* Đối với môn Giáo dục Quốc phòng - An ninh: Đây là môn học đặc thù gồm cả lý thuyết và thực hành, vì vậy khi sử dụngcông nghệ thông tin sẽ giúp cho học sinh những kiến thức cơ bản về đư
Trang 1SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO NGHỆ AN ĐƠN VỊ: TRƯỜNG THPT MƯỜNG QUẠ
Đề tài thuộc lĩnh vực chuyên môn: Giáo dục Quốc Phòng - An Ninh
Họ và tên người thực hiện: Nguyễn Hồng Dương
Sinh hoạt tổ chuyên môn: Toán - Lý - Tin - GDQP-AN
Năm thực hiện: 2021
Điện thoại: 0357563745
Nghệ An, tháng 3/2021
Trang 2MỤC LỤC
PHẦN I-ĐẶT VẤN ĐỀ……….………… … 1
1 Lý do chọn đề tài: ……….……… 1
2 Mục đích nghiên cứu: ……….……… 2
3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu: ……….………2
3.1 Đối tượng nghiên cứu:… ……….2
3.2 Phạm vi nghiên cứu: …… ……… ………… ………2
4 Giả thiết khoa học: ……… ……… … ………2
5 Phương pháp nghiên cứu: ……… …….… ……….2
6 Cơ sở, phạm vi, thời gian nghiên cứu:……… ……… 2
PHẦN II-NỘI DUNG NGHIÊN CỨU……….……….3
I- Cơ sở lí luận…… …… ……… ………3
1 Các công văn chỉ thị: … ……….……… 3
2 Khái niệm “Công nghệ thông tin”: … ……… ……….3
3 Vai trò của công nghệ thông tin trong giảng dạy: ……… ……… 3
4 Vai trò công nghệ thông tin với môn Giáo dục Quốc phòng – An ninh và đối với việc giảng dạy “Bài 6: Kĩ thuật sử dụng lựu đạn”:……….……… 4
II- Cở sở thực tiễn: ……… …….……… 4
1 Đặc điểm bài dạy: ……… ……… 4
2 Thuận lợi trong giảng dạy: ……… ……… ……… 5
3 Khó khăn trong việc giảng dạy:…… ………… ……… ………5
III- Các giải pháp thực hiện… ……….……….….6
1 Ứng dụng công nghệ thông tin khai thác tài liệu, hình ảnh: ……… 6
2 Ứng dụng CNTT thiết kế nội dung giảng dạy bằng phần mềm Powerpoint:8 3 Sử dụng CNTT thiết kế giáo án giảng dạy:……….11
4 Kết luận vấn đề……… ……… ………18
IV Kết quả thực nghiệm: ……… ……… 18
1 Phương pháp thực nghiệm ……….18
2 Phiếu kiểm tra đánh giá kết quả học tập …… ……… ……… 19
3 Kết quả thực nghiệm ……… ……… ………20
4 So sánh kết quả đối chiếu: ……… … ……… ………… 20
PHẦN III KẾT LUẬN: ……… 21
1 Kết luận: ……… ……… ……21
2 Ý kiến đề xuất: ………… ……… 21
Trang 3PHẦN I ĐẶT VẤN ĐỀ
1 Lý do chọn đề tài.
Nền giáo dục Việt Nam trước nay sử dụng mô hình chuyển giao kiến thứctheo cách độc thoại giữa giáo viên với học sinh Tuy nhiên, khi xã hội thay đổingày một nhanh chóng cùng với sự phát triển công nghệ vượt bậc, mô hình nàykhông thể tạo ra giá trị gia tăng Điều đó cho thấy cách giảng bài truyền thống kémhiệu quả hơn so với các hình thức dạy – học tích cực
“Giáo dục thông minh” hay “Giáo dục 4.0” được xem là mô hình phù hợp với
xu thế phát triển của thời đại hiện nay Có sự liên kết chặt chẽ giữa 3 yếu tố quantrọng, đó là nhà trường – nhà quản lý – nhà doanh nghiệp Theo đó, mô hình nàythúc đẩy hoạt động dạy và học diễn ra mọi lúc, mọi nơi, giúp cho người học có thểchủ động quyết định nội dung, phương thức học tập theo nhu cầu của bản thân
Vì vậy việc ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học giúp giáo viên trởnên linh hoạt hơn trong quá trình giảng dạy của mình Thầy cô có thể tương tác vớihọc sinh ở mọi nơi có sự hiện diện của công nghệ thông tin, không cần e ngạikhoảng cách, các yếu tố khách quan khác Bài giảng được soạn thảo đa dạng vớinhiều hình ảnh và gói gọn vào các thiết bị, tránh đi sự cồng kềnh khi phải manggiáo án theo, hoặc khó chỉnh sửa thêm thắt các kiến thức Ngoài ra, ứng dụng côngnghệ thông tin trong dạy học còn giúp giáo viên có thể chia sẻ bài giảng với nhiềuđồng nghiệp khác trên cả nước, tiếp thu ý kiến đóng góp để nâng cao chất lượnggiáo án Bên cạnh đó, các thầy cô còn được tìm hiểu thêm về những chuyên ngànhkhác như tin học, và học hỏi kỹ năng sử dụng hình ảnh, âm thanh trong thiết kế bàigiảng Công nghệ thông tin là công nghệ hỗ trợ đắc lực trong việc đổi mới phươngpháp dạy học góp phần nâng cao hiệu quả - chất lượng giáo dục nói chung và bộmôn giáo dục quốc phòng – An ninh nói riêng
