Tích hợp nội dung học tập tư tưởng, đạo đức, phong cách hồ chí minh trong dạy học lịch sử việt nam lớp12 nhằm phát triển phẩm chất và năng lực cho học sinh

Thực hiện Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XII của Đảng, ngày15/5/2016, Bộ Chính trị đã ban hành Chỉ thị 05-CT/TW về “Đẩy mạnh việc họctập và làm theo tư tưởng, đạo đức, pho

Trang 1

MỤC LỤC Trang

Chương 1: Cở sở lý luận và thực tiễn trong dạy học tích hợp tư tưởng,

đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh nhằm phát triển năng lực, phẩm

Chương 2: Nội dung tích hợp tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí

Minh cần khai thác , sự dụng trong dạy học lịch sử Việt Nam lớp 12.

10

2.1 Giới thiệu hệ thống tư tưởng Hồ Chí Minh 102.2 Giới thiệu nội dung chủ yếu của đạo đức Hồ Chí Minh 112.3 Giới thiệu nội dung chủ yếu của phong cách Hồ Chí Minh 112.4 Vai trò và ý nghĩa của trường học trong việc tuyên truyền TT, ĐĐ, PC

HCM

13

2.5 Mối liên hệ giữa tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh với nội

dung dạy học lịch sử Việt Nam lớp 12 ở trường THPT

15

Chương 3: Các biện pháp sự dụng tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ

Chí Minh trong dạy học lịch sử Việt Nam lớp 12 ở Trường THPT

(Ban cơ bản)

28

3.1 Sử dụng tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh vào dạy học bài

nội khóa lịch sử 12 Việt Nam ở trường THPT

28

3.2 Tiến hành các hoạt động ngoại khóa lịch sử nhằm giáo dục đạo đức, tư

tưởng, phong cách Hồ Chí Minh cho HS

43

Chương 4 Thực nghiệm sư phạm về việc tích hợp TT, ĐĐ, PC HỒ

CHÍ MINH trong dạy hoc lịch sử nhằm phát triển năng lực, phẩm

chất học sinh ở trường THPT

47

Trang 2

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT TRONG SÁNG KIẾN

Trang 3

PHẦN I - ĐẶT VẤN ĐỀ

1 Lí do chọn đề tài:

Tôn sư trọng đạo, ăn quả nhớ kẻ trồng cây là đạo lý tốt đẹp trong truyềnthống của dân tộc Việt Nam Trân trọng quá khứ và ghi nhận công lao của lớpngười đi trước là yếu tố quan trọng để tạo lập nên những giá trị bền vững chotương lai Hồ Chí Minh đã để lại cho chúng ta và các thế hệ mai sau một gia tài

đồ sộ, một di sản hết sức quý báu: Tư tưởng Hồ Chí Minh; đạo đức Hồ ChíMinh; phong cách Hồ Chí Minh Đó là di sản vô cùng đa dạng và phong phú,thấm đượm trong toàn bộ cuộc đời, sự nghiệp, trong tư tưởng, đạo đức, phongcách của Người; tỏa sáng trong những trước tác, trong từng việc làm, cử chỉ vàmối quan tâm sâu sắc, ân cần đối với con người, với nhân dân, đất nước và nhânloại, nhất là nhân dân các dân tộc bị áp bức

Thực hiện Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XII của Đảng, ngày15/5/2016, Bộ Chính trị đã ban hành Chỉ thị 05-CT/TW về “Đẩy mạnh việc họctập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh” - trong đó yêucầu: "Tiếp tục chỉ đạo biên soạn chương trình, giáo trình về tư tưởng, đạo đức,phong cách Hồ Chí Minh để giảng dạy trong hệ thống giáo dục quốc dân và cáchọc viện, trường chính trị, trường đào tạo, bồi dưỡng cán bộ các cấp, bảo đảmphù hợp với từng cấp học, bậc học và với yêu cầu giáo dục, đào tạo Đối với họcsinh phổ thông, dạy nghề, trung học chuyên nghiệp, học tập về đạo đức, phongcách Hồ Chí Minh gắn với giáo dục công dân, đạo đức nghề nghiệp"

Trước những nhiệm vụ trọng đại và cấp bách của nền giáo dục nước nhàhiện nay, hơn lúc nào hết, chúng ta cần đi sâu nghiên cứu, học tập và vận dụng

TT, ĐĐ, PC của Chủ tịch Hồ Chí Minh về xây dựng và phát triển nền giáo dụcViệt Nam, về đào tạo nguồn nhân lực, về sự nghiệp trồng người

Chúng ta đều biết, Chủ tịch Hồ Chí Minh người con ưu tú của dân tộc, làdanh nhân văn hóa của thế giới Người là kết tinh của tư tưởng “Đại nhân, Đạinghĩa” Người để lại cho dân tộc ta một tư tưởng cách mạng, một nhân cách đạođức cao cả Người đã làm “rạng rỡ non sông ta, đất nước ta, dân tộc ta” Hiệnnay đất nước ta đang trên con đường đẩy nhanh, đẩy mạnh sự nghiệp côngnghiệp hóa, hiện đai hóa đất nước và chủ động hội nhập thế giới để đưa đất nướcphát triển.Vì vậy việc học tập, rèn luyện tư tưởng, đạo đức, lối sống và làm theotấm giương đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh là việc làm hết sức cần thiếttrong gian đoạn hiện nay Bởi vì tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh lànền tảng của xã hội, là động lực vượt qua mọi khó khăn, thử thách để phát triểnkinh tế đất nước, hoàn thiện nhân cách của mỗi con người

Nhưng hiện nay vấn đề giáo dục đạo đức cho học sinh trong nhà trường vẫnchưa đạt được hiệu quả cao, vì do ảnh hưởng nhiều tác động như phim ảnh, lốisống hưởng thụ, các trò chơi điện tử mang nặng lối sống bạo lực, một bộ phậnhọc sinh có biểu hiện suy thoái về đạo đức… Bên cạnh đó một số phụ huynh ít

Trang 4

có thời gian quan tâm đến con cái chỉ phó mặc cho nhà trường giáo dục Mộtkhía cạnh khác là cơ chế thị trường đã len lỏi vào nếp suy nghĩ của một số phụhuynh và học sinh chỉ quan tâm đến các môn học tự nhiên Một bộ phận họcsinh phổ thông hiểu biết cuộc đời, hoạt động và tư tưởng của Bác nhưng chưasâu sắc, có một số nhầm lẫn, sai lầm về sự kiện Một phần nhỏ không nhiệt tìnhtrong việc tìm hiểu về cuộc đời và sự nghiệp Hồ Chí Minh, mà chỉ học thuộc đểtrả bài Sự hiểu biết về Bác và TT, ĐĐ, PC của Bác ở học sinh phổ thông cònđơn giản, nặng về cảm tính nên tác động của TT, ĐĐ, PC Hồ Chí Minh đến suynghĩ, hành động của các em chưa mạnh mẽ, chưa đạt hiệu quả cao Vì vậy bộmôn lịch sử đóng vai trò quan trọng trong việc giáo dục đạo đức cho học sinh.giáo dục học sinh lòng yêu nước, truyền thống tốt đẹp của dân tộc, lòng biết ơnông cha ta đã đổ bao mồ hôi xương máu mới có được cuộc sống tốt đẹp nhưngày hôm nay, giáo dục cho học sinh tinh thần yêu nước, yêu CNXH , để gópphần xây dựng đất nước ngày càng giàu mạnh, ngày càng văn minh.

Với mong muốn hướng tới phát triển năng lực, phẩm chất cho học sinh, giúp đỡcác em về phương pháp học tập, động viên sự cố gắng, hứng thú học tập của các

em trong quan hệ dạy học Thực hiện môi trường phát triển toàn diện phongcách, nhân cách, chú trọng năng lực vận dụng tri thức trong những tình huốngthực tiễn nhằm chuẩn bị cho học sinh năng lực giải quyết các vấn đề của cuộcsống và nghề nghiệp Mặt khác, để khắc phục những hạn chế trong chủ độngsáng tạo xây dựng nội dung dạy học phù hợp với phương pháp cũng như kỹ

thuật dạy học tích cực Tôi tiến hành thực hiện đề tài “Tích hợp nội dung học tập tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh trong dạy học Lịch sử Việt Nam lớp12 nhằm phát triển phẩm chất và năng lực cho học sinh ở trường Trung học phổ thông” để góp phần tăng thêm hiệu quả, nâng cao chất lượng

dạy và học

2 Điểm mới, đóng góp của đề tài

Hệ thống hóa cơ sở lí luận về TT, ĐĐ, PC Hồ Chí Minh và cơ sở thực tiễn

của việc xây dựng và tổ chức dạy học theo hướng tích hợp trong môn Lịch sử ởtrường THPT, đáp ứng yêu cầu của đổi mới phương pháp dạy học chương trìnhhiện hành và CTGDPT môn Lịch sử năm 2018

Tìm ra mối liên hệ giữa tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh với nội dung dạy học lịch sử Việt Nam lớp 12 ở trường THPT

Xác định được những nguyên tắc khi sử dụng tích hợp trong dạy học lịch

sử Việt Nam lớp 12 ở trường THPT (Ban cơ bản)

Đề xuất một số biện pháp sư phạm mang tính khả thi để tích hợp TT, ĐĐ,

PC Hồ Chí Minh vào dạy học lịch sử Việt Nam ở trường THPT (Ban cơ bản)một cách hợp lí, khoa học, phù hợp với yêu cầu đổi mới việc dạy học lịch sửhiện nay

Trang 5

Góp phần đổi mới nội dung, phương pháp, hình thức tổ chức dạy học để

tìm ra biện pháp nâng cao chất lượng, hiệu quả giảng dạy và giáo dục học sinh:hình thành và phát triển một số phẩm chất và năng lực nói chung cho học sinhtrong quá trình dạy học như phẩm chất nhân ái và khoan dung, làm chủ bảnthân, thực hiện nghĩa vụ học sinh Cũng như năng lực tự học, năng lực sáng tạo,năng lực phát hiện và giải quyết vấn đề, năng lực giao tiếp và hợp tác, năng lực

sử dụng công nghệ thông tin và truyền thông

Trang bị cho học sinh những hiểu biết cần thiết, cơ bản về TT, ĐĐ, PC HCM;trên cơ sở đó giúp học sinh có được nhận thức, thái độ và hành vi đúng đắn theotấm gương tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh

Phát triển kĩ năng thực hành, kĩ năng phát hiện và ứng xử tích cực trong việchọc tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh;

Góp phần giáo dục cho học sinh trở thành người công dân tốt, biết sống vàlàm việc theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh và có trách nhiệm đối với giađình, với đất nước

Kết quả này giúp tôi và đồng nghiệp vận dụng trong quá trình dạy học

thực tiễn, đề tài cũng là tài liệu tham khảo hữu ích cho HS, GV trong quá trìnhdạy và học

Trang 6

PHẦN II - GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ Chương 1: Cở sở lý luận và thực tiễn trong dạy học tích hợp tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh nhằm phát triển năng lực, phẩm chất học sinh ở trường THPT

1.1 Cơ sở lí luận

Tư tưởng Hồ Chí Minh là một hệ thống quan điểm toàn diện và sâu sắc vềnhững vấn đề cơ bản của cách mạng Việt Nam, là kết quả của sự vận dụng vàphát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin vào điều kiện cụ thể của Việt Nam, kếthừa và phát triển các giá trị truyền thống tốt đẹp của dân tộc, tiếp thu tinh hoavăn hóa của nhân loại; là tài sản tinh thần vô cùng to lớn và quý giá của Đảng vàdân tộc ta, mãi soi đường cho sự nghiệp cách mạng của nhân dân ta giành thắnglợi Thực tiễn cách mạng Việt Nam đã chứng tỏ, mặc dù tình hình trong nước vàthế giới có những thay đổi nhanh chóng và sâu sắc, nhưng tính đúng đắn, sứcsống, sự sáng tạo, phù hợp với đặc điểm của cách mạng Việt Nam và xu thế thờiđại của tư tưởng Hồ Chí Minh vẫn còn nguyên giá trị

