Đề xuất một số giải pháp phát triển văn hóa đọc nhằm nâng cao hiệu quả quản lí thư viện trong trường THPT

Lý do chọn đề tài: - Khi bàn về tầm quan trọng của thư viện, một học giả đã từng khẳng định “Thưviện là trường đại học chân chính nhất”; trong trường học “thư viện là trái tim” củanhà tr

MỤC LỤC

PHẦN 1- ĐẶT VẤN ĐỀ 2

1 Lý do chọn đề tài 2

2 Mục đích nghiên cứu 4

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 4

4 Phương pháp nghiên cứu: 5

5 Dự kiến đóng góp của đề tài: 5

PHẦN II - NỘI DUNG NGHIÊN CỨU 6

1 Cơ sở lý luận 6

2 Cơ sở thực tiễn: 9

3 Thực trạng về công tác thư viện của Trường THPT Diễn Châu 2, tỉnh Nghệ An .10 4 Đề xuất một số GP phát triển VH đọc trong Trường THPT Diễn Châu 2 15

4.1 Giải pháp 1: Nâng cao nhận thức, hiểu biết về tầm quan trọng của thư viện và văn hóa đọc đối với CBGV - NV, HS trong trường học 15

4.2 Giải pháp 2: Xây dựng mô hình thư viện thân thiện trong nhà trường 16

4.3 Giải pháp 3: Nâng cao nguồn lực thông tin, hiệu quả sử dụng nguồn sách báo thông qua các hoạt động của thư viện 21

4.4 Giải pháp 4: Đẩy mạnh công tác tuyên truyền, mở rộng các hình thức đọc nhằm phát huy tác dụng của sách báo đối với chất lượng giáo dục của nhà trường 30

4.5 Giải pháp 5: Làm tốt công tác xã hội hóa thư viện 36

5 Hiệu quả của sáng kiến 37

PHẦN III - KẾT LUẬN 46

1.Ý nghĩa đề tài: 46

2 Bài học kinh nghiệm, hướng phát triển 46

3 Đề xuất và kiến nghị 47

TÀI LIỆU THAM KHẢO 49

PHẦN I - ĐẶT VẤN ĐỀ

1 Lý do chọn đề tài:

- Khi bàn về tầm quan trọng của thư viện, một học giả đã từng khẳng định “Thưviện là trường đại học chân chính nhất”; trong trường học “thư viện là trái tim” củanhà trường, cũng là “linh hồn” của trường học.Thư viện là một thiết chế văn hóa cónhiệm vụ rất quan trọng trong việc sưu tầm, thu thập, lưu trữ, bảo quản lâu dài các tácphẩm, góp phần nâng cao chất lượng giảng dạy của giáo viên, bồi dưỡng kiến thức cơbản về khoa học thư viện và xây dựng thói quen tự học, tự nghiên cứu cho học sinh,tạo cơ sở từng bước thay đổi phương pháp dạy và học Đồng thời, thư viện tham giatích cực vào việc bồi dưỡng tư tưởng chính trị và xây dựng nếp sống văn hóa mới chocác thành viên nhà trường Để giảng dạy và học tập được tốt thì phải xây dựng vàphát triển Văn hóa đọc ở trường học phải được thường xuyên, liên tục, phải khôngngừng thay đổi, làm mới cách phục vụ để học sinh tham gia tích cực và trở thành thóiquen

Thực tế cho thấy, dù trong bối cảnh truyền thông, internet phát triển như vũ bãohiện nay, nhưng văn hóa nghe nhìn vẫn không thể thay thế được văn hóa đọc, vì vậycũng như các nước trên thế giới và trong khu vực, Việt Nam đánh giá vai trò rất quantrọng của Thư viện trong xã hội văn minh, hiện đại

Trong hệ thống Thư viện nói chung thì Thư viện trường học là một bộ phận cở

sở vật chất trọng yếu, là trung tâm sinh hoạt văn hóa và khoa học của nhà trường.Thư viện góp phần nâng cao chất lượng giảng dạy của GV, bồi dưỡng kiến thức cơbản về khoa học và xây dựng thói quen tự học, tự nghiên cứu cho HS, tạo cơ sở từngbước thay đổi phương pháp dạy và học Đồng thời, Thư viện tham gia tích cực vàoviệc bồi dưỡng tư tưởng chính trị, xây dựng nếp sống văn hóa mới cho các thành viênnhà trường