Bộ môn giáo dục Quốc phòng - An ninh là bộ môn đặc thù là một bộ phậnquan trọng của công tác giáo dục quốc phòng toàn dân Đây là môn học chính khóanằm trong chương trình giảng dạy của các trường THPT phổ thông nhằm rèn luyện
và hình thành nhân cách học sinh, góp phần nâng cao ý thức quốc phòng cho các
em và củng cố nền quốc phòng toàn dân vững mạnh Từ đó giúp các em có nhậnthức đúng đắn về tầm quan trọng trong công tác bảo vệ Tổ quốc của bản thân, cũngnhư tuyên truyền, vận động người thân và nhân dân thực hiện tốt công tác xâydựng nền Quốc phòng toàn dân và bảo vệ An ninh tổ quốc Vì vậy việc giảng dạycần sử dụng nhiều tư liệu và minh họa bằng hình ảnh trực quan giúp cho học sinh
dễ dàng nhận biết, hình dung một cách trực quan về các loại vũ khí trang bị, cấutạo của súng, đạn, lựu đạn và chuyển động gây nổ hay phương pháp ngắm bắn,ném lựu đạn được minh họa rõ ràng cụ thể, giúp cho người học nhanh chóng nhậnbiết và áp dụng thực tế khi tiến hành tập luyện ngoài thao trường
Tuy nhiên, để áp dụng những thành tựu khoa học được rộng rãi trong các cơ sởgiáo dục, cần phải có sự đầu tư tổng thể cả về nhân lực và vật lực, mà vấn đề này thìkhông phải cơ sở giáo dục nào, địa phương nào cũng đáp ứng và thực hiện được Mặc
dù còn gặp phải nhiều khó khăn nhưng nhận thấy hiệu quả rất lơn trong việc
Trang 4vận dụng thành tựu khoa học công nghệ trong công tác giảng dạy, truyền đạt, giảmtiết học còn khô khan, thiếu tính hấp dẫn, chưa tạo được sự hứng thú trong học tập.Đặc biệt hệ thống tranh ảnh môn Giáo dục Quốc phòng còn thiếu thốn nên chưađáp ứng các yêu cầu đổi mới phương pháp dạy học Do đó mà chất lượng hiệu quảcủa môn học chưa đáp ứng như mong muốn Đặc biệt là sau khi đã có kết quả thựcnghiệm trong năm học 2019 - 2020 của 4 lớp 11A, 11B, 11C, 11D để đem ra đối
chứng Tôi đã mạnh dạn chọn đề tài “Ứng dụng công nghệ thông tin vào giảng dạy kỹ thuật sử dụng lựu đạn cho học sinh lớp 11 trường THPT”.
a Mục đích Nghiên cứu:
i Khai thác triệt để các thông tin cho người học
ii Thiết kế bài giảng với nhiều dữ liệu, thông tin hình ảnh, âmthanh trực quan, sinh động Nhằm gây hứng thú cho ngườihọc, để người học nhanh chóng, dễ dàng nhận biết vận dung,phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, rèn luyện thói quen vàkhả năng tự học, tinh thần hợp tác, kĩ năng vận dụng kiến thứcvào những tình huống khác nhau trong học tập và trong các hoạtđộng thực tiễn đời sống
4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:
3.1 Đối tượng nghiên cứu:
Lấy 4 lớp khối 11 trường THPT Mường Qụa, Huyện Con Cuông, Tỉnh Nghệ
An tham gia đầy đủ và tích cực các buổi học giáo dục quốc phòng trên lớp
3.2 Phạm vi nghiên cứu:
Học sinh lớp 11A, 11B, 11A, 11D với tổng số học sinh là: 131 em
4 Giả thiết khoa học:
Tôi xin giả định rằng ứng dụng công nghệ thông tin vào giảng dạy môn Giáodục Quốc phòng – An ninh bước đầu cũng đã được triển khai song còn dừng ở mứckhiêm tốn, chưa mang tính chất phổ biến, sâu rộng trong các nhà trường Nếu giáoviên giảng dạy tích cực tự học tự bồi dưỡng, say mê nghiên cứu, tâm huyết vớinghề, có những biện pháp tổ chức ứng dụng công nghệ thông tin vào công tácgiảng dạy một cách khoa học thì sẽ góp phần nâng cao hiệu quả giáo dục là cơ sở
