tài sân khấu hóa một số nội dung bài 7 tác hại của ma túy và trách nhiệm của học sinh trong phòng

Vì thỏa mãn cơn nghiện, chúng sẵn sànglôi kéo, dụ dỗ những học sinh còn thiếu kỹ năng sống, các em còn trong độtuổi muốn thể hiện mình, chưa hiểu hết tác hại của ma túy... Để giáo dục th

MỤC LỤC

PHẦN 1: MỞ ĐẦU

3 Nhiệm vụ, phương pháp, tổ chức nghiên cứu 4

PHẦN 2: NỘI DUNG

4 Cơ sở lý luận, cơ sở thực tiễn của đề tài 4 – 8

6 Một số hạn chế, nhược điểm của phương pháp truyền thống 13

7 Phương pháp dạy học sân khấu hóa nội dung 13 – 14

8 Cách giải pháp nâng cao hiệu quả dạy học 15

14 Đánh giá kết quả thực nghiệm về phía giáo viên 42 – 43

15 Đánh giá kết quả thực nghiệm về phía học sinh 43

PHẦN 3: KẾT LUẬN

18 Tính mới, khoa học, sáng tạo và thực tiễn 45

MỞ ĐẦU PHẦN 1: ĐẶT VẤN ĐỀ

I Lý do chọn đề tài

Quốc phòng và an ninh liên quan đến sự tồn vong của một đất nước, thịnhsuy của một dân tộc Chính vì vậy ngay khi đất nước giành được độc lập, tháng 9năm 1945, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã gửi thư cho các em học sinh nhân ngày khaitrường, trong đó có đoạn: “Đối riêng với các em lớn, tôi khuyên thêm một điềunày: Chúng ta đã đánh đuổi bọn thực dân Nhưng giặc pháp còn lăm le quay lại.Chúng ỷ vảo kẻ khác mạnh hơn mà gây sự với ta Tất nhiên chúng sẽ bị bại, vì tất

cả quốc dân ta đoàn kết chặt chẽ và một lòng chiến đấu cho giang sơn Tổ quốc.Phải sẵn sàng mà chống giặc cướp nước….Các em lớn chưa hẳn đến tuổi phảigánh việc nặng nhọc ấy, nhưng các em cũng nên, ngoài giờ học ở trường, tham giavào các Hội cứu quốc để tập luyện cho quen với đời sống chiến sĩ và giúp đỡ một

vài việc nhẹ nhàng trong phòng thủ đất nước” (Bác Hồ với Giáo dục, Nxb, Giáo dục, Hà Nội 1991, tr 71,72) Và với những yêu cầu của thực tiễn cách mạng và lịch

sử mà môn học Giáo dục quốc phòng an ninh (GDQPAN) được hình thành, ngàycàng được quan tâm, chỉ đạo của Đảng, Nhà nước, các cấp bộ ngành, trở thànhmôn học chính khóa trong trường trung học phổ thông (THPT) Với mục tiêu giáodục cho học sinh lòng yêu nước, yêu chủ nghĩa xã hội, niềm tự hào và sự trân trọngđối với truyền thống dựng nước và giữ nước của dân tộc, với lực lượng vũ trangnhân dân Việt Nam Trang bị kiến thức, kỹ năng bảo vệ Tổ quốc trên lĩnh vực quốcphòng - an ninh, làm cơ sở để học sinh thực hiện nhiệm vụ quân sự an ninh trongnhà trường, góp phần thực hiện mục tiêu giáo dục toàn diện, tạo cho thế hệ trẻ cóđiều kiện tu dưỡng phẩm chất, rèn luyện năng lực, tham gia có hiệu quả trong sựnghiệp xây dựng, củng cố nền quốc phòng toàn dân, an ninh nhân dân

Nhưng trong giai đoạn hiện nay, không chỉ tình hình an ninh chính trị,trật tự an toàn xã hội, bất ổn, khó lường Những hoạt động gây rối, chốngphá của các thế lực thù địch ngày càng tinh vi, xảo quyệt hơn Mà hiện naycác tệ nạn xã hội cũng trở nên phức tạp và phổ biến Nó làm xói mòn đạođức, lối sống của không ít bộ phận thế hệ trẻ Mang lại hệ lụy khôn lườngcho xã hội và cho sự phát triển, ổn định của đất nước Chính vì vậy, nhiệm

vụ của môn học GDQPAN còn cần phải giáo dục các em có kỹ năng sốngtốt hơn, tránh xa, bài trừ các tệ nạn xã hội Trong đó tệ nạn ma túy là vấn đềhết sức nghiêm trọng, nó xảy ra xung quanh chúng ta, gây tác động to lớnđến thể chất và tinh thần của người sử dụng, làm khánh kiệt kinh tế, hạnhphúc gia đình tan vỡ Chính ma túy là nguyên nhân xô đẩy những ngườilương thiện vào con đường phạm tội, gây mất ổn định tình hình an ninh trật

tự, thậm chí cướp của, giết người Vì thỏa mãn cơn nghiện, chúng sẵn sànglôi kéo, dụ dỗ những học sinh còn thiếu kỹ năng sống, các em còn trong độtuổi muốn thể hiện mình, chưa hiểu hết tác hại của ma túy

Chỉ trong vài thập niên qua, ma túy đã xâm nhập vào nhiều quốc gia trên thế giới,gây tác hại nhiều mặt về kinh tế, chính trị, văn hóa xã hội Tệ nạn ma túy là nguồngốc của nhiều loại tội phạm nghiêm trọng như cướp của, giết người, buôn bán phụ

nữ, trẻ em, rửa tiền, khủng bố Việt Nam là nước chịu nhiều ảnh hưởng phức tạp,nhiều loại tội phạm xuyên quốc gia hoạt động ngày càng táo bạo, quy mô, số lượnglớn Địa bàn huyện Thanh Chương là một trọng điểm khi tiếp giáp với nước bạnLào, có cửa khẩu Thanh Thủy và nhiều đường tắt lối mở Vì vậy lượng ma túyqua địa bàn huyện Thanh Chương ngày càng nhiều Đây là một vấn đề hết sức cấpthiết, nóng bỏng hiện nay

Để giáo dục thể hệ trẻ về vấn đề này, chương trình GDQPAN lớp 10

đã đưa bài học “Tác hại của ma túy và trách nhiệm của học sinh trong phòngchống ma túy” vào nội dung giảng dạy Đây là nội dung luôn có sự thay đổi,ngoài yêu cầu người giáo viên phải luôn tìm hiểu, tiếp cận những thông tinmới, thì đòi hỏi giáo viên cần có phương pháp truyền thụ kiến thức một cáchphù hợp nội dung, lứa tuổi Với phương pháp truyền thụ kiến thức mang tínhtruyền thống như hiện nay của một số không nhỏ giáo viên, đã không đạtđược mục tiêu đề ra của môn học, bài học Lối truyền thụ “ Đọc - Chép” làmcác em thấy hết sức nhàm chán và không hứng thú Thậm chí khi giáo viêntruyền thụ kiến thức mang tính chủ quan, sơ sài có thể gây tác hại ngược vớimục tiêu đề ra Làm các em tò mò để khám phá những cảm giác lạ mà cácđối tượng nghiện bên ngoài thường tác động, lôi kéo các em

Chính những vấn đề bất cập nêu trên, nhiệm vụ cấp thiết của ngànhgiáo dục nói chung và môn học GDQPAN nói riêng, cần có những giải phápmới, những phương pháp mới trong giảng dạy Đặc biệt giảng dạy những nộidung mang tính lịch sử, xã hội Đây là một vấn đề hết sức đặc biệt quan tâmtrong quá trình đổi mới phương pháp, nâng cao hiệu quả dạy và học

Qua những thử nghiệm, thực nghiệm tại trường THPT Thanh Chương

3, việc sử dụng phương pháp, sân khấu hóa một số nội dung cụ thể trongmôn học GDQPAN đang mang lại nhiều kết quả hết sức tích cực Qua quátrình dạy - học, bản thân giáo viên cũng nhanh chóng truyền thụ kiến thứccho các em, các em tiếp nhận kiến thức một cách nhẹ nhàng, hứng khởi Các

em được tự tìm hiểu, sáng tạo và được hóa thân vào nội dung Qua đó các

em nhận biết, khám phá kiến thức một cách tự nhiên, ghi nhớ bài học mộtcách sâu sắc, qua nhiều cách, nhiều hình thức khác nhau

Với những thành công bước đầu trong quá trình áp dụng, tôi mạnh dạn lựa

chọn đề tài Sân khấu hóa một số nội dung bài 7: “Tác hại của ma túy và trách nhiệm của học sinh trong phòng chống ma túy” Qua quá trình áp dụng và trình

bày rất mong nhận được sự góp ý chân thành từ các đồng nghiệp

II Mục đích, ý nghĩa của đề tài:

1 Mục đích của đề tài

1.1 Nhằm đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ của môn học cũng như nâng caophương pháp truyền thụ, tiếp nhận, truyền tải thông tin phù hợp với đối tượng, lứatuổi, đặc thù môn học.