Đạo đức là một trong những vấn đề quan tâm hàng đầu và xuyên suốt toàn

bộ sự nghiệp cách mạng của Hồ Chí Minh Người không những đã để lại nhữngtác phẩm lý luận về đạo đức, mà còn là hiện thân mẫu mực của những hành viđạo đức Tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh bắt nguồn từ truyền thống đạo đức củadân tộc Việt Nam, những giá trị của tư tưởng đạo đức phương Đông và phươngTây, đặc biệt quan trọng là những tư tưởng đạo đức của học thuyết Mác- Lênin

Hồ Chí Minh đã thực sự làm một cuộc cách mạng trên lĩnh vực đạo đức ở ViệtNam Trong đó, theo Người đạo đức là gốc, là nguồn, là nền tảng, biểu hiện tậptrung thông qua ba mối quan hệ: Đối với mình, đối với người và đối với côngviệc Đức là gốc, nhưng đức và tài phải kết hợp, phải đi đôi với nhau; ngườicách mạng phải có cả đức và tài mới hoàn thành được trọng trách Đảng và nhândân giao phó

Hồ Chí Minh coi đạo đức là nguồn nuôi dưỡng và phát triển con người,như gốc của cây, như ngọn nguồn của sông, suối Người viết: "Cũng như sôngthì có nguồn mới có nước, không có nguồn thì sông cạn Cây phải có gốc, không

có gốc thì cây héo Người cách mạng phải có đạo đức, không có đạo đức thì dùtài giỏi mấy cũng không lãnh đạo được nhân dân"

Phong cách có liên quan chặt chẽ với đạo đức, đạo đức được thể hiện quaphong cách, qua phong cách có thể đánh giá được đạo đức, đánh giá được nhâncách của một con người Phong cách Hồ Chí Minh là một chỉnh thể, tạo thànhmột hệ thống bao gồm: Phong cách tư duy, phong cách diễn đạt, phong cách làmviệc, phong cách ứng xử, phong cách sinh hoạt, v.v

Quán triệt sâu sắc Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XII củaĐảng , ngày 27/2/2017, Ban cán sự Đảng Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ban hànhNghị quyết số 69-NQ/BCSĐ về "Thực hiện Chỉ thị số 05-CT/TW ngày

Trang 7

15/5/2016 của Bộ Chính trị về “Đẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng, đạođức, phong cách Hồ Chí Minh”, theo đó, chỉ đạo việc "rà soát, biên soạn giáotrình, tài liệu về tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh để tổ chức triểnkhai trong các cơ sở giáo dục và đào tạo",tổ chức biên soạn "Tài liệu hướng dẫntích hợp nội dung học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ ChíMinh" theo tinh thần vừa kế thừa chất lượng của "Tài liệu hướng dẫn tích hợpnội dung học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh" (thực hiện Chỉthị 03-CT/TW trước đó), vừa bổ sung cập nhật các vấn đề mới của Chỉ thị 05-CT/TW, để dạy học chính thức trong chương trình đối với các môn học và hoạtđộng giáo dục ở cấp Trung học cơ sở (các môn Ngữ văn, Lịch sử, Giáo dục côngdân, Mỹ thuật, Âm nhạc, Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp), cấp Trung họcphổ thông (các môn Ngữ văn, Lịch sử, Giáo dục công dân, Hoạt động giáo dụcngoài giờ lên lớp); đồng thời tập huấn cho đội ngũ cán bộ quản lý giáo dục, giáoviên để triển khai dạy học tích hợp ở tất cả các cơ sở giáo dục trên toàn quốc

Thực tiễn đã chứng tỏ rằng, việc thực hiện quan điểm tích hợp trong giáodục và dạy học sẽ giúp phát triển những năng lực giải quyết những vấn đề phứctạp và làm cho việc học tập trở nên có ý nghĩa hơn đối với học sinh so với việccác môn học, các mặt giáo dục được thực hiện riêng lẻ Tích hợp là một trongnhững quan điểm giáo dục nhằm nâng cao năng lực của người học, giúp đào tạonhững người có đầy đủ phẩm chất và năng lực để giải quyết các vấn đề của cuộcsống hiện đại

1.2 Cơ sở thực tiễn

1.2.1 Về phía giáo viên

Hầu hết GV đều nhận thức được vai trò, ý nghĩa của việc dạy học tích hợpnội dung học tập TT, ĐĐ, PC HCM trong chương trình lịch sử dân tộc 100%

GV cho rằng nên đưa nội dung giáo dục TT, ĐĐ, PC HCM vào chương trình SGK để dạy học cho HS Tuy nhiên, vấn đề còn dừng lại ở nhận thức lý luận Nhiều GV còn tỏ ra khá lúng túng khi khai thác các nội dung lịch sử liên quan đến TT, ĐĐ, PC HCM trong chương trình giảng dạy, nhất là việc lựa chọn và vận dụng phương pháp dạy học phù hợp với nội dung yêu cầu

Khi giảng dạy một tiết lịch sử Việt Nam có liên quan đến Hồ Chí Minhrất đơn giản, chỉ cần kể cho các em một số mẩu chuyện là được nhưng thôngqua câu chuyện thì giáo viên chưa giáo dục cho các em về các TT, ĐĐ, PC củaNgười để các em thấm nhuần và học tập theo

Số giáo viên thường xuyên chủ động sáng tạo trong việc vận dụng , tíchhợp TT, ĐĐ, PC HCM vào bài dạy nhằm phát huy được năng lực tự học, nănglực giải quyết các tình huống thực tiễn cho HS chưa thực sự được quan tâm,chưa phổ biến Vì vậy trong các tiết dạy – học lịch sử thường không thu hút vàgây hứng thú đối với HS, nặng về cung cấp kiến thức, liệt kê sự kiện lịch sử

Trang 8

Đa số GV chỉ sử dụng một phương pháp dạy học đó là trình bày miệng, chưa kết hợp nhuần nhuyễn các phương pháp dạy học trong một bài học Lịch

sử, do đó dẫn đến sự nhàm chán, đơn điệu, không khai thác hết nội dung và yêu cầu bài học Một số GV còn lạm dụng khi sử dụng tài liệu tham khảo nên dẫn đến tình trạng "quá tải", làm cho giờ học trở nên nặng nề, hoặc làm loãng nội dung, làm mất tính đặc trưng của bài học Lịch sử

Bên cạnh đó còn do phương pháp dạy học của giáo viên còn thụ động,điều kiện dạy học còn nhiều bất cập Đồ dùng trực quan môn lịch sử như tranhảnh, lược đồ, bản đồ, hiện vật còn rất công kềnh, trong những năm gần đây khicông nghệ thông tin được ứng dụng trong dạy học, giáo viên và học sinh cóhứng thú dạy – học nhiều hơn so với trước nhưng số lượng phòng máy còn hạnchế nên cơ hội dạy học với việc ứng dụng công nghệ thông tin không phải lúcnào cũng thực hiện được

Cuộc đời hoạt động cách mạng của Chủ tịch Hồ Chí Minh gắn liền vớichiều dài của lịch sử dân tộc Người đã dâng hiến cả cuộc đời cho sự nghiệpcách mạng Những TT, ĐĐ, PC của Người là tấm gương sáng để mọi ngườiViệt Nam học tập và noi theo, tư tưởng của Người còn định hướng cho mọi hoạtđộng của Đảng và nhà nước ta trong công cuộc đổi mới hiện nay Vì vậy để giáodục thế hệ trẻ, có lối sống lành mạnh, tinh thần yêu nước, yêu chủ nghĩa xã hộisâu sắc thì việc lồng ghép giáo dục đạo đức, tư tưởng, phong cách của Bác trongdạy lịch sử góp phần hình thành nhân cách, lối sống của học sinh là rất cần thiết

1.2.2 Về phía học sinh

- Qua học tập các môn khoa học xã hội, qua bộ môn Lịch sử, qua sinh hoạt đoàn

, qua việc tiếp nhận những thông tin đại chúng, ở mức độ nhất định các em cũng

đã hiểu được cuộc đời hoạt động về TT, ĐĐ, PC Hồ Chí Minh, nhận thức đượcvai trò, công lao to lớn của Bác đối với dân tộc và nhân loại

- Tuy nhiên hiểu biết của các em về TT, ĐĐ, PC Hồ Chí Minh còn đơn giản,chưa sâu sắc, nặng về cảm tính, thậm chí một bộ phận học sinh hoặc còn thờ ơhoặc còn chưa biết đến các TT, ĐĐ, PC của Người Sự tiếp thu, lĩnh hội kiếnthức của các em còn mang tính đối phó, nên tác động về tư tưởng Hồ Chí Minh

đến suy nghĩ hành động của các em chưa mạnh mẽ, chưa có hiệu quả.

Thực trạng hiểu biết TT, ĐĐ, PC Hồ Chí Minh trong HS qua điều tra , khảo sátnhư sau:

- Có 30 % học sinh THPT đều có nhưng hiểu biết cơ bản về TT, ĐĐ, PC HồChí Minh qua học tập các môn học KHXH, sinh hoạt Đoàn, tiếp nhận nhữngthông tin đại chúng tiến hành các hoạt động công ích xã hội

- Ở mức độ nhất định, các em nhận thức được vai trò, công lao to lớn của Bácđối với dân tộc, nhân loại, đối với gia đình và bản thân mỗi em

Trang 9

- Khoảng 40% học sinh trung học phổ thông hiểu biết cuộc đời, hoạt động, TT,

ĐĐ, PC HCM chưa sâu sắc, có một số nhầm lẫn, sai lầm về sự kiện

- Một phần rất nhỏ không nhiệt tình trong việc tìm hiểu về cuộc đời và sự nghiệp

Hồ Chí Minh, mà chỉ học thuộc để trả bài

Hầu như các em chưa có thói quen tìm hiểu, sưu tầm mà chỉ thụ động ghi chép những gì mà GV nói Hơn nữa chương trình lịch sử quá rộng, tư tưởng đạo đức của Người thì nhiều mà GV chưa rút gọn được những gì cần truyền đạt, những

gì chỉ giới thiệu qua và vấn đề nào cần nhấn mạnh, giáo dục cho các em

- Để tổ chức dạy học TT, ĐĐ, PC Hồ Chí Minh theo định hướng phát triển NL,

PC học sinh một cách hiệu quả, trong tiết học, theo tôi nên tiến hành các bước:

Bước 1: Nêu vấn đề, thu hút sự chú ý của HS vào nội dung trọng tâm của sự

kiện bằng cách GV đặt HS vào tình huống có vấn đề thông qua các bài tập nhận thức; sử dụng phim tư liệu; thơ ca; tổ chức trò chơi; sử dụng tranh ảnh, lược đồ…tạo không khí thoải mái nhưng cũng tạo ra sự “trở ngại” trong tư duy định hướng nhận thức của HS.Từ đó, gây sự tập trung chú ý, kích thích trí tò mò, mong muốn tìm hiểu, khám phá kiến thức mới cho HS

Bước 2: Cung cấp và hướng dẫn HS khai thác các nguồn sử liệu để tìm hiểu

nội dung tích hợp lịch sử.(Nguồn sử liệu do GV cung cấp qua bài giảng hoặc

HS có thể tự tìm hiểu SGK, tư liệu tham khảo, đồ dùng trực quan, mạng

internet) Thông qua nghiên cứu sử liệu giúp HS khôi phục lại sự kiện, hiện tượng, phản ánh nội dung kiến thức một cách chính xác, sinh động Đây là cách giúp HS từng bước thực hiện nhiệm vụ học tập với các phương pháp dạy học tích cực của GV Qua đó, HS chủ động chiếm lĩnh các nội dung kiến thức của việc tích hợp để phát triển các năng lực, phẩm chất cần thiết