để đưa chất lượng đào tạo của nhà trường ngày càng tốt hơn
5 Phương pháp nghiên cứu.
- Phương pháp phân tích tổng hợp tài liệu
- Phương pháp quan sát và thực nghiệm sư phạm
- Phương pháp kiểm tra đánh giá các tố chất thể lực
- Phương pháp tính toán, sử lý số liệu
- Phương pháp đối chiếu kết quả so sánh
6 Cơ sở, phạm vi, thời gian nghiên cứu.
- Khả năng ứng dụng đề tài vào thực tế cao
- Chương trình Giáo dục Quốc phòng – AN Ninh khối 11 THPT
- Thời gian nghiên cứu từ tháng 9 năm 2019 đến tháng 5 năm 2020
Trang 52
Trang 6PHẦN II NỘI DUNG NGHIÊN CỨU
I - Cơ sở lý luận.
1 Các công văn chỉ thị.
Thực hiện chỉ thị 12-CT/TW ngày 03/05/2007 của Bộ chính trị về tăng cường sựlãnh đạo của Đảng đối với công tác giáo dục Quốc phòng, an ninh trong tình hìnhmới; Chỉ thị số 417/CT-TTg ngày 31/3/2010 của Thủ tướng chính phủ về việc tăngcường chỉ đạo, thực hiện công tác giáo dục giáo dục Quốc phòng, an ninh năm 2010
và những năm tiếp theo; Luật giáo dục quốc phòng và an ninh được hội nghị khóaXIII thông qua tại kỳ họp thứ 5, ngày 19/6/2013 và chính thức có hiệu lực từ ngày1/1/2014 Đây là bước phát triển mới, góp phần thể chế hóa quan điểm của Đảngnhằm nâng cao hiệu quả hiệu lực quản lý Nhà nước về công tác giảng dạy giáo dụcquốc phòng, an ninh đáp ứng yêu cầu xây dựng, bảo vệ Tổ quốc thời kỳ mới
Ngày 30/9/2008, Bộ GDĐT đã ra chỉ thị 55/2008/CT-BGDĐT về tăng cườnggiảng dạy, đào tạo và ứng dụng công nghệ thông tin trong nghành giáo dục giai
đoạn 2008-2012 Chỉ thị nêu rõ: “Công nghệ thông tin là công cụ đắc lực hỗ trợ đổi mới phương pháp giảng dạy, học tập và hỗ trợ đổi mới quản lí, góp phần nâng cao hiệu quả và chất lượng giáo dục…”
2 Khái niệm “Công nghệ thông tin”
Công nghệ thông tin (IT – Information Technology) là ngành ứng dụng côngnghệ quản lý và xử lý thông tin, là ngành sử dụng máy tính và các phần mềm của
nó để chuyển đổi, lưu trữ, bảo vệ, xử lý, truyền và thu thập thông tin Theo Nghịquyết 49/CP của Chính phủ ngày 4 tháng 8 năm 1993 thì “công nghệ thông tin làtập hợp các phương pháp khoa học, các phương tiện và công cụ kĩ thuật hiện đại -chủ yếu là kĩ thuật máy tính và viễn thông - nhằm tổ chức khai thác và sử dụng cóhiệu quả các nguồn tài nguyên thông tin rất phong phú và tiềm năng trong mọi lĩnhvực hoạt động của con người và xã hội”
Theo Luật Công nghệ thông tin – 2006 do Quốc hội thông qua ngày 29 tháng 06năm 2006 giải thích thuật ngữ: “Công nghệ thông tin là tập hợp các phương pháp khoahọc, công nghệ và công cụ kỹ thuật hiện đại để sản xuất, truyền đưa, thu thập, xử lý,lưu trữ và trao đổi thông tin số” Như vậy, công nghệ thông tin là tập hợp các phươngtiện và công cụ kĩ thuật hiện đại như máy tính, máy chiếu, mạng Internet… để cungcấp nguồn tài nguyên vô cùng phong phú, đa dạng cho mọi lĩnh vực trong đời sốngcon người và xã hội Đặc biệt, ngày nay Internet với các kết nối băng tầng rộng đã đitới tất cả các trường học đã giúp cho việc ứng dụng các kiến thức, kĩ năng và hiểu biết
về công nghệ thông tin vào dạy học đã dần trở thành hiện thực
3 Vai trò của công nghệ thông tin trong giảng dạy
Phương pháp dạy học là cách thức, là con đường đi tới nhận thức sự vật hiệntượng khách quan, là sự tập hợp các phương tiện để đạt đến mục đích đề ra Hay nóicách khác “phương pháp dạy học là tổ hợp các cách thức phối hợp hoạt động mộtcách thống nhất của giáo viên và học sinh trong quá trình dạy học được tiến hành dướivai trò chủ đạo của giáo viên nhằm thực hiện tốt các nhiệm vụ dạy học” Do đóphương pháp dạy học, tuy có nhiều cách hiểu khác nhau song tất cả đều hướng đến