1.2 Qua phương pháp này giúp các em chủ động tiếp nhận các thông tin mộtcác nhẹ nhàng, hiệu quả, tinh thần hợp tác với nhau để hoàn thành nhiệm vụ đượcgiao

1.3 Rèn luyện cho các em kỹ năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn mộtcách linh hoạt, sáng tạo và hiệu quả

1.4 Rèn luyện cho các em tính chủ động, tự tin, cách tiếp nhận thông tin,kiến thức bằng nhiều phương pháp

2 Ý nghĩa của đề tài

2.1 Tác động trực tiếp đến đối tượng là người học, tăng tính hấp dẫn,thu hút được đông đảo học sinh tham gia

2.2 Khả năng phối hợp giữa học sinh với người dạy được nâng cao từ

đó tăng tính hiệu quả môn học GDQP - AN trong nhà trường

2.3 Nâng cao cho các em sự tự tin trong diễn đạt nội dung, tự tintrong đóng góp ý kiến thông qua các tiểu phẩm mà các tiểu đội vừa biểudiễn

2.4 Phát huy tính chủ động, sáng tạo của học sinh, các em được thểhiện bản thân qua tiết học

III Nhiệm vụ và phương pháp nghiên cứu

1 Nhiệm vụ

1.1 Nhiệm vụ 1: Nghiên cứu lý luận và thực tiễn của việc sân khấu hóa nội

dung bài “Tác hại của ma túy và trách nhiệm học sinh trong phòng chống ma túy”

1.2 Nhiệm vụ 2: Ứng dụng thực tiễn và đánh giá hiệu quả của việc sân khấuhóa nội dung bài ma túy vào tiết lỹ thuyết môn GDQP ở trường THPT ThanhChương 3

2 Phương Pháp

2.1 Phương pháp điều tra, phân loại

2.2.Phương pháp quan sát, thực nghiệm sư phạm

2.3 Phương pháp toán học thống kê

2.4 Phương pháp phân tích, tổng hợp

IV Tổ chức nghiên cứu

1 Đối tượng nghiên cứu

Học sinh khối 10 đang học tại trường THPT Thanh Chương 3 Lớp thựcnghiệm 10A3, 10B, 10D5 Lớp đối chứng 10A2, 10D1, 10D3

2 Giới hạn phạm vi nghiên cứu

- Sân khấu hóa một số nội dung trong bài 7: “Tác hại của ma túy và tráchnhiệm của học sinh trong phòng chống ma túy” sách GDQPAN lớp 10

3 Thời gian nghiên cứu

Đề tài được tiến hành từ 15/9/2020 đến 7/3/2021

- Giai đoạn 1: Từ 15/9/2020 đến 05/10/2020: Chọn đề tài nghiên cứu

- Giai đoạn 2: Từ 05/10/2020 đến 30/10: Thu thập thông tin, viết đề cươngnghiên cứu

- Giai đoạn 3: Từ 30/10/2020 đến 28/2/2021: Áp dụng đề tài vào thực tiễn

- Giai đoạn 4: Từ 28/2/2021 đến 7/3/2021: Đánh giá kiết quả, rút kinhnghiệm và hoàn thiện đề tài

PHẦN 2: NỘI DUNG

I Cơ sở khoa học

1 Cơ sở lý luận

1.1 Một số khái niệm và đặc trưng của sân khấu

1.1.1 Khái niệm sân khấu

- Sân khấu là một hình thức hợp tác của nghệ thuật sử dụng biểu diễn trực

tiếp, thường bao gồm việc các diễn viên trình bày những trải nghiệm của một sựkiện có thật hay tưởng tượng trước những đối tượng khán giả tại chỗ, ở một nơi cụthể, thường là nhà hát Các diễn viên có thể truyền tải kinh nghiệm này đến vớikhán giả thông qua sự kết hợp của cử chỉ, lời nói, bài hát, âm nhạc Các yếu tố củanghệ thuật, chẳng hạn như khung cảnh được dàn dựng và kịch nghệ như ánh sángđược sử dụng để nâng cao tính biểu tượng, sự hiện diện và tính tức thời của trảinghiệm Nơi trình diễn sân khấu cũng được gọi tên là sân khấu

- Sân khấu hiện đại ngày nay được định nghĩa rộng là các buổi biểu diễn củacác vở kịch và nhạc kịch có kết nối giữa sân khấu và các hình thức nghệ thuật ba

lê, opera (có sử dụng màn trình diễn được dàn dựng với trang phục đi kèm hát vànhạc đệm của dàn nhạc) và các hình thức trình diễn khác nhau

- Sân khấu hóa là hoạt động đại chúng (chính trị, văn hóa, giáo dục…) đượctiến hành theo đặc trưng của nghệ thuật sân khấu Các nội dung sinh hoạt (có chủđề) được chuyển tải liên tục, chặt chẽ bằng dàn cảnh và biểu diễn

1.1.2 Đặc trưng phân loại sân khấu

* Hoạt cảnh truyền thống: Nhằm tái hiện lại một sự kiện lịch sử, hình tượngcủa một nhân vật, hình thành của một dân tộc…nhằm giáo dục truyền thống, cangợi bản chất tốt đẹp của con người, đất nước.

* Sân khấu hóa lễ hội: Nhằm tái hiện lại một nhân vật được lấy làm tinh thầncủa ngày lễ, thường mang yếu tố tâm linh, thiêng liêng…

* Sân khấu hóa thông tin báo cáo: Nhằm thông tin, báo cáo, tổng kết mộtquá trình hoạt động tới đông đảo các thành viên (trong tổ chức) hoặc đông đảoquần chúng

* Sân khấu hóa thông tin, giáo dục truyên truyền:

- Là những tiểu phẩm ngắn nhằm giáo dục, tuyên truyền các vấn đề xã hộinhư các nội dung liên quan đến chủ quyền biển đảo, phòng chống ma túy…

- Thông qua các câu chuyện sân khấu để phân tích, thuyết phục, giáo dục cáilợi, cái hại… của vấn đề nêu ra

- Sân khấu hóa thông tin, giáo dục tuyên truyền luôn mang tính nhanh nhạykịp thời, sát thực tiễn cuộc sống… dễ hiểu, dễ cảm nhận, ngắn gọn và lôi cuốn

*Đây là cơ sở lý luận cơ bản nhất để từ đó đưa đề tài vào nghiên cứu thựctiễn

Ví dụ: Qua tiểu phẩm về ma túy, sân khấu hóa khai thác sự đối lập giữa cáilợi và cái hại, các em nhanh chóng nhận ra thông qua sự đối lập của các nhân vậtđại diện cho hai phía…

1.2 Một số khái niệm và phân loại của ma túy

12.1 Khái niệm về ma túy

- Theo Từ điển tiếng Việt: “ Ma túy là tên gọi chung cho tất cả các chất cótác dụng gây trạng thái ngây ngất, đỡ đẫn, dùng quen thành nghiện”

- Theo quan điểm của Tổ chức Y tế thế giới (WHO): Ma túy là bất cứ chấtnào khi đưa vào cơ thể con người có tác dụng làm thay đổi một số chức năng của

cơ thể

- Theo quan điểm của Liên Hợp Quốc: Ma túy là những chất có nguồn gốc

tự nhiên hoặc tổng hợp, khi xâm nhập vào cơ thể con người có tác dụng làm thayđổi ý thức và trí tuệ, làm con người lệ thuốc vào nó

- Bộ Luật Hình sự năm 1999 đã xác định: Ma túy bao gồm nhựa thuốcphiện, nhựa cần sa, cao côca; lá, hoa, quả cây cần sa; quả thuốc phiện kho, quảthuốc phiện tươi; heroine, cocaine; chất ma túy khác ở thể lỏng hoặc rắn

- Luật Phòng, chống ma túy của nước ta đã đưa ra khái niệm về chất ma túynhư sau:

“Chất ma túy là chất gây nghiện, chất hướng thần, được quy định trong cácdanh mục do Chính phủ ban hành”

“Chất gây nghiện là chất kích thích, ức chế thần kinh, dễ gây tình trạngnghiện đối với người sử dụng”