Bước 3: Tổ chức, hướng dẫn học sinh trao đổi, thảo luận, đánh giá về các sự

kiện, hiện tượng, nhân vật lịch sử trong tích hợp GV cần sử dụng linh hoat, đa dạng, phong phú các phương pháp dạy học như (thuyết trình, nêu vấn đề, dự án, tích hợp liên môn, đồ dùng trực quan, trao đổi, đàm thọai, tranh luận, …); kĩ thuật dạy học : (đóng vai, khăn trải bàn, nhóm, tổ chức trò chơi ) để khai thác

và phát triển các năng lực, phẩm chất HS

Trang 10

Bước 4: Cũng cố, đánh giá, kiểm tra hoạt động nhận thức, đánh giá kết quả

thực hiện nhiệm vụ của HS Trên cơ sở sản phẩm học tập của các em, GV cho

HS tự đánh giá, đánh giá lẫn nhau, GV nhận xét, bổ sung, kết luận giúp HS hệthống những vấn đề cốt lõi của tích hợp, đồng thời hướng dẫn các em mở rộngcũng cố kiến thức bằng việc tự học ở nhà, tự nghiên cứu; chuẩn bị nôi dung bàimới

-Tổ chức tích hợp trong môn lịch sử được thực hiện qua một chuỗi hoạt độnghọc tập của HS Trong mỗi hoạt động học tập, GV hướng dẫn HS thực hiện cácbước: chuyển giao nhiệm vụ học tập (yêu cầu rõ ràng, phù hợp với khả năng của

HS, hình thức sinh động, hấp dẫn, tạo động cơ và hứng thú để HS sẵn sàng thựchiện nhiệm vụ) ; thực hiện hiện nhiệm vụ học tập HS (GV là người tư vấn, hỗtrợ, giúp đỡ thực hiện nhiệm vụ) ; HS báo cáo thảo luận trình bày sản phẩm họctập cụ thể ; đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ (HS đánh giá lẫn nhau; Gv nhậnxét, đánh giá kết quả của HS rút ra kết luận)

Chương 2: Nội dung tích hợp tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh

cần khai thác , sự dụng trong dạy học lịch sử Việt Nam lớp 12.

2.1 Giới thiệu hệ thống tư tưởng Hồ Chí Minh

Bao gồm:

1 Tư tưởng về giải phóng dân tộc, giải phóng giai cấp, giải phóng con người

2 Tư tưởng về độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội, kết hợp sức mạnhdân tộc với sức mạnh thời đại

3 Tư tưởng về sức mạnh của nhân dân, của khối đại đoàn kết dân tộc

4 Tư tưởng về quyền làm chủ của nhân dân, xây dựng Nhà nước thật sự củadân, do dân, vì dân

5 Tư tưởng về quốc phòng toàn dân, xây dựng lực lượng vũ trang nhân dân

6 Tư tưởng về phát triển kinh tế và văn hóa, không ngừng nâng cao đời sống vậtchất và tinh thần của nhân dân

7 Tư tưởng về đạo đức cách mạng, cần, kiệm, liêm, chính, chí công, vô tư

8 Tư tưởng về chăm lo bồi dưỡng thế hệ cách mạng cho đời sau

9 Tư tưởng về xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh

Như vậy, tư tưởng Hồ Chí Minh có nội dung rất phong phú, toàn diện và sâu sắc

về những vấn đề rất cơ bản của cách mạng Việt Nam, đã và đang soi đường chothắng lợi của cách mạng Việt Nam

Tư tưởng Hồ Chí Minh là sự vận dụng và phát triển sáng tạo chủ nghĩa Lênin vào Việt Nam, cốt lõi của tư tưởng Hồ Chí Minh là độc lập dân tộc gắn

Trang 11

Mác-liền với chủ nghĩa xã hội Dưới ngọn cờ tư tưởng Hồ Chí Minh, cách mạng ViệtNam đã vững bước tiến lên giành những thắng lợi lịch sử có ý nghĩa thời đại sâusắc.

Hiện nay, đất nước ta đang thực hiện đổi mới, mở cửa và hội nhập, công nghiệphoá, hiện đại hoá Bên cạnh thuận lợi, chúng ta cũng có nhiều khó khăn, do đómỗi người cần nghiên cứu, học tập, nắm vững chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng

Hồ Chí Minh, nắm vững đường lối, quan điểm của Đảng và pháp luật của Nhànước để kiên định mục tiêu lý tưởng cách mạng: Độc lập dân tộc gắn liền vớichủ nghĩa xã hội vì mục tiêu dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ,văn minh, như Bác Hồ hằng mong muốn

2.2 Giới thiệu nội dung chủ yếu của đạo đức Hồ Chí Minh

Hồ Chí Minh quan niệm, đạo đức cách mạng là chỗ dựa giúp cho con ngườivững vàng trong mọi thử thách Theo Người, có đạo đức cách mạng thì khi gặpkhó khăn, gian khổ, thất bại, cũng không sợ sệt, rụt rè, lùi bước khi gặp thuậnlợi và thành công cũng vẫn giữ vững tinh thần gian khổ, chất phác, khiêm tốn,

"lo trước thiên hạ, vui sau thiên hạ", lo hoàn thành nhiệm vụ cho tốt chứ khôngkèn cựa về mặt hưởng thụ; không công thần, không quan liêu, không kiêu ngạo,không hủ hóa

Về những phẩm chất đạo đức cơ bản của con người Việt Nam, quan điểm đạođức Hồ Chí Minh đã bao quát những mối quan hệ cơ bản của con người trong xãhội, bao gồm:

Một là, với đất nước, dân tộc phải "Trung với nước, hiếu với dân"

Hai là, với mọi người phải "Yêu thương con người, sống có nghĩa, có tình"

Ba là, với mình phải thực sự "Cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư"

Bốn là, mở rộng quan hệ yêu thương con người đối với toàn nhân loại, ngườicách mạng phải có "tinh thần quốc tế trong sáng"

Về những nguyên tắc xây dựng và thực hành đạo đức, theo Hồ Chí Minh, thểhiện ở ba điểm sau:

Một là, nói đi đôi với làm, phải nêu gương về đạo đức

Hai là, xây đi đôi với chống

Ba là, phải tu dưỡng đạo đức suốt đời

Cuộc đời Hồ Chí Minh xuất phát từ một triết lý nhân sinh lấy khiêm tốn, giản dịlàm nền; lấy chừng mực đức độ làm chuẩn; lấy trong sạch thanh cao làm vui; lấygắn bó con người, thiên nhiên làm niềm say mê vô tận; là tình thương yêu conngười quyện với tình yêu thiên nhiên tạo nên tinh thần lạc quan của người chiến

sĩ, kết hợp chặt chẽ với những rung động say mê của một tâm hồn nghệ sĩ

2.3 Giới thiệu nội dung chủ yếu của phong cách Hồ Chí Minh

Trang 12

Nói phong cách Hồ Chí Minh là nói đến những đặc trưng giá trị, mang đậm dấu

ấn Hồ Chí Minh, gắn liền với nhân cách trí tuệ lỗi lạc, đạo đức trong sáng của

Hồ Chí Minh, với tư cách là một vĩ nhân, một nhà văn hóa kiệt xuất Đó là mộtphong cách vừa dân tộc vừa hiện đại, vừa khoa học vừa cách mạng, vừa cao cảvừa thiết thực

Phong cách Hồ Chí Minh được thể hiện trong mọi lĩnh vực sống và hoạt độngcủa Người, tạo thành một chỉnh thể nhất quán, có giá trị khoa học, đạo đức vàthẩm mỹ, bao gồm một số nội dung chính là: phong cách tư duy, phong cáchlàm việc, phong cách lãnh đạo, phong cách diễn đạt, phong cách ứng xử vàphong cách sinh hoạt

Về phong cách tư duy

Một là, phong cách tư duy khoa học, cách mạng và hiện đại

Hai là, phong các tư duy độc lập, tự chủ, sáng tạo

Ba là, phong cách tư duy hài hòa, uyển chuyển, có lý có tình

Về phong cách làm việc

Một là, phong cách làm việc khoa học

Hai là, phong cách làm việc có kế hoạch

Ba là, phong cách làm việc đúng giờ

Bốn là, phong cách đổi mới, sáng tạo, không chấp nhận lối cũ, đường mòn

Ba là, phải tổ chức việc kiểm tra, kiểm soát cho tốt

Bốn là, về phong cách nêu gương, Hồ Chí Minh cho rằng: “Nói chung thì cácdân tộc phương Đông giàu tình cảm, và đối với họ, một tấm gương sống còn cógiá trị hơn một trăm bài diễn văn tuyên truyền”

Về phong cách diễn đạt

Một là, cách nói, cách viết giản dị, cụ thể, thiết thực

Hai là, diễn đạt ngắn gọn, cô đọng, hàm súc, trong sáng và sinh động, có lượngthông tin cao

Ba là, sinh động, gần gũi với cách nghĩ của quần chúng, gắn với những hìnhảnh, ví von, so sánh cụ thể

Bốn là, phong cách diễn đạt luôn luôn biến hóa, nhất quán mà đa dạng

Trang 13

Về phong cách ứng xử

Một là, khiêm tốn, nhã nhặn, lịch thiệp

Hai là, chân tình, nồng hậu, tự nhiên

Ba là, linh hoạt, chủ động, biến hóa Ứng xử văn hóa Hồ Chí Minh đạt tới sựkết hợp hài hòa giữa tình cảm nồng hậu với lý trí sáng suốt, linh hoạt, uyểnchuyển, sẵn sàng vì cái lớn mà châm chước cái nhỏ

Bốn là, vui vẻ, hòa nhã, xóa nhòa mọi khoảng cách

Về phong cách sinh hoạt

Một là, phong cách sống cần kiệm, liêm chính

Hai là, phong cách sống hài hòa, nhuần nhuyễn giữa văn hóa Đông – Tây

Ba là, tôn trọng quy luật tự nhiên, gắn bó với thiên nhiên

2.4 Vai trò và ý nghĩa của trường học trong việc tuyên truyền TT, ĐĐ, PC HCM

Nhà trường là môi trường tốt để truyền bá tư tưởng giáo dục thế hệ trẻ về

TT, ĐĐ, PC Hồ Chí Minh TT, ĐĐ, PC Hồ Chí Minh cần được tích hợp trongmôn học, sẽ đem đến cho học sinh một niềm tin, sự nhận thức đúng đắn, tránhđược những biểu hiện sai lệch do những thông tin ngoài luồng do tác động của

xã hội

Thực hiện Di chúc của Người, bước vào thời kỳ đất nước đổi mới, Đảng takhẳng định: “ Sự nghiệp đổi mới có thành công hay không, cách mạng ViệtNam có vững bước theo con đường xã hội chủ nghĩa hay không phần lớn tùythuộc vào lực lượng thanh niên, vào việc bồi dưỡng rèn luyện thế hệ thanh niên;công tác thanh niên là vấn đề sống còn của dân tộc, là một trong những nhân tốquyết định sự thành bại của cách mạng” (Hội nghị TW4 khoá VII) Trước sựnghiệp đổi mới, hội nhập quốc tế và bối cảnh toàn cầu hóa hiện nay, việc giáodục, bồi dưỡng thế hệ trẻ theo Di chúc Hồ Chí Minh lại càng có ý nghĩa thiếtthực

Trước hết là giáo dục, bồi dưỡng lý tưởng cách mạng cho thế hệ trẻ Lýtưởng cách mạng cốt lõi, xuyên suốt và cao đẹp mà thế hệ trẻ cần hướng tới đểphấn đấu và thực hiện là mục tiêu độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội.Thực tiễn đã chứng minh dưới sự lãnh đạo của Đảng con đường phát triển củacách mạng Việt Nam, độc lập dân tộc và đi lên chủ nghĩa xã hội là sự lựa chọnđúng đắn, đáp ứng nguyện vọng thiết tha của toàn dân, nhu cầu của dân tộc vàphù hợp với tiến trình phát triển của lịch sử Do đó trong giai đoạn cách mạngmới, trong xu thế hội nhập hiện nay việc giáo dục, bồi dưỡng lý tưởng cáchmạng cho thế hệ trẻ theo Di chúc Chủ tịch Hồ Chí Minh là hết sức cần thiết Thế

hệ trẻ cần nhận thức sâu sắc giá trị của độc lập dân tộc và tự do, hạnh phúc chonhân dân để giữ vững niềm tin và kiên định mục tiêu lý tưởng mà Đảng và Bác

Trang 14

Hồ đã lựa chọn Việc bồi dưỡng, giáo dục thế hệ trẻ phải kết hợp giữa nâng caonhận thức với hoạt động thực tiễn, để tuổi trẻ được tiếp cận, được trực tiếp thamgia bằng nhiều hình thức với nhiều hoạt động phong phú trên các lĩnh vực gópphần quan trọng vào công cuộc đổi mới; đồng thời chủ động trong việc đấutranh với các quan điểm sai trái, những luận điệu xuyên tạc phủ nhận con đườngphát triển của cách mạng Việt Nam vì độc lập dân tộc và xã hội chủ nghĩa.