Trang 7tính mục tiêu của quá trình dạy học đó là vai trò của giáo viên và học sinh trongquá trình dạy học Bên cạnh đó, phương tiện dạy học là công cụ đóng vai trò quantrọng, là cầu nối trung gian mang lại hiệu quả giáo dục Vì vậy quá trình dạy họccũng chính là quá trình truyền thông Bởi vì truyền thông là sự chuyển tải thông tin
từ một hoặc một nhóm đối tượng này đến một hoặc một nhóm đối tượng khácnhằm cung cấp kiến thức, thay đổi nhận thức và cải biến hành vi của con người.Trong thời đại ngày này trước sự phát triển mạnh mẽ của khoa học kỹ thuật vàcông nghệ thông tin, việc ứng dụng công nghệ, khai thác thông tin trên mạngInternet trở nên phổ biến, mọi tầng lớp trong xã hội có thể nhanh chóng tìm đượccác thông tin khác đáp ứng các yêu cầu sử dụng khác nhau Sự bùng nổ vệ thôngtin đặt ra nhu cầu tiếp nhận thông tin, xử lý thông tin và giải quyết vấn đề đáp ứngvới yêu cầu của thời đại Do đó đạo tạo ra con người có năng lực, có trình độ nhậnthức cao là mục tiêu hàng đầu của nhân loại và thế giới
Đối với môn Giáo dục Quốc phòng – An ninh cũng như các môn học khác tất
cả đều nhằm mục đích tích cực hóa hoạt động của học sinh, kích thích tư duy sángtạo, đem lại hiệu quả tích cực trong đổi mới phương pháp giảng dạy
đối với việc giảng dạy "Bài 6: Kĩ thuật sử dụng lựu đạn".
* Đối với môn Giáo dục Quốc phòng - An ninh:
Đây là môn học đặc thù gồm cả lý thuyết và thực hành, vì vậy khi sử dụngcông nghệ thông tin sẽ giúp cho học sinh những kiến thức cơ bản về đường lốiquân sự, chủ quyền lãnh thổ và biên giới quốc gia, công tác quốc phòng, an ninhcủa Đảng và Nhà nước; học sinh sẽ quan sát được hình ảnh về kỹ năng quân sự, kĩthuật băng bó, kỹ thuật chuyển thương, các tư thế động tác vận động trên chiếntrường, thông qua công nghệ thông tin giáo viên sẽ giúp học sinh nhìn thấy đượcnhững hình ảnh trực quan, sinh động, các video, các thước phim nói về cấu tạo,chuyển động gây nổ của lựu đan, sơ lược chuyển động các loại súng,
* Đối với "Bài 6: Kĩ thuật sử dụng lựu đạn"
Sử dụng công nghệ thông tin vào bài này sẽ giúp học sinh quan sát được các hìnhảnh động của lựu đạn ví dụ: có thể quan sát được hình ảnh, mô hình các loại lựu đạn;các clip, video nói về cấu tạo, sơ lược chuyển động gây nổ, tư thế động tác ném lựuđạn, Việc sử dụng công nghệ thông tin giúp cho học sinh nhận thức được vai trò ýnghĩa, tầm quan trọng của môn học, từ đó vận dụng vào thực tiễn nhằm nâng cao chấtlược truyền đạt kiến thức cho các em học sinh trên cơ sở xây dựng đổi mới về hìnhthức phương pháp dạy môn Giáo dục Quốc phòng - An ninh, từ đó lựa chọn nhữnggiải pháp chủ yếu nhằm nâng cao hiệu quả dạy học được tốt hơn,
Trang 8- Biết cách thực hành được động tác ném lựu đạn trúng đích, đảm bảo an toàn trong quá trình luyện tập
- Xây dựng thái độ chấp hành nghiêm quy tắc an toàn trong luyện tập và quyếttâm sử dụng có hiệu quả lựu đạn trong quá trình chiến đấu
* Đối với "Bài 6: Kĩ thuật sử dụng lựu đạn" nếu chúng ta không sử dụng côngnghệ thông tin để giảng dạy thì học sinh rất khó hình dung được các chi tiết nhỏcũng như nguyên lý chuyển động của từng loại lựu đạn, nhờ những hình ảnh, video
cụ thể khi sử dụng bài giảng điện tử nên học sinh sẽ hiểu và nhớ được nội dung bàihọc nhanh và chính xác hơn Vì vậy, việc sử dụng công nghệ thông tin để nâng caohiệu quả bài dạy là cần thiết và rất quan trọng