“ Chất hướng thần là chất kích thích, ức chế thần kinh hoặc gây ảo giác, nếu

sử dụng nhiều lần có thể dẫn đến tình trạng nghiện đối với người sử dụng”

1.2.2 Phân loại ma túy

- Phân loại theo nguồn gốc sản xuất

- Phân loại dựa vào đặc điểm cấu trúc hóa học

- Phân loại dựa vào mức độ gây nghiện và khả năng bị lạm dụng

- Phân loại dựa vào tác dụng đến tâm, sinh lí người sử dụng

1.3 Nguyên nhân gây nghiện và tác hại của ma túy

1.3.1 Nguyên nhân gây nghiện

- Ảnh hưởng của mặt trái kinh tế thị trường, lối sống thực dụng, văn hóaphẩm đối trụy, phối hợp giữa gia đình với nhà trường, xã hội chưa hiệu quả, côngtác quản lý địa phương chưa tốt

- Do thiểu hiểu biết về tác hại của ma túy nên nhiều học sinh bị những đốitượng xấu kích động, lôi kéo sử dụng ma túy, tham gia vận chuyển, mua bán matúy

- Do muốn thỏa mãn tính tò mò tuổi trẻ, thích thể hiện mình, nhiều em đãchủ động đến với ma túy

1.3.2 Tác hại của ma túy

- Tác hại đến bản thân người sử dụng

- Trong nhà trường việc Sân khấu hóa đang được áp dụng ở một số nội dungcủa môn Văn học, phương pháp này cũng đem lại luồng sinh khí mới, môi trường

học tập hứng khởi, vui vẻ cho học sinh Ngoài ra trong bộ môn GDCD cũng từngbước áp dụng phương pháp Sân khấu hóa vào việc giới thiệu một số nội dung nhưLuật Hôn nhân gia đình; Luật chăm sóc, bảo vệ trẻ em gái; phòng chống bạo lựchọc đường

- Qua tìm hiểu tại trường THPT Lê Quý Đôn (Hà Nội), việc đưa tác phẩmvăn học lên sân khấu đã được thực hiện có nề nếp, hiệu quả Hầu hết các tác phẩmngữ văn, trích đoạn văn học trong chương trình như Chí Phèo, Vợ Nhặt, Nỗi oanThị Mầu, Số Đỏ đã được sân khấu hóa với những góc nhìn, cách tiếp cận phongphú, sinh động Trực tiếp vào vai Thị Mầu trong tiểu phẩm "Thị Mầu ngoại truyện"bạn Tưởng Thùy Giang, học sinh lớp 12D5, Trường THPT Lê Quý Đôn chia sẻcảm nhận của mình: “Theo em, sân khấu hóa các tác phẩm ngữ văn, trích đoạn vănhọc là một cách học hay, lôi cuốn người học Bởi khi được hóa thân vào nhân vậttrong tác phẩm văn học, chúng em tự phân tích, đánh giá, suy nghĩ về tâm lý nhânvật, bối cảnh, diễn biến câu chuyện, qua đó cảm nhận sâu sắc về tác phẩm văn họcnói chung và từng nhân vật nói riêng”

- Với kinh nghiệm hơn 30 năm giảng dạy môn Ngữ văn, Thạc sỹ Phạm HàThanh, giáo viên trường THPT Lê Quý Đôn nhìn nhận:“Việc sân khấu hóa tácphẩm văn học có sức hấp dẫn với học sinh bởi phương pháp này đã khơi gợi đượccho các em ý muốn tìm hiểu về tác giả, hoàn cảnh sáng tác tác phẩm; giúp các emhiểu được các thông điệp mà tác giả, tác phẩm muốn chuyển tải Đồng thời, đâycũng là cách tạo điều kiện để học sinh phát huy vai trò tự chủ trong việc học,không bị giới hạn, bó buộc bởi những nội dung trong bài giảng của giáo viên Khicác em được thể hiện quan điểm của mình và được công nhận sẽ giúp cho các emthêm tự tin và hứng thú trong các giờ học”

- Tại trường THPT Thanh Chương 3, việc đưa sân khấu hóa được đưa và cáchoạt động của Câu lạc bộ Văn học; Câu lạc bộ Sức khỏe sinh sản vị thanh niên;Câu lạc bộ Lịch sử và các hoạt động ngoài giờ lên lớp Qua các hoạt động trên, các

em đều rất hứng thú và tiếp nhận các thông tin, kiến thức nhanh chóng và hiệu quả

- Mỗi một tiểu phẩm mang một phong cách riêng, được các em lựa chọn vàtái hiện dưới nhiều hình thức sân khấu khác nhau, mang đến nhiều màu sắc phongphú cho tiết học Đặc biệt các em đã nhận thức sâu sắc về vai trò của bản thân đốivới cuộc sống, biết hướng đến những giá trị tốt đẹp, giàu tính nhân văn, bày tỏ vàngợi ca những quan hệ đạo đức tốt đẹp trong xã hội; biết thông cảm, chia sẻ giúp

đỡ bạn; biết hành động hợp lẽ phải… Đó cũng là thông điệp mà các em gửi gắm

và thể hiện rất xuất sắc qua các tiểu phẩm được trình diễn

II Thực trạng

1 Thực trạng về chuyên môn và cơ sở vật chất

1.1 Thuận lợi :

- Bộ môn GDQP – AN được sự quan tâm, chỉ đạo của cả hệ thốngchính trị, sự phối hợp ngày càng chặt chẽ giữa các bộ, ban nghành, đoàn thể.Hàng năm Sở giáo dục và đào tạo Nghệ An đều ban hành các công văn chỉđạo về thực hiện chương trình môn học, các giáo viên được tham gia cáclớp tập huấn về thực hiện chương trình, những đổi mới, sửa đổi, bổ sung vềmôn học

- Được sự quan tâm của Cấp uỷ đảng, BGH nhà trường, tổ bộ môncũng như tinh thần đoàn kết của các thành viện trong tổ Nên việc triển khaicác hoạt động, nhiệm vụ giảng dạy môn GDQP – An gặp nhiều thuận lợi

- Bản thân là một giáo viên đạt Giáo viên dạy giỏi toàn quốc, đượctham gia dự giờ nhiều đồng nghiệp, với sự tâm huyết của bản thân nên tôiluôn muốn tìm tòi, áp dụng các phương pháp dạy học tích cực để nâng caohiểu quả môn học GDQP - AN trong nhà trường

1.2 Khó khăn:

- Hiện nay các tài liệu liên quan rất ít, nên để tìm hiểu thông tin phục vụ cho

đề tài cũng như mở rộng kiến thức trong sách giáo khoa gặp nhiều khó khăn

- Tệ nạn về ma túy ngày càng phức tạp và thay đổi hằng ngày nhưng nộidung sách giáo khoa thay đổi chậm nên việc áp dụng những nội dung mới cònnhiều vướng mắc trong quy định của Bộ, Sở

- Nhiều thông tin mang tính nhạy cảm, bí mật nên khó tiếp cận chính xác

- Cơ sở vật chất phục vụ cho dạy, học môn GDQP - AN vẫn còn rấthạn chế

2 Thực trạng về hiểu biết tác hại của ma túy

- Theo ông lê Trung Tuấn, Viện Nghiên cứu tâm lý người sử dụng matúy (PSD) cho biết, kết quả khảo sát trên 1.100 học sinh tại một số trườngphổ thông và một số địa phương cho thấy, chỉ có 4,5% số học sinh nói rằngmình hiểu biết về khái niệm và các chất ma túy, trong khi đó có tới 42,2 %

tự đánh giá mình không hiểu về nội dung này; 44% các em không hiểu biết

gì về dấu hiệu để nhận biết người nghiện ma túy và gần 40% chưa biết đến

kỹ năng cần thiết phòng tránh ma túy

- Đặc biệt, những loại ma túy tác động trực tiếp đến hệ thần kinh củangười sử dụng và đang trở nên phổ biến hiện nay, nhất là trong giới trẻ nhưmethaphetamine (ma túy đá) thì chỉ có 56,4% số học sinh cho rằng chất đókhả năng gây nghiện, còn một số chất khác như shisha, bóng cười cũng rất íthọc sinh biết đến Nhận thức chưa đầy đủ cùng với tâm lý chủ quan khi chorằng những loại ma túy trá hình này không có khả năng gây nghiện và khôngnguy hại đến sức khỏe là nguyên nhân chính dẫn đến hành vi sử dụng matúy ở học sinh hiện nay