Nâng cao bản lĩnh chính trị, khí phách cách mạng để “nhiệm vụ nào cũng hoànthành, khó khăn nào cũng vượt qua, kẻ thù nào cũng đánh thắng” đó là điều màBác Hồ mong muốn đối với thế hệ trẻ Tiếp nối truyền thống hào hùng của Đảng

và dân tộc, thế hệ trẻ ngày nay cần được chăm lo hơn nữa trong giáo dục, bồidưỡng khí phách cách mạng, tư tưởng tiến công vươn lên trong học tập, laođộng, lập thân, lập nghiệp và ý chí tự lực, tự cường, tinh thần dũng cảm vượtqua khó khăn gian khổ Chủ động học hỏi tìm kiếm việc làm tốt và tự tạo việclàm, bất kỳ ở đâu và làm việc gì cũng năng động sáng tạo; chống tư tưởng bảothủ, trông chờ, ỷ lại hay cầu an, đua đòi, hưởng thụ, thiếu nghị lực

Xây dựng lòng tin của thế hệ trẻ đối với sự lãnh đạo của Đảng và chế độ xã hộichủ nghĩa trước những biến động của tình hình thế giới và những mặt trái của cơchế thị trường tác động vào đời sống kinh tế nước ta

Việc học tập tư tưởng Hồ Chí Minh mang ý nghĩa hết sức to lớn: trang bị hệthống quan điểm và phương pháp cách mạng Hồ Chí Minh, nâng cao thêm lòngyêu nước, tinh thần phục vụ nhân dân, đạo đức cách mạng cả mỗi người, để làmcho chủ nghĩa Mác – Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh thực sự trở thành nền tảng

tư tưởng và kim chỉ nam cho hành động của chúng ta

Việc học tập, tìm hiểu TT,ĐĐ, PC Hồ Chí Minh giúp người học tiếp cận, hiểu rõhơn về con người vĩ đại Hồ Chí Minh

Vì vậy, việc học tập TT,ĐĐ, PC HCM giúp ta khám phá và hiểu rõ hơnnhững phẩm chất, quan niệm sâu sắc của Người, cũng là qua đó tìm ra cho mìnhmột tấm gương sáng để noi theo và những bài học bổ ích để vận dụng trongcuộc sống Đối với Hồ Chí Minh, giữa tư tưởng với đạo đức – phong cách – lốisống là luôn thống nhất nên việc nghiên cứu tư tưởng của Người không chỉ cho

ta cái nhìn giản đơn về những quan niệm của Người trong các lĩnh vực, mà mặtkhác còn cho ta cảm nhận được phẩm chất, đạo đức cao đẹp của Người Hồ ChíMinh là con người “bằng xương bằng thịt” nhưng Người làm được những việcphi thường, to lớn không phải bất cứ một ai cũng làm được Hồ Chí Minh cùngthành quả của Người chính là tấm gương sáng “người thực việc thực” cho những

ai am hiểu sâu sắc về những tư tưởng của Người có thể học tập, làm theo Họctập TT,ĐĐ, PC HCM còn là một trong những con đường để nhận thức đầy đủ vàsâu sắc hơn về công lao to lớn của Người đối với nhân dân, đất nước Việt Nam

và nhân dân của các nước thuộc địa trên thế giới Thấm thía công lao của Ngườicũng sẽ khơi gợi trong mỗi một người dân Việt Nam lòng biết ơn, lòng tự hào

Trang 15

dân tộc, thể hiện được nét đẹp truyền thống của dân tộc – đạo lý “Uống nướcnhớ nguồn”.

Việc tích hợp kiến thức TT,ĐĐ, PC HCM trong các tiết học nhằm giúp họcsinh hiểu được sâu sắc các vấn đề lịch sử, nhận thức được sự phát triển xã hộimột cách liên tục, thống nhất, thấy được mối liên hệ giữa tư tưởng, đạo đức củaNgười với lịch sử dân tộc, củng cố thêm những hiểu biết của mình về cuộc đời

và sự nghiệp của Người

Góp phần tạo nên sự gắn kết giữa lịch sử với thực tiển cuộc sống, kích thích sựtìm tòi hứng thú học tập của học sinh, làm cho các em say mê và thêm yêu thíchmôn lịch sử hơn

Đặc biệt từ việc hình thành những biểu tượng lịch sử cụ thể, sinh động thôngqua việc vận dụng kiến thức TT,ĐĐ, PC của Người sẽ tạo nên những gợi cảmmới, tác động mạnh mẽ đến tư tưởng, tình cảm của học sinh, sẽ đem lại hiệu quảtích hợp giáo dục sâu sắc trong nhiều chủ đề theo hướng dẫn của bộ giáo dục vàđào tạo

Bồi đắp tâm hồn, tình cảm của học sinh đối với quê hương và đất nước Biết tựhào về những chiến công hiển hách của dân tộc, góp phần nâng cao năng lực tựhọc, tự tìm tòi, đào tạo ra những con người có đầy đủ phẩm chất và năng lực đểgiải quyết những vấn đề của cuộc sống hiện tại

2.5 Mối liên hệ giữa tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh với nội dung dạy học lịch sử Việt Nam lớp 12 ở trường THPT

Trên cơ sở nội dung, đặc điểm và khả năng thực hiện việc tích hợp của môn học/hoạt động giáo dục, giáo viên lựa chọn mức độ tích hợp thích hợp, theo các mức

độ chủ yếu sau:

Mức độ liên hệ: căn cứ vàonội dung chính/chủ đề của bài học/hoạt động giáo

dục để liên hệ với kiến thức về nội dung học tập và làm theo TT, ĐĐ, PC HCM

Mức độ tích hợp bộ phận: khai thác một phần của nội dung bài học/hoạt động

giáo dục để thực hiện tích hợp với nội dung học tập và làm theo TT, ĐĐ, PCHCM

Mức độ tích hợp toàn phần: sử dụng toàn bộ nội dung bài học/hoạt động giáo

dục để thực hiện tích hợp với nội dung học tập và làm theo TT, ĐĐ, PC HCM Trong quá trình giảng dạy lịch sử lớp 12 bản thân đã nghiên cứu và thống kênhững bài sau đây có tiềm năng trong việc tích hợp TT, ĐĐ, PC HCM vào tronggiảng dạy với những chủ đề và nội dung tích hợp như sau:

Trang 16

Tên bài Nội dung

giảng dạy được tích hợp

Mức độ tích hợp

Nội dung tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh được tích hợp

Từngphần,Muc 3.Hoạt động của Nguyễn

Ái Quốc

+ Về tư tưởng-Tư tưởng về giải phóng dân tộc, giải phóng giaicấp, giải phóng con người

- Tư tưởng về đạo đức cách mạng , cần ,kiệm,liêm,chính,chí công, vô tư

+ Về đạo đức : Trung với nước, hiếu với dân; Yêuthương con người, sống có nghĩa, có tình, yêuthương con người đối với toàn nhân loại

+ Về phong cách-Phong cách tư duy khoa học, cách mạng và hiệnđại; Phong cách làm việc; Phong cách ứng xử;Phong cách sinh hoạt

Qua việc tìm hiểu kiến thức GV giới thiệu xen kẽcác mẩu chuyện về tấm gương đạo đức của Ngườinhư tấm gương tự học, yêu thương đồng loại, chia

sẻ với nỗi khổ của người nghèo trên thế giới…Giáo dục tinh thần vượt qua mọi khó khăn giankhổ quyết tâm tìm đường cứu nước.Giáo dục cho

HS lòng yêu nước yêu chế độ yêu CNXH tin tưởngkiên định con đường mà Bác đã lựa chọn

Liên hệ + Về tư tưởng

-Tư tưởng về giải phóng dân tộc, giải phóng giaicấp, giải phóng con người

- Tư tưởng về chăm lo bồi dưỡng thế hệ cách mạngcho đời sau

- Tư tưởng về đạo đức cách mạng , cần ,kiệm,liêm,chính,chí công, vô tư

+ Về phong cách

Trang 17

-Phong cách tư duy khoa học, cách mạng và hiệnđại; Phong cách làm việc; Phong cách sinh hoạtNgay từ những bài giảng ở Quảng Châu, Nguyễn

Ái Quốc đã chỉ rõ: “Đảng muốn vững thì phải cóchủ nghĩa làm cốt, trong Đảng ai cũng phải hiểu, aicũng phải làm theo chủ nghĩa ấy” Và Người nhấnmạnh: “Bây giờ học thuyết nhiều, chủ nghĩa nhiều,nhưng chủ nghĩa chân chính nhất, chắc chắn nhất,cách mệnh nhất là chủ nghĩa Lênin”.Trên trang đầucuốn “Đường Kách Mệnh”, Người đã chỉ ra mộttrong những “tư cách của người cách mệnh” là

“cần kiệm, vị công vô tư, không hiếu danh, khôngkiêu ngạo, hy sinh, ít lòng tham muốn về vậtchất…”

Hội nghịthànhlập ĐCSVN

+ Về tư tưởng-Tư tưởng về giải phóng dân tộc, giải phóng giaicấp, giải phóng con người

- Tư tưởng về xây dựng Đảng trong sạch, vữngmạnh

-Tư tưởng về độc lập dân tộc gắn liền với XHCN,kết hợp sức mạnh của dân tộc với sức mạnh củathời đại

-Tư tưởng về quyền làm chủ của nhân dân, xâydựng nhà nước thực sự của dân , do dân , vì dân…-Tư tưởng về sức mạnh của nhân dân, của khối đạiđoàn kết dân tộc

+ Về đạo đức : Mở rộng quan hệ yêu thương conngười đối với toàn nhân loại, người cách mạngphải có “ tinh thần quốc tế trong sáng ”

+ Về phong cách-Phong cách tư duy khoa học, cách mạng và hiệnđại; Phong cách làm việc

Có thể nói vai trò của Nguyễn Ái Quốc thể hiện ởviệc sau khi tìm thấy, lựa chọn con đường cứunước, lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc không chỉ hoạtđộng khẩn trương, tích cực, sáng tạo, chuẩn bịnhững tiền đề về chính trị, tư tưởng, tổ chức để dẫntới ra đời các tổ chức cộng sản ở Việt Nam mà còn