3 Thuận lợi trong giảng dạy
Trường THPT Mường Quạ là một trong những trường còn non trẻ, thuộchuyện miền núi, thành lập được 20 năm Trường có điều kiện về cơ sở vật chất,trang thiết bị, điều kiện sân bãi đáp ứng số lượng tiết học tương đối đầy đủ Vấn đềchuyên môn giảng dạy luôn được các cấp lãnh đạo quan tâm sâu sát Trường có độingũ giáo viên giảng dạy đầy đủ, tất cả cán bộ giáo viên trong nhà trường đều đạtchuẩn và trên chuẩn về kiến thức, có chuyên môn vững, nhiệt tình, tận tụy với côngtác quản lý và giảng dạy
3 Khó khăn trong việc giảng dạy
* Về cơ sở vật chất:
Sử dụng công nghệ thông tin đối với các môn học khác là điều không mới,song đối với môn Giáo dục Quốc phòng - An ninh đây là môn học xen kẽ giữa lýthuyết và thực hành liên quan nhiều đến các kiến thức địa lý, y học, lịch sử truyềnthống như việc xác định đường biên giới quốc gia trên biển, trên đất liền; kiến thức
về quốc phòng, an ninh, Đối với "Bài 6: Kĩ thuật sử dụng lựu đạn", dụng cụ,trang thiết bị chưa đầy đủ; thiếu tranh ảnh, mô hình lựu đạn, bao xe, cấu tạo bộphận gây nổ của các loại lựu đạn,
Vì vậy, nếu không áp dụng công nghệ thông tin thì rất khó khăn cho quá trìnhdạy - học của giáo viên và học sinh
* Đối với học sinh:
Do khách quan các em được sinh ra và lớn lên trong thời bình, đa phần các em họcsinh ở Trường THPT Mường Quạ là con em dân tộc thiểu số, thuộc vùng Biên giớiViệt – Lào, điều kiện kinh tế gia đình còn gặp nhiều khó khăn Phần lớn các bậc cha
mẹ đi làm xa, các em phải ở nhà 1 mình hoặc với ông bà, có nhiều em xa trường phải
ở lại bán trú Vì vậy các em không có điều kiện tiếp xúc với môi trường Internet nhiềunên ít tìm hiểu thêm các thông tin trên mạng, chỉ tiếp thu kiến thức một cách thụ động
từ các thầy cô Mặt khác do yêu cầu về lượng kiến thức của môn học, giờ học cộngthêm áp lực từ phía không ít phụ huynh nên đã tác động ít nhiều đến suy nghĩ và việcxác định nhiệm vụ học tập của các em đối với bộ môn này Và thật tai hại hơn nữa đốivới bộ phận nhỏ học sinh còn ngộ nhận và coi đây chỉ là môn học phụ dẫn đến ý thứchọc tập môn Giáo dục quốc phòng - An ninh chưa cao
Trang 9* Đối với giáo viên:
Còn một bộ phận giáo viên coi đây là một môn phụ nên ít nhận được sự quantâm, chưa động viên khích lệ giáo viên tự học, tự bồi dưỡng, nâng cao trình độchuyên môn nghiệp vụ, cách tiếp cận công nghệ thông tin trong giảng dạy còn hạnchế, cũng chính vì vậy việc khai thác, tìm tòi thông tin để thiết kế bài giảng chưatrở nên phổ biến, làm hạn chế khả năng sáng tạo phát huy hiệu quả trong các tiếtdạy, nên chất lượng hiệu quả giáo dục chưa được nâng cao đối với bộ môn Giáodục Quốc phòng – An ninh
Qua thực tế đó, để đạt được hiệu quả trong giảng dạy Giáo dục Quốc phòng
-An ninh việc vận dụng công nghệ thông tin sẽ tối ưu hóa và đáp ứng được mọi yêucầu đổi mới phương pháp dạy học, khắc phục được hiện tượng thiếu các loại đồdùng trực quan sinh động, tạo nên sự hứng thú trong học tập, khắc sâu được kiếnthức cho người học Từ đó xây dựng được niềm tin tình cảm của học sinh đối vớimôn học đồng thời học sinh nhận thức đầy đủ ý nghĩa, trách nhiệm của công dân
về quốc phòng toàn dân, an ninh nhân dân, xây dựng lòng tự hào dân tộc biết chântrọng truyền thống, có thái độ nghiêm túc với sự nghiệp bảo vệ chủ quyên biên giớiquốc gia, bảo vệ biển đảo, có kiến thức quân sự cơ bản sẵn sàng thực hiện cácnhiệm vụ được giao
III Các giải pháp thực hiện.
1 Ứng dụng công nghệ thông khai thác tài liệu, hình ảnh, video.
Hiện nay, công nghệ thông tin có thể giúp giáo viên rất nhiều trong việc tìmkiếm tài liệu phục vụ cho bài học cũng như quá trình giảng dạy "Bài 6: Kĩ thuật sửdụng lựu đạn", sách giáo khoa cũng đã cung cấp tương đối đầy đủ kiến thức, kỹnăng liên quan đến nội dung bài học Tuy nhiên trong quá trình giảng dạy giáo viênbên cạnh sử dụng sách giáo khoa; mô hình lựu đạn và đồng thời ứng dụng côngnghệ thông tin khai thác các hình ảnh, video về cấu tạo, nguyên lý chuyển động …của lựu đạn sẽ giúp:
- Bài giảng được sinh động hơn
- Tạo được sự hứng thú cho học sinh khi học bài
- Giúp học sinh tiếp thu bài nhanh hơn, nhớ lâu hơn,…
Tất cả những tư liệu về hình ảnh, mô hình, những thước phim đó học sinh rấtthích thú xem, xuất phát từ điều đó chúng ta thấy rằng cho các em xem các tư liệu quahình ảnh, các mô hình, các đoạn phim về cấu tạo, chuyển động gây nổ của lựu đạn
sẽ làm tăng sự hưng phấn, thích thú của các em và chất lượng học sẽ tăng lên
Vì vậy giáo viên sử dụng công nghệ thông tin để khai thác tài liệu, hình ảnh,video phục vụ giảng dạy cho "Bài 6: Kĩ thuật sử dụng lựu đạn", là rất cần thiết
Trang 10* Hình ảnh về một số loại lựu đạn:
Lựu đạn khói M-18
Lựu đạn M-26
Trang 112 Ứng dụng CNTT thiết kế nội dung giảng dạy bằng phần mềm powerpoit.
Việc thiết kế giáo án và giảng dạy trên máy tính bằng những đoạn phim minh họavới hình ảnh, âm thanh sống động, bài giảng của giáo viên có thể thu hút sự chú
ý và tạo hứng thú nơi học sinh Trong quá trình thực hiện, việc đánh giá và đưa ra
mô hình sử dụng và nguyên tắc khai thác tư liệu để đạt được hiệu quả trong giảngdạy "Bài 6: Kĩ thuật sử dụng lựu đạn", Giáo viên có nhiều thuận lợi hơn trong việc
tổ chức các hoạt động nhận thức cho học sinh so với phương pháp giảng dạytruyền thống Tuy nhiên, để có được một tiết học với 45 phút như vậy, người giáoviên phải tâm huyết, say mê sáng tạo tìm tòi, có những ý tưởng độc đáo nhằm thiết
kế một bài giảng đạt mức chuẩn, sinh động, kích thích được học sinh vào hoạtđộng nhận thức một cách chủ động thì giáo viên thường phải bắt đầu ý tưởng bàigiảng, phải thiết kế hình ảnh, các đoạn clip, các hiệu ứng âm thanh, hình ảnh phùhợp trong bài giảng, phải đảm bảo quy trình soạn giảng và sử dụng thủ pháp truyềnthông đa phương tiện theo mô hình của bài giảng dưới đây
* Bước 1: Xác định mục tiêu bài học:
- Kiến thức: Nhận biết được lựu đạn, biết được tính năng cấu tạo và nguyên lý chuyển động gây nổ của lựu đạn
- Kỹ năng: Biết cách bảo quản lựu đạn, biết thực hành được động tác đứng ném lựu đạn trúng đích
- Thái độ: Xây dựng thái độ chấp hành ngiêm quy tắc an toàn trong luyện tập và quyết tâm sử dụng có hiệu quả lựu đạn trong chiến đấu
* Bước 2: Xác định trọng tâm và kiến thức cơ bản
-Cần bám sát vào chương trình dạy học và sách giáo khoa bộ môn Cần phải đọcthêm tài liệu, sách báo tham khảo để mở rộng hiểu biết về vấn đề cần giảng dạy và tạokhả năng chọn đúng kiến thức cơ bản Việc chọn lọc kiến thức cơ bản của bài dạy học
có thể gắn với việc sắp xếp lại cấu trúc của bài để làm nổi bật các mối liên hệ giữa cácphần kiến thức của bài, từ đó rõ thêm các trọng tâm, trọng điểm của bài
- Xác định trọng tâm kiến thức bài học: Nhận biết các loại lựu đạn, các bộ phậnchính của lựu đạn, nguyên lý chuyển động của lựu đạn và cách bảo quản giữ gìn
vũ khí trang bị
- Các loại tranh, ảnh, hình vẽ, các bộ phận chính của lựu đạn Các đoạn clip vềchuyển động của lựu đạn khi nổ, cách ứng dụng thực tế của lựu đạn trong chiếnđấu Nhằm chuyển tải các kiến thức cơ bản của bài giảng một cách sinh động, dễhiểu, khắc sâu kiến thức về nhận biết, cấu tạo, tính năng chiến đấu của lựu đạn
* Bước 3:Xây dựng kịch bản dạy học.
-Xác định cấu trúc của kịch bản
-Chi tiết hóa cấu trúc của kịch bản:
+ Xác định các bước của quá trình dạy học
+ Xác định quá trình tương tác giữa thầy, trò và các đối tượng khác (phim, ảnh, text), hoạt động của thầy, trò và công cụ hỗ trợ
+ Xác định các câu hỏi, phản hồi trong các hoạt động
+ Hình dung(lắp ghép) thành tiến trình dạy học
Trang 12- Chuẩn bị kho tư liệu cần thiết cho giáo án: Giáo viên cần chuẩn bị hệ thống câuhỏi và nội dung cần thiết cho các hoạt động Phần kiến thức cốt lõi sẽ được trình bàymột cách ngắn gọn và cô đọng Khi soạn giáo án điện tử đó là nên hết sức thận trọngtrong việc chọn lựa Font chữ, màu chữ, cỡ chữ, màu nền của Slide Hình ảnh (tĩnh vàđộng), âm thanh, đoạn phim, sơ đồ, bảng biểu, các file flash … sử dụng để minh họahay theo hướng nguồn tri thức để giúp học sinh thực hiện hoạt động học tập Bướcnày xem như là bước lập dàn ý, giáo viên dễ dàng biến nó thành bài soạn, các
ý tưởng của bài dạy được trình bày dưới dạng các trang (slide) Việc xây dựng dàn
ý bài dạy dưới dạng các slide, điều quan trọng là luôn luôn vạch ra được mối liên
hệ hữu cơ về nội dung giữa các slide Nếu không chú ý điều này, giáo án điện tử dễtrở thành một tập các ảnh và chữ hơn là một bài soạn Các tư liệu có thể được tìm ởnhiều nguồn khác nhau, chúng ta có thể khai thác các đoạn phim này trên các trangweb (gdqp.edu.vn; thư viện điện tử; https://vi.wikipedia.org…) trên các trang webchúng ta có thể dễ dàng khai thác các thông tin và hỉnh ảnh, clip phục vụ cho việcthiết kế bài giảng Trong quá trình sưu tập tư liệu hình ảnh, âm thanh cần xác địnhmục đích sử dụng của từng hình ảnh hoặc ngữ liệu văn bản mà chúng ta định đưavào các slide Một điều lưu ý là hình ảnh và âm thanh đưa vào bài giảng nhất thiếtphù hợp với mục tiêu học tập mà học sinh cần đạt, hướng đến trọng tâm kiến thứccủa bài Việc lạm dụng hoặc sự thiếu chọn lọc hình ảnh, âm thanh trong khi biênsoạn sẽ gây nhiễu cho quá trình lĩnh hội kiến thức của học sinh.Khi cần sử dụngvào bài dạy giáo viên chỉ cần một đoạn phim ngắn khoảng một vài phút.Vậy giáoviên cần xử lí bằng cách nào? Lúc này ta phải dùng phần mềm trên máy vi tính đểcắt đoạn phim ấy Giáo viên có thể dùng một trong các phần mềm sau để cắt đoạnphim như: Movie Maker Online, ClipChamp, WeVideo, Online Video Cutter,Kizoa, FilmoraGo, Magisto, Adobe Premiere Clip Đối với hình ảnh sử dụng vàobài dạy cần phải đẹp mắt, rõ nét, tránh các hình ảnh bị nhòe khó quan sát và giảm
sự hấp dẫn, lôi cuốn của hình ảnh Để có hình ảnh rõ nét, ảnh đẹp giáo viên cầnứng dụng các phần mềm Photoshop hoặc phần mềm Paint để cắt dán hình ảnh
* Bước 4 : Xác định tư liệu cho các hoạt động
- Phim (video), ảnh (image), hoạt cảnh (animation)
- Tìm kiếm tư liệu
- Xử lý tư liệu
- Phân phối tư liệu cho mỗi hoạt động
* Bước 5 : Lựa chọn phần mềm công cụ và số hóa kịch bản dạy học
+ Lựa chọn phần mềm công cụ thích hợp
+ Cài đặt(số hóa) nội dung
Tạo hiệu ứng trong các tương tác Tạo hiệu ứng, liên kết các trang (slide) Tạohiệu ứng cho câu hỏi, đáp án, nội dung bài học, hình ảnh và tạo hiệu ứng cho cáctrang hiệu ứng các nội dung vừa phải, hợp lý, tránh việc lạm dụng gây mất tập trung
và tốn thời gian không cần thiết Để tạo hiệu ứng theo ý muốn, giáo viên làm như sau:Chọn đối tượng trên màn hình, vào chế độ Slide Layout, Custom Animation
Trang 13Trong Custom Animation, giáo viên tiếp tục chọn mục Add Effect, gồm có các chế
độ hiệu ứng :
+ Entrace : Các kiểu hiệu ứng xuất hiện
+ Emphasis : Các kiểu hiệu ứng đổi màu đối tượng
+ Exit : Các kiểu hiệu ứng biến mất đối tượng
+ Moon path: Các kiểu hiệu ứng chuyển động của đối tượng
Giáo viên có thể lựa chọn các hiệu ứng khác nhau Nếu không phù hợp thì tiếptục chọn lại theo ý thích nhưng phải hài hòa phù hợp với việc giảng dạy, khôngnên tạo hiệu ứng gây mất sự chú ý của học sinh
Liên kết nội dung, các trang trong giáo án: Việc liên kết khá đơn giản nhưng
có ý nghĩa rất quan trọng vì liên kết giúp giáo viên tích hợp các nội dung giúp tiếtkiệm diện tích trang khi soạn cũng như khi trình chiếu Liên kết các trang của giáo
án giúp bài giảng chặt hơn, bài giảng có tính liên tục Ngoài ra, liên kết giúp giáoviên khỏi phải quay lại trang trước khi đang dạy.Liên kết giúp giáo viên chủ động
về nội dung, giảm tải bài giảng, chủ động được thời gian trình chiếu Khi cần thiếtthể hiện nội dung khác có liên quan đến phần đang giảng
* Bước 6 : Chạy thử, chỉnh sửa và hoàn thiện
+ Trình diễn thử+ Soát lỗi
+ Kiểm tra tính logic, hợp lý của các thành phần+ Chỉnh sửa
+ Hoàn thiện+ Đóng góiTrên cơ sở xác định mục tiêu, nội dung thiết kế bài giảng hoàn thiện giáo ánđiện tử theo một trình tự các bước lên lớp Giáo viên cần thực hiện chạy lại cácslide để kiểm tra các lỗi chính tả, các hình ảnh, âm thanh cũng như hiệu ứng, cáchsắp xếp hình ảnh, video xem đã hợp lý hay không, để đảm bảo việc thiết kế đãtối ưu hóa các phương pháp dạy học phát huy được khả năng vận dụng bài giảngtương tác giữa thầy và trò theo ý tưởng của người dạy
Khi giảng dạy cần lưu ý: Nguyên tắc của việc sử dụng trực quan: nêu vấn đềtrước khi cho học sinh quan sát hình ảnh, các đoạn clip hay sơ đồ, bản đồ…trên cơ
sở đó giúp học sinh khai thác và rút ra kết luận Nếu làm ngược lại thì những tưliệu mà chúng ta đưa ra chỉ mang tính chất minh hoạ, không đem lại hiệu quả chobài học Để tạo nên hiệu quả, khi sử dụng các hình ảnh trực quan (không có âmthanh), sơ đồ, bản đồ… lời nói của giáo viên phải đi liền với các hiệu ứng để chokênh âm thanh và kênh hình ảnh luôn kết hợp nhuần nhuyễn với nhau
3 Sử dụng công nghệ thông tin thiết kế giáo án giảng dạy:
Khi giảng dạy "Bài 6: Kĩ thuật sử dụng lựu đạn", bài này gồm 2 loại: Lựu đạn ∅1 và lựu đạn Cần 97 Đây là loại vũ khí đánh gần, trang bị cho từng người trong chiến đấu, dùng để sát thương sinh lực địch bằng các mảnh gang vụn Khi giảng dạy bằng phương pháp thông thường nếu muốn học sinh hiểu tốt nội dung của bài thì buộc giáo viên phải tháo từng bộ phận của lựu đạn để giới thiệu, nhưng hầu hết tất
10