Sử dụng rubics trong dạy học lịch sử để phát triển năng lực cho học sinh ở trường THPT

Vì vậy, đề tài “Sử dụng Rubics trong dạy học Lịch sử để phát triển năng lực học sinh ở trường THPT” có tính mới, là những kinh nghiệm đúc rút trong thực tiễn dạy học có thể áp dụng rộng

PHẦN I: ĐẶT VẤN ĐỀ

I Lí do chọn đề tài.

Hiện nay chương trình giáo dục định hướng phát triển năng lực đã trở thành xuhướng giáo dục quốc tế Nhiều nước trên thế giới đã có sự thay đổi mạnh mẽ theohướng chuyển từ dạy học truyền thụ kiến thức sang dạy học phát triển năng lực ngườihọc Ở nước ta Đại hội XII của Đảng xác định: Tiếp tục đổi mới mạnh mẽ, đồng bộcác yếu tố cơ bản của Giáo dục - Đào tạo theo hướng coi trọng phát triển phẩm chất,năng lực của người học; hoàn thiện hệ thống giáo dục quốc dân theo hướng hệ thốnggiáo dục mở, học tập suốt đời và xây dựng xã hội học tập; đổi mới căn bản công tácquản lý Giáo dục - Đào tạo, bảo đảm dân chủ, thống nhất; tăng quyền tự chủ và tráchnhiệm xã hội của các cơ sở giáo dục; coi trọng quản lý chất lượng; phát triển đội ngũnhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục, đáp ứng yêu cầu đổi mới; đổi mới chính sách, cơchế tài chính, huy động sự tham gia đóng góp của toàn xã hội, nâng cao hiệu quả đầu

tư để phát triển Giáo dục - Đào tạo

Đổi mới chương trình giáo dục, đổi mới phương pháp dạy học và đổi mới đánhgiá là những phương diện thể hiện sự quyết tâm cách tân, đem lại những thay đổi vềhiệu quả giáo dục Và ở khía cạnh hoạt động, tất cả những đổi mới này đều được biểuhiện sinh động trong mỗi giờ học qua hoạt động của người dạy và người học Chính

vì thế những câu hỏi như: Làm thế nào để có một giờ học tốt? Đánh giá một giờ họctốt như thế nào cho chính xác, khách quan, công bằng luôn có tính chất thời sự và thuhút sự quan tâm của tất cả các giáo viên và cán bộ quản lý giáo dục Việc đổi mớigiáo dục hiện nay cũng tạo cơ hội cho giáo viên nâng cao chất lượng bộ môn, trong

đó có môn Lịch sử

Kiểm tra đánh giá kết quả học tập là một mắt xích quan trọng trong quá trình dạyhọc, đặc biệt đối với chương trình dạy học theo định hướng phát triển năng lực Bộcông cụ kiểm tra đánh giá chính xác, khoa học là thước đo mức độ đạt được của mụctiêu dạy học, tính hiệu quả của phương pháp dạy học, làm căn cứ điều chỉnh quá trìnhdạy học, làm đòn bẩy thúc đẩy sự tích cực của người học từ đó góp phần nâng caochất lượng giáo dục Do đó, đổi mới phương pháp dạy học phải gắn liền với đổi mớicác hình thức kiểm tra đánh giá Những năm gần đây, Rubric được khuyến khích sửdụng trong nhà trường như một bộ công cụ đánh giá công bằng, khoa học và đáng tincậy Đặc biệt, công cụ kiểm tra này phát huy được thế mạnh ở môn Lịch sử Song,việc vận dụng Rubric để xây dựng bộ công cụ đánh giá môn Lịch sử nhằm phát huynăng lực người học trong nhà trường phổ thông hiện nay diễn ra chưa thật đồng bộ vàhiệu quả

Từ những lí do trên, tôi đã chọn đề tài “Sử dụng Rubics trong dạy học Lịch sử

để phát triển năng lực cho học sinh ở trường THPT ” làm sáng kiến với mong

muốn chia sẻ những kinh nghiệm hiểu biết của mình tới đồng nghiệp, áp dụng vàothực tiễn dạy học để nâng cao chất lượng bộ môn.

II Mục đích nghiên cứu.

- Vận dụng Rubics nhằm nâng cao hiệu quả bài học

- Tạo sự hứng thú và yêu thích môn học, phát triển phẩm chất năng lực của học sinh

- Góp phần đổi mới phương pháp dạy học Lịch sử ở trường THPT

III Đối tượng và khách thể nghiên cứu.

- Phiếu Rubics trong dạy học lịch sử áp dụng cho nhiều bài học Lịch sử THPT

- Khách thể nghiên cứu: quá trình dạy học môn lịch sử ở trường THPT

- Đối tượng: học sinh THPT

IV Phương pháp nghiên cứu

- Nghiên cứu lí luận: nghiên cứu tài liệu, các công trình nghiên cứu về Rubics,phương pháp dạy học lịch sử, sách giáo khoa phổ thông, các chủ trương chính sáchcủa Đảng và Nhà nước về đổi mới giáo dục và đào tạo…

- Khảo sát ý kiến của giáo viên, của học sinh về sử dụng Rubics Dự giờ đồng nghiệp,trao đổi ý kiến với giáo viên, xây dựng hệ thống các câu hỏi, phiếu điều tra để điều trathực trạng

- Phương pháp thống kê toán học: sử dụng phương pháp thống kê toán học để xử líkết quả thực nghiệm để rút ra kết luận, chứng minh tính khả thi của đề tài

V Tính mới của đề tài.

Sử dụng Rubics trong dạy học đã được sử dụng và tiến hành ở nhiều môn học như

Lý, Hóa, Văn, Địa Trong tạp chí Giáo dục số 432/2018 có bài viết về “Thiết kế rubicsđánh giá bài viết văn thuyết minh của học sinh lớp 8” tác giả Trịnh Thị Lan- Đại học sưphạm Hà Nội Tạp chí Giáo dục số 2/ 2020 bài viết của Nguyễn Phương Liên về “ Thiết

kế và sử dụng Rubics trong dạy học Địa lí ở trường phổ thông”…Các bài viết chủ yếutrình bày sử dụng Rubics trong kiểm tra đánh giá

Vì vậy, đề tài “Sử dụng Rubics trong dạy học Lịch sử để phát triển năng lực

học sinh ở trường THPT” có tính mới, là những kinh nghiệm đúc rút trong thực tiễn

dạy học có thể áp dụng rộng rãi đối với các trường trung học phổ thông Sáng kiến chỉ

ra cách thức sử dụng Rubics trong định hướng học tập cho học sinh, sử dụng trongquá trình GV áp dụng phương pháp dạy học tích cực, góp phần đổi mới phương phápdạy học và kiểm tra đánh giá, nâng cao chất lượng bộ môn

PHẦN II: NỘI DUNG

I Cơ sở lí luận và thực tiễn

1 Cơ sở lí luận

1.1 Khái niệm đánh giá và tự đánh giá.

Khái niệm đánh giá được hiểu theo nghĩa chung nhất là quá trình thu thập , tổng

hợp và diễn giải thông tin hỗ trợ cho việc ra quyết định Đánh giá trong giáo dục làmột khái niệm rộng, nó được định nghĩa như một quá trình thu thập thông tin và sửdụng các thông tin này để ra quyết định về học sinh, chương trình, nhà trường và đưa

ra các chính sách giáo dục

Đánh giá trong lớp học là một thuật ngữ chung, đó là một quá trình thu thập,tổng hợp, diễn giải thông tin hay dữ liệu liên quan đến việc học tập và trải nghiệm củahọc sinh nhằm mục đích phát triển một sự hiểu biết sâu về điều gì học sinh biết, họcsinh hiểu và học sinh làm được, như là kết quả của sự trải nghiệm giáo dục của chínhcác em, để đư ra quyết định giáo dục liên quan đến học sinh Như vậy đánh giá baogồm tất cả các cách thức giáo viên thu thập và sử dụng các loại thông tin định tính,định lượng thu thập được trong quá trình giảng dạy trên lớp học nhằm đưa ra nhữngphán xét, nhận định, quyết định Các thông tin này cũng được chính học sinh sử dụng

để cải tiến học tập, đồng thời giúp giáo viên hiểu học trò mạnh điểm gì, yếu điểm gì…

để lập kế hoạch giảng dạy và điều chỉnh việc giảng dạy…phân loại, xếp hạng và thiếtlập một môi trường tương tác văn hóa xã hội giúp cho học sinh học tập tiến bộ hơn

Tự đánh giá là một quá trình đưa ra những quy định, tiêu chuẩn về hiệu suấtcông việc đạt được, sau đó đưa ra các phán đoán, nhận xét về kết quả và chất lượngcông việc dựa vào các tiêu chuẩn đưa ra Tự đánh giá là một quá trình, trong đó HSphản ánh và đánh giá chất lượng việc học tập của mình, đánh giá mức độ mà họ thểhiện các mục tiêu và các tiêu chí học tập được quy định rõ ràng, xác định điểm mạnh

và điểm yếu của bản thân, từ đó điều chỉnh việc học cho phù hợp”

1.2 Rubics và vai trò của Rubics trong dạy học Lịch sử.

1.2.1 Khái niệm Rubics

Rubics là bảng mô tả chi tiết có tính hệ thống (theo chuẩn, tiêu chí và mức)những kết quả (kiến thức, phẩm chất, năng lực) mà người học nên làm và phải làm đểđạt được mục tiêu cuối cùng khi thực hiện một nhiệm vụ học tập cụ thể

Rubics là hệ thống cho điểm mà giáo viên đặt ra để đánh giá các tiêu chí haythành quả công việc của học sinh Hệ thống này bao gồm các tiêu chí và thang điểm

cụ thể

Rubics hay còn gọi là bảng hướng dẫn, là bảng cung cấp những miêu tả hoặc cácchỉ số thực hiện chỉ từng mức độ hoàn thành nhiệm vụ ứng với các tiêu chí (đồng thời

là điểm số cho các tiêu chí ở mức đô đó)

Từ các khái niệm đó có thể hiểu Rubics là bảng thang điểm chi tiết mô tả đầy đủcác tiêu chí mà người học cần phải đạt được Do đó, Rubics là một công cụ đánh giáchính xác mức độ đạt chuẩn của học sinh và cung cấp thông tin phản hồi để họ tiến bộkhông ngừng

Tiêu chí là các chỉ số (những đặc trưng) của việc hoàn thành tốt nhiệm vụ Mộttiêu chí có các đăc trưng: phát biểu rõ ràng, ngắn gọn, quan sát được, mô tả hành vi,đươc viết để hoc sinh hiểu đươc

Trong một Rubics nên giới hạn số tiêu chí lớn hơn hoặc bằng 3 và nhỏ hơn hoặcbằng 10 Ở những đặc trưng của nhiệm vụ đó không cần đánh giá hết mọi chi tiết.Nhiệm vụ càng đơn giản thì số tiêu chí càng ít

1.2.2 Phân loại Rubics

Có hai Rubics được sử dụng trong quá trình dạy học: Rubics định tính và Rubicsđịnh lượng

- Rubics định tính/ tổng hợp cung cấp những hướng dẫn cho phép đánh giá tổngthể một sản phẩm hoặc việc thực hiện nhiệm vụ dựa trên cơ sở mức độ hoàn thiện vàhiệu quả của công việc nói chung Rubics tổng hợp có thể được xem như bản đánh giámột chiều bởi nó không đi sâu vào chi tiết các giai đoạn cụ thể của công viêc mà đánhgiá toàn bộ kết quả công việc Giúp GV đánh giá nhanh chóng, HS có cái nhìn kháiquát và tổng quan hơn

Ví dụ Rubics tổng hợp:

Rubics tổng hợp/ định tính

4 Hoàn thành tất cả các bài tập, chất lượng tốt, đúng hạn

3 Hoàn thành đầy đủ các bài tập, chất lượng tương đối tốt

2 Hoàn thành hầu hết các bài tập, còn mắc lỗi, đúng hạn

1 Hoàn thành được một số bài tập, còn mắc nhiều lỗi

0 Không thực hiện nhiệm vụ

- Rubics phân tích mô tả chi tiết các mức độ thực hiện cho từng công đoạn củanhiệm vụ, qua đó GV có thể đánh giá hoạt động của HS trên từng tiêu chí đã đề ra.Với Rubics phân tích, GV cho điểm từng thành phần sau đó cộng lại thành điểm tổng

Một Rubics phân tích thường có các nội dung: tiêu chuẩn đánh giá, chỉ số đánh giá,thang cấp độ đánh giá Cụ thể như sau:

Tiêu chuẩn đánh giá là những mục tiêu mà HS cần đạt

Chỉ số đánh giá cung cấp hướng dẫn chi tiết về những gì HS phải làm để chứngminh một kĩ năng, trình độ hoặc tiêu chuẩn đã đề ra Đồng thời nó cung cấp thông tinphản hồi cho HS

Ứng với từng chỉ số đánh giá là thang cấp độ đánh giá Thang này có thể quy vềđiểm số 1,2,3…hoặc các cấp độ như: Xuất sắc, trung bình, khá, yếu

Rubics phân tích mang ưu điểm là cung cấp chi tiết các thông tin cho GV, HS,lẫn phụ huynh về những điểm mạnh điểm yếu và sự tiến bộ trong quá trình học tậpcủa HS

Ví dụ Rubics phân tích: GV đưa ra kế hoạch dạy học dự án cho Bài 9 LS 12:

Cách mạng khoa học công nghệ và xu thế toàn cầu hóa Hoạt động tìm hiểu về tácđộng của Cách mạng khoa học công nghệ và Xu thế toàn cầu hóa

Ý tưởng dự án như sau: GV chia lớp thành 3 nhóm mô phỏng các hoạt cảnh Táoquân, dân hỏi bộ trưởng trả lời…để thực hiện tác động của CMKHCN và toàn cầuhóa: Nhóm 1 đóng vai với chủ đề: Thiên đình với vấn đề môi trường và biến đổi khíhậu Nhóm 2: chủ đề: Chiến tranh và vũ khí hủy diệt- Thông điệp từ tương lai Nhóm3: về chính sách khoa học – công nghệ và đối ngoại của nước ta theo hình thức “Dânhỏi bộ trưởng trả lời”.…

Phiếu đánh giá sản phẩm của HS được GV thiết kế kèm theo dự án này như sau:Tiêu chí Xuất sắc (4) Khá(3) Trung bình(2) Yếu (1)

Ý tưởng hay cótính giáo dục vàkhoa học Có sưđầu tư gây chú

ý cho ngườixem

Ý tưởng tươngđối hay Có sựđầu tư

Ý tưởng sơsài

được nét riêngcho sản phẩm

Ít đầu tư

Nôi dung

Thể hiện đầy đủtác động tích cực

và tiêu cực củaCMKHCN

Thể hiện đượcmột phần tácđộng tích cực

và tiêu cựccủaCMKHCN

Chỉ thể hiện tácđộng tích cựchoặc tiêu cực…

Chưa thể hiệnđược tác độngcủa

CMKHCNHình thức Nôi dung được Các nội dung Nội dung sắp Các nội dung

sắp xếp một cáchlogic, chặt chẽ,làm nổi bật đượcnhững thông tinchính xác của đềtài.

Kĩ thuật xử lícông nghệ tốt

Âm thanh hìnhảnh phù hợp, hấpdẫn

được sắp xếplogic nhưngchưa làm nổibật được thôngtin chính

Có đầu tư về kĩthuật

xếp thiếu logics,chưa thể hiện rõthông tin cầnchuyển tải Ítđầu tư về kĩthuật

sơ sài, khôngkhoa học.Không có sựđầu tư

Khả năng

diễn xuất

Tự nhiên, nhậpvai tốt, lời thoạisinh động, phùhợp gây hứng thúcho người xem

Tự nhiên, nhậpvai khá tốt,tương đối hấpdẫn, lời thoạiphù hợp

Thiếu tự nhiên,diễn chưa tậptrung, lời thoạichưa hợp lí

Nhập vaigượng gạo,chưa nghiêmtúc, lời thoạichưa hợp lí

Hợp tác

Sản phẩm mangtính tập thể cao

Hợp tác tốt, phâncông công viêchợp lí, tạo đượchiệu quả cao trongcông việc

Sản phẩm mangtính tập thể

Hợp tác tươngđối tốt, phâncông công viêckhá hợp lí, tạohiệu quả chocông việc

Sản phẩm chưathể hiện rõ tínhtập thể Hợp tácchưa cao, phâncông chưa hợp

lí Hiệu quảcông việc chưacao

Sản phẩmmang tính cánhân Hợp táckém, phâncông côngviệc chưa hợplí

1.2.3 Vai trò của Rubics trong dạy học Lịch sử

Rubics là một công cụ đánh giá được sử dụng khá phổ biến trong thực tiễn giáodục và dạy học hiện nay Rubics là bảng mô tả chi tiết có tính hệ thống các tiêu chíđánh giá theo các mức độ khác nhau để đạt được mục tiêu cuối cùng khi thực hiệnmột nhiệm vụ cụ thể Các Rubics dùng trong dạy học được thiết kế cho các mục đíchđánh giá khác nhau, song đều dựa trên một nguyên tắc chung: so sánh, đối chiếu,kiểm chứng kết quả đạt được với các chuẩn và tiêu chí đã được thống nhất xây dựngtrước khi thực hiện hoạt động

Rubics được sử dụng như một công cụ đánh giá, tự đánh giá và cùng đánh giáđối với người học lẫn người dạy KTĐG thường dưới hình thức GV đánh giá HS, íttạo cơ hội cho HS đánh giá lẫn nhau hoặc HS tự đánh giá kết quả học tập của mình

Vì vậy với bảng Rubics, HS dễ dàng, chủ động lập kế hoạch học tập cho bản thân khi

tiếp cận với bài học Quá trình dạy học từ đó trở nên tích cực hơn dưới sự định hướngcủa Rubics Mặt khác, HS được hình thành động cơ học tập đúng đắn, nhận ra những

ưu điểm, hạn chế của bản thân khi so sánh đối chiếu sản phẩm do bản thân lập ra vớicác tiêu chí đánh giá

Nhờ có các mô tả chi tiết theo các mức độ cần đạt, HS luôn theo dõi sự tiến bộcủa bản thân, bạn cùng học, nhóm học tập Mặt khác, căn cứ vào tiêu chí được mô tả,

HS có thể giúp cung cấp cho GV những thông tin phản hồi kịp thời, chính xác về mức

độ lĩnh hội kiến thức, kĩ năng của bản mình

Ngược lại thông qua Rubics, GV cũng có được những thông tin đánh giá mộtcách khách quan, chính xác giúp kiểm soát chăt chẽ sự tiến bộ của HS để có các biệnpháp hỗ trơ kịp thời Đối với GV, Rubics đươc sử dụng làm công cụ để xác lâp mụctiêu, cụ thể hóa các tiêu chí dạy học đối với GV Rubics hỗ trợ GV thực hiện tốt việcKTĐG

Rubics không chỉ với vai trò là công cụ đánh giá viêc học tập cụ thể mà còn có ýnghĩa thúc đẩy quá trình phát triển năng lực toàn diện của HS Nhờ sử dụng Rubisckhoảng cách giữa GV và HS, giữa việc dạy và việc học có thể được thu hẹp lại.Rubics giúp cho việc học trở nên rõ ràng hơn, có mục đích, có tổ chức và kiểm soátđược HS có thể sử dụng Rubics để tự kiểm tra viêc học, tự đánh giá bài làm củamình Điều này đặc biệt quan trọng trong việc giúp HS trở nên có kế họach, có tổchức hơn và biết tự mình cải tiến chất lượng học tập của bản thân

2 Cơ sở thực tiễn.

2.1 Thực trạng nhận thức của giáo viên về sử dụng Rubics vào dạy học.

Để có cơ sở thực tiễn cho việc ứng dụng Rubics ở trường THPT đạt hiệu quảcao, tôi đã tiến hành điều tra về nhận thức, mức độ sử dụng của 12 giáo viên dạy lịch

sử ở 3 trường THPT trên địa bàn bao gồm: trường THPT Phan Thúc Trực, THPTNam Yên Thành, THPT Yên Thành 2, THPT Bắc Yên Thành

( PHỤ LỤC 1) Kết quả thu được như sau:

A Mức độ nhận thứcRất cần thiếtCần thiếtKhông cần thiết

930

75250

B Các lí do

- Kích thích hứng thú học tập của học sinh 12 100

- Phát huy tính tích cực, độc lập sáng tạo của học sinh

- Đảm bảo khách quan trong đánh giá

- Chuẩn bị công phu mất thời gian

- Việc học tập của HS được rõ ràng có tổ chức

12121212

100100100100

Bảng 1: Kết quả khảo sát mức độ nhận thức của giáo viên về sử dụng Rubics trong

Bảng 2: Mức độ sử dụng bảng Rubics của GV trong dạy học Lịch sử.

Để tìm hiểu về mức độ hứng thú của HS đối bảng Rubics mà GV thường sửdụng tác giả đã tiến hành điều tra 100 HS khối 10,11,12 của 3 trường THPT ở trên địabàn kết quả thu được như sau:

Rất thích Thích Bình thường Không thích

Bảng 3: Mức độ hứng thú của HS với bảng Rubics.

Qua số liệu điều tra trên tôi thấy:

- Về phía giáo viên: 100%(12/12) GV được khảo sát đều khẳng định sự cần thiết

cả việc sử dụng Rubics trong dạy học Các GV đã có nhận thức đúng đắn về tác dụngcủa Rubics: 100%(12/12) GV đều cho rằng Rubics kích thích hứng thú trong học tập,phát huy tính tích cực, độc lập sáng tạo của HS, 100% (12/12) GV cho rằng phươngpháp này đảm bảo khách quan trong đánh giá 100%(12/12) GV đều cho rằng nếuthực hiện Rubics thì việc học của HS trở nên rõ ràng có tổ chức

Tuy nhiên qua số liệu điều tra ở bảng 2 cho thấy chỉ có 42%(5/12) GV được hỏi

là thỉnh thoảng sử dụng Rubics trong quá trình dạy học, 58%( 7/12) GV không sử

dụng, còn sử dụng thường xuyên không có GV nào Điều này cho thấy giữa nhậnthức, thái độ và hành động thực tế của GV còn có khoảng cách khá xa Đây cũng lànguyên nhân dẫn đến việc cải tiến, đổi mới PPDH, KTĐG còn gặp nhiều khó khăn

- Về phía học sinh: Qua điều tra tôi thấy hầu hết các em rất thích thú khi được sửdụng Rubics trong giờ học 85% HS rất thích và 15 % HS thích GV sử dụng Rubicstrong giờ học Lịch sử Như vậy đây là một thuận lợi để giáo viên có thể áp dụngphương pháp này trong xu thể đổi mới PPDH, KTĐG hiện nay Tuy nhiên trong quátrình dạy học giáo viên rất ít khi sử dụng Rubics, nếu có thì cũng chỉ trong các tiếtthao giảng hoặc sinh hoạt chuyên đề Qua tìm hiểu tôi thấy nguyên nhân của thựctrạng trên là do:

Các GV cho rằng sử dụng Rubics đòi hỏi đầu tư nhiều công sức, chuẩn bị mấtthời gian Không phải nội dung nào cũng sử dụng Rubics một cách hiệu quả, giáoviên phải mất thời gian thiết kế, chuẩn bị

Năng lực, kĩ năng vận dụng Rubics còn hạn chế, nhiều GV còn đang lúng túngchưa biết vận dụng Rubics vào bài nào, tiến hành ra sao…đó là những nguyên nhânlàm cho giáo viên chưa mạnh dạn sử dụng Rubics trong dạy học

Khả năng hợp tác của các HS cũng làm giảm hiệu quả sử dụng công cụ này, các

em chưa chủ động khi tham gia hoạt động nhóm

Thực tế đó cho thấy việc áp dụng Rubics trong dạy học Lịch sử là hết sức cầnthiết GV và HS đều hứng thú với Rubics song vẫn gặp những khó khăn vướng mắctrong quá trình thực hiện Với tư cách một giáo viên Lịch sử, tôi cho rằng mình cầnphải có trách nhiệm, với một phạm vi nhỏ hơn – đó là làm cho học sinh yêu thích mônLịch sử Để làm được điều đó, trước hết bản thân giáo viên phải thay đổi Để mônLịch sử không khô khan, tôi đưa các phương pháp dạy học tích cực và kết hợp cáccông cụ đánh giá vào giáo án; để trong mỗi giờ học Lịch sử, học sinh sẽ chủ động tiếpnhận kiến thức, sáng tạo Thực tiễn đó là cơ sở để tôi triển khai và thực hiện đề tàitrong quá trình dạy học

II Sử dụng Rubics trong dạy học lịch sử ở trường THPT phát triển năng lực cho học sinh.

Để nâng cao hiệu quả dạy học bộ môn, tác giả tiến hành áp dụng Rubics trong batrường hợp: trước khi tiến hành một bài học, một chương, hoặc trong quá trình thựchiện một hoạt động học tập, hoặc trong khi kiểm tra đánh giá theo hướng phát triểnnăng lực của học sinh Rubics nhằm hướng tới tạo hứng thú cho học sinh, phát huynăng lực sáng tạo, tích cực chủ động của người học Để thực hiện Rubics có hiệu quả

GV cần đảm bảo các nguyên tắc

1 Nguyên tắc thiết kế Rubics trong dạy học lịch sử.

- Lý tưởng hóa: mô tả các tiêu chí phải được diễn đạt theo phổ dài đi từ mức caonhất đến mức thấp nhất hoặc ngược lại.

- Phân hóa: các mô tả tiêu chí cần phải chỉ ra được ranh giới (sự khác biệt) giữacác mức/ cấp độ hoàn thành đối với từng HS và giữa các HS với nhau

- Khách quan hóa: các mô tả tiêu chí cần phải thể hiện được hết các đặc tính,khía cạnh của hoạt động hoặc kết quả sản phẩm thực hiện (theo mục tiêu), bởi tiêu chíđánh giá chính là sự diễn đạt lại mục tiêu một cách cụ thể

- Kích thích tạo động lực phát triển: các mô tả tiêu chí cần phải chỉ ra đượcnhững định hướng mà GV/ HS cần hướng tới để thực hiện mục tiêu, giúp GV/ HS tựđánh giá, đánh giá và cùng đánh giá

2 Cách thức sử dụng Rubics trong dạy học Lịch sử.

2.1 Sử dụng Rubics để định hướng, lập kế hoạch, xây dựng động cơ học tập.

Rubics được sử dụng như một bản hướng dẫn mô tả chi tiết, rõ ràng về một mụctiêu cần hướng tới, nhiệm vụ cần thực hiện để đạt kết quả tốt nhất Từ đó người học

dễ dàng, chủ động lập kế hoạch cho bản thân ngay từ khi bắt đầu môn học, chương,hoăc bài Trong quá trình triển khai dạy học, GV và HS có thể điều chỉnh các mô tảtrong Rubics cho phù hợp với năng lực và tiến độ học tập của HS (nâng/ giảm độ khó,điều chỉnh bổ sung các tiêu chí) Mặt khác HS sẽ hình thành động cơ học tập đúngđắn, có trách nhiệm hơn thông qua nhận ra những điểm mạnh, điểm yếu của bản thânkhi so sánh với các kết quả đạt được tại các thời điểm hoàn thành khác nhau với cáctiêu chí mô tả trong Rubics

Quy trình thiết kế bộ tiêu chí

- Giai đoạn chuẩn bị: nghiên cứu nội dung SGK, chuẩn KT, sách GV

- Quy trình thiết kế:

B1: Xác định đối tượng đánh giá ( sức học hiện tại của HS)

B2: Dựa vào sách chuẩn KTKN môn lịch sử để xác định mục tiêu của chương/bài

B3: Xác định nhiệm vụ đánh giá

B4: Xác định loại Rubics cần xây dựng: rubics định tính hay định lượng

B5: Xây dựng bộ tiêu chí

B6: Viết mô tả chi tiết cho từng thang đánh giá

B7: Rà soát, kiểm tra, chỉnh sửa

Trong quá trình dạy học những năm gần đây, nhóm chuyên môn trường tôi đã ápdụng có hiệu quả Rubics trong dạy ôn thi tốt nghiệp THPT Đó là kết quả thi TNTHPT năm học 2019 - 2020 đã tăng lên 45 bậc, còn trong kì thi khảo sát đợt 1 của Sởnăm học 2020-2021 trường tôi tăng 50 bậc so với năm học 2018 - 2019 Một trongnhững giải pháp mà chúng tôi sử dụng để nâng cao chất lượng ôn thi là trước khi họcmột chương, hoặc một bài, GV xây dựng bảng tiêu chí (Rubics) GV phát Rubics cho

HS trước khi tiến hành tiết dạy Kết thúc buổi học, giáo viên đưa bảng Rubics vềnhững yêu cầu được đặt ra trong mục tiêu bài học Học sinh sẽ làm việc cá nhân và tựđánh giá những điều mình đã làm tốt Học sinh làm việc theo cặp đôi và kiểm chứngphần đánh giá của bạn mình Giáo viên sẽ gọi một học sinh bất kỳ, yêu cầu học sinhtrình bày nội dung tự đánh giá và giải thích trước lớp Cách làm này giúp phát triển kĩnăng tự đánh giá của học sinh, đồng thời rèn luyện kĩ năng diễn đạt, giải thích, thuyếtphục người khác để bảo vệ quan điểm cá nhân Đồng thời khi phát phiếu Rubics chocác em GV rèn luyện cho các em thói quen nghiên cứu nội dung bài học trước khi đếnlớp

Ví dụ: Trước khi dạy Chương III- LS 12: Việt Nam từ 1945- 1954 GV xây

dựng bảng tiêu chí Rubics và phát cho HS, sau khi học xong chương III, HS dựa trênbảng tiêu chí đã cho để đối chiếu với những kiến thức HS thu nhận được qua bài học.Bảng tiêu chí kiến thức Chương III được xây dựng như sau:

- Phân tích đượcđường lối khángchiến chống thực dânPháp

+ Âm mưu của thực dân Pháptrong chiến dịch Việt Bắc

+ Hoàn cảnh, diễn biến,ýnghĩa của các chiến dịch:

Việt Bắc thu-đông 1947,Biên giới thu-đông 1950

+ Các kế hoạch chiến tranh

Trungbình

+ Sách lược của Đảng tronggiải quyết mối quan hệ vớiTHDQ và Pháp sau cáchmạng tháng Tám 1945.

+ Đường lối kháng chiếnchống Pháp của Đảng+ Cuộc kháng chiến toànquốc diễn ra đầu tiên ở các

+ Chiến dịch ta giành thế chủđộng trên chiến trường

Khá

So sánh các chiến dịch: ViệtBắc thu - đông 1947, Biêngiới thu - đông 1950

- Phân tích biện pháp ngoạigiao thời kì 1945-1946 củaĐảng và chủ tịch HCM

Rút ra bài học cho quan hệngoại giao đất nước hiện nay

từ cuộc đấu tranh ngoại giaothời kì 1946- 1954

Xuấtsắc

Nhóm chuyên môn xây dựng bảng Rubics cho nội dung ôn thi TN THPT

Từ thực tiễn hiệu quả của việc sử dụng Rubics, tác giả đề xuất cách sử dụng như sau:Bước 1: HS lắng nghe GV giải thích bảng Rubics trước khi giao nhiệm vụ họctập cho học sinh

Bước 2: Trước tiết học, HS ở nhà đọc và soạn bài trước dựa trên bảng Rubics.Trong quá trình chuẩn bị bài nếu có thắc mắc hoặc không hiểu phần nào thì tô đậmchỗ đó để vào lớp trao đổi với GV

Bước 3: Khi đến tiết học thì bắt buộc phải đem theo bảng Rubics Trong quátrình học thì bám sát Rubics, HS sẽ hỏi, trao đổi với GV về những vướng mắc xáy rakhi tiếp nhận bài mới

Bước 4: Sau tiết học, về nhà HS sẽ học bài, ôn bài dựa trên bảng Rubics đã được

bổ sung trong giờ học trên lớp

2.2 Rubics được sử dụng để hỗ trợ thúc đẩy quá trình dạy học tích cực.

PPDH tích cực là khái niệm để chỉ những phương pháp giáo dục hướng tới việchoạt động hóa, chủ động hóa nhận thức của người học, nghĩa là tập trung vào tính chủđộng sáng tạo của người học chứ không phải tập trung vào phát huy tính chủ động củangười dạy

Khi áp dụng các phương pháp giảng dạy tích cực, giờ giảng của mỗi giáo viêntrở nên sinh động, hấp dẫn và có ý nghĩa HS là trung tâm nhưng vai trò, uy tín của

GV được đề cao hơn Bên cạnh đó, khả năng chuyên môn của GV sẽ tăng lên nhờ áplực của phương pháp, bởi nội dung kiến thức của từng giờ giảng phải được cập nhậtliên tục để đáp ứng các câu hỏi của HS trong thời đại thông tin rộng mở.

Dạy học là quá trình trao đổi kiến thức giữa GV và HS Nếu GV chỉ thuyết trình,

có gì nói nấy thì những gì GV giảng chỉ là kiến thức một chiều Có thể HS đã biếtnhững kiến thức ấy, hay đó là những nội dung không hữu ích đối với cuộc sống hiệntại và tương lai của các em GV phải luôn đổi mới bài giảng cũng như phong cáchđứng lớp Mối quan hệ GV- HS sẽ trở nên gần gũi, tốt đẹp qua việc giải quyết các tìnhhuống liên quan đến nội dung bài học và cuộc sống của HS

Khi GV dạy học bằng phương pháp dạy học tích cực, HS thấy được học chứkhông bị học HS được chia sẻ những kiến thức và kinh nghiệm của mình đồng thờivới việc bổ sung những kiến thức, kinh nghiệm không chỉ từ người thầy mà còn từchính các bạn trong lớp HS hạnh phúc khi được học, được sáng tạo, được thể hiện,được làm Dạy bằng phương pháp giảng dạy tích cực chính là tìm mọi cách giúp HSđược chủ động trong việc học, cho các em được làm việc, được khám phá tiềm năngcủa chính mình GV cần giúp các em có được sự tự tin, có trách nhiệm với bản thân

để từ đó chia sẻ trách nhiệm với cộng đồng

Từ các chuẩn cần đạt, mục tiêu nhiệm vụ cần triển khai, giáo viên và học sinh cóthể thiết kế Rubics trong suốt quá trình học tập: trước, trong và sau khi thực hiệnnhiệm vụ học tập như một bảng kiểm mục các hoạt động đặc thù của bài học Rubics

có thể được sử dụng linh hoạt trong các hình thức tổ chức dạy học đa dạng như: làmviệc nhóm, tham quan thực tế, tự học, tự nghiên cứu…Thiết kế hoạt động học tập kèmtheo sử dụng phiếu tự đánh giá Rubics tăng cơ hội được sẻ chia, hợp tác giữa cácnhóm thành viên trong học tập, giữa các cá nhân với nhau, giúp người học rèn nănglực tư duy bậc cao, tạo môi trường học tập thân thiện…Để đánh giá một hoạt độnghọc tập hiệu quả, tác giả thường sử dụng Rubics phân tích trong quá trình dạy học.Rubics phân tích đưa ra được các chi tiết trong tiến trình thực hiện sản phẩm của HS,

có thể xem được những điểm mạnh, điểm yếu của các em

Quy trình thiết kế:

B1: Xác định tiêu chí đánh giá cho rubics, các tiêu chí phải gắn với mục tiêuđánh giá và dễ đo lường

B2: Xác định mức điểm cho từng tiêu chí đánh giá

B3: Xác định mức độ đánh giá và gia tăng các mô tả cụ thể cho mỗi mức độ Cácmức độ được xây dựng trên nguyên tắc công khai, phân hóa và dễ đo lường nhằmhướng tới khả năng đánh giá, tự đánh giá, đồng đánh giá của cả GV và HS

Trước tiên, đây là sẽ là bảng thiết kế các chuẩn đánh giá giúp cho học sinhmường tượng trước về sản phẩm của mình để lên ý tưởng và lập kế hoạch cho hoạtđộng Hay nói cách khác, khi HS sử dụng Rubric, các em sẽ hình dung một cách rõnét về những gì mà giáo viên đòi hỏi, kỳ vọng đạt được ở mình, cụ thể ở năng lựctrình bày sản phẩm từ đó sẽ chủ động hơn khi giải quyết các vấn đề học Trong quátrình hoạt động, việc đối chiếu và theo dõi rubric sẽ giúp học sinh thực hiện đúnghướng, không chệch ra khỏi các yêu cầu và mục tiêu của đề bài Bên cạnh đó, GV và

HS có thể bổ sung và điều chỉnh Rubric sao cho phù hợp với năng lực và tiến độ thực

tế của người học Thậm chí, giáo viên có thể sử dụng Rubric như một phương tiện dạyhọc bằng cách hướng dẫn học sinh tự thiết kế các Rubric tương tự để tự đánh giá cáchoạt động nhằm kiểm soát mức độ thành thục của các kỹ năng

Ví dụ 1: Dạy chủ đề Xã hội cổ đại Phương Đông ( LS10- CB), GV tổ chức cho

HS tìm hiểu về những thành tựu văn hóa của các quốc gia Phương Đông cổ đại bằnghình thức vẽ tranh hoặc làm các mô hình…Để đánh giá sự chuẩn bị và trình bày củacác nhóm GV chuẩn bị phiếu đánh giá báo cáo nhóm và tổ chức cho các nhóm đánhgiá chéo nhau

Một số sản phẩm của các nhóm về những thành tựu văn hóa Phương Đông

PHIẾU ĐÁNH GIÁ THIẾT KẾ SẢN PHẨMNhóm/ Cá nhân thực hiện: Ngày: … Nhóm đánh giá/Cá nhân đánh giá:………

đa

HS chođiểm

GV chođiểm

Tổ chức thông tin logic, chặt chẽ 1

Làm nổi bật được những ý chính, trọng tâm của yêu

cầu

1

Thể hiện sự linh hoạt, sáng tạo trong cách trình bày 1

Vận dụng tốt quy trình trình bày một bản báo cáo 0,5

Cách trình bày thu hút người nghe 0,5

Sử dụng phương tiện thiết bị hiệu quả 1

Thiết lập bảng tiêu chí đánh giá như trên làm cho việc đánh giá trở nên kháchquan, minh bạch Mặt khác HS được tham gia vào quá trình đánh giá kết quả học tậpcủa mình, điều này làm cho HS phát huy được tinh thần trách nhiệm và tính tích cựctrong học tập

Ví dụ 2: Sau khi học về cuộc khai thác thuộc địa lần 1 của thực dân Pháp trong

bài 22 Xã hội Việt Nam trong cuộc khai thác thuộc địa lần thứ nhất của thực dân

Pháp, Lịch sử 11 - Ban cơ bản Giáo viên chia sẻ với học sinh về tác động của cuộc

khai thác thuộc địa đối với nền kinh tế xã hội Việt Nam; đưa ra 2 quan điểm về cuộckhai thác này

Quan điểm 1: Có ý kiến cho rằng cuộc khai thác này là một cuộc khai hóa vănminh cho dân tộc Việt Nam lạc hậu

Quan điểm 2: Có ý kiến cho rằng cuộc khai thác này là một cuộc khai thác, vơvét bóc lột tàn bạo Việt Nam của người Pháp

- Giáo viên giao bài tập cho học sinh về thiết kế 2 bìa sách của 2 cuốn sách theo 2quan điểm trên

- Học sinh làm việc cá nhân thiết kế thiết kế bìa sách, lựa chọn 1 trong 2 quan điểmcho cuốn sách của mình

Học sinh trưng bày sản phẩm

- Học sinh hoàn thiện sản phẩm bìa sách phản ánh quan điểm mà mình lựa chọn Sau

đó giáo viên sẽ tổ chức để học sinh trình triển lãm bìa sách trong không gian lớp học.Giáo viên trao đổi với học sinh, yêu cầu học sinh lí giải vì sao mình chọn quan điểm

1, vì sao chọn quan điểm 2 và đưa ra những dẫn chứng để bảo vệ cho quan điểm củamình Nếu học sinh đưa ra được dẫn chứng bảo vệ cho quan điểm của mình, giáo viên

có thể cho điểm khuyến khích học sinh

- Giáo viên hướng dẫn học sinh đánh giá lẫn nhau bằng các phiếu đánh giá chéo (theomẫu dưới đây)

PHIẾU ĐÁNH GIÁ THIẾT KẾ BÌA SÁCHNhóm/ Cá nhân thực hiện: Ngày: … Nhóm đánh giá/Cá nhân đánh giá:………

điểm

GV chođiểm

1 Lựa chọn thông điệp tên bìa sách ý nghĩa 5

2 Bố cục hài hòa, tạo được ấn tượng với

3 Lựa chọn hình ảnh bìa sách ấn tượng 2

Một số sản phẩm thiết kế bìa sách của HS

Ngoài ra để đánh giá hoạt động nhóm, GV sử dụng bảng tiêu chí như sau:

PHIẾU ĐÁNH GIÁ HOẠT ĐỘNG CỦA NHÓM

(do GV đánh giá hoạt động của các nhóm)Nhóm: ………… ngày…… tháng……năm…….

Điểm đạt được

Ghi chú

2 Tổ chức làm việc nhóm: phân công tổ trưởng, thư kí;phân công công việc; kế hoạch làm việc…. 1

3 Các TV tham gia tích cực vào hoạt động nhóm 1,5

4 Tạo không khí vui vẻ và hòa đồng giữa các TV trong

Nhóm không báo cáo:

+ Lắng nghe và chú ý các nhóm báo cáo

+ Đưa ra được câu hỏi cho nhóm báo cáo, GV

2,5

6 Thực hiện tốt các yêu cầu trong phiếu làm việc 2,5

Ví dụ 4: Khi dạy học bài 18, SGK lịch sử lớp 11, GV tổ chức cho HS thực hiện

dự ándưới hình thức tổ chức một cuộc triễn lãm với chủ đề “Những thăng trầm của

lịch sử thế giới hiện đại ( 1917- 1945) qua hình ảnh” Trước khi tiết học diễn ra GV

triển khai dự án sau tiết học Bài 15: Phong trào cách mạng ở Trung Quốc và Ấn Độ

(1918-1939) để HS có thời gian chuẩn bị Quá trình tiến hành dạy học dự án được tiến

hành theo các bước sau:

Trước khi buổi triễn lãm diễn ra:

- GV giới thiệu cho HS về chủ đề của dự án “Những thăng trầm của lịch sử thế giới hiện đại ( 1917- 1945) qua hình ảnh” và yêu cầu của buổi triển lãm hình ảnh này

là làm nổi bật những sự kiện LS chính tạo ra những chuyển biến mới của tình hình thếgiới trong giai đoạn đầu của thời kì hiện đại

- Phân công nhiệm vụ cho các nhóm:

+ Nhóm 1: Nhiệm vụ: Xây dựng kịch bản chương trình, làm bảng tin và xâydựng các ấn phẩm quảng cáo giới thiệu về cuộc triễn lãm

+ Nhóm 2: Tổ chức cuộc triễn lãm qua hình ảnh để giới thiệu về thắng lợi củaCách mạng tháng Mười Nga, công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội của nhà nước XôViết và những chuyển biến của phong trào cách mạng thế giới trong giai đoạn 1917 -1945

+ Nhóm 3:Tổ chức cuộc triễn lãm qua hình ảnh để thiệu về những giai đoạnphát triển thăng trầm của chủ nghĩa tư bản trong những năm 1917 - 1945 vànhững nét chính của cuộc chiến tranh thế giới lần thứ hai (1939 - 1945)

+ Nhóm 4: Làm một đoạn video ngắn giới thiệu về những tác động của cụcdiện thế giới trong giai đoạn 1917 -1945 đến cách mạng Việt Nam

Nhiệm vụ của mỗi nhóm là vận dụng các kiến thức đã học, kết hợp với sự hỗ trợcủa các phương tiện công nghệ để hoàn thành các sản phẩm mà GV yêu cầu và tổchức trưng bày, giới thiệu sản phẩm trong buổi triễn lãm; tiến hành nhận xét, đánh giáchất lượng sản phẩm của các nhóm với nhau

- Một số điểm lưu ý về yêu cầu cần đạt trong sản phẩm của các nhóm:

+ Bảng tin, ấn phẩm: giới thiệu về những đặc điểm nổi bật của tình hình thế giớitrong giai đoạn 1917 - 1945; thông báo về chương trình triển lãm và mời các bạntham dự Có thể thiết kế dưới hình thức catalog để phát cho khách mời nhằm giớithiệu mục đích và nội dung chính của buổi triển lãm

+ Các hình ảnh được lựa chọn triển lãm là những hình ảnh tiêu biểu, thể hiện đượcnhững tầng ý nghĩa khác nhau về tác động của những sự kiện LS đến tình hình thế giớitrong giai đoạn 1917 - 1945 Tránh việc liệt kê lại những diễn biến của các sự kiện

+ Đoạn phim về tác động của cục diện lịch sử thế giới hiện đại (1917-1945) đếncách mạng Việt Nam cần thể hiện rõ sự đối sánh và tác động của những sự kiện lịch

sử thế giới cụ thể đến tiến trình phát triển của các mạng Việt Nam

- Các nhóm ký kết hợp đồng học tập với GV, GV giải đắp những thắc mắc vềphía HS: cách tổ chức, nội dung triển khai, các kênh thông tin HS có thể khai thác vàcác phương tiện công nghệ HS có thể vận dụng

HS tham khảo cuốn Sử dụng tranh biến họa trong dạy học lịch sử ở trường

THPT của nhóm tác giả Nguyễn Văn Ninh (chủ biên); tìm kiếm thêm về các tranh

biếm họa trên mạng; Sử dụng Word/Power Point//Publisher để thiết kế thiệp mời, ấnphẩm; sử dụng Proshow Gold/ Proshow Producer để thiết kế đoạn phim

- GV hướng dẫn HS lập kế hoạc nhóm, kế hoạch làm việc trong thời gian thực

hiện dự án và thường xuyên kiểm tra tiến độ, hỗ trợ và đôn đốc HS thực hiện

- Trong quá trình thực hiện dự án, để phát huy được năng lực của từng nhóm đốitượng HS, GV cần chia đều những HS tiếp thu chậm vào các nhóm, dành nhiều thờigian để làm việc riêng với những học sinh này, đồng thời cũng dự kiến tổ chức nhữnghoạt động bổ trợ riêng để hỗ trợ các em trong quá trình thực hiện Đối với những họcsinh giỏi, năng khiếu, GV cần giao những nhiệm vụ mang tính thách thức cao (điềukiển, tổ chức hoạt động trong lớp, kèm cặp hướng dẫn HS yếu), tạo cơ hội cho HSđược đưa ra các tình huống, câu hỏi vấn đề và cách thức giải quyết

Triển khai thực hiện buổi triển lãm:

Học sinh làm việc theo nhóm đã phân công, chủ động thực hiện các nhiệm vụứng với những nhiệm vụ được giao

- Nhóm 1 - nhóm tổ chức lên kịch bản chương trình và thiết kế bảng tin, catalogthể hiện được mục đích cuộc triển lãm

- Nhóm 2, 3 - nhóm chuyên môn tìm hiểu tài liệu để xây dựng các bài thuyếtminh, sưu tầm tài liệu tranh ảnh chuẩn bị cho cuộc triển lãm

- Nhóm 4: xây dựng kịch bản phim và lời dẫn, sưu tầm tranh ảnh để làm phim Trong quá trình các nhóm triển khai thực hiện, GV sẽ đóng vai trò là chuyên gia độclập để tư vấn, góp ý thêm cho các nhóm về chất lượng sản phẩm mà HS làm ra trướckhi trưng bày Ví dụ, sau khi HS đã sưu tầm các tranh ảnh để triển lãm, GV sẽ thẩmđịnh lại về mặt nội dung, tư vấn thêm cho các em về cách thức trưng bày và giới thiệu

về diễn trình lịch sử thế giới 1917 - 1945 qua nội dung của các bước tranh Hay trướckhi nhóm 4 bắt đầu công đoạn xây dựng video, GV sẽ góp ý thêm về mặt kịch bảncho HS

Trình bày dự án.

HS tổ chức buổi triễn lãm theo các vai: Ban tổ chức, MC giới thiệu buổi triểnlãm, thuyết minh viên giới thiệu về các hình ảnh, khách mời tham dự Theo tiến trìnhthực hiện: MC sẽ giới thiệu về mục đích, ý nghĩa của buổi triển lãm; sau đó kháchmời sẽ đến quan sát và lắng nghe các thuyết minh viên giới thiệu về những hình ảnhtiêu biểu liên quan đến giai đoạn lịch sử thế giới từ 1917 đến 1945; cuối cùng sẽ xemđoạn phim ngắn trình bày về những tác động của tác động của cục diện thế giới tronggiai đoạn 1917 -1945 đến cách mạng Việt Nam Trong quá trình diễn ra cuộc triễn

lãm GV sẽ đóng vai là người quan sát, người hỗ trợ và chuyên gia cố vấn chươngtrình.

Đánh giá tổng kế dự án.

Để giúp HS có thế tiến hành đánh giá đồng đẳng một cách hiệu quả trong suốtquá trình tham gia buổi triển lãm, GV xây dựng các phiếu đánh giá với những tiêu chí

cụ thể và cung cấp cho HS trước khi tham gia vào buổi triển lãm

PHIẾU ĐÁNH GIÁ SẢN PHẨM BẢNG TINNhóm thực hiện:………

Nhóm đánh giá:………

CỦA HS

ĐÁNH GIÁ CỦA GV

Bảng 3.2 Phiếu đánh giá sản phẩm bảng tin

PHIẾU ĐÁNH GIÁ SẢN PHẨM QUẢNG CÁONhóm thực hiện:………

Nhóm đánh giá:………

ĐÁNH GIÁ CỦA HS

ĐÁNH GIÁ CỦA GV

- Giới thiệu một cách đầy đủ, ngắn gọn

về mục đích, nội dung cuộc triển lãm 1.5

- Gây được ấn tượng cho người xem 1.0

Bảng 3.3 Phiếu đánh giá sản phẩm quảng cáo

PHIẾU ĐÁNH GIÁ SẢN PHẨM ĐOẠN PHIMNhóm thực hiện:………

Nhóm đánh giá:………

ĐÁNH GIÁ CỦA HS

ĐÁNH GIÁ CỦA GV

- Âm thanh trong đoạn phim phù hợp

với từng nội dung thể hiện

- Tạo được nhiều điểm nhấn, gây ấn

tượng với người xem.

1.5

Bảng 3.4 Phiếu đánh giá sản phẩm đoạn phim

PHIẾU ĐÁNH GIÁ SẢN PHẨM TRƯNG BÀYNhóm thực hiện:………

Nhóm đánh giá:………

ĐÁNH GIÁ CỦA HS

ĐÁNH GIÁ CỦA GV

người xem theo dõi và hình dung được diễn trình

phát triển của giai đoạn đầu lịch sử thế giới hiện

đại.

1.0

Nội

dung

- Nội dung hình ảnh mới lạ, mang nhiều tầng ý

nghĩa, phù hợp với nội dung chủ đề.

1.0

- Nội dung các bài thuyết trình hấp dẫn, ngắn

gọn, giúp người xem khám phá được những nét

chính của lịch sử thế giới hiện đại từ 1917 đến

Bảng 3.5 Phiếu tự đánh giá sản phẩm trưng bày

Sau khi buổi triển lãm kết thúc, GV chủ trì buổi rút kinh nghiệm và đề nghị khenthưởng đối với những cá nhân có đóng góp tích cực Sau đó, GV tiến hành tổng kếtbài học, chốt lại những điểm chính của nội dung và đánh giá quá trình thực hiện dự áncủa từng nhóm

GV tổ chức cho HS tranh luận về một vấn đề lịch sử, để đánh giá hoạt động của

HS, GV xây dựng bảng Rubics với các tiêu chí cụ thể

Ví dụ 3: Khi dạy chủ đề “ Nhân dân Việt Nam kháng chiến chống thực dân

Pháp từ 1858-1884” ( Lịch sử 11)

Bước 1: Lựa chọn nội dung tranh luận: GV tổ chức tranh luận với nội dung Nhà

Nguyễn thi hành chính sách cấm đạo Thiên chúa là đúng hay sai?

GV cung cấp cho HS tư liệu và kế hoạch tranh luận Vì tư liệu sẽ giúp các em có

cơ sở khoa học bảo vệ ý kiến mà các em đưa ra

Bước 2: Tổ chức tranh luận: Khi tổ chức cho HS tranh luận, GV lưu ý các em về

mặt thời gian, phải thể hiện được vai trò tổ chức, tuân thủ nguyên tắc trong tranhluận…

Bước 3: Kiểm tra đánh giá kết quả bài học theo hoạt động tranh luận.Việc kiểmtra đánh giá kết quả học tập của HS có tầm quan trọng đặc biệt Việc tổ chức tranhluận cần được kiểm tra đánh giá, thông qua đó điều chỉnh hoạt động của GV và hoạtđộng học của HS, đồng thời rút kinh nghiệm cho quá trình về sau Khi đánh giá kếtquả học tập của HS, sau mỗi tiết học GV tạo điều kiện cho các em tự đánh giá vàđánh giá lẫn nhau GV đưa ra bảng Rubics để các em tự đánh giá lẫn nhau như sau:

Chỉ một số

ít rõ ràng

Đa số rõ ràng và hợp lí

Hoàn toàn rõ ràng và trình bày hợp lí

do đưa ra

Một số lí do được đưa ra

Đa số các

lí do đưa

ra là hợp lí

Hầu hết các

lí do được đưa ra hỗ trợ cho quan điểm

3 Sử dụng

các ví dụ và

sự kiện

Rất ít hoặc không liên quan để hỗ trợ lí do

Một số ví

dụ và sự kiện được đưa ra

Nhiều ví

dụ và sự kiện được đưa ra phù hợp

Hầu hết các

lí do và sự kiện đưa ra

hỗ trợ cho lí do

4 Sử dụng Các lập Rất ít các Một sô lập Nhiều lập

lập luận hiệu quả

luận hiệu quả

luận hiệu quả

không thuyết phục

Một số ít tính năng được sử dụng thuyết phục

Đa số các tính năng được sử dụng

thuyết phục

Hầu hết các tính năng được sử dụng thuyết phục

2.3 Rubics được sử dụng để hỗ trợ kiểm tra đánh giá hiệu quả.

KTĐG kết quả học tập được xem là một khâu quan trọng của quá trình dạy học,bao gồm:

- Thu thập, xử lý thông tin một cách hệ thống những kết quả học tập ở các giaiđoạn khác nhau

- Đối chiếu với mục tiêu DH ở từng giai đoạn và cuối cùng đối chiếu với chuẩn

KT, KN của môn học

- Để đánh giá sự tiến bộ của người học qua từng giai đoạn, đánh giá mức độ đạtchuẩn của người học và cuối cùng là đánh giá chất lượng của quá trình DH (với cáchhiểu chất lượng trùng khớp với mục tiêu, với chuẩn)

Rubics được sử dụng như một công cụ đánh giá, tự đánh giá và cùng đánh giákhá hữu hiệu đối với cả người dạy và người học Nhờ có các mô tả chi tiết theo cácmức đô cần đạt, người học luôn theo dõi sự tiến bộ của bản thân, bạn cùng học vànhóm học tập Mặt khác căn cứ vào các tiêu chí được mô tả HS có thể giúp cung cấpcho GV những thông tin phản hồi kịp thời chính xác về mức độ lĩnh hội kiến thức, kĩnăng của bản thân Ngược lại thông qua Rubics GV cũng có được những thông tinđánh giá một cách khách quan, xác đáng giúp kiểm soát chặt chẽ sự tiến bộ của HS để

có các biện pháp hỗ trợ kịp thời Sử dụng rubric trong đánh giá học tập là một biểuhiện của tiếp cận dạy học lấy người học làm trung tâm

Quy trình thiết kế

Để thiết kế đề kiểm tra, đánh giá GV cần tiến hành theo quy trình sau:

Bước 1: Xác định mục tiêu và thời điểm đánh giá