Trang 18

nhạy cảm, nắm bắt được tình hình cách mạng trongnước để triệu tập Hội nghị các tổ chức cộng sảnthành một đảng duy nhất, lấy tên là Đảng Cộng sảnViệt Nam Soạn thảo ra cương lĩnh chính trị đầutiên.Gắn kết cách mạng VN với cách mạng thếgiới Sự ra đời của Đảng Cộng sản Việt Nam gắnliền với tên tuổi của Nguyễn Ái Quốc - Hồ ChíMinh, người sáng lập và rèn luyện Đảng ta

-Tư tưởng về sức mạnh của nhân dân , của khối đạiđoàn kết dân tộc

Giáo dục tinh thần đấu tranh của giai cấp côngnhân và nông dân chống đế quốc, phong kiếngiành độc lập dân tộc

.Mục II.2.Xô Viết Nghệ Tĩnh

-Tư tưởng về quyền làm chủ của nhân dân , xâydựng nhà nước thật sự của dân,do dân và vì dân

- Tư tưởng về phát triển kinh tế và văn hóa, khôngngừng nâng cao đời sống vật chất và tinh thần củanhân dân

+ Về đạo đức : Mở rộng quan hệ yêu thương conngười đối với toàn nhân loại, người cách mạngphải có “ tinh thần quốc tế trong sáng ”

Liên hệ + Về tư tưởng: Tư tưởng về sức mạnh của nhân

dân , của khối đại đoàn kết dân tộc+ Về đạo đức : Trung với nước, hiếu với dân; Yêuthương con người, sống có nghĩa, có tình, yêuthương con người đối với toàn nhân loại

-Bồi dưỡng niềm tin vào sự lãnh đạo của Đảng.Ýthức trách nhiệm với đất nước, phục vụ nhân dân

Trang 19

UĐCSDD4.Chuẩn bị tiến tới khởi nghĩa giành chínhquyềnMục III.1.Khởi nghĩa từng phần

3 Tổng khởi nghĩa

-Tư tưởng về độc lập dân tộc gắn liền với XHCN,kết hợp sức mạnh của dân tộc với sức mạnh củathời đại

-Tư tưởng về quyền làm chủ của nhân dân, xâydựng nhà nước thực sự của dân , do dân , vì dân

- Tư tưởng về quốc phòng toàn dân , xây dựng lựclượng vũ trang nhân dân

+ Về phong cách: Phong cách tư duy khoa học,cách mạng và hiện đại; Phong cách làm việc;Phong cách ứng xử; Phong cách sinh hoạt

Qua việc tìm hiểu kiến thức GV giới thiệu xen kẽcác mẩu chuyện về tấm gương đạo đức của Ngườinhư Biết chịu đựng gian khổ, quan tâm chăm sócmọi người, tấm lòng với gia đình và quê hương ,đất nước

- Công cuộc chuẩn bị mọi mặt: Xây dựng lựclượng chính trị , lực lượng vũ trang, căn cứ địacách mạng cho việc giành chính quyền

-Biết chớp thời cơ.Chủ tịch Hồ Chí Minh đã gửithư kêu gọi đồng bào và chiến sĩ cả nước: “Giờquyết định cho vận mệnh dân tộc ta đã đến Toànquốc đồng bào hãy đứng dậy đem sức ta mà tự giảiphóng cho ta!” Giáo dục công lao to lớn của HồChí Minh đối với thắng lợi của cách mạng thángTám 1945

MụcIV.NướcVNDCCHđược thànhlập

-Tư tưởng về độc lập dân tộc gắn liền với XHCN,kết hợp sức mạnh của dân tộc với sức mạnh của

Trang 20

thời đại-Tư tưởng về quyền làm chủ của nhân dân, xâydựng nhà nước thực sự của dân , do dân , vì dân+ Về đạo đức : Yêu thương con người, sống cónghĩa, có tình, yêu thương con người đối với toànnhân loại

+ Về phong cách-Phong cách diễn đạt : Cách viết giản dị thiếtthực,cụ thể, diễn đạt ngắn gọn, cô đọng, hàm súc,trong sáng, sinh động…

-Khi cách mạng thắng lợi Hồ Chí Minh đã soạnthảo và đọc Bản tuyên ngôn độc lập, khai sinh ranước Việt Nam dân chủ cộng hoà

và khókhăn về tàichính

- Tư tưởng về chăm lo bồi dưỡng thế hệ cách mạngcho đời sau

-Tư tưởng về quyền làm chủ của nhân dân, xâydựng nhà nước thực sự của dân , do dân , vì dân

- Tư tưởng về quốc phòng toàn dân , xây dựng lựclượng vũ trang nhân dân

-Tư tưởng về đạo đức cách mạng, cần, kiệm, liêm,chính, chí công, vô tư

+ Về phong cách-Phong cách tư duy khoa học, cách mạng và hiệnđại; Phong cách làm việc; Phong cách ứng xử;Phong cách sinh hoạt; Phong cách lãnh đạo

Dưới sự lãnh đạo của Đảng, đứng đầu là Chủ tịch

Hồ Chí Minh, nhân dân ta đã tiến hành đấu tranh

Trang 21

chống giặc đói, giặc dốt, khó khăn về tài chính vàgiặc ngoại xâm Qua việc tìm hiểu kiến thức GVgiới thiệu xen kẽ các mẩu chuyện về tấm gươngđạo đức của Người như nhường cơm sẻ áo, chăm

lo đời sống cho nhân dân, hết lòng phụng sự Tổquốc phụng sự nhân dân.Chủ tịch Hồ Chí Minh đòihỏi Đảng phải có trách nhiệm chăm lo cho nhândân, Người nhấn mạnh: “Nếu dân đói, Đảng vàChính phủ có lỗi; nếu dân rét là Đảng và Chínhphủ có lỗi; nếu dân dốt là Đảng và Chính phủ cólỗi; nếu dân ốm là Đảng và Chính phủ có lỗi ” III.Đấu

tranh chốngngoại xâm

và nội phản, bảo vệchính

quyền cáchmạng

Liên hệ +Tư tưởng :

- Tư tưởng về độc lập dân tộc gắn liền với chủnghĩa xã hội, kết hợp sức mạnh dân tộc với sứcmạnh thời đại

+ Đạo đức: Trung với nước, hiếu với dân; Yêuthương con người, sống có nghĩa, có tình, yêuthương con người đối với toàn nhân loại

Giáo dục tinh thần yêu nước, những sách lượckhôn khéo mềm dẻo của Hồ Chí Minh trong việcđối phó với thù trong giặc ngoài.Hiệp định Sơ bộngày 6 tháng 3 và Tạm ước ngày 14 tháng 9 năm

1946 là đỉnh cao của đấu tranh ngoại giao trongnhững ngày đầu lập nước, thể hiện mẫu mực tưtưởng “dĩ bất biến, ứng vạn biến”, “biết mình, biếtngười, biết thời thế, biết dừng và biết biến" củaNgười

chống Phápcủa Đảng

- Tư tưởng về độc lập dân tộc gắn liền với chủnghĩa xã hội, kết hợp sức mạnh dân tộc với sức

Trang 22

Khi Pháp quyết tâm cướp nước ta một lần nữa, thìNgười ra lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến, thểhiện quyết tâm và đường lối kháng chiến của dântộc ta.Giáo dục tinh thần yêu nước quyết tâmchống Pháp của Người

Để mở rộng liên minh hình thành một mặt trậnquốc tế rộng lớn, ngày 14-1-1950, Chủ tịch Hồ ChíMinh thay mặt Chính phủ Việt Nam dân chủ cộnghòa tuyên bố: “Chính phủ Việt Nam dân chủ cộnghòa tuyên bố với chính phủ các nước trên thế giớirằng: Chính phủ Việt Nam dân chủ cộng hòa làChính phủ hợp pháp duy nhất của toàn thể nhândân Việt Nam Căn cứ trên quyền lợi chung, Chínhphủ Việt Nam dân chủ cộng hòa sẵn sàng đặt quan

hệ ngoại giao với chính phủ nước nào trọng quyềnbình đẳng, chủ quyền lãnh thổ và chủ quyền quốcgia của nước Việt Nam, để cùng nhau bảo vệ hòabình và xây đắp dân chủ thế giới ”

Với các sự kiện Hồ Chí Minh trực tiếp ra trận ởchiến dịch Biên giới 1950, … giáo dục tinh thầnkhông sợ hi sinh, gian khổ trực tiếp tham gia chiếndịch

Giáo dục lòng yêu nước, niềm tin vào sự lãnh đạocủa Đảng đứng đầu là chủ tịch HCM đề ra mụctiêu phương hướng, nhiệm vụ đúng đắn

-Tư tưởng về xây dựng Đảng trong sạch, vữngmạnh

Trang 23

TOÀN

QUỐC III Hậuphương

khángchiến pháttriển mọimặt

Bác tham gia chủ trì đại hội toàn quốc lần thứ haicủa Đảng (1951), xây dựng đường lối cho cáchmạng Việt Nam trong Đại hội Đảng lần thứ hai

- Phát động nhân dân tham gia xây dựng hậuphương về mọi mặt tạo ra sức mạnh tổng hợp

và chiếndịch ĐiệnBiên Phủnăm 1954

+ Về phong cách-Phong cách tư duy khoa học, cách mạng và hiệnđại; Phong cách làm việc; Phong cách ứng xử;Phong cách lãnh đạo

- Hình ảnh Hồ Chí Minh cùng Bộ chính trị bàn kếhoạch đánh Điện Biên Phủ.Giáo dục tấm gương

Trang 25

II.2.Phong trào Đồng KhởiIV.1.Đại hội đại biểutoàn quốc lần thứ III của ĐảngIV.2.Miền Bắc xây dựng kế hoạch nhà nước 5 nămV.2.Miền Nam chiến đấu chống chiến tranh đặc biệt

-Tư tưởng về xây dựng Đảng trong sạch, vữngmạnh

Liên hệ với tấm gương Bác Hồ, giáo dục tinh thầnlao động, chiến đấu cho học sinh

Bác viết: “Đoàn kết là sức mạnh của chúng ta.Đoàn kết chặt chẽ, thì chúng ta nhất định có thểkhắc phục mọi khó khăn, phát triển mọi thuận lợi

và làm trọn nhiệm vụ nhân dân giao phó cho chúngta." Giáo dục tinh thần lao động tinh thần chiếnđấu cho học sinh

II.2.Miền Bắc vừa chiến đấu

-Tư tưởng về giải phóng dân tộc, giải phóng giai cấp, giải phóng con người

- Tư tưởng về độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội, kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại

-Tư tưởng về đạo đức cách mạng, cần, kiệm, liêm, chính, chí công, vô tư

Trang 26

III.2.Chiến đấu chống chiến lược

VN hóa

IV.2 Miền Bắc vừa sản xuất ,vừa chiến đấu

V Hiệp định Pari năm 1973

về chấm

+ Đạo đức: Trung với nước, hiếu với dân; Yêu thương con người, sống có nghĩa, có tình, yêu thương con người đối với toàn nhân loại

+ Về phong cách-Phong cách tư duy khoa học, cách mạng và hiện đại, độc lập, tự chủ, sáng tạo; Phong cách làm việc;Phong cách ứng xử; Phong cách lãnh đạo

Liên hệ với tấm gương Bác Hồ, giáo dục tinh thần lao động, chiến đấu cho học sinh.Trong Thư chúc mừng Xuân 1969, Chủ tịch Hồ Chí Minh kêu gọi:

“Vì độc lập, vì tự do, đánh cho Mỹ cút, đánh cho ngụy nhào…” Đó cũng chính là điều mà Người nói rõ thêm về chiến lược và phương thức tiến hành chiến tranh cách mạng ở miền NamQua việc tìm hiểu kiến thức GV tìm hiểu những phẩm chất cao quý của Người như “ham muốn tột bậc là làm sao cho nước ta được hoàn toàn độc lập,dân ta được hoàn toàn tự do…” vì nước, vì dân đếnnhững phút cuối cuộc đời…tổng kết lại tất cả trongkhi dạy nội dung nói về sự ra đi của Người, qua đótổng kết những phẩm chất cao quý của Bác và giáodục HS học tập noi theo…

Giáo dục bài học về tầm quan trọng của thực lực.Bác Hồ dạy: “Thực lực là cái chiêng, ngoại giao làcái tiếng Cái chiêng có to, tiếng mới lớn” Thắnglợi của Hội nghị Paris bắt nguồn từ những thắnglợi trên chiến trường, từ sự lớn mạnh không ngừng

về thế và lực của ta trong cuộc kháng chiến chống

Mỹ cứu nước Đó là sức mạnh của chính nghĩa,sức mạnh của khối đại đoàn kết toàn dân tộc dưới

sự lãnh đạo sáng suốt của Đảng và sự ủng hộ, giúp

đỡ quốc tế; sức mạnh từ sự kết hợp tài tình giữacác mặt trận chính trị, quân sự, ngoại giao; giữađánh và đàm, giữa chiến trường và bàn đàm phán

- Tư tưởng về độc lập dân tộc gắn liền với chủnghĩa xã hội, kết hợp sức mạnh dân tộc với sức

Trang 27

+ Về phong cách-Phong cách tư duy khoa học, cách mạng , độc lập,

tự chủ, sáng tạo và hiện đại; Phong cách lãnh đạoThực hiện Di chúc của Người: “Cuộc kháng chiếnchống Mỹ, cứu nước của nhân dân ta dù phải kinhqua gian khổ, hy sinh nhiều hơn nữa, song nhấtđịnh thắng lợi hoàn toàn Đó là một điều chắcchắn” Dưới sự lãnh đạo của Đảng, quân và dân cảnước triệu người như một, phát huy sức mạnh cao

độ của cả dân tộc trong cuộc kháng chiến chống

Mỹ, cứu nước Bằng cuộc Tổng tiến công và nổidậy năm 1975 mà đỉnh cao là thắng lợi của chiếndịch Hồ Chí Minh lịch sử, quân và dân ta đã kếtthúc thắng lợi cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứunước, giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước,đưa cả nước đi lên chủ nghĩa xã hội Liên hệ vớitấm gương Bác Hồ, giáo dục tinh thần chiến đấuthực hiện Di chúc thiêng liêng của Người

1976 )

- Tư tưởng về quyền làm chủ của nhân dân, xây dựng Nhà nước thật sự của dân, do dân, vì dân.-Tư tưởng về sức mạnh của nhân dân, của khối đại đoàn kết dân tộc

-Tư tưởng về xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh

Trang 28

+ Về phong cách-Phong cách tư duy khoa học , độc lập, tự chủ, sáng tạo, cách mạng và hiện đại; Phong cách lãnh đạo

Thông qua sự kiện thống nhất đất nước về mặt Nhànước.Giáo dục tinh thần đoàn kết của Hồ Chí Minh

II Quá trình thực hiện đườnglối đổi mới ( 1986 -

2000 )

- Tư tưởng về quyền làm chủ của nhân dân, xây dựng Nhà nước thật sự của dân, do dân, vì dân.-Tư tưởng về sức mạnh của nhân dân, của khối đại đoàn kết dân tộc

-Tư tưởng về xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh

-Tư tưởng về phát triển kinh tế và văn hóa, không ngừng nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân

-Tư tưởng về đạo đức cách mạng, cần, kiệm, liêm, chính, chí công, vô tư

+ Về phong cách-Phong cách tư duy độc lập, tự chủ, sáng tạo khoa học, cách mạng và hiện đại; Phong cách lãnh đạoKiên định mục tiêu độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội, tiến hành thắng lợi sự nghiệp đổi mới, đời sống của nhân dân ngày một nâng cao Thực hiện Di chúc của Người, trải qua các kỳ Đại hội Đảng, kể từ Đại hội IV đến nay, Đảng ta đã ngày càng xác định rõ hơn những quan điểm về chủ nghĩa xã hội và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam Thực hiện đường lối đổi mới toàn diện, Đảng ta xác định: “Phát triển kinh tế là nhiệm

Trang 29

vụ trung tâm, xây dựng Đảng là nhiệm vụ then chốt, xây dựng nền văn hóa là nền tảng tinh thần của xã hội”

Vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về thêm bạn bớt thù và đoàn kết quốc tế, Đảng và Nhà nước ta chủ trương mở cửa, tích cực và chủ động hội nhập quốc tế, thắt chặt quan hệ với các bạn bè truyền thống, nối dài vòng tay với các bạn bè, đối tác mới,

đa dạng hóa, đa phương hóa quan hệ quốc tế theo tinh thần "Việt Nam sẵn sàng là bạn và đối tác tin cậy với tất cả các nước trong cộng đồng thế giới, phấn đấu vì hòa bình, độc lập và phát triển bền vững"

Qua đó giáo dục tinh thần lao động sáng tạo, tiến hành công cuộc đổi mới của Đảng và nhân dân ta

Chương 3: Các biện pháp sự dụng tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh trong dạy học lịch sử Việt Nam lớp 12 ở Trường THPT (Ban cơ bản)

3.1 Sử dụng tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh vào dạy học bài nội khóa lịch sử 12 Việt Nam ở trường THPT.

3.1.1 Khai thác và tích hợp tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh

để tiến hành bài học nội khóa trên lớp

* Mục tiêu tích hợp

a.Về kiến thức: Giúp HS hiểu biết một số sự kiện tiêu biểu gắn với cuộc

đời hoạt động cách mạng của Chủ tịch Hồ Chí Minh ( 1911- 1969 ) Những sự kiện đánh dấu bước ngoặt trong cuộc đời cách mạng của Người, đồng thời là

những cột mốc lịch sử quan trọng của dân tộc Qua đó, các em hiểu được Bác

Hồ là người đã có công tìm đường cứu nước, lãnh đạo nhân dân ta làm cách

mạng, giành độc lập, bảo vệ và xây dựng Tổ quốc Việt Nam ngày càng giàu

mạnh

b.Về kĩ năng: Giúp HS biết khai thác các thông tin liên quan tới cuộc đời

cách mạng của Bác; trao đổi, thảo luận, phát biểu suy nghĩ của bản thân ; phân

tích sự kiện, đánh giá, nhận xét, giải đáp những câu hỏi, những vấn đề ( Thể

hiện TT, ĐĐ, PC của Hồ Chí Minh ) Các kĩ năng này sẽ giúp HS phác họa lại

những nét đơn giản về cuộc đời của Bác từ thuở ấu thơ cho đến khi qua đời; tómlược một số giá trị TT, ĐĐ, PC cách mạng của Người như : yêu nước, thương

dân, suốt đời hi sinh cho sự nghiệp GPDT và hạnh phúc của nhân dân

Trang 30

c.Về tư tưởng, tình cảm : Góp phần bồi dưỡng ở HS sự khâm phục ,

niềm tự hào và lòng biết ơn đối với Bác Hồ kính yêu Những TT, ĐĐ, PC của Người chính là ánh sáng soi rọi cho cách mạng Việt Nam tiến lên giành nhiều thắng lợi vẻ vang Nhân dân Việt Nam luôn kính yêu và biết ơn Bác Hồ thể hiệnđạo lí “ Uống nước nhớ nguồn ” của dân tộc đối với những người có công với nước , cần bảo vệ truyền thống cao đẹp đó, cần chống lại những âm mưu tuyên truyền xuyên tạc, bôi nhọ lãnh tụ do các thế lực phản động thực hiện

- Năng lực

+ Năng lực chung: giải quyết vấn đề, tự học, giao tiếp, hợp tác, sử dụng ngôn

ngữ, sử dụng công nghệ thông tin

+ Năng lực chuyên biệt môn Lịch sử:Tái hiện sự kiện, hiện tượng, nhân vật lịch

sử; Thực hành lịch sử: khai thác kênh hình có liên quan ; Xác định và giải quyếtmối liên hệ, ảnh hưởng và tác động giữa các sự kiện lịch sử với nhau; So sánhcác sự kiện lịch sử; Nhận xét, đánh giá rút ra bài học lịch sử; Thông qua sử dụngngôn ngữ lịch sử thể hiện chính kiến của mình; liên hệ kiến thức lịch sử để giảiquyết những vấn đề thực tiễn đặt ra

+ Chăm chỉ: chăm chỉ học tập, tinh thần tự học, tham gia tích cực các hoạt độnghọc tập cá nhân, tập thể, nhóm mà GV yêu cầu

+ Nhân ái: yêu con người, yêu cái đẹp, sẵn sàng cảm thông chia sẽ, lên án việcxâm chiếm thuộc địa, bóc lột con người, lên án chiến tranh

* Nguyên tắc khai thác và tích hợp TT, ĐĐ, PC HCM để tiến hành bài học trên lớp.

1 Cần xác định rõ rằng, đây là dạy học bộ môn lịch sử, không phải dạy về tiểu

2 Dựa theo “chuẩn kiến thức, kĩ năng và hướng thái độ” của các môn học ởtrường phổ thông mà Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành

Trang 31

- Giáo viên xác định những vấn đề cơ bản, chủ yếu nhất trong tư tưởng và tấmgương đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh, phù hợp với những kiến thức cơ bảncủa bài học để giáo dục cho học sinh.

- Không lấy việc kể chuyện về Bác Hồ thay cho dạy học lịch sử, gây ra gây ratình trạng “quá tải” mà không đi đúng trọng tâm, thực hiện mục tiêu của bài học

3 Những nguyên tắc phương pháp luận về sư phạm sau đây:

- Trình bày, khai thác nội dung sự kiện

- Nêu kết luận khái quát về sự kiện

- Vận dụng sáng tạo, cụ thể những kiến thức khoa học về nội dung sự kiệntrong hoạt động thực tiễn về tiếp thu kiến thức mới

4 Bồi dưỡng kỹ năng, phát huy tính tích cực của học sinh

- Làm cho học sinh tự nguyện, năng động, tự giác, tích cực học tập lịch sử, tíchhợp với nội dung TT, ĐĐ, PC HCM cần khơi dậy ở các em nhận thức cần thiếtphải học tập, giáo dục (tự học, tự giáo dục), say mê, hứng thú học tập

- Bồi dưỡng năng lực, rèn luyện năng lực trong việc học tập, tự giáo dục, vậndụng kiến thức đã học

- Bồi dưỡng phẩm chất chủ yếu cho HS như:Yêu nước, nhân ái, chăm chỉ, trungthực, trách nhiệm

- Chỉ trên cơ sở nỗ lực chủ quan, trau dồi kiến thức, kỹ năng mới thu được kếtquả

5 Tuân thủ những nguyên lý giáo dục nói chung

- Giáo dục thái độ, tình cảm, tư tưởng nói riêng là học đi đôi với hành, tựnguyện tự giác, tránh việc áp đặt, cưỡng bức, mệnh lệnh

- Thực hiện nguyên tắc nói và làm; nêu gương những điều học sinh được tiếpnhận phải trở thành hiện thực, không thể dừng ở nhận thức lý luận, mang tính tưliệu

- Tạo môi trường giáo dục, kết hợp giáo dục nhà trường với giáo dục gia đình

và xã hội Thiếu môi trường giáo dục, không có việc nêu gương của người thầy,cha mẹ, cán bộ thì việc giáo dục không có kết quả

- Giáo dục tấm gương TT, ĐĐ, PC HCM phải phù hợp với đặc điểm tâm sinh lílứa tuổi học sinh, được triển khai theo hướng tích hợp vào các môn học và cáchoạt động giáo dục chính khóa, ngoại khóa, phù hợp với đặc chưng của mônhọc, không làm thay đổi mục tiêu và nội dung của môn học, bài học, đảm bảo sự

tự nhiên, nhẹ nhàng, tránh gây nặng nề, góp phần vào việc tạo nên sự gắn bó nộidung học tập với thực tiễn cuộc sống

6 Phải tạo điều kiện cần thiết về thiết bị, đổi mới phương pháp dạy học, cácphương tiện dạy học để có hiệu quả giáo dục được nâng cao

Trang 32

Để thực hiện tốt việc tích hợp tư tưởng, đạo đức Hồ Chí Minh vào trong dạyhọc lịch sử theo tôi giáo viên phải thực hiện trình tự theo các bước sau:

* Các bước tiến hành tích hợp

Bước 1: Giáo viên phải nghiên cứu kỹ chương trình, sách giáo khoa chuẩn kiếnthức, kỹ năng và nội dung giảm tải để xác định những loại bài có sở trường, ưuthế trong việc tích hợp

Bước 2: Dựa vào mục tiêu của bài học để tìm mối liên hệ và xác định kiếnthức, kỹ năng, thái độ cần đạt

Bước 3: Xác định địa chỉ tích hợp( tích hợp vào mục nào của bài, phần nàotrong từng mục) Như vậy giúp cho giáo viên tích hợp phù hợp với nội dungkiến thức của từng bài, tránh trình trạng gượng ép hoặc tích hợp một cách chungchung không cụ thể dẫn đến hiệu quả giáo dục thấp

Bước 4: Xác định chủ đề và mức độ tích hợp Có 2 dạng tích hợp là từng phầnhay liên hệ với 5 chủ đề sau:

- Tấm gương trọn đời phấn đấu, hy sinh vì sự nghiệp giải phóng dân tộc,giải phóng giai cấp, giải phóng con người

- Tấm gương của ý chí và nghị lực tinh thần to lớn, vượt qua mọi thửthách, khó khăn để đạt mục đích

- Tấm gương tuyệt đối tin tưởng vào sức mạnh của nhân dân, kính trọngnhân dân, hết lòng, hết sức phục vụ nhân dân

- Tấm gương của một con người nhân ái, vị tha, khoan dung, nhân hậu,hết mực vì con người

- Tấm gương cần, kiệm, liêm, chính, chí công, vô tư, đời riêng trongsáng, nếp sống giản dị và đức khiêm tốn phi thường

Bước 5 Chuẩn bị các phương tiện, tài liệu có liên quan đến việc dạy học tíchhợp

Bước 6: Xác định phương pháp dạy học tích hợp cho phù hợp với từng nộidung cụ thể của bài học(Chọn phương pháp tối ưu nhất phù hợp với từng kiểubài kinh tế, văn hoá - xã hội, quân sự) Đây là bước quan trọng nhất quyết định

sự thành công của tiết dạy

* Các ví dụ về cách thức tích hợp TT, ĐĐ, PC Hồ Chí Minh để tiến hành bài nội khóa trên lớp.

Ví dụ 1: Bài 12 : Phong trào dân tộc, dân chủ ở Việt Nam từ Mục II- 3 Hoạt động của Nguyễn Ái Quốc

1919-1925-1.1.Mục tiêu

- Kiến thức:

Trang 33

Giúp học sinh lí giải được tại sao Nguyễn Ái Quốc lại ra đi tìm đường cứu nước,con đường đó có gì khác so với các vị tiền bối đi trước; biết và hiểu được một sốhoạt động của Ngưới từ năm 1911-1924

- Liên hệ, rút bài học,trách nhiệm của bản thân trong cuộc đấu tranh bảo vệ độclập chủ quyền dân tộc và xây dựng đất nước hiện nay

- Kĩ năng: Rèn luyện phương pháp tư duy, khái quát để đi đến nhận định, đánh

giá; kĩ năng sử dụng lược đồ, phân tích tranh ảnh, giải thích

- Về thái độ: Bồi dưỡng cho HS tinh thần đấu tranh chống áp bức, bảo vệ hòa

bình thế giới, ủng hộ cuộc đấu tranh của nhân dân các nước vì độc lập dân tộc Biết ơn công lao vĩ đại của Nguyễn Ái Quốc với cách mạng Việt Nam

- Định hướng về năng lực và phẩm chất.

-Năng lực: Năng lực chung: giải quyết vấn đề, giao tiếp, hợp tác, sử dụng ngôn

ngữ, sử dụng công nghệ thông tin

* Năng lực chuyên biệt: Năng lực tái hiện sự kiện; Năng lực thực hành bộ môn: khai thác, sử dụng tranh ảnh, tư liệu, biểu đồ liên quan đến bài học

- Phẩm chất: Yêu nước, trách nhiệm, trung thực, chăm chỉ, nhân ái

1.2 CHUẨN BỊ CỦA GV VÀ HS

+ Chuẩn bị của giáo viên:

- Giáo án, tranh ảnh, lược đồ, tư liệu tham khảo, phiếu học tập, máy tính kết nốimáy chiều

+ Chuẩn bị của học sinh:

- SGK, vở ghi, vở soạn

- Sưu tầm tranh ảnh, tư liệu về Nguyễn Ái Quốc

1.3.Tổ chức hoạt động dạy học

Bước 1: chuyển giao nhiệm vụ

Nhiệm vụ 1: Đọc thông tin SGK trang 81, kết hợp với “Lược đồ về hành trình

tìm đường cứu nước của Nguyễn Ái Quốc” và một số tư liệu lịch sử để tham giatrò chơi hiệu ứng Đomino lịch sử với luật chơi như sau:

- Chia cả lớp thành 3 nhóm, GV giao cho mỗi nhóm 10 mảnh ghép, Từ 10 mảnhghép GV cung cấp cho các nhóm ghép thành các nội dung theo nhiệm vụ GVyêu cầu trong thời gian 3 phút

Nhiệm vụ của mỗi nhóm

Nhóm 1 Từ 10 mảnh ghép giáo viên cung cấp, hãy ghép thành nội dung về quá trình hoạt động của Nguyễn Ái Quốc từ 1919 đến 1924

Trang 34

Nhóm 2 Từ 10 mảnh ghép giáo viên cung cấp, hãy ghép thành nội dung : Tại sao Nguyễn Ái Quốc lại ra đi tìm đường cứu nước? Con đường đi cứu nước của Người có điểm gì khác so với các vị tiền bối đi trước.

Nhóm 3 Từ 10 mảnh ghép giáo viên cung cấp, hãy ghép thành nội dung : Con đường cứu nước mà Người lựa chọn cho dân tộc là con đường nào? Tại sao Nguyễn Ái Quốc lại lựa chọn con đường cứu nước ấy?

Đội thắng là đội ghép hoàn chỉnh, chính xác, đẹp trong thời gian nhanh nhất

HS đọc nội dung SGK và quan sát Lược đồ, tư liệu trên máy chiếu

Tư liệu: Trong những năm chiến tranh thế giới thứ nhất, phong trào cách mạng Việt Nam rơi vào tình trạng khủng hoảng sâu sắc về đường lối và giai cấp lãnh đạo nhiều cuộc đấu tranh, nhất là của nông dân và binh linh, bị mất phương hướng bị đàn áp đẫm máu và thất bại nhanh chóng Một đòi hỏi tất yếu

là phải tìm ra con đường giải phóng cho dân tộc

Trong bối cảnh lịch sử đó, Nguyễn Tất Thành đã ra đi tìm đường cứu dân, cứu nước, giải phóng cho dân tộc Việt Nam Những hoạt động của người trong thời kì này là cơ sở quan trọng để Người xác định con đường cứu nước đúng đắn cho cách mạng Việt Nam.

Tư liệu: Trong một lần trả lời phỏng vấn của các nhà báo nước ngoài, Hồ Chủ tịch đã nói: “Tôi chỉ có một ham muốn, ham muốn tột bậc, là làm sao cho nước ta được hoàn toàn độc lập, dân ta được hoàn toàn tự do, đồng bào ai cũng

có cơm ăn áo mặc, ai cũng được học hành…”

(Trả lời các nhà báo nước ngoài, 21-1-1946, t 4, tr 161)

Tư liệu: Nguyễn Ái Quốc khẳng định: “ Muốn cứu nước, muốn giải phóng dân tộc, không có con đường nào khác ngoài con đường cách mạng vô sản.” ( Hồ Chí Minh Sđd., t.9, tr.314.)

Trang 35

Nhiệm vụ 2:

HS quan sát sản phẩm của 3 nhóm trong trò chơi hiệu ứng Đômino lịch sử

hãy trả lời câu hỏi : Từ hoạt động Tìm đường cứu nước của Người em rút ra được bài học gì cho bản thân?

Bước 2: HS làm việc theo nhóm, cặp đôi, thảo luận theo thời gian quy định Bước 3: Đại diện HS báo cáo, bổ sung.

Bước 4: HS đánh giá lẫn nhau, GV nhận xét, đánh giá, công bố đội thắng và

chuẩn hóa kiến thức

Kết luận : Hoạt động cách mạng sôi nổi và đầy quyết tâm của Nguyễn Ái Quốctại Pháp ( Gửi Bản yêu sách 8 điểm…,Lập ra báo Người cùng khổ; ấn hành tácphẩm bản án chế độ thực dân pháp…làm đủ nghề để sinh sống ) đã giúp choNgười phát hiện con đường GPDT Việt Nam khỏi ách áp bức thống trị của thựcdân Pháp Những ấn phẩm chính trị đó thực sự có tác dụng tuyên truyền ,giácngộ đối với những người yêu nước ở VN GV chốt lại bằng cách đọc đoạn tư

liệu nói về cảm xúc của Người: “Luận cương của Lê nin làm cho tôi rất cảm động, phấn khởi, sáng tỏ, tin tưởng biết bao Tôi vui mừng đến phát khóc Ngồi một mình trong buồng mà tôi nói to như đang nói trước quần chúng đông đảo:

Trang 36

Hỡi đồng bào bị đoạ đày đau khổ! Đây là cái cần thiết cho chúng ta, đây là con đường giải phóng chúng ta!”

Qua nội dung tích hợp trên giáo viên đã giáo dục cho học sinh tinh thần vượtqua mọi khó khăn gian khổ để đạt được mục đích của mình đề ra, không trôngchờ, phó thác hoặc nhụt chí trước những khó khăn, thử thách GV liên hệ cho

HS câu chuyện Người đến viếng Lê Nin , nhấn mạnh sự thể hiện tư tưởng quốc

tế vô sản của Nguyễn Ái Quốc

Cuối cùng GV khắc sâu một số điểm về TT, ĐĐ,PC Hồ Chí Minh thông quatổng kết bài

Về tư tưởng : Những hoạt động cách mạng của Nguyễn Ái Quốc tại Pháp, Liên

Xô đã khẳng định con đường cứu nước của dân tộc Việt Nam là tư tưởng vềgiải phóng dân tộc, giải phóng giai cấp, giải phóng con người

Về đạo đức : Những hoạt động cách mạng của Nguyễn Ái Quốc tại Pháp, Liên

Xô đã khẳng định đạo đức của Người : Trung với nước, hiếu với dân; Yêu thương con người, sống có nghĩa, có tình, yêu thương con người đối với toàn nhân loại, giáo dục tư tưởng tinh thần đoàn kết quốc tế, “Bốn phương vô sản đều

là anh em” của Bác, là đoàn kết với các dân tộc vì hòa bình, công lý và tiến bộ

xã hội thông qua việc thành lập Hội Liên hiệp thuộc địa ( 1921 )

Về phong cách : Những hoạt động cách mạng của Nguyễn Ái Quốc tại Pháp, Liên Xô đã khẳng định về phong cách của Người : Phong cách tư duy khoa học, cách mạng và hiện đại Không tiếp thu một cách thụ động, không dừng lại ở

sự vật, hiện tượng bề ngoài, Nguyễn Ái Quốc có thói quen đi sâu phân tích, so sánh, chắt lọc, lựa chọn, tổng hợp, rút ra những phán đoán, đi tới những kết luậnmới, đề ra những luận điểm mới, kế thừa, vừa phát triển sáng tạo để tiếp tục vượt lên phía trước Phong các tư duy độc lập, tự chủ, sáng tạo tự mình tìm tòi, suy nghĩ, truy đến tận cùng bản chất của sự vật, hiện tượng để tìm ra chân lý, phù hợp với nhu cầu và điều kiện thực tiễn Phong cách làm việc khoa học, làm việc gì cũng phải điều tra, nghiên cứu, thu thập thông tin, số liệu, để nắm chắc thực chất tình hình,

Ví dụ 2: Bài 13 : Phong trào dân tộc, dân chủ ở Việt Nam từ Mục I - 1 Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên

1925-1930-2.1.MỤC TIÊU

* Kiến thức:

- Giúp học sinh nắm được những nét cơ bản nhất về sự ra đời và hoạt động của

tổ chức cách mạng Hội Việt Nam Cách mạng thanh niên

- Nhận thức được sự phát triển của phong trào dân tộc, dân chủ ở Việt Nam dướitác động của tổ chức cách mạng có khuynh hướng vô sản

* Kỹ năng: Rèn luyện kỷ năng phân tích tính chất, vai trò lịch sử của tổ chức

cách mạng Hội Việt Nam Cách mạng thanh niên

Trang 37

* Thái độ: Bồi dưỡng tinh thần dân tộc theo tư tưởng cách mạng vô sản Biết

ơn công lao vĩ đại của Nguyễn Ái Quốc với cách mạng Việt Nam

* Năng lực và phẩm chất hướng tới:

* Năng lực chung: Năng lực tự học, năng lực phát hiện và giải quyết vấn đề,năng lực giao tiếp, năng lực hợp tác, năng lực sử dụng ngôn ngữ

* Năng lực chuyên biệt: Năng lực tái hiện sự kiện; Năng lực thực hành bộ môn:khai thác, sử dụng tranh ảnh, tư liệu, biểu đồ liên quan đến bài học

* Phẩm chất: Yêu nước, trách nhiệm, trung thực, chăm chỉ, nhân ái

2.2 CHUẨN BỊ CỦA GV VÀ HS

* Chuẩn bị của giáo viên:

- Giáo án, tranh ảnh, tư liệu tham khảo máy tính kết nối máy chiều

* Chuẩn bị của học sinh:

- SGK, vở ghi, vở soạn

-Sưu tầm tranh ảnh, tư liệu về Nguyễn Ái Quốc

Bước 1: chuyển giao nhiệm vụ

Nhiệm vụ 1 Đọc thông tin tại sách giáo khoa trang 83, 84 và quan sát một sốhình ảnh, tư liệu để trả lời câu hỏi:

1.Nêu những hoạt động chủ yếu của Nguyễn Ái Quốc tại Quảng Châu ( TQ)2.Những hoạt động cách mạng của Nguyễn Ái Quốc tại Quảng Châu trong thờigian từ 1924 đến 1927 đã có ảnh hưởng như thế nào tới cách mạng nước ta ?

HS thực hiện nhiệm vụ 1 (cặp đôi) trong 6 phút và báo cáo kết quả trong 4 phút

Nhiệm vụ 2: GV chia lớp thành 4 nhóm, thảo luận câu hỏi

1 Qua các nội dung đã được tìm hiểu ở câu hỏi 1,2 , em rút ra được bài học

gì từ hoạt động của Người cho bản thân?

HS thực hiện nhiệm vụ 1 (cặp đôi) trong 6 phút và báo cáo kết quả trong 4 phút;nhiệm vụ 2 (Nhóm) trong 6 phút, báo cáo trong 3 phút

Bước 2: HS làm việc cá nhân theo thời gian quy định

Bước 3: Cá nhân HS báo cáo, bổ sung.

Bước 4: GV nhận xét, đánh giá, chuẩn hóa kiến thức (nếu cần thiết)

GV khắc sâu một số điểm về TT, ĐĐ,PC Hồ Chí Minh thông qua sơ kết bàiSuốt trong cuộc đời hoạt động của Người lúc nào Người cũng chăm lo bồidưỡng tinh thần cách mạng cho các thế hệ sau Năm 1925 trong bài “Gửi thanhniên An Nam” Người nhắc nhở “Hỡi Đông Dương đáng thương hại! Người sẽ

Trang 38

chết mất, nếu đám thanh niên già cỗi của người không sớm hồi sinh Để giảiphóng dân tộc, giải phóng giai cấp Người rất chăm lo bồi dưỡng tinh thần cáchmạng cho thế hệ thanh niên Người tập hợp thanh niên yêu nước trong tổchức

“Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên” giáo dục, bồi dưỡng chủ nghĩa Mác Lênin cho thanh niên Người mở lớp huấn luyện, đào tạo cho thanh niên yêunước Một số thanh niên xuất sắc được chọn đi học trường Đại học PhươngĐông ở Liên xô, một số học trường quân sự ở Trung Quốc và Liên xô, còn lại vềnước hoạt động những người này trở thành những cán bộ cốt cán của Đảng saunày như đồng chí Trần Phú, Nguyễn Thị Minh Khai, Lê Hồng Phong… Hộicách mạng Việt Nam thanh niên là tiền thân của Đảng Cộng sản Việt Nam saunày Từ việc giáo dục tư tưởng này để cho học sinh nhận thức được vài trò củathế hệ thanh niên trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc từ đó ra sức họctập, chiếm lĩnh đỉnh cao tri thức nhân loại góp phần xây dựng và bảo vệ Tổ quốc

-Tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh về tình đoàn kết quốc tế trong sáng là tình đoàn kết quốc tế giữa những người vô sản toàn thế giới vì một mục tiêu chung, "bốn phương vô sản đều là anh em"; là đoàn kết với các dân tộc vì hòa bình, công lý và tiến bộ xã hội thông qua việc thành lập Hội Liên hiệp các dân tộc bị áp bức Á Đông ( 1925 )

Phong các tư duy độc lập, tự chủ, sáng tạo Đó là phong cách tư duy

không giáo điều, rập khuôn, không vay mượn nguyên xi của người khác, hết sứctránh lối cũ, đường mòn, tự mình tìm tòi, suy nghĩ, truy đến tận cùng bản chất của sự vật, hiện tượng để tìm ra chân lý, phù hợp với nhu cầu và điều kiện thực tiễn thông qua tác phẩm Đường cách mệnh ( 1927 )

Ví dụ 3: Bài 13 : Phong trào dân tộc, dân chủ ở Việt Nam từ Mục II - 2 Sáng lập Đảng Cộng sản Việt Nam

1925-1930-3.1 Mục tiêu bài học

- Kiến thức

Hội nghị thành lập Đảng cộng sản Việt Nam

Nội dung Cương lĩnh chính trị đầu tiên

Ý nghĩa sự ra đời Đảng cộng sản Việt Nam

-Định hướng phát triển năng lực, phẩm chất

Trang 39

* Năng lực chung: Năng lực tự học, năng lực phát hiện và giải quyết vấn đề, năng lực giao tiếp, năng lực hợp tác, năng lực sử dụng ngôn ngữ.

* Năng lực chuyên biệt: Năng lực tái hiện sự kiện; Năng lực thực hành bộ môn: khai thác, sử dụng tranh ảnh, tư liệu, biểu đồ liên quan đến bài học

- Phẩm chất: Yêu nước, trách nhiệm, trung thực, chăm chỉ, nhân ái

3.2 Chuẩn bị của giáo viên và học sinh

- Chuẩn bị của giáo viên

Thiết bị dạy học: tranh ảnh liên quan, máy tính kết nối máy chiều

Học liệu: Lịch sử Việt Nam tập III, sách giáo khoa lịch sử lớp 12, sáchgiáo viên lịch sử lớp 12, tài liệu tham khảo

- Chuẩn bị của học sinh

Sgk và đọc trước nội dung bài mới

Sưu tầm tranh ảnh và tư liệu về Đảng Cộng sản Việt Nam

Bước 1: GV giao nhiệm vụ cho HS

Nhiệm vụ 1: Giáo viên giao nhiệm vụ cho học sinh từ tiết học trước: đọc thông

tin SGK mục II, tiểu mục 2 trang 87,88,89 kết hợp với tìm tư liệu về ĐCS ViệtNam, để thảo luận về vấn đề: Sự ra đời Đảng Cộng sản Việt Nam theo các gợi ý:Nhóm 1 Lí do cần phải thành lập một chính đảng thống nhất

GV yêu cầu thư kí của các nhóm trưng bày sản phẩm ở những góc qui định

Giáo viên yêu cầu đại diện của 1 nhóm trình bày sản phẩm, các bạn trong lớp lắng nghe, bổ xung

Nhiệm vụ 2: GV chia lớp thành 4 nhóm, thảo luận câu hỏi

1 Qua các nội dung đã được tìm hiểu ở nhiệm vụ 1, em hãy làm rõ về vai trò của Nguyễn Ái Quốc đối với sự ra đời của ĐCS Việt Nam.

HS thực hiện nhiệm vụ trong 5 phút, báo cáo trong 3 phút

Trang 40

Hình ảnh Hội nghị thành lập Đảng

HS đọc nội dung SGK và quan sát hình ảnh, tư liệu trên máy chiếu

Bước 2: HS làm việc Nhóm (NV1,2) theo thời gian quy định

Bước 3: Đại diện nhóm HS báo cáo, bổ sung.

Bước 4: GV nhận xét, đánh giá, chuẩn hóa kiến thức (nếu cần thiết).Thông qua việc thành lập Đảng GV tích hợp cho HS thấy được :

Tư tưởng : Tư tưởng về giải phóng dân tộc, giải phóng giai cấp, giải phóng con người.Tư tưởng về độc lập dân tộc gắn liền với XHCN, kết hợp sức mạnh của dân tộc với sức mạnh của thời đại.Tư tưởng về quyền làm chủ của nhân dân,xây dựng nhà nước thực sự của dân , do dân , vì dân…về sức mạnh của nhân dân, của khối đại đoàn kết dân tộc qua việc xác định đường lối chiến lược, nhiệm vụ, lực lượng, …trong cương lĩnh

Đạo đức: Mở rộng quan hệ yêu thương con người đối với toàn nhân loại, người cách mạng phải có “ tinh thần quốc tế trong sáng ” qua việc xác định lực lượng tham gia, mỗi quan hệ giữa cách mạng Việt Nam với cách mạng thế giới

Về phong cách: tư duy khoa học, cách mạng và hiện đại thông qua việc soạn thảo cương lĩnh

Có thể nói vai trò của Nguyễn Ái Quốc thể hiện ở việc sau khi tìm thấy, lựa chọn con đường cứu nước, lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc không chỉ hoạt động khẩn trương, tích cực, sáng tạo, chuẩn bị những tiền đề về chính trị, tư tưởng, tổ chức

để dẫn tới ra đời các tổ chức cộng sản ở Việt Nam mà còn nhạy cảm, nắm bắt được tình hình cách mạng trong nước để triệu tập Hội nghị các tổ chức cộng sản thành một đảng duy nhất, lấy tên là Đảng Cộng sản Việt Nam Soạn thảo ra cương lĩnh chính trị đầu tiên.Gắn kết cách mạng VN với cách mạng thế giới Sự

Định dạng
Số trang	84
Dung lượng	7,89 MB