Từ xưa đến nay, muốn đi đến thành công con người cần phải có tri thức Mộttrong những cách tiếp cận tri thức đó chính là việc đọc sách Tuy nhiên, để việc đọcsách thật sự hiệu quả thì mỗi cá nhân cần phải luyện cho mình văn hóa đọc (kháiniệm đề cao tính nghệ thuật, tính thưởng thức văn hóa đích thực trong việc đọc sách,vượt lên trên khái niệm đọc đơn thuần) Một trong những con đường để hình thànhvăn hóa đọc đó chính là việc chọn lựa sách sao cho phù hợp Việc lựa chọn sai có thểdẫn đến hậu quả nghiêm trọng, và đó có thể là con đường đưa văn hóa đọc sách đếnvực thẳm

Sách, báo có vị trí đặc biệt quan trọng đối với đời sống xã hội như V.I.LENIN đã

nói: ''Không có sách thì không có tri thức, không có tri thức thì không có chủ nghĩa cộng sản” Với nhà trường sách, báo lại càng có ý nghĩa quan trọng vì nó là người

bạn gần gũi nhất, là học liệu cần thiết nhất của thầy và trò Học sinh (HS) cần có sáchgiáo khoa, sách bài tập, sách tham khảo để học tập và luyện tập giáo viên (GV) cần

có sách giáo khoa, sách nghiệp vụ, sách tham khảo để giảng dạy và bồi dưỡng chuyênmôn, không ngừng nâng cao kiến thức Ngoài ra các loại báo, tạp chí ở Thư viện(TV) cũng là nguồn tài liệu tham khảo hết sức quan trọng đối với giáo viên và họcsinh trong nhà trường Đọc sách còn tạo môi trường thân thiện, lành mạnh để HS cóđiều kiện giao lưu, học tập, góp phần nâng cao chất lượng dạy và học, thực hiện

phong trào “Trường học thân thiện - Học sinh tích cực - Thư viện thông minh”.

- Mặt khác xây dựng không gian văn hóa đọc trong nhà trường sẽ tạo cho các emhọc sinh có thói quen tiếp xúc hàng ngày với tri thức mới qua những trang sách, gópphần nuôi dưỡng tâm hồn và hình thành nên nhân cách tốt đẹp, giúp các em cảm nhậnđược “Mỗi ngày đến trường là một ngày vui”

- Thư viện trường học có vai trò quan trọng như vậy nhưng tại sao giáo viên vàhọc sinh ngày càng ít đến thư viện như vậy? Có lẽ họ chưa thấy được tầm quan trọngcủa thư viện trong việc nâng cao chất lượng dạy và học; phải chăng do người làmcông tác thư viện chưa thực sự chuyên tâm, chưa tâm huyết với nghề, chưa yêu nghề,phải chăng do thư viện chưa thân thiện, thư viện chưa đạt chuẩn, chưa đáp ứng nhucầu của người đọc? Phải chăng do thời kỳ bùng nổ thông tin của thời đại 4.0, sự pháttriển như vũ bảo của công nghệ thông tin nào là truyền hình, games, facebook…, vớinhiều trò chơi ngày càng đa dạng, phong phú, hấp dẫn đã lôi cuốn giới trẻ tham giavào rất nhiều Vì vậy việc ham mê đọc sách, báo của các em ngày càng hạn chế Theocác nhà xã hội học, Mỹ học và mỗi chúng ta đều nhận ra rằng: học sinh ngày nay rấtgiỏi vi tính, giỏi truy cập internet, giỏi về văn hóa nghe, nhìn nhưng lại rất nghèo nàn

về văn hóa đọc Các em rất lười đọc sách Chính vì vậy mà vốn từ, vốn sống, vốn vănhóa của các em là điều đáng lo ngại và củng vì thế mà các em thường mắc lỗi ứng xửvới mọi người xung quanh hoặc là bài làm bài của nhiều em học sinh từ nội dung đếnhình thức khiến thầy cô phải thở dài

- Bên cạnh đó chúng ta đang đứng trước những nhiệm vụ to lớn của công cuộc cảicách giáo dục, để nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, cán bộ TV trường họcngoài việc nắm vững kỹ thuật nghiệp vụ ra, hàng năm còn phải tự mình thay đổi vềhình thức phục vụ truyền thống, lạc hậu, tẻ nhạt… như trước đây sang một bước tiếnmới, cởi mở và chủ động cho bạn đọc hơn

- Với mục đích là tạo ra một không gian văn hóa đọc thân thiện, thu hút người đọcvào thư viện ngày càng nhiều, nhằm nâng cao chất lượng giảng dạy của giáo viên vàchất lượng học tập của học sinh, tạo cơ sở từng bước thay đổi phương pháp giảng dạy

và học tập;

Đồng thời Trong tình hình dịch bệnh Covid 19 hiện nay đang diễn ra rất phức tạp ở

13 tỉnh thành địa phương ở cả nước như: 1 Hải Dương (430),2 Quảng Ninh (59),3

Hồ Chí Minh (36),4 Hà Nội (29),5 Gia Lai (27), 6 Bình Dương (06),7 Bắc Ninh05), 8 Điện Biên (03), 9 Hưng Yên (03), 10 Hòa Bình (02), 11 Bắc Giang (02), 12.Hải Phòng (01), 13 Hà Giang (01) Thì việc diễn ra các hoạt động dạy học nên tínhđến nhiều phương án; trong đó có phương án dạy học, họp chuyên môn, họp giao bantrực tuyến; việc áp dụng các biện pháp ứng dụng công nghệ số vào trong công tácquản lí thư viện tăng hiệu quả đọc và học online đồng nghĩa với việc giúp nâng caohiệu quả quản lí thư viện, quản lí vừa dạy vừa học tập, vừa an toàn phòng chống dịchbệnh;

Lãnh tụ V- Lê Nin đã từng nói “Để đánh giá hoạt động của một thư viện khôngphải nhìn vào thư viện đó có bao nhiêu sách, cơ sở vật chất trang thiết bị như thế nào,

mà phải nhìn vào thư viện đó có bao nhiêu bạn đọc đến, số lượng lượt luân chuyểnsách như thế nào” Từ những lý do trên, tôi mạnh dạn chọn: “Đề xuất một số giảipháp phát triển văn hóa đọc nhằm nâng cao hiệu quả quản lí thư viện trong trườngTHPT” làm đề tài sáng kiến kinh nghiệm nhằm phát huy các mặt đã đạt được, đồngthời khắc phục các mặt hạn chế về việc hiện trạng đọc sách tại thư viện trong thờigian tới, góp phần thực thành công mục tiêu giáo dục đổi mới căn bản và toàn diệnnền giáo dục Việt Nam giai đoạn 2020-2025 trong tình hình dịch bệnh phức tạp nhưhiện nay

2 Mục đích nghiên cứu

Căn cứ công văn 2058/SGD-ĐT –VP về việc thực hiện nhiệm vụ CNTT năm học 2020-2021; Căn cứ công văn số 2424/SGDĐT-GDCN-GDTX về việc ứng dụng côngnghệ số trong giảng dạy, quản lí giảng dạy và học tập suốt đời; xuất phát từ tình hình thực tế quản lý công tác thư viện tại trường THPT Diễn Châu 2 tôi nhận thấy một số giáo viên còn chưa thấy được lợi ích của đọc sách để phát triển chuyên môn Rất nhiều học sinh còn lười học lười đọc dẫn đến không phát triển được năng lực và phẩm chất phù hợp với xu thế phát triển giáo dục hiện nay Do đó tôi nghiên cứu:

- Các giải pháp để phát triển văn hóa đọc ở trường THPT nói chung

- Các giải pháp phát triển văn hóa đọc ở thư viện Trường THPT Diễn Châu 2

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

3.1 Đối tượng nghiên cứu:

- Tìm hiểu thực trạng hoạt động của thư viện trường THPT nói chung và trườngTHPT Diễn Châu 2 nói riêng, phân tích đưa ra những biện pháp thu hút học sinh vàgiáo viên đến thư viện từ đó nâng cao vai trò thư viện góp phần góp phần phát triểnvăn hóa đọc trong nhà trường

- Nghiên cứu các giải pháp phát triển văn hóa đọc trong cộng đồng, trong thư việnTrường THPT Diễn Châu 2 ở huyện Diễn Châu, tỉnh Nghệ An

3.2 Phạm vi nghiên cứu:

Điều tra các hoạt động trong thư viện thông qua sự tương tác của các giáo viên vàhọc sinh Trường THPT Diễn Châu 2