- Về nguyên nhân: 65% học sinh không biết tác hại của ma túy nên tò

mò và dùng thử; 27% do bạn bè rủ rê, mời và lôi kéo sử dụng; 8% do bị lừa

mà không hay biết

- Viện PSD còn tìm hiểu và đánh giá nhận thức của phụ huynh họcsinh và giáo viên về kiến thức cũng như kỹ năng hỗ trợ xử lý tình huống khinghi ngờ và phát hiện con em mình sử dụng chất gây nghiện Kết quả,32,5% phụ huynh học sinh và giáo viên không biết về các loại ma túy và táchại của các loại ma túy; 29,5% có hiểu biết một chút; 25% biết khá rõ và13% biết rõ về ma túy Tuy nhiên, phần lớn kiến thức mà phụ huynh và giáoviên hiểu về ma túy mới chỉ dừng lại ở việc ma túy là chất gây nghiện, có tácđộng tiêu cực đến người sử dụng, cón hiểu và nhận diện đó là loại ma túynào và tác hại ra sao, gây hậu quả thế nào với người sử dụng thì hầu nhưchưa nắm vững

- Kết quả điều tra xã hội học năm 2017 tại 6 tỉnh, TP của Tổng cục Thống kêcho thấy, tỷ lệ người sử dụng trái phép chất ma túy là 0,6% (khoảng 600/100.000)dân số trong độ tuổi điều tra từ 15 - 64 tuổi; 8% số người sử dụng ma túy lần đầudưới 18 tuổi, 60% số người sử dụng ma túy lần đầu dưới 25 tuổi Toàn quốc xảy ra1.952 vụ, so với tháng 02/2020 tăng 495 vụ (+33,97%)

- Tỷ lệ vi phạm pháp luật trong thanh niên nghiện ma túy chiếm khoảng50% và gấp 100 lần so với nhóm thanh niên không nghiện Đây là con số đáng báođộng khi mỗi năm VN có thêm 9.300 người nghiện

3 Một số vụ án ma túy liên quan đến giáo viên, học sinh năm 2020:

* Lầu Bá Xìa (SN 1974) trú tại bản Trường Sơn, giáo viên tại một trườngTHCS ở huyện Kỳ Sơn bị cơ quan chức năng bắt giữ về tội mua bán trái phép chất

ma túy một ngày trung tuần tháng 5/2020 gây xôn xao dư luận Công an huyện KỳSơn bắt quả tang Lầu Bá Xìa; thu giữ 2 bánh hêrôin, 2 kg ma túy dạng đá, 97 gói

* Tòa án thành phố Bắc Giang đưa xét xử tuyên phạt Lý Đình Hùng (SN1999), trú tại xóm Nam, thôn Song Khê 2, xã Sông Khê (TP Bắc Giang) hai năm tùcho hưởng án treo về tội “Mua bán trái phép chất ma túy” Tại phiên tòa Hùng khainhận đã mua của một người không quen biết 2,413 gam ma túy cần sa với giá 200ngàn đồng, khi đang giao dịch bán số ma túy này với giá 250 ngàn đồng thì bị pháthiện và bắt giữ

* TAND huyện Yên Dũng vừa xét xử vụ án Phạm Văn Đoàn (SN 1995), trútại thôn Đông Thắng, xã Tiến Dũng (Yên Dũng) cùng đồng bọn phạm tội “Tàngtrữ, vận chuyển, mua bán trái phép chất ma túy” Bản thân Đoàn là học sinh cấp 3cũng là đối tượng nghiện Do cần ma túy để sử dụng và có tiền tiêu vặt, Đoàn đãchủ mưu bàn với 7 đối tượng nghiện khác cùng trang lứa, trong đó có 2 đối tượngcùng là bạn học, góp tiền để thực hiện hành vi mua bán ma túy Sau 5 ngày liêntiếp thực hiện hành vi, Đoàn cùng đồng bọn bị bắt giữ.

* Nguyễn Quang Hợp (SN 1993), sinh viên ưu tú của trường Đại học Nônglâm tỉnh Bắc Giang, trú tại thôn Dĩnh Cầu, xã Tân Dĩnh (Lạng Giang) có nhiềunghĩa cử cao đẹp Hợp đã dùng số tiền thưởng vì có thành tích tốt trong học tập đểủng hộ đồng bào bão lụt, bản thân nhiều lần tình nguyện hiến máu nhân đạo, đượccác cơ quan báo chí tuyên dương Mẹ của Hợp là nhà giáo ưu tú, được Chính phủtặng Bằng khen vì nhiều cống hiến cho sự nghiệp giáo dục Hàng tháng Hợp đềunhận được tiền trợ cấp của gia đình để lo việc học tập, nhưng trước cám dỗ dễkiếm tiền nên từ một sinh viên tiêu biểu, Hợp lọt vào đường dây mua bán “cái chếttrắng”

Theo lời khai của Hợp, bản thân có quen biết với đối tượng tên là Quý, Quý vàHợp thống nhất là nếu bán được mỗi gói ma túy đá giá 500 ngàn đồng thì Quý sẽcho bị cáo 100 ngàn đồng Ngay sau đó, đối tượng tên Quý có giao cho Hợp 2,9gam ma túy đá (Methamphetamine) và một cân tiểu ly Khi Hợp đang bán mua túytại phòng trọ của mình thuộc địa phận xã Bích Sơn (Việt Yên) thì bị lực lượngCông an bắt quả tang

* Ngày 7/9/2020 Công an Thành phố Vinh bắt 5 đối tượng trú quán tạiThanh Chương, thu giữ 13 bánh Heroine, 10,1 kg ma túy đá, 10 221 viên ma túytổng hợp, 2 ô tô, 120 triệu đồng

* Chuyên án 234L bắt 5 đối tượng thu giữ 120 bánh Heroine

* Chuyên án 319MT bắt 3 đối tượng thu giữ 700 kg ma túy đá

- Một số vụ án ma túy đầu năm 2021:

* Ngày 29/1/2021 công an huyện Yên Thành bắt đối tượng Nguyễn Văn

Tuấn quê huyện Quỳ Hợp, thu giữ 1 kg ma túy đá, 97 triệu đồng, 3 điện thoại

* Ngày 3/2/2021 Công an huyện Diễn Châu bắt 3 đối tượng Lữ Thị Thúy(1990), Phan Thị Hiền (1985), Nguyễn Thị Minh (1992), thu giữ 7000 viên ma túytổng hợp, 50 gói ma túy dạng đá, 0,39 kg Heroine, 150 triệu đồng, 5 điện thoại

* Ngày 4/2/2021 Công an huyện Quế Phong bắt 2 đối tượng, Hà Văn Hoàng(2000), Vi Quang Trung (1999), thu 2 800 viên hồng phiến

* Ngày 7/2/2021 Bộ đội biên phòng cửa khẩu Nậm Cắn bắt đối tượng Tù Lỳ

Vừ (2000), thu 8 bánh Heroine

* Ngày 16/2/2021 công an huyện Diễn Châu bắt Bùi Văn Trí (sinh năm1994) tại Viên Thành, Yên Thành thu 20 000 viên ma túy tổng hợp.

* Ngày 21/2/2021 cơ quan chức năng bắt đối tượng Bùi Tiến Vân (1983)quê Mỹ Sơn, Đô Lương tại cửa khẩu Thanh Thủy, Thanh Chương, thu 6 kg ma túyđá

- Theo Ông Ngô Quang Dũng, Chánh tòa Hình sự (TAND tỉnh Bắc Giang)cho biết: "Đối tượng phạm tội về ma túy đưa ra xét xử có xu hướng ngày càng trẻhóa Vài năm trở lại đây, trung bình hàng năm có khoảng 30% số bị cáo mà Tòa ánhai cấp trong tỉnh phải giải quyết phạm tội về ma túy dưới 25 tuổi, trong đó có cảlứa tuổi chưa thành niên là học sinh, sinh viên Với độ tuổi dưới 18, sống phụthuộc gia đình, không có thu nhập thì việc sử dụng ma túy, nghiện ma túy là conđường ngắn nhất dẫn đến việc phạm tội của lứa tuổi này"

CHỈ TIÊU BẮT GIỮ TỘI PHẠM MA TÚY NĂM 2020

4 Một số hạn chế, nhược điểm của phương pháp truyền thống:

- Qua quá trình quan sát, dự giờ các đồng nghiệp thì bản thân thấy các phươngpháp truyền đạt theo lối truyền thống có một số nhược điểm, hạn chế:

+ Hạn chế về mức độ “nhớ, hiểu” trên lớp Lý thuyết nằm ở tầng tư duy thấp, tức

là ở mức độ “nhớ, hiểu” do giáo viên truyền thụ Thời gian 1 tiết học để tiếp thukiến thúc mới ngắn, nên các em không thể tư duy mà chỉ “nhớ, hiểu” nhưng nếu 1học sinh bị ốm, không tập trung…thì lượng kiến thức đó xem như bị hổng

+ Hạn chế về việc vận dụng, phân tích, sáng tạo từ kiến thúc lý thuyết khi về nhà,

ra thực tiễn

+ Hạn chế về việc phát triển các kỹ năng vốn có của học sinh Dạy học theophương pháp truyền thống, quá đề cao người dạy nên học sinh luôn thụ động trongtiếp thu kiến thức Tiết học diễn ra đơn điệu, buồn tẻ, thiên về lý luận nên kỹ năngthực hành, sáng tạo, vận dụng vào thực tiễn bị hạn chế

III Phương pháp dạy học bằng Sân khấu hóa nội dung

1 Các bước thực hiện

- Chia lớp thành 4 nhóm, mỗi nhóm chọn 1 tên gọi ( các em trong nhóm tự chọntên cho nhóm mình), cử 1 thành viên làm nhóm trưởng Nhóm trưởng có tráchnhiệm lập nhóm facebook

- Giáo viên giao chủ đề cho các nhóm, yêu cầu cần đạt được của các chủ đề Mỗichủ đề do 2 nhóm thực hiện Giáo viên đưa ra một số cốt truyện mẫu để các nhómtham khảo trước khi viết kịch bản

- Các nhóm trao đổi qua Fb, thống nhất nội dung trọng tâm, viết kịch bản, chọnnhân vật

- Gửi kịch bản cho giáo viên qua mail, giáo viên chỉnh sửa, duyệt kịch bản đảmbảo đúng, đủ nội dung đã giao, đúng thời gian quy định và gửi lại nhóm trưởng.Mỗi tiểu phẩm không quá 15 phút

- Nhóm trưởng gửi nội dung kịch bản lên nhóm, các nhân vật bắt đầu thục luyệnlời thoại, tự tập diễn và ghi lại cảnh diễn lên nhóm góp ý, chỉnh sửa

- Mỗi tiết học giáo viên chỉ định 2 nhóm trình diễn, 2 nhóm còn lại quan sát vànhận xét đánh giá, giáo viên chuẩn bị cho mỗi nhóm quan sát 1 hình like và 1 hìnhtim Các nhóm sẽ like hoặc thả tim cho nhóm biểu diễn hay nhất

- Giáo viên tổng hợp ý kiến, bổ sung và nhận xét tiết học

2 Tính mới, sáng tạo, khoa học và thực tiễn của đề tài

2.1 Về tổ chức, thái độ, thời gian

- Việc cho các em tự chọn tên nhóm, nhóm trưởng giúp các em thấy mìnhđược tôn trọng, tin tưởng, tính dân chủ, thân thiện Lập nhóm giúp các em hìnhthành tính tổ chức, kỷ luật và đoàn kết cùng cố gắng

- Khi các em thảo luận để viết thành kịch bản thì mỗi thành viên đều đượcgiao nhiệm vụ nên trách nhiệm của mỗi em được nâng cao vì tập thể

- Việc lập nhóm Fb giúp các em chủ động về thời gian khi cần trao đổi Các

em có thể làm việc một cách khoa học, các nhân vật có thể tự tập vai diễn củamình ở nhà, quay video gửi lên nhóm góp ý mà không gây ảnh hưởng đến thờigian các môn học khác

- Các em làm việc, trao đổi tích cực hơn, chủ động hơn, hăng say hơn khi cónhững ý mới là có thể trao đổi ngay, tăng tính hứng thú

- Việc cho các nhóm quan sát like hoặc thả tim sẽ tăng tính hấp dẫn, vui vẻcho tiết học

- Khi luyện tập các em ghi nhớ kịch bản để biểu diễn, từ đó nội dung được

ôn luyện lần 2 một cách tự nhiên Kể cả những em không biểu diễn cũng ghi nhớnội dung qua quan sát bạn tập, nhắc tập

- Kịch bản biểu diễn, nhân vật mang tính trực quan, tính thực tiễn, gần gũinên các em dễ nhớ, đặc biệt là những nhân vật chính từ đó cũng ghi nhớ nội dungsâu sắc

- Khi hóa thân vào nhân vật giúp các em sáng tạo trong phong cách thể hiện,

tự tin trong giao tiếp

- Các em sẽ hiểu được tác hại của ma túy một cách thoải mái, hứng thú quanghe, nhìn, đọc Mỗi tiểu phẩm được lưu lại trên nhóm Fb nên các em có thể xemlại, ôn lại nội dung bất cứ lúc nào Các em nghỉ học vẫn có thể tiếp thu kiến thứcsau khi xem lại

Như vậy qua phương pháp sân khấu hóa có thể thấy được tính ưu việt, tínhmới sáng tạo khoa học và sát thực tiễn Các em được chủ động sáng tạo, được thểhiện mình, khả năng giao tiếp được nâng cao việctiếp thu nội dung, kiến thức mộtcách nhẹ nhàng và đầy hứng thú Tiết học diễn ra vui vẻ qua những cách diễn hàihước, lời thoại độc đáo nhưng hiệu quả Qua nhóm Fb các em sẽ bố trí thời gianhọc tập một cách khoa học nhất, đảm bảo nội dung nhưng không gây ảnh hưởngđến thời gian học các môn khác Các tiểu phẩm được lưu lại trên nhóm giúp các

em có thể ôn lại nội dung mỗi lần xem Qua hình ảnh, cử chỉ, hành động của cácnhân vật trong tiểu phẩm và việc phải tìm kiến nhiều kiến thức liên quan về ma túytrên mạng Internet giúp các em sẽ nhanh chóng nhận ra những đối tượng nghiện,hình thức lôi kéo dụ dỗ, tác hại của ma túy và cách phòng tránh hiệu quả nhất

3 Một số giải pháp để nâng cao hiệu quả của phương pháp dạy học

Để đạt được hiệu quả như mong muốn đòi hỏi người giáo viên phải đầu tư,chuẩn bị công phu và định hướng tốt cho các em

3.1 Giáo viên cần truyền cảm hứng cho các em học sinh, khơi dậy tính sángtạo trong các em đảm bảo rằng các em đều là những học sinh có khả năng tiềm ẩn

3.2 Khi giao nhiệm vụ, nội dung phải cụ thể, phải nêu trọng tâm cần đạtđược trong các tiểu phẩm

3.3 Giáo viên cần định hướng và có các cốt truyện mẫu từ đó các em sẽsáng tạo ra các kịch bản cho nhóm mình Nhanh chóng sửa chữa, thông qua kịchbản

3.4 Làm việc, trao đổi với các nhóm trưởng, luôn đôn đốc động viên và giảiquyết các vướng mắc nhanh chóng cho các nhóm qua nhiều cách khác nhau nhưgọi điện, nhắn tin, messenger, zalo, mail

3.5 Các nhóm khi luyện tập có thể gửi video về cho giáo viên, giáo viênnhanh chóng góp ý để các em hoàn thiện nhất

3.6 Chuẩn bị các mẫu biểu nhận xét các tiểu phẩm cho các nhóm để xem xétrút kinh nghiệm ngay sau mỗi tiết học tại mỗi lớp

3.7 Để tăng tính hấp dẫn, sôi nổi thì giáo viên nên chuẩn bị các hình like,tim để các nhóm biểu thị cảm xúc sau mỗi tiểu phẩm

3.8 Thành lập các câu lạc bộ truyên truyền về phòng chống ma túy, biểudiễn các tiểu phẩm trong các tiết chào cơ đầu tuần

3.9 Tổ chức các hoạt động vẽ tranh, khẩu hiệu tuyên truyền về tác hại của

ma túy: “ Tuổi trẻ hành động vì cộng đồng không ma túy”; “Chung tay nói không với ma túy, vì chính bạn và cộng đồng”; “ Tương lai và ma túy không cùng tồn tại”; “Đừng để ma túy lãng phí tuổi thanh xuân”; “ Sống tuổi trẻ, nghĩ tương lai, nói không với ma túy”; “ Ma túy đá, phá cuộc đời”

4 Một số cốt truyện mẫu

4.1 Cốt truyện 1

Nguyễn Văn A là một học sinh ngoan nhưng gia đình rất nghèo Bố mẹ Aphải đi lam lũ kiếm sống để nuôi con Suốt ngày tất bật từ sáng đến khuya mới về,khi đi con chưa dậy, khi về con đã ngủ A lớn lên với cha mẹ mà như trẻ mồ côi.Nhiều đêm em thức thật khuya để chờ cha mẹ về, khoe với cha mẹ thành tích họctập của mình Nhưng do về khuya, lại làm cả ngày vất vả, cha mẹ chỉ ừ à cho xong

Cứ hứa lần này đến lần khác sẽ nói chuyện với A Nhưng do cuộc sống tất bật nêncha mẹ cũng quên Nhà bên cạnh bạn B thì khi nào cũng được cha mẹ bên cạnh,quan tâm, săn sóc A cảm thấy tủi thân, dần dần A bắt đầu chán học, ham chơi, tụtập quán Internet Một ngày nọ, một đám thanh niên đến hỏi chuyện và lân la làmquen Chúng biết A đang chán nản nên rủ rê, dụ dỗ A sử dụng ma túy để quên đi

sự đời chán nản Vì một phút xao lòng A đã dẫn thân vào con đường nghiện matúy Lúc đầu được chúng chu cấp nhưng dần dần A phải tự kiếm tiền để thỏa mãncơn nghiện Trong nhà không có gì đáng giá, A nảy ra ý định và đi ăn trộm nhà bêncạnh Sau một thời gian, từ một cậu thanh niên khỏe mạnh, A trở nên gầy gò, xanhxao… Một ngày nọ A đang chích ma túy thị bị bắt và đưa đi cai nghiện Cha mẹ Alúc đó mới hiểu, cuộc sống với con không phải chỉ có đưa tiền con là đủ Quá trìnhcai nghiện cậu thấy sự đau khổ khi thiếu thuốc, nhưng được cha mẹ luôn đến độngviên nên A quyết tâm cai nghiện

4.2 Cốt truyện 2

Nguyễn Văn B là một học sinh con nhà nghèo nhưng chăm ngoan, hiểu thảovới cha mẹ Cha B bị bại liệt nằm một chỗ, mẹ phải bươn chải cuộc sống để kiếmtiền chăm lo gia đình Hằng ngày B một buổi đi học, một buổi đi phụ hồ kiếm thêmthu nhập phụ giúp mẹ mọi việc ở nhà B đều làm giúp mẹ để mẹ đỡ mệt Cuộcsống đang diễn ra êm đềm, tuy nghèo nhưng gia đình luôn ấp áp yêu thương của

mẹ dành cho B Rội một hôm khi B đang học trên lớp, thầy giáo chủ nhiệm bướcvào và thông bào cho B một tin như sét đánh Mẹ B khi đang chở xe ve chai quá

cồng kềnh nên không quan sát đường bị một xe tải trong hẻm đâm tình hình rấtnghiêm trọng B vội vàng xin phép thầy giáo nhanh chóng đạp chiếc xe đạp cũ vềnhà Về tới nhà thấy cha nằm một chỗ rưng rưng nước mắt không nói được gì chỉtay ra ngoài B hiểu ý cha vội vàng đạp xe ra bệnh viện huyện, tới nơi B thì mẹđang được các bác sĩ cấp cứu Nhìn thấy tấm thân gầy gộc, xanh xao của mẹ mà Bnhư bị xé nát con tim B tự trách mình, vì muốn được đi học mà để mẹ ra nông nỗinày B tìm mọi lí do để cố kết tội mình Bác sĩ đến và gặp B, bác sĩ bảo tình hìnhcủa mệ rất xấu, hiện bị tụ máu não cần phải phẫu thuật Nhưng số tiền khá lớn nênnói B chuẩn bị tinh thần Vì thương mẹ nên B nói sẽ về chuẩn bị số tiền đó, bảobác sĩ mổ ngay để cứu mẹ Nhưng B biết tìm đâu ra số tiền đó bây giờ, trong nhàthì cũng không có gì đáng giá để bán Đang ngồi ủ rũ, lo lắng bên gọc đường thìmột anh trong xóm lại gần Hoàng Mèo còn trẻ nhưng không biết làm nghề gì màchưa đầy 1 thàng mà đã giàu có, tiền cho vay khắp xóm Đang chết đuối như vớđược cọc B liền hỏi vay Hoàng Hoàng không cho vay vì biết nhà B có gì đâu màtrả Để có tiền chữa trị cho mẹ nên B năn nỉ, cầu xin và hứa sẽ làm mọi việc khiHoàng yêu cầu Thế là Hoàng cho B vay, có được tiền, B vội chạy ngay đến bệnhviện để kịp trả tiền cho bệnh viện Vài hôm sau, Hoàng gặp B và bảo B cầm mộttúi xách đưa sang xóm bên sẽ có người đón nhận B không quan tâm trong đó chứavật gì liền cầm đưa đi Mỗi lần như vậy Hoàng trừ nợ cho B 2 triệu, thấy việc trả

nợ có vẻ dễ dàng nên B càng tích cực Dần dần B thân thiết với Hoàng hơn, cùngnhau đi chơi, tụ tập…B dần chán học và theo Hoàng đi làm ăn, việc nhẹ lương cao.Điều gì đến cũng đã đến, B bị Hoàng lừa và trở thành con nghiện Từ một ngườicon hiếu thảo, hiền lành, B trở nên hay nổi nóng, thức khuya dậy muộn Ngày bỏhọc nhiều hơn, lên lớp thì ngủ, không thì cũng xin ra ngoài ngồi góc gần nhà vệsinh

Thấy có biểu hiện lạ nên các bạn trong lớp báo cho giáo viên chủ nhiệm, nhàtrường làm việc và cuối cùng khuyên giải thì B nói mình đang sử dụng ma túy B

bị cho thôi học và báo về địa phương Mẹ B biết chuyện tưởng chừng như gục gã.Nhưng vì tình thương con nên bà lại cố gắng, bà khuyên nhủ B và đưa B đi cainghiện Lòng thương mẹ trong B trỗi dậy, B hối hận xin lỗi mẹ và hứa sẽ cainghiện để làm lại cuộc đời Còn về phần Hoàng thị bị công an bắt khi đang vậnchuyển 30 bánh Heroine Hoàng bị tòa tuyên án tử hình Cái kết cho kẻ gieo rắc cáichết trắng

4.3 Cốt truyện 3

Nguyễn Văn C, con gia đình giàu có nhất vùng C được cha mẹ chiềuchuộng thích gì được nấy vì được chiều chuộng và gia đình giàu có nên C sốngkhông sợ trời, không sợ đất mọi việc sai trái của C đều có cha mẹ giải quyết Cuộcsống với C chỉ cần có tiền còn cha mẹ không cần quan tâm C chơi bời trác táng, tụtập quậy phá, nhậu nhẹt, thường xuyên bỏ học Giáo viên chủ nhiệm nhiều lần gọiđiện báo phụ huynh nhưng cha mẹ C không tin con mình sẽ hư hỏng, thậm chínhiều lúc phụ huynh còn bảo cô vu oan cho con mình Nhà trường yêu cầu gặp phụ

huynh thì lại bảo bận, thuê bác hàng xóm đi hộ Biết nhà C giàu có, các đối tượngnghiện lân la làm quen rồi tung hô C là đại ca C càng thấy mình quan trọng, sẵnsàng vung tiền cho lũ đàn em để thể hiện đẳng cấp của mình Bọn nghiện một mặtthì tung hô nhưng mặt khác lại khiêu khích bản lĩnh đàn ông của C Là đại ca, đầuđội trời, chân đạp đất, mà không biết khói thuốc là gì thế thì còn gì ý nghĩa Vớibản lĩnh của đại ca thì chỉ hút cho oai thôi chứ sao mà nghiện như bạn chúng được.

Để thể hiện oai phong, thể hiện bản lĩnh và cũng tò mò tại sao bọn này lại đam mêkhói thuốc như vậy C bắt đầu sử dụng ma túy, mỗi lần tụ tập C lại được bọn đàn

em phục vụ chu đáo Thấy thật là sảng khoái, bay bổng, cuộc sống thất là vi diệu

C đã bị nghiện lúc nào không hay Lúc này bọn đàn em trở mặt, muốn dùng thuốcphải có tiền C ngày càng xin tiền cha mẹ thường xuyên hơn, ngày càng nhiểu hơn

Vì tiêu tiên quá mức nên cha mẹ C không chu cấp đủ, C bắt đầu trộm các vật dụngtrong gia đình đi bán Mọi việc vỡ lở khi C bị công an bắt khi đang trong cơn ngáo

đá Tin đến gia đình C, cha mẹ C lúc này mới ngỡ ngàng khi chằng quý tử củamình đang nhún nhảy dù đang bị còng tay Mọi sự sụp đổ trước mặt cha mẹ C.Mâu thuẫn gia đình nảy sinh Cha mẹ đổ lỗi cho nhau khi không quan tâm đến con,cuối cùng cha mẹ li hôn Còn C có một kết cục buồn cho một đời trai trẻ lầm lỡ

5 Một số kịch bản

5.1 Kịch bản 1: Ai có thể bản lĩnh

Diễn viên: Tâm (Chị Tình); Tình (TN bị nghiện); Trinh (BT đoàn xã);

Thuận (Bán báo); Lợi (Công an)

I Cảnh 1(trước cổng ủy ban xã)Trinh cầm tài liệu tuyên truyền về ma túy đi

qua đi lại, lẩm nhẩm đọc, thi thoảng ngước nhìn ra xa như đang chờ đợi ai đó, lúc này nghe tiếng Thuận đang rao bán báo

Thuận:ay zô, ây zô…báo đây…báo đây Tin tức nóng hổi vừa thổi vừa xem

đây

Trinh: ây za, ây za Con cào cào nào mà ồn ào quá đi

Thuận: tin hot tin nóng Có con cá rô bật nhảy lên bờ gây ra tai nạn chết gần

vạn sinh linh đây Mua đi mua đi Con chim cánh cụt bay từ Bê la rụt sang tắmnắng Đô Lươnghít gió Lào Thanh Chương

Trinh:Rồi Con này chắc mới từ Nghi Phú về

Thấy Trinh, Thuận chạy tới mời mua báo

Thuận: Sư huynh ah Có thể xót thương giúp mua cho người đẹp tờ báo

được không zậy Có 5000 thôi mà, sư huynh Sư huynh có thể trên thông trời văn,dưới tường đất lí đó mà

Trinh: Ây za…Người nói ngơ ngơ cái gì zậy Không thấy ta đây đang bận

hả Thật là điếc cái lỗ nhĩ quá đi

Thuận: Thiện tai thiện tai, thanh niên giờ sao thấy gái đẹp lại vô tình như

zậy chứ hả

Trinhvẫn cầm tập tài liệu lẩm nhẩm đọc

Thuận: Tin nóng đây Tìm trẻ lạc: có một bé trai chừng tầm 25 tuổi lẻ, cao

một mét bẻ đôi Đầu thì bơ phờ mặt thì ngu ngơ như 1 thằng khờ Khi đi mặc áoxanh quả chanh, quần chôm chôm dày ăn trộm, trên tay cầm theo đống toa thuốctâm thần, mặt thì đần đần miện thì lẩm bẩm mau mua xem pà con ơi…

Trinh: ây za đứa trẻ nào mà tội nghiệp quá zậy

Thuận:cười khúc khích

Trinh:Ê con nhỏ này mày nói tao đó hả….(rồi nhìn đồng hồ) Sao hẹn 7

rưỡi mà chưa thấy tới zậy mần ăn chi sống nhăn ri không biết nữa

Thuận:(Nghó nghiêng)ủa anh đẹp trai đi tình nguyện à

Trinh: ủa, sao nhóc con biết

Thuận:(bỉu môi) Nhóc nựa chơ, em đây 18+ rồi đó Anh cho em đi theo làm

tình nguyện với Em đây tình nguyện theo anh… Mà tình nguyện chi rứa anh hai

Trinh: ôi thôi, làm em nổi hết da gà rồi chị ơi Đi tuyên truyền về phòng

chống ma túy chị ạ

Thuận: hả…ma túy hả…em kể cho anh nghe chuyện mới tinh mơ nè, ngay

và luôn

Trinh: Định chuyển nghề hả em gái Không lo bán báo lại đi buôn dưa (lại

xem đồng hồ không để ý đên Thuận nói gì thì nói)

Thuận: khi nạy em đi qua đoạn nghịa địa Chộ anh Lợi công an đang rượttheo hai cao thủ võ lâm, họ chạy màđạn cụng phị ngửi khói nà Nội công quả làthâm hậu Em tới nơi chỉ thấy mấy ống kim tiêm với cái bật lửa Chắc bọn nghiệnmới chích xong Em bớp được cấy bật mới teo luôn

Trinh: (nghe từ nghiện thì giật bắn người) khi mô, nghiện cấy chi?

Thuận: Thì nghiện ma túy đó Anh hỏi anh Lợi công an ấy

Trinh: ừ cảm ơn em Anh đi đây

Thuận:(Ôm tập báo , bỉu môi)Ây za …Kẻ nậy là hay cảm ơn suông lắm ấy

mà

Trinh(hiểu ý, móc tờ 10000) Bán cho anh một tờ (đang chờ tiền thối thì có

điện thoại của Tâm gọi đến)

Trinh: Tâm hả, sao lâu vậy mình có tin mới nè

Tâm: cháy nhà rồi (rồi tắt máy)

Trinh: A lô a lô…Chạy một mạch tới nhà Tâm

Thuận: anh….anh đẹp trai ơi báo với tiền thừa nè (chạy theo)

Trinh:(Vào thấy chú Lợi)Cháu chào chú Nghe Tâm bảo cháy nhà con

hoảng hồn chạy đứt hơi luôn Có chuyện chi rứa biết

Chú Lợi:(chỉ tay về phía Tình)Đó…Một đống đang thăng thiên đó

Trinh: quay sang nhìn Tâm vẻ nghi nghờ, Tâm gật đầu

Trinh đứng dậy đi lại chỗ Tình, lúc này Tình đang trong cơn nghiện, miệng ngáp tay sờ soạng khắp người, mặt bất thần Thấy Trinh thì ôm ngay chân van xin

Tình: anh cho em xin tí, em sắp chịu không nổi rồi, em chết mất thôi

Tâm:(Lại gần tất một tát mạnh) Xin nè…đủ chưa, tỉnh chưa Tại sao em lại

làm vậy, em được cho đi học đàng hoàng mà sao lại thành ra như thế hả Tình Em

có biết cha mẹ vì em vì gia đình này mà phải tha hương cầu thực không hả Nhìnhình ảnh mẹ gầy rộc đi mà em lại nỡ làm cái việc táng tận lương tâm vậy hảem.Em muốn cha mẹ chết, em mới vừa lòng phải không hả?

Trinh: từ trước giờ em luôn là người con ngoan, trò giỏi mà Tình Cả xóm

này đi mô ai cụng nói Nhìn thằng Tình mà học nà Cha mẹ em đi đâu cũng tự hào

về em Sao giừ ra nông nỗi này hả em

Tình: (nắm lấy tay chị Tâm) em biết em sai rồi Chỉ vì tò mò, vì sĩ diện vì

thể hiện bản lĩnh đàn ông mà em đã không vượt qua cám dỗ giờ trở thành connghiện, con ma trong người xúi dục em, lâu nay mất trộm trong xóm là do em

Tâm: Ai cũng có lần lầm lỡ em ạ Nhưng niết sửa đổi thì mọi người sẽ tha

thứ bỏ qua cho em, giời em phải quyết tâm cai nghiện thôi em ạ

Trinh: Cơ hội luôn dành cho những ai biết tôn trọng nó mà vượt lên chính

mình Em hãy cố gắng lên, anh tin em sẽ làm được

Tình: Em sẽ quyết tâm đề cai nghiện để không phụ lòng tin của anh chị Sau này

về em sẽ cùng anh chị đi tuyên truyền về tác hại của ma túy

Thông điệp:Qua tiểu phẩm chúng em muốn nói rằng: xã hội luôn có nhiều

điều tốt đẹp nhưng cũng có những hiểm họa khôn lường ranh giới giữa tốt và xấu thật mong manh Đừng vì thể hiện bản lĩnh mà bị các đối tượng nghiện ma túy lợi dụng dụ dỗ khi thành con nghiện con người mất đi tự trọng, xóm làng mất cảnh bình yên, gia đình mất những người con ngoan hiền, hiếu thuận

5.2 Kịch bản 2: Lầm lỡ

Lời dẫn: Tuấn sinh ra trong gia đình nông dân nghèo Cha thì bị bệnh nặng, mẹ Tuấn hiền lành, chịu thương chịu khó, thương chông yêu con Tuy khó khăn nhưng

bà vẫn cố gắng làm thuê làm mướn cũng tạm đủ trang trải cuộc sống Tuấn là một học sinh ngoan hiền, thành tích học tập luôn ở tốp đầu Rồi một ngày

Trong lớp 10A2, Tuấn đang chăm chú nghe giảng

Thầy Quyết ( phó hiệu trưởng bước vào) Xin phép thầy Tiến cho tôi gặp em

Tuấn có việc

Thầy Tiến:Tuấn em ra ngoài có thầy hiệu phó gặp

Các bạn trong lớp: Chết hấn mần chi mà bị gọi ra rứa tề, hay khi nại ra

chơi mần chi hình

Tuấn: dạ (Bước ra khỏi lớp)Em chào thầy ạ Dạ thầy gặp em có việc gì

không ạ

Thầy Quyết:Em lấy sách vở về ngay, mẹ em gọi điện báo cha en tự nhiên bị

ngã hiện đang đưa đi bệnh viện

Tuấn:(Giật mình, hoảng hốt)Chết rồi Cha dạo ni hay kêu chóng mặt.(Tuấn

chạy vào lớp) Dạ thưa thầy em có việc gấp cho em về trước ạ

Thầy Tiến: ừ, em làm về xem gia đình có chuyện gì không Nhớ đi cẩn thận

nghe

Tuấn: dạ, em chào hai thầy

Lời dẫn: Tuấn lấy xe đạp một mạch tới bệnh viện huyện Đến nơi thấy mẹ đang ngồi gục đầu bên ngoài phòng cấp cứu

Tuấn: Mẹ, mẹ, cha bị chi rứa mẹ, cha năng rồi mẹ.

Bà Nhung: Con, con về đó rồi à Cha mi tự nhiên đang đi ra sân dạo tí thì

bổ nà Các bác sỹ đang cấp cứa trong nà

Tuấn chạy lại định vào phòng nhưng cô y tá ngăn lại.

Cô y tá: Hiện bệnh nhân đang trong tình trạng nguy kịch, người nhà ở ngoài

tránh gây xúc động và cản trở bác sỹ cấp cứu

1 tiếng sau

Cô y tá: Cho tôi gặp người nhà bệnh nhân.

Bà Nhung: dạ tôi đây Ông nhà tui ra răng rồi cô Trăm sự nhờ cô

Cô y tá: Tình hình dừ tạm thời ổn định Nhưng theo bác sỹ nói thì nên đưa

bệnh nhân đi tuyến trên để kiểm tra kỹ và có phác đồ điều trị tốt hơn Ở đây cònthiếu nhiều trang thiết bị nên…

Bà Nhung: Dạ(ngồi bệt xuống như muốn gục ngã Bà móc trong túi ra chỉ

còn mấy trăm nghìn Nói thầm Dừ biết mần răng đây ni nà.)

Tuấn:(đi mua nước sôi về)Mẹ họ nói cha năng mẹ cha bị chi mà bổ rứa

mẹ.

Bà Nhung: Họ nói đưa cha mi lên tuyến trên để kiểm tra mới biết chừ ở

dưới ni nỏ đủ máy móc nà

Tuấn: Rứa để con chạy về ôm bộ áo quần rồi đưa cha đi nà

Bà Nhung: Nhưng mẹ lưa cò mấy trăm nghìn mần năng đây con

Tuấn:(Đứng ngẩn người ra một lúc)Mẹ để con đi vay chị Tú gần trường

con mẹ nà

Bà Nhung:Quen biết chi mà họ có cho vay

Tuấn:Có chứ mẹ, chị ấy cho các bạn trong trường con vay suốt nà Chị ấy

tốt lắm (Thế là Tuấn đạp xe chạy một mạch tới tiệm cầm đồ Ngọc Tú)

Tuấn: Chị Tú ơi Chị Tú

Tú: Ồi Tuấn đẹp trai Nhớ chị à

Tuấn: Dạ, Chị cho em vay 5 triệu được không ạ Em phải đưa cha em đi

viện

Tú: Ai chư Tuấn là chị OK liền (Tú đưa tiền cho Tuấn, tay quàng qua vai

Tuấn)Em, có chi cứ đến chị nhé, chi lo cho đừng ngại.

Tuấn:Dạ, cảm ơn chị, em đi đã

Lời dẫn: Tuấn cầm tiền đi đến bệnh viện,không kịp về lấy quần áo, rồi cùng

mẹ đưa cha chuyển viện Trên đường chuyển viện, cha Tuấn lại lên cơn đau dữ dội Vừa tới bệnh viện tỉnh cha Tuấn được đưa ngay tới phòng cấp cứu.

Một lát sau

Bác sỹ: có phải bà là người nhà bệnh nhân không.

Bà Nhung: Dạ

Bác sỹ: Hiện bệnh nhân đang rất nguy kịch, cần phải phẫu thuật ngay nếu

không sẽ không kịp Bà ra làm thủ tục ngay nhé

Bà Nhung ra làm thủ tục

Y tá:dạ phẫu thuật cho bác trai hết 70 triệu.

Bà Nhung:(đứng sững người)7…7 70 triệu ạ

Thấy mẹ đứng sững người Tuấn lại hỏi:Dạ hết mấy đó chị.

Y tá: Bảy mươi triệu tiền phẫu thuật em ạ Chưa kể các chi phí khác.

Tuấn liền nghĩ đến lời chị Tú nói hồi sáng Không suy nghĩ nhiều Tuấn lại chỗ mẹ

Tuấn: Mẹ, mẹ ở lại với cha, con về vay tiền mần phậu thuật cho cha nà

Bà Nhung: Vay mô ra hả con

Tuấn: Mẹ cứ yên tâm nà (Tuấn ra bắt xe về nhà Tú)

Lúc này Tú đang ngồi bàn chuyện với mấy thanh niên xăm trổ, mặt hùng hổ Thấy Tuấn Tú ra hiệu bọn thanh niên giải tán

Tú: Ôi Tuấn đẹp trai của Tú về rồi à, cha năng rồi em

Tuấn: Dạ cảm ơn chị Cha em đang nguy kịch, cần phẫu thuật ngay ạ.

Nhưng…

Tú(nhanh nhảu, hiểu ý): thiếu tiền hả em trai, em dừ cần mấy chị đưa cho

em

Tuấn:Nhưng…Nhiều ri không biết khi mô em trả được ạ

Tú:Em cứ hay lo Em cầm 100 triệu đây Có chi theo chị mần ăn mấy bữa là

ổn em nà.(Nghe vậy Tuấn không ngần ngại cầm tiền)

Lời dẫn: Một tuần sau, Tuấn đến quán Ngọc Tú,

Tú: (gặp Tuấn Tú nói ngay) Định khi nào trả tiền cho chị đó em trai

Tuấn: dạ, dạ dừ em chưa biết kiếm mô ra chị nà

Tú: Một là chị kêu mấy thằng em đến nhà, hai là…(Đặt tay qua vai Tuấn)

Tuấn: Em xin chị, cha em đang yếu, chị mần rứa khác chi là giết cha em ạ Tú: Thôi, đó là chị nói rứa Ai lại nỡ… nể tình em đẹp trai, làm việc chị.

Chuyển mấy túi hàng họ đặt trên mạng cho khách là ok Nhẹ nhàng như cô nàng

Tuấn: Dạ, dừ chị bảo chi em cụng nghe ạ

Tú: (Đẩy nhẹ Tuấn, mắt đong đưa) ôi…ngoan quá đi cơ

Lời dẫn và cảnh Tuân đi giao hàng: Từ đó Tuấn ngoan ngoãn sip đồ, nhưng Tuấn không biết trong đó là gì Mỗi lần xong việc Tuấn đều được chị thưởng, dần dần Tuấn quen với cuộc sống nhàn hạ và cũng thân thiết hơn với Tú, dù biết Tú nhiều hơn Tuấn 30 tuổi.Cuộc sống vui vẻ bên chị gái, thỉnh thoảng đi sip hàng, đêm đêm bên chị Tú say sưa trong tiệc nhậu dần dần Tuấn bị nghiện ma túy mà không hay biết

Tại nhà Tuấn

Vừa về đến nhà Tuần lên dường nằm ngủ, không chào hỏi cha mẹ Thấy lâu nay con có biểu hiện lạ, đi thì thâu đêm, bà Nhung lại gần hỏi con

Bà Nhung: Tuấn dạo ni con hay đi về khuya, lại ngủ suất ngày, về cụng

không hỏi chi ai, cụng nỏ thèm tắm, cơm không thèm ăn là năng Hay con bị ốm

(Bà lấy tay định sờ lên trán con)

Tuấn: (gạt mạnh tay bà Nhung)Bà để tui yên, phiền quá đi, liên quan chi

đến bà Rồi Tuấn lăn ra ngủ đến chập tối thì Tú đến gọi đi chơi Thấy vậy bà