dục của Liên HiệpQuốc (UNESCO): Kỹ năng sống là năng lực cá nhân để thực hiện đầy đủ các chứcnăng và tham gia vào cuộc sống hàng ngày

– Theo quan niệm của tổ chức y tế thế giới (WHO): Kỹ năng sống là những

kỹ năng mang tính tâm lý xã hội và kỹ năng về giao tiếp được vận dụng trong cáctình huống hằng ngày để tương tác có hiệu quả với người khác và giải quyết cóhiệu quả những vấn đề, những tình huống của cuộc sống hàng ngày

KNS là khả năng làm chủ bản thân của mỗi người, khả năng ứng xử phùhợp với những người khác và với xã hội, khả năng ứng phó tích cực trước các tìnhhuống của cuộc sống

Có nhiều cách phân loại kỹ năng sống khác nhau Tuy nhiên, kỹ năng sống thường không tồn tại độc lập, mà thường có mối quan hệ mật thiết với nhau,

đan xen và bổ sung cho nhau Có thể tổng kết một số kỹ năng sống cơ bản sau:

- Kỹ năng tự phục vụ bản thân

- Kỹ năng đặt mục tiêu

- Kỹ năng quản lý thời gian hiệu quả

- Kỹ năng thương lượng

- Kỹ năng giải quyết mâu thuẫn

- Kỹ năng tư duy phê phán, đánh giá

- Kỹ năng điều chỉnh và quản lý cảm

- Kỹ năng tìm kiếm và xử lý thông tin

- Kỹ năng sinh tồn, xử lý các tai nạn bất thường

- Kỹ năng tự vệ, học các kiến thức giới tính

Nói tóm lại, nói tới kỹ năng sống không đơn giản chỉ ở nhận thức mà cao hơnnữa con người còn biết tích cực vận dụng những kiến thức đã học vào xử lý cáctình huống thực tiễn có hiệu quả, qua đó giúp con người sống vui vẻ, có ý nghĩahơn; hạn chế tối đa những sự vụ xẩy ra ngoài mong muốn của bản thân và mọingười

2.1.2 Vai trò, ý nghĩa và sự cần thiết của việc giáo dục kỹ năng sống 2.1.2.1 Vai trò, ý nghĩa của kỹ năng sống

Kỹ năng sống là một phần quan trọng của cuộc sống cá nhân trong xã hội

hiện đại Lewis L Dunmington từng nói: Ý nghĩa của cuộc sống không phải ở chỗ

nó đem đến cho ta điều gì mà ở chỗ ta có thái độ đối với nó ra sao, không phải ở chỗ điều gì xảy ra với ta, mà ở chỗ ta phản ứng với những điều đó như thế nào.

Bởi vậy, cách chúng ta có thái độ, cách chúng ta phản ứng phụ thuộc vào việc rènluyện kỹ năng sống để thích ứng với mọi biến động phức tạp của hoàn cảnh

Kỹ năng sống giúp con người tích lũy thêm kiến thức, kinh nghiệm để có cái

nhìn tự tin, có suy nghĩ theo chiều hướng tích cực

Kỹ năng sống giúp con người biến kiến thức, cảm xúc thành hành động thực

tiễn

Kỹ năng sống giúp con người luôn sống yêu đời, hạnh phúc, biết làm chủ

cuộc sống của mình Kỹ năng sống đặc biệt quan trọng đối với vấn đề chăm sócsức khỏe về thể chất và tinh thần

Trong môi trường sống luôn có những biến động, xã hội luôn đặt ra với conngười những yêu cầu cao thì kỹ năng sống giúp con người biết cách nghĩ, ứng xử,hành động phù hợp với hoàn cảnh, với bối cảnh văn hóa xã hội

Như vậy, kỹ năng sống góp phần thúc đẩy cá nhân và xã hội, ngăn ngừa

được các vấn đề tiêu cực nảy sinh trong xã hội, bảo vệ sức khỏe và quyền con

người Các cá nhân thiếu kỹ năng sống là một nguyên nhân nảy sinh nhiều vấn đề

lệch chuẩn Người có kỹ năng sống biết cách bảo về mình trước những yếu tố bất

lợi của cuộc sống, biết xây dựng các mối quan hệ tốt đẹp, nhân văn và từ đó gópphần làm giảm tệ nạn xã hội, làm cho xã hội phát triển, văn minh

2.1.2.2 Sự cần thiết của việc giáo dục kỹ năng sống

Ngày 28/8/2015 của Thủ tướng Chính phủ Quyết định số 1501/QĐ-TTgtrong các cơ sở giáo dục, đào tạo; nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả công tácgiáo dục đạo đức, lối sống, kỹ năng sống cho học sinh

Ngày 6/6/2016, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã có kế hoạch số 363/KH-BGDĐT

về việc tổ chức biên soạn bộ tài liệu “Giáo dục đạo đức - lối sống văn hóa” và

“Thực hành kỹ năng sống” sử dụng trong các trường phổ thông, đại học, học viện,trường đại học, cao đẳng và trung cấp;

Hàng năm Sở GD-ĐT Nghệ An, BGH nhà trường đều có công văn chỉ đạo vàhướng dẫn công tác giáo dục kỹ năng sống đến toàn thể cán bộ giáo viên; coi côngtác GD kỹ năng sống có ý nghĩa và vai trò rất lớn đối với công tác giáo dục

Lứa tuổi học sinh chính là những chủ nhân tương lai của đất nước, là nhữngngười sẽ quyết định sự phát triển của đất nước trong những năm tới Nếu không có

kỹ năng sống, các em sẽ không thể thực hiện tốt trách nhiệm đối với bản thân, giađình, cộng đồng và đất nước

Lứa tuổi học sinh là lứa tuổi đang hình thành những giá trị nhân cách, giàuước mơ, ham hiểu biết, thích tìm tòi, khám phá song còn thiếu hiểu biết về cuộcsống Đặc biệt trong giai đoạn hiện nay, thế hệ trẻ thường xuyên chịu tác động đanxen của những yếu tố tích cực và tiêu cực, luôn được đặt vào hoàn cảnh phải lựachọn những giá trị, phải đương đầu với những khó khăn, thử thách, những áp lựctiêu cực

Thực tế hiện nay học sinh rất thiếu các kỹ năng cơ bản cần trong cuộc sốnghiện đại như kỹ năng giao tiếp, kỹ năng sinh hoạt tập thể, kỹ năng hóa giải căngthẳng, kỹ năng xác định mục tiêu, kỹ năng ra quyết định và giải quyết vấn đề Đểcùng học tập sinh sống và làm việc trong xã hội hiện đại, những kỹ năng trên làkhông thể thiếu Nếu không được giáo dục kỹ năng sống, nếu thiếu kỹ năng sống,các em dễ bị lôi kéo vào các hành vi tiêu cực, bạo lực, vào lối sống ích kỉ, lai căng,thực dụng, dễ bị phát triển lệch lạc về nhân cách Một trong các nguyên nhân dẫnđến các hiện tượng tiêu cực của một bộ phận học sinh phổ thông trong thời gianvừa qua chính là do các em thiếu những kỹ năng cần thiết như: kỹ năng tự chămsóc bản thân, kỹ năng vận dụng thời gian, kỹ năng xác định giá trị, kỹ năng từ chối,

kỹ năng kiên định, kỹ năng giải quyết mâu thuẫn, kỹ năng thương lượng, kỹ nănggiao tiếp Vì vậy, việc giáo dục kỹ năng sống cho các em là rất cần thiết, giúp các

em rèn luyện hành vi có trách nhiệm đối với bản thân, gia đình, cộng đồng và Tổ

quốc; giúp các em có khả năng ứng phó tích cực trước các tình huống của cuộcsống, xây dựng mối quan hệ tốt đẹp với gia đình, bạn bè và mọi người, sống tíchcực, chủ động, an toàn, hài hoà và lành mạnh.

2.1.3 Vai trò của hoạt động trải nghiệm đối với việc giáo dục kỹ năng sống cho học sinh

“Trải nghiệm” là thể nghiệm, thực nghiệm Khi trực tiếp tham gia các hoạtđộng trong thực tiễn với tư cách chủ thể hoạt động, người học sẽ phát triển về kiếnthức, kỹ năng, tình cảm và ý chí nhất định

Hoạt động trải nghiệm sáng tạo được tổ chức dưới nhiều hình thức khácnhau như trò chơi, hội thi, diễn đàn, giao lưu, tham quan du lịch, sân khấu hóa(kịch, thơ, hát, tiểu phẩm, kịch tham gia, ), thể dục thể thao, câu lạc bộ, tổ chứccác ngày hội, các công trình nghiên cứu khoa học kỹ thuật Mỗi một hình thứchoạt động trên đều tiềm tàng trong nó những khả năng giáo dục nhất định Nhờ cáchình thức tổ chức đa dạng, phong phú mà việc giáo dục học sinh được thực hiệnmột cách tự nhiên, sinh động, nhẹ nhàng, hấp dẫn, không gò bó và khô cứng, phùhợp với đặc điểm tâm sinh lý cũng như nhu cầu, nguyện vọng của học sinh Trongquá trình thiết kế, tổ chức, đánh giá các hoạt động trải nghiệm sáng tạo, cả giáoviên lẫn học sinh đều có cơ hội thể hiện sự sáng tạo, chủ động, linh hoạt của mình,làm tăng thêm tính hấp dẫn, độc đáo của các hình thức tổ chức hoạt động

Hoạt động trải nghiệm sáng tạo tạo cơ hội cho học sinh phát huy tính tíchcực, chủ động, tự giác và sáng tạo của bản thân học sinh Nó có khả năng huy động

sự tham gia tích cực của học sinh vào tất cả các khâu của quá trình hoạt động: từthiết kế hoạt động đến chuẩn bị, thực hiện và đánh giá kết quả hoạt động phù hợpvới đặc điểm lứa tuổi và khả năng của bản thân; tạo cơ hội cho các em được trảinghiệm, được bày tỏ quan điểm, ý tưởng; được đánh giá và lựa chọn ý tưởng hoạtđộng, được thể hiện, tự khẳng định bản thân, được tự đánh giá và đánh giá kết quảhoạt động của bản thân, của nhóm mình và của bạn bè… Từ đó hình thành và pháttriển cho các em những giá trị sống và các năng lực cần thiết

2.2 Cơ sở thực tiễn

Việc giáo dục kỹ năng sống là vô cùng cần thiết và là một nhiệm vụ quan

trọng của giáo dục hiện nay Thế nhưng, thực tế quá trình giáo dục của nhà trườngphổ thông nhiều lớp còn nặng về truyền thụ kiến thức, giáo dục kỹ năng sống chưađược chú trọng nhiều, dung lượng thời gian còn ít; ở những nơi có chú trọng nhưngnghiệp vụ, kỹ năng tác nghiệp của GVCN còn hạn chế, do thói quen, do khôngchịu thay đổi, học hỏi, tìm tòi

2.2.1 Tình hình học sinh trong lớp chủ nhiệm

Ở lớp 10, học sinh mới làm quen nhau, bước vào môi trường mới nên còn

bỡ ngỡ, đa số các em rụt rè, ngại giao tiếp, không dám bộc lộ bản thân Tập thể còn

rời rạc, chưa có sự gắn kết và thấu hiểu nhau Hơn nữa, học sinh trong lớp thuộc tổhợp KHXH nên chủ yếu là nữ Các em hay chia bè phái, dễ chấp nhặt nhau, hay để

ý những chuyện vặt vãnh, hay để bụng

Lên lớp 11, 12, dù các em đã gắn kết nhau hơn, mạnh dạn hơn song thường

bị phân tâm bởi nhiều sự tác động từ bên ngoài Đặc biệt, đối với các em nữthường được nhiều bạn nam để ý, dễ bị xáo trộn tâm lí, học hành chểnh mảng,nhiều em nếu không được tư vấn và định hướng kịp thời thường để lại hậu quả màkhi phụ huynh và GVCN biết thì đã muộn

Số liệu khảo sát về một số kỹ năng của học sinh theo tổ hợp KHXH khi vào

lớp 10 hàng năm

Học sinh có biểu hiện rõ nét về tình cảm khác giới 20-30%

Số HS thích tham gia các hoạt động tập thể 30-35%

HS có kỹ năng tự nhận thức và đánh giá bản thân 30-35%

HS có kỹ năng thể hiện tự tin trước đám đông 15-20%

HS có kỹ năng tư duy phê phán, đánh giá 5-7%

HS có kỹ năng tự vệ, nắm vững các kiến thức giới

tính

30-35%

2.2.2 Tình hình công tác GD kỹ năng sống tại nhà trường THPT Quỳnh Lưu 4

Hàng năm nhà trường đã có chương trình hoạt động giáo dục tập thể doĐoàn thanh niên đảm nhận, có nhiều hoạt động sôi nổi, hình thức tổ chức cho toàntrường và chỉ có tác dụng cho một nhóm học sinh vượt trội, còn những học sinh rụt

rè ở các lớp XH chịu im lặng và chịu sự thiệt thòi trong phong trào hoạt động của

Đoàn HS còn nghiêng nhiều về tiếp nhận lí thuyết hơn là thực hành Vì thế, cơ hội

để các em trải nghiệm và bộc lộ bản thân vẫn chưa được tận dụng tối đa; để thứctỉnh các tiềm năng của mỗi học sinh, hơn ai hết là vai trò của các GVCN

GVCN là người quản lí lớp học giúp Hiệu trưởng giám sát lớp học, thựchiện việc kiểm tra sự tu dưỡng và rèn luyện của HS; GVCN có là nhà tâm lí, nhàquản lí trong nhà trưởng một tập thể thu nhỏ là lớp học; GVCN luôn được các bậcphụ huynh, học sinh nhìn nhận như người cha, người mẹ thứ hai của học sinh bởi

sự gần gũi với các em Có thể nói, vai trò của GVCN trong công tác giáo dục kĩnăng sống là vô cùng quan trọng Nhận thức được vấn đề này, BGH Trường THPTQuỳnh Lưu 4 đã có kế hoạch chỉ đạo hoạt động giáo dục tập thể cho học sinh củanhà trường phối hợp với GVCN để đạt hiệu quả cao nhất

2.2.3 Tình hình học sinh hiện nay

Nói tới học sinh THPT hiện nay là nói tới lớp người trẻ tuổi mà ở đó chúng

ta dễ dàng tìm thấy sự chủ động, sáng tạo, ham khám phá, trách nhiệm, nhanh nhạyvới sự phát triển của công nghệ Nhiều em ngay từ trên ghế nhà trường đã xác địnhmục tiêu phấn đấu rõ ràng, dám theo đuổi ước mơ, dũng cảm đương đầu với khókhăn để đạt được những thành quả trên con đường học tập

Bên cạnh bộ phận học sinh sống có lí tưởng, mục tiêu rõ ràng, có tráchnhiệm với bản thân và cộng đồng thì đâu đó không ít bộ phận học sinh thiếu tự tin,

tự lập, sống ích kỉ, vô tâm, thiếu trách nhiệm với gia đình và bản thân, vi phạmpháp luật đạo đức, nạo phá thai, xâm phạm tình dục, đắm chìm trong thế giới ảocủa Internet gây bức xúc cho nhà trường, gia đình và xã hội Theo một nghiêncứu mới được ngành giáo dục công bố, có trên 95% các em nhận thức chưa đúng

về kĩ năng sống; 77,7% chưa bao giờ được đào tạo, tập huấn về kĩ năng sống;76,4% trả lời rất cần được tập huấn kiến thức về kĩ năng sống Hầu hết các em lúngtúng khi trả lời hoặc chưa biết cách xử lí các tình huống thường gặp trong cuộcsống

Tất cả thực trạng trên đều có nguyên nhân sâu xa là do các em thiếu hụt về

kỹ năng sống Do vậy, việc giáo dục kỹ năng sống cho học sinh THPT là vô cùngcần thiết, đặc biệt thông qua hoạt động trải nghiệm do giáo viên chủ nhiệm tổchức, học sinh sẽ được hình thành và phát triển khả năng làm chủ bản thân, khảnăng ứng xử với mọi người xung quanh, khả năng ứng phó thích hợp trước nhữngtình huống phức tạp, muôn hình muôn vẻ của cuộc sống

2.3 Một số biện pháp, cách thức trong công tác chủ nhiệm nhằm giáo dục kỹ năng sống cho học sinh tại Trường THPT Quỳnh Lưu 4

2.3.1 Lập kế hoạch hoạt động

Mục đích

Lên kế hoạch cụ thể về các hoạt động triển khai để giáo dục kỹ năng sống

cho học sinh, từ đó xây dựng giải pháp sát thực để thực thi một cách có hiệu quả

Nội dung

Tổ chức sinh nhật cho các học sinh trong lớp theo quý: Trong 1 buổi cuốituần của tháng 10 sẽ tổ chức cho những em sinh vào tháng 8,9,10; tháng 12 sẽ tổchức những em sinh vào tháng 11, 12, 1; tháng 3 tổ chức cho các em sinh vàotháng 2,3,4; tháng 5 sẽ tổ chức cho các em sinh vào tháng 5,6,7

Tổ chức hoạt động trải nghiệm theo đợt hoặc tháng/ lần (nên chọn vào cácdịp Trung thu, 20.10, 20.11, 22.12, 8.3 hoặc tùy vào tình hình thực tế)

Nội dung, hình thức hoạt động kỹ năng sống; tổ chức sinh hoạt theo chủ đềtừng tuần

KẾ HOẠCH HOẠT ĐỘNG THEO CHỦ ĐIỂM TOÀN KHÓA LỚP

Món quà ý nghĩa Kỷ yếu học trò

4 Tháng 12 Màu xanh áo lính/

Kỹ năng tự chămsóc bản thân

Giao tiếp họcđường

Dấn thân để thànhcông

5 Tháng 1 Sử dụng Facebook Kỹ năng tự bảo vệ

Lựa chọn nghềnghiệp

8 Tháng 4 Khai thác tiềm năng

Lưu giữ thanh xuân

10 Tháng 6 Mùa hè bổ ích Trải nghiệm thực

tế

Kỹ năng sống tựlập

Cách thức thực hiện

GVCN phát phiếu thăm dò ý kiến; phân công nhiệm vụ cụ thể cho ban cán

sự, cho các em lập bản dự thảo công việc mà mình phụ trách trình GVCN Chiacác tổ theo từng ban: ban trang trí, ban tổ chức, ban văn nghệ, ban dọn dẹp Saucác hoạt động, GVCN cần đánh giá công việc đã làm của học sinh, tuyên dươngcác ban hoạt động tốt, định hướng các kĩ năng cho học sinh thực hiện công việc,rút kinh nghiệm cho các hoạt động tiếp theo

Thời điểm thực hiện

Ngay từ đầu năm học, sau khi nhận công tác chủ nhiệm khoảng một tháng,nắm bắt tình hình học sinh về hoàn cảnh gia đình, tâm lí, sở thích và phân loại đểlên kế hoạch giáo dục cho các em

2.3.2 Phát huy tính năng của công nghệ thông tin

Mục đích

Chia sẻ và xử lí thông tin trong các hoạt động của GVCN và học sinh; giáo

dục, rèn luyện kỹ năng tương tác không gian mạng; nhằm cung cấp các thông tinliên quan như lịch học, các thông báo của GVCN, nội quy, chủ trương đường lốicủa nhà trường, hoạt động Đoàn, diễn đàn Tuyên truyền, vận động và kiểm soáthọc sinh đăng tải, chia sẻ trên không gian mạng có văn hóa, không vi phạm luật

Cách thức thực hiện

Đầu tiên GVCN lập nhóm lớp qua zalo hay messeges, hướng dẫn và đưa cácthành viên trong lớp vào Sau khi ổn định nhóm, GVCN đưa ra các nội quy, quyđịnh hoạt động nhóm về nội dung thông tin, thời gian xử lí thông tin, chia sẻ thôngtin Các học sinh tương tác tốt sẽ được theo dõi và cộng điểm trong quá trình xếploại theo tháng, kì

GVCN ngoài lập nhóm gồm tất cả thành viên của lớp thì lập nhóm riêng gồmban cán sự và GVCN để thuận tiện cho việc trao đổi các hoạt động của lớp GVCNđịnh hướng các công việc cho Ban cán sự lớp chuẩn bị như phụ trách tổ chức hoạtđộng tổ chức sinh nhật quý: các em chủ động lên thời gian, kế hoạch, giáo viên chủnhiệm tư vấn hình thức tổ chức và phê duyệt Các thành viên trong tổ, lớp có thểchuẩn bị quà tự làm sáng tạo theo khả năng của bản thân (thiệp chúc mừng, vẽchân dung, cắt dán sắp xếp tranh …) GVCN định hướng cách thức tổ chức sao cho

ấm cúng, gần gũi và tiết kiệm GVCN cho học sinh đề xuất và lựa chọn các hìnhthức trải nghiệm tập thể Mọi thông tin trao đổi trên nhóm sẽ được cập nhật nhanhchóng và chính xác

Thời điểm bắt đầu thực hiện

Đầu năm học, sau khi ổn định tình hình lớp.

2.3.3 Tạo dựng mối quan hệ chặt chẽ với phụ huynh

Mục đích

Cùng hợp tác để cùng chia sẻ và giáo dục, uốn nắn học sinh; tạo mối liên hệ

chặt chẽ giữa nhà trường với phụ huynh, cụ thể là GVCN với phụ huynh trongcông tác giáo dục học sinh Từ đó GVCN có thể nắm bắt thông tin đầy đủ, nhiềuhướng để phục vụ hiệu quả trong việc rèn luyện kĩ năng sống cho học sinh, tư vấn

và có những định hướng kịp thời, đúng đắn cho các em

đương, ít trò chuyện vui chơi thì phối hợp thường xuyên với phụ huynh để có giảipháp phù hợp Thông báo các lịch hoạt động của lớp theo từng tuần, các hoạt độngngoài giờ Gặp gỡ trực tiếp khi tổ chức một số hoạt động trải nghiệm.

Cách thức thực hiện

GVCN thông qua kế hoạch hoạt động của lớp bằng cách sử dụng sổ liên lạcđiện tử cho phụ huynh được biết theo từng tuần Đầu năm GVCN vận động 100 %phụ huynh tham gia đăng kí tin nhắn của vn.edu (sổ liên lạc điện tử) Đây là mộtkênh thuận tiện để GVCN gửi các tin nhắn một cách nhanh nhất và tiết kiệm thờigian nhất; một tiện ích để GVCN có thể nhắn tin chung và nhắn tin riêng cho từngphụ huynh khi cần trao đổi về học sinh

GVCN có thể lập một kênh thông tin giữa GVCN và phụ huynh trên mạngFacebook nhằm để thông tin mọi nội dung về học sinh, lưu giữ các khoảnh khắctrong những lần họp phụ huynh hoặc những lần phụ huynh tham gia trải nghiệm GVCN có thể mời một số phụ huynh tham gia hoạt động trải nghiệm cùnghọc sinh để tạo sự gắn kết và thấu hiểu giữa cha mẹ- con cái- giáo viên chủ nhiệm

Thời điểm thực hiện

Thực hiện hàng tuần và khi có hoạt động trải nghiệm được tổ chức.

2.3.4 Đẩy mạnh văn hóa đọc sách cho học sinh

Tổ chức giới thiệu cho học sinh về một số sách, xây dựng tủ sách của lớp đểcác em có thể trao đổi và đọc được nhiều sách ngoài ở thư viện trường; GVCNchia sẻ sách hay trên nhóm lớp

Cho học sinh viết bài cảm nhận về một số cuốn sách mà GVCN giới thiệu,qua đó nhằm rèn luyện năng lực cảm thụ và bồi dưỡng kiến thức giáo dục kỹ năngsống cho các em Những bài viết tốt chọn đọc trước lớp, khen ngợi và cộng điểmthi đua Có thể chọn một số bài tiêu biểu để tham gia vào Ngày hội đọc sách doĐoàn trường tổ chức; tổ chức thi trang trí bằng sách một cách sáng tạo giữa các độichơi

Thời điểm thực hiện

Một tháng sinh hoạt một lần, có thể vào một buổi phù hợp hoặc giờ sinh hoạtlớp; tuyên truyền nhắc nhở văn hóa đọc sách thường xuyên; chia sẻ những cuốnsách hay trên nhóm

Một số hình ảnh về giới thiệu sách tại lớp 10A4 – THPT Quỳnh Lưu 4,

năm học 2020 - 2021

2.3.5 Đổi mới hình thức sinh hoạt lớp

Mục đích

Thay đổi hình thức sinh hoạt lớp theo chiều hướng tích cực, bám sát tinh thầnđổi mới của Bộ GD Tăng cường giáo dục kỹ năng sống một cách sáng tạo, dễ tiếpnhận đối với học sinh; tránh rập khuôn, máy móc, mệnh lệnh, hành chính

Nội dung

Thực hiện giờ sinh hoạt lớp theo các chủ đề gần gũi, thiết thực để định hướng

và giáo dục cho học sinh những kỹ năng sống cần thiết một cách nhẹ nhàng và hiệuquả

Cách thức thực hiện

GVCN lên kế hoạch sinh hoạt theo chủ đề như Biết dấn thân, biết từ chối; Chăm sóc bản thân; Tình yêu tuổi học trò; Sử dụng mạng Fabook; Văn hóa ứng xử của học sinh…Các chủ đề sinh hoạt có thể kết hợp với hoạt động giáo dục ngoài

giờ lên lớp trong kế hoạch của nhà trường

Thông báo nội dung chủ đề sinh hoạt và giao nhiệm vụ công tác chuẩn bị chohọc sinh Vận dụng các phương pháp đổi mới để thực hiện chủ đề một cách hiệuquả; thời gian tổng kết và triển khai kế hoach mới ngắn gọn, dễ hiểu và sau đóđăng tải trên nhóm Zalo của lớp

Thời điểm thực hiện

Nên lựa chọn các giờ sinh hoạt chủ nhiệm theo tháng, theo chủ điểm để thực

hiện trong năm học

Giáo án mẫu được thực hiện tại Lớp chủ nhiệm 10A4 ngày 10/10/2020:

GIÁO ÁN SINH HOẠT CHỦ NHIỆM CHỦ ĐỀ: ĐỊNH HƯỚNG TÌNH YÊU TUỔI HỌC TRÒ

A Mục tiêu bài hoc

1

Kiến thức

Giúp HS nắm được: Những kiến thức cơ bản về tình yêu tuổi học trò nhưkhái niệm, những điểm tích cực và hạn chế, cách thức ứng xử phù hợp với tìnhcảm này

Học sinh có thể hình thành những năng lưc sau:

– Năng lực thu thập thông tin liên quan đến bài học

– Năng lực tự học, sáng tạo.

– Năng lực hợp tác khi trao đổi, thảo luận

– Năng lực trình bày cảm nhận, suy nghĩ của cá nhân

– Năng lưc giải quyết các tình huống đặt ra trong bài học

B Chuẩn bị

1 Giáo viên: Bài soạn, tài liệu tham khảo, các video liên quan, máy tính

2 Học sinh: Chuẩn bị bài theo sự hướng dẫn của giáo viên

C Tiến trình dạy học

1 Tổng kết hoạt động của lớp trong tuần qua

- Lớp trưởng nhận xét, đánh giá về kết quả của lớp trong tuần: Kết quả đạtđược, ưu điểm, hạn chế

- GVCN tổng kết, phổ biến kế hoạch tuần tới

2 Tổ chức sinh hoạt chủ đề

* Hoạt động 1: Khởi động: GV cho HS xem video về bài hát Phượng hồng

và sau đó hỏi HS: Lời bài hát và những hình ảnh của video gợi em liên hệ đếnvấn đề gì?, từ đó dẫn vào chủ đề sinh hoạt lớp: Tình yêu tuổi học trò

* Hoạt động 2: Hình thành kiến thức mới

Hoạt động của giáo viên và học

sinh

Nội dung cần đạt

Cách thức tổ chức:

- Chia lớp thành 4 đội chơi, mỗi

nhóm tự đặt tên cho đội của mình, trang

trí bảng phụ và trả lời câu hỏi vào bảng

phụ

- Câu hỏi thảo luận cho 4 đội chơi:

+ Em biết gì về tình yêu tuổi học

Các nhóm thảo luận trong vòng 5

phút, đưa kết quả lên treo trên bảng,

Mời đại diện 1 nhóm trình bày, các

nhóm khác theo dõi, bổ sung GVCN

1 Kiến thức về tình yêu tuổi học trò

-Tình yêu tuổi học trò là một tình

cảm trong sáng, hồn nhiên và đơn giảnnhư chowqf nhau đi học, cùng ăn vặt,cùng nhau dạo chơi

-Là tình yêu ngộ nghĩnh với

những biểu hiện chân thành

-Điểm tích cực:

+ Đây là 1 trong những lộ trìnhphát triển bản thân và giúp hoàn thiệntâm lí bản thân hơn

+ Giúp con người trở nên vị tha,thấu hiểu, đồng cảm hơn, chia sẻ, hỗtrợ bạn

+ Giúp giải tỏa phiền muộn và

chốt kiến thức.

Cách thức tổ chức:

- Phát cho 4 đội chơi các mảnh

giấy các màu mà giáo viên đã chuẩn bị

sẵn

- Cho 4 đội chơi ghi các cách ứng

xử vào tờ giấy màu, sau đó dán vào

bảng theo thời gian 5 phút Đội nào đưa

ra nhiều phương án đúng, đội đó dành

chiến thắng

Cách thức tổ chức:

- Cho HS xem video Bị đòi chuyện

ấy Sau đó yêu cầu HS thảo luận và đề

xuất cách xử lí tình huống tế nhị này

+ Dễ để lại hậu quả về tình dục(mang thai ngoài ý muốn)

+ Ảnh hưởng tâm lí sau chia tay

2 Cách ứng xử với tình yêu học trò

-Yêu bằng con tim và lí trí.

-Yêu 1 cách văn minh tiến bộ để

tình yêu đó mãi là những kí ức đẹp

-Suy nghĩ chín chắn, có ý thức -Trang bị kiến thức về tình yêu,

-Bịa chuyện vi phạm thân thể bị

phạt tù để kể cho bạn trai nghe

-Phân tích tỉ tê về lí do khi người

con gái không còn trinh tiết

 Nếu dùng tất cả lí do trên

mà bạn trai vẫn cố tình ép buộc chobằng được thì cần phải xem xét lại mốiquan hệ này.

Hình ảnh về tiết sinh hoạt chủ đề Định hướng tình yêu tuổi học trò tại lớp

10A4 – THPT Quỳnh Lưu 4, năm học 2020 - 2021

2.3.6 Các hình thức tổ chức hoạt động trải nghiệm

2.3.6.1 Hoạt động thi đua giữa các đội chơi

Mục đích

Tạo sân chơi bổ ích để học sinh có môi trường thể hiện bản thân và giải tỏanhững căng thẳng trong học tập Mặt khác, tạo sự gắn kết gần gũi giữa các thànhviên trong lớp, từ đó xây dựng tập thể đoàn kết và vững mạnh

- Thi tham gia trò chơi tập thể

- Thi hùng biện về một chủ đề bốc thăm trúng như kĩ năng chăm sóc bản thân,

kĩ năng thể hiện sự tự tin, tự bảo vệ mình trước cái xấu, dám thay đổi thói quenxấu… (cho cả đội chuẩn bị trong 10 phút, sau đó cử 1 đại diện lên trình bày)

GVCN cùng BCS làm giám khảo, chấm và công bố đội thắng cuộc, Cuốibuổi, GVCN có thể cho học sinh rút ra những cảm nhận của mình sau hoạt độngtrải nghiệm này GVCN định hướng một số bài học và kĩ năng cần thiết cho họcsinh.

Đây là một số hình ảnh tổ chức hoạt động cho lớp chủ nhiệm các khóa2017- 2020, 2020 - 2023 tại Trường THPT Quỳnh Lưu 4 Sau khi tổ chức hoạtđộng trên, bản thân tôi cảm thấy học sinh được giải tỏa áp lực trong học tập, cókhông gian vui chơi và cơ hội bộc lộ bản thân bằng hoạt động trải nghiệm Các em

tỏ ra thích thú và rất năng động, sáng tạo trong các trò chơi Tinh thần tập thể đượcgắn kết, các kĩ năng sống được rèn luyện một cách thú vị, dễ tiếp nhận

2.3.6.2 Hoạt động tổ chức sinh nhật quý

Mục đích

Giúp học sinh biết quan tâm nhau một cách chân thành, sống tinh tế và khéoléo hơn, rèn luyện kĩ năng tổ chức, điều hành, chia sẻ, giao tiếp, xây dựng tinh thầngắn kết tập thể

Cách thức thực hiện

Gây quỹ lớp bằng tiết kiệm tiền lẻ theo tuần, hàng tuần vào thứ 7 mỗi thànhviên sẽ đóng 1000đ tiết kiệm để làm quỹ sinh nhật Với mức đóng không nhiềunày, học sinh có thể tiết kiệm qua các khoản chi tiêu hoặc từ thu gom phế liệu đểnạp Số tiền thu được mua một chiếc bánh sinh nhật và các món quà nhỏ như cáibút, quyển vở, kẹp tóc, gương soi, hộp đựng bút

Các tổ tự làm quà theo tổ để tặng thêm cho thành viên tổ mình Qùa sáng tạo,không tốn thời gian, tiền bạc nhưng ý nghĩa, chân thành

Ban cán sự chủ trì buổi tổ chức sinh nhật, duy trì không khí ấm cúng, đoànkết Các ban được phân công nhiệm vụ triển khai theo kế hoạch, duy trì các tiếtmục văn nghệ để chúc mừng, tặng quà

Thời điểm thực hiện

Tháng 10 sẽ tổ chức sinh nhật cho các bạn sinh tháng 8,9,10; tháng 12 sẽ tổchức sinh nhật cho các bạn sinh vào tháng 11, 12, 1; tháng 3 tổ chức cho các bạnsinh vào tháng 2,3,4; tháng 5 sẽ tổ chức sinh nhật cho các bạn sinh vào tháng 5,6,7

Một số hình ảnh tổ chức sinh nhật được thực hiện tại Lớp chủ nhiệm (12A1, năm học 2016- 2017 và 10A4, năm học 2020-2021)

2.3.6.3 Hoạt động tri ân, đền ơn đáp nghĩa

Mục đích

Giáo dục cho học sinh lòng biết ơn đối với công lao của cha ông và tráchnhiệm của bản thân đối với truyền thống uống nước nhớ nguồn của dân tộc

Nội dung

Quét dọn khu vực nghĩa trang tại địa phương gần ngôi trường của mình, thăm

hỏi, giúp đỡ các gia đình neo đơn, người già, gia đình có công với cách mạng

Cách thức thực hiện

GVCN lên kế hoạch và điều hành học sinh lớp chủ nhiệm vào thời gian hợp

lí để

tổ chức cho HS đi lao động vệ sinh ở khu vực nghĩa trang (1 tháng 1 lần); liên

hệ với quản trang, cán bộ mặt trận tổ quốc ở địa phương để có thông tin về các giađình có hoàn cảnh khó khăn, tìm hiểu kỹ những gia đình học sinh để có thể hỗ trợ.Đến nhà mẹ liệt sĩ, gia đình thương binh thăm hỏi, quét dọn nhân ngày 27.7 và22.12

Thời điểm thực hiện

Chủ nhật cuối cùng hàng tháng dọn tại khu vực nghĩa trang và gần tới 2

ngày lễ 27.7, 22.12 trong năm

Hoạt động dọn vệ sinh tại nghĩa trang liệt sĩ xã Quỳnh Châu của HS Lớp chủ nhiệm 10A4, Trường THPT Quỳnh Lưu 4, năm học 2020 - 2021

2.3.6.4 Hoạt động gây quỹ từ thiện

Thời điểm thực hiện

Thực hiện vào các dịp gắn với sinh hoạt văn hóa của người Việt Nam như

ngày 23 tháng Chạp (Ông Táo về trời), Trung thu, ngày vì người nghèo, thi cuốikì

Đây là một số hình ảnh về hoạt động tại lớp 11A4, Trường THPT QuỳnhLưu 4 năm học 2020 - 2021 Qua hoạt động, bản thân nhận thấy học sinh năngđộng, sáng tạo trong các khâu thực hiện Các em hứng thú với hoạt động trảinghiệm và biết quan tâm, giúp đỡ nhau một cách chân tình