4 Phương pháp nghiên cứu:

Từ cơ sở lý luận, cơ sở thực tiễn, quan sát thống kê, chụp ảnh, phân tích và tổnghợp, làm thực nghiệm đến việc cụ thể hóa công việc để đúc rút ra các giải pháp pháttriển sao cho có hiệu quả cao về triển văn hóa đọc

- Phương pháp nghiên cứu lý luận về ngành thư viện

- Phương pháp nghiên cứu thực tiễn

- Phương pháp quan sát, thống kê, chụp ảnh phân tích, thực nghiệm và tổng hợp

5 Dự kiến đóng góp của đề tài:

Khi sáng kiến hoàn thành và đưa vào áp dụng ở đơn vị cũng như ở các trườngTHPT trong vùng phụ cận thì sẽ đem lại hiệu quả giáo dục khá cao về việc nâng caochất lượng toàn diện nhà trường, thúc đẩy quá trình dạy và học của giáo viên và họcsinh, làm tốt công tác giáo dục đạo đức, nhân cách cho người học phù hợp với mụctiêu đào tạo phát triển phẩm chất năng lực của học sinh Từ đó:

- Nâng cao nhận thức trình độ, nghiệp vụ cho cán bộ, giáo viên nhân viên trongnhà trường

- Chất lượng giáo dục và học tập của học sinh trong toàn trường nâng lên so vớicác năm học trước

Việc tìm ra các biện pháp, giải pháp để nâng cao chất lượng hiệu quả trong côngtác quản lí thư viện có rất nhiều biện pháp, giải pháp Phương thức làm của mỗingười khác nhau và áp dụng cho đối tượng giáo viên và học sinh cũng khác nhau Ởđây tôi chỉ đưa ra một số giải pháp và phương pháp làm việc mà bản thân tôi thấy phùhợp và phần nào đã đạt được hiệu quả cao trong công tác quản lí thư viện tại trườngTHPT Diễn Châu 2 trong thời gian mà tôi công tác

PHẦN II - NỘI DUNG NGHIÊN CỨU

1 Cơ sở lý luận

1.1 Định nghĩa về thư viện:

Thư viện là nơi bảo quản, tàng trữ kho sách

Theo UNESCO: “Thư viện, không phụ thuộc vào tên gọi của nó, là bất cứ bộsưu tập có tổ chức nào của thư viện sách, ấn phẩm định kỳ hoặc các tài liệu khác, kể

cả đồ họa, nghe nhìn, và nhân viên phục vụ có trách nhiệm tổ chức cho bạn sử dụngcác tài liệu đó nhằm mục đích thông tin, nghiên cứu khoa học, giáo dục hoặc giải trí” Thư viện là trung tâm của hoạt động kết nối giáo dục, là không gian học tậpchung của nhà trường, là nơi giúp cho giáo viên và học sinh học tập, bổ sung và cậpnhật kiến thức, là trung tâm của các hoạt động kết nối và làm việc nhóm của học sinh;nơi diễn ra các hoạt động sáng tạo và phát huy trí tưởng tượng của học trò, nhằm xâydựng và phát triển năng lực tự học, năng lực giao tiếp, năng lực ngôn ngữ và sáng tạocủa người học, hình thành và nuôi dưỡng phẩm chất nhân ái, chăm chỉ, trung thực vàtrách nhiệm cho học

1.2 Chức năng của thư viện

Chức năng của thư viện: Thư viện có 4 chức năng cơ bản sau:

- Giáo dục

+ Thư viện là cơ quan giáo dục ngoài nhà trường Chức năng này được thể hiển ởnhững điểm sau:

* Tham gia vào việc xóa nạn mù chữ cho nhân dân;

* Nâng cao trình độ dân trí, chuyên môn cho mọi tầng lớp nhân dân

+ Trong nhà trường, các tài liệu có trong thư viện góp phần bổ sung, mở rộngthêm cho các em các kiến thức đã được học ở trường

- Thông tin

Ngoài chức năng giáo dục, thư viện còn có một chức năng hết sức cơ bản nữa đó làthông tin Các thông tin được lưu giữ trong sách báo Ngày nay, khi mà khoa họcngày càng phát triển thì các dạng tài liệu được lưu giữ trong thư viện không chỉ đơnthuần là những sách in truyền thống mà còn có tác dụng hiện đại khác như băng đĩahình, đĩa tiếng, các dạng tài liệu điện tử đã khiến cho lượng lưu thông tin lưu giữtrong các thư viện ngày càng được mở rộng; đồng thời với việc ứng dụng công nghệthông tin trong hoạt động thư viện đã đưa chức năng thông tin của thư viện đang trởthành một chức năng hết sức cơ bản

- Văn hóa

Chức năng này thể hiện : Thu thập và bảo quản di sản văn hóa chữ viết của nhânloại cũng như của đất nước Thư viện đã trở thành một trong những trung tâm sinhhoạt văn hóa, tuyên truyền, phổ biến những kiến thức về các loại hình nghệ thuậtđược lưu giữ trong sách báo, từ đó lôi cuốn quần chúng tham gia vào các hoạt độngsáng tạo

- Mặt khác trong Điều 1, chương 1 của Pháp lệnh Thư viện có nêu rõ: “Thư viện cóchức năng, nhiệm vụ giữ gìn di sản thư tịch của dân tộc; thu thập, tàng trữ, tổ chứcviệc khai thác và sử dụng vốn tài liệu trong xã hội nhằm truyền bá tri thức, cung cấpthông tin phục vụ nhu cầu học tập, nghiên cứu, công tác và giải trí của tầng lớp nhândân; góp phần nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài, phát triển khoahọc, công nghệ, kinh tế, văn hóa, phục vụ công cuộc công nghiệp hóa, hiện đại hóađất nước.”

Tóm lại: Văn hóa là tổng thể sống động các hoạt động sáng tạo của các cá nhân

và cộng đồng trong quá khứ và hiện tại Qua các thế hệ, hoạt động sáng tạo ấy đãhình thành nên hệ thống các giá trị, các truyền thống và hiếu thị - những yếu tố xácđịnh đặc tính riêng của mỗi dân tộc

1.4 Văn hóa đọc là gì

Văn hoá đọc là một khái niệm có hai nghĩa Văn hoá đọc, theo nghĩa rộng, đó là

nền văn hoá đọc của mỗi quốc gia thể hiện qua chủ trương, đường lối, chính sách củaNhà nước, của cộng đồng và ý thức của mỗi thành viên trong xã hội về xây dựng pháttriển cơ sở vật chất (thư viện, phòng đọc, xuất bản phát hành sách, tài liệu ) nhằmphát triển văn hóa đọc Văn hoá đọc, theo nghĩa hẹp là đọc có văn hoá, đó là ứng xửđối với việc đọc: thể hiện qua thói quen đọc, sở thích đọc và kỹ năng đọc của mỗingười đọc

Trước hết cần tạo ra và phát triển thói quen đọc suốt cuộc đời cho mỗi người.Xây dựng thói quen đọc phải được bắt đầu từ tuổi ấu thơ, ở nhiều nước người ta bắtđầu thực hiện từ tuổi trước khi đến trường, do các bậc cha mẹ thực hiện Còn trongsuốt cuộc đời đi học và sau khi ra đời là quá trình học tập và rèn luyện các kỹ năngđọc Nếu xét văn hoá đọc của từng cá nhân phải đảm bảo có đủ cả ba yếu tố trên Mọi

người nhận thức được tầm quan trọng của việc đọc sách, sẽ giúp cho văn hóa đọcngày càng phát triển hơn;

+ Vị trí:

Nghị quyết Hội nghị Trung ương 5 (khóa VIII) đã chỉ rõ, các cấp, các ngànhcần huy động mọi tiềm lực xã hội cho sự nghiệp phát triển văn hóa; chăm lo bồidưỡng, phát triển tài năng; chủ động có kế hoạch, chính sách, cơ chế phù hợp để tạođiều kiện cho văn hóa phát triển đúng hướng Đây chính là nhân tố quan trọng đểnâng cao chất lượng cuộc sống của nhân dân, làm cho nền tảng tinh thần của xã hộingày càng vững chắc, tiến bộ, phong phú, góp phần giữ vững độc lập, thống nhất,định hướng xã hội chủ nghĩa và thúc đẩy nhanh quá trình phát triển

Xác định văn hóa đọc là nền tảng tinh thần của xã hội, vừa là mục tiêu, vừa làđộng lực thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội và các mặt của đất nước đã thể hiệntầm nhìn chiến lược và tư duy cách mạng của Đảng ta trong thời kỳ đổi mới Vậndụng vào thực tiễn của địa phương, những năm qua tỉnh Nghệ an đã hướng mọi hoạtđộng văn hóa vào mục tiêu xây dựng con người mới xã hội chủ nghĩa, góp phần nângcao đời sống văn hóa, tinh thần của nhân dân Phong trào toàn dân xây dựng đời sốngvăn hóa ở cơ sở đạt được những kết quả đáng khích lệ

* Văn hoá đọc là chiếc cầu nối đưa con người đến với tri thức

* Văn hoá đọc là nơi tập trung đầy đủ sách, có khả năng và phương tiện để phục vụtốt nhất, tiết kiệm nhất những yêu cầu, những thắc mắc của giáo viên, học sinh trongviệc dạy và học

* Để nâng cao chất lượng giảng dạy thì người thầy phải học, phải đọc

* Để nâng cao chất lượng học và bổ sung kiến thức thì trò phải đọc

Vì vậy công tác phát triển Văn hoá đọc phải gắn liền với việc dạy và học Phải lấymục tiêu đào tạo và nhiệm vụ năm học của nhà trường làm mục tiêu và nhiệm vụ củathư viện nhà trường nói chung và văn hoá đọc nói riêng

+ Tầm quan trọng:

Văn hóa đọc là một bộ phận của văn hóa, có vai trò quan trọng trong việc hìnhthành nên tâm hồn, nhân cách, đạo đức, lối sống, khả năng thích nghi của học sinh,góp phần bồi dưỡng, phát triển trí tuệ, kỷ năng sống cho học sinh

Văn hóa đọc là một bộ phận của phát triển văn hóa, là giải pháp quan trọng khôngthể thiếu để xây dựng thành công một xã hội học tập hướng tới mục tiêu phát triểnbền vững nguồn nhân lực của đất nước góp phần vào sự thành công của công nghiệphóa - hiện đại hóa đất nước

Văn hóa đọc gắn liền với nâng cao dân trí, tạo điều kiện cho học sinh tiếp cận vớithông tin và tri thức dễ dàng và thuận tiện

Hiện nay khi nền kinh tế Việt Nam đang định hướng chuyển nhanh và mạnh sangnền kinh tế tri thức, cùng với sự bùng nổ về thông tin, nhiều vấn đề được đặt ra, điềunày đòi hỏi mỗi chúng ta, đặc biệt là giới trẻ, học sinh, sinh viên phải luôn nỗ lực họchỏi, đổi mới, ứng xử chắt lọc trong vô vàn thông tin để có thể tồn tại và đứng vững.

Để làm được điều đó rất cần đến sự tích lũy về văn hóa, vốn hiểu biết, kinh nghiệmsống…Sự tích luỹ đó được thể hiện qua một quá trình học tập lâu dài, không chỉ việchọc ở trường mà phần quan trọng quyết định là quá trình tự học, qua việc đọc sáchmỗi cá nhân, nói rộng ra đó là văn hóa đọc

2 Cơ sở thực tiễn

- Nhìn chung các thư viện hoạt động đã có chiều sâu, nhưng mới thu hút đượcgiáo viên còn số lượng bạn đọc đông đảo là học sinh thì không phải thư viện trườnghọc nào cũng thu hút được

- Do bạn đọc chưa nhận thức đúng đắn về tác dụng của thư viện trong việc tự rènluyện học tập, chưa có thói quen tự học, tìm hiểu sách, chưa hiểu mối liên hệ, tầmquan trọng giữa việc học trên lớp với sách tham khảo nên chưa thấy được giá trị củatừng cuốn sách

- Do quỹ thời gian giảng dạy và học tập ở lớp nhiều nên bạn đọc ít có thời gian lênthư viện đọc sách

- Do người làm thủ thư chưa định hướng cho học sinh đọc đúng chủ đề, chuyên đề,lên kế hoạch theo tuần hay tháng cho học sinh đọc nên học sinh không có đam mêhứng thú đọc

- Cách quản lý kho sách chưa khoa học, chưa gọn gàng logic, chưa phân được mãmàu làm cho hoc sinh tìm sách khó khăn hơn

- Việc mượn sách ở thư viện qua hệ thống mục lục truyền thống thường gây lúngtúng cho bạn đọc, mất nhiều thời gian chọn sách mà có khi lại không tìm được cuốnsách theo ý muốn dẫn đến việc đọc sách hiệu quả không cao

- Do bùng nổ về thông tin mạng Internet nên học sinh bị lôi cuốn vào các trò chơi,các thông tin khác mà không quan tâm đến việc đọc sách trong thư viện

- Cán bộ thư viện chưa thân thiện, chưa nắm bắt được tâm lý của người đọc, thưviện chưa thân thiện, chưa đạt chuẩn nên chưa lôi cuốn được số đông bạn đọc đếnđọc sách, báo và tạp chi chưa tạo được hứng thú cho người đọc

- Không gian đọc chưa được hấp dẫn nên chưa thực sự hấp dẫn cũng gây trở ngạitrong việc tạo hứng thú cho độc giả đến thư viện

- Việc phát triển và duy trì văn hóa đọc sẽ giúp cho nhà trường nâng cao chấtlượng dạy và học, nâng cao chất lượng toàn diện của nhà trường.

3 Thực trạng về công tác thư viện của Trường THPT Diễn Châu 2, tỉnh Nghệ An

3.1 Giới thiệu về nhà trường:

- Trường THPT Diễn Châu 2 được thành lập từ năm 1965 với tên gọi ban đầu làTrường cấp 3 Diễn Châu 2 Tiền thân của trường được tách ra từ trường cấp 3 DiễnChâu nay là trường THPT Nguyễn Xuân Ôn, đến nay trường có bề dày về truyềnthống gần 56 năm xây dựng và trưởng thành, trường đã góp phần nâng cao dân trí,đào tạo nguồn nhân lực, bồi dưỡng nhân tài, đóng góp vào quá trình xây dựng và pháttriển quê hương, nhà trường luôn là điểm sáng về chất lượng giáo dục Hiện naytrường có 97 cán bộ, giáo viên, nhân viên.Trường đã đạt trường chuẩn Quốc gia năm

2018, thư viện nhà trường đã đạt chuẩn

- Trường có đội ngũ giáo viên hùng hậu đi đầu trong mọi phong trào phát triểngiáo dục; luôn có thành tích cao

- Cán bộ quản lí thư viện trường có trình độ đạt chuẩn

Hình 1: Trường THPT Diễn Châu 2 – Diễn Châu – Nghệ An 3.2 Thực trạng về thư viện Trường THPT Diễn Châu 2.

- Sau hơn 55 năm phát triển và trưởng thành nhà trường luôn hoàn thành xuất xắc

nhiệm vụ được giao Chất lượng giáo dục toàn diện và các hoạt động của nhà trườngkhông ngừng được nâng cao đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của sự nghiệp Giáo dục,tạo niềm tin vững chắc cho các bậc phụ huynh, nhân dân trên địa bàn và các em họcsinh

- Ban giám hiệu luôn chú trọng đầu tư vào việc xây dựng cơ sở vật chất, cấp thêmkinh phí để bổ sung tài liệu Tích cực tham mưu các mạnh thường quân, các nhà hảotâm hỗ trợ sách cho thư viện, tặng sách giáo khoa cho các em học sinh có hoàn cảnhkhó khăn

- Hoạt động của thư viện luôn được sự quan tâm chỉ đạo của SGD & ĐT, của Cấp

ủy và BGH nhà trường cùng với sự giúp đỡ nhiệt tình của Ban đại diện phụ huynhhọc sinh

- Diện tích của thư viện: 130m2, trong đó kho thư viện 60m2 có đủ giá tủ đựng sách,

bố trí hợp lý, khoa học Phòng đọc với diện tích 70m2 (có khu vực riêng cho GV vàHS), đạt chuẩn, rộng rãi thoáng mát sạch đẹp có đầy đủ bàn ghế, giá treo báo, tủ giớithiệu sách, tủ trưng bày, tủ để sách; ánh sáng, mạng Internet, máy tính kết nối mạng,máy in, điện quạt… các trang thiết bị chuyên dụng phụ vu cho thư viện khá đầy đủ,được sắp xếp khoa học

- Nhà trường có kho sách đủ các thể loại, chủ yếu là sách mới với tổng số đầu sáchkhoảng: 8145 cuốn, cụ thể minh họa ở bảng sau:

Hình 2: Kho sách của thư viện trường THPT Diễn Châu 2

BẢNG THỐNG KÊ SÁCH ĐẦU NĂM CỦA TRƯỜNG THPT DIỄN CHÂU 2

- Báo, tạp chí: Báo Nhân dân, Nghệ An, Giáo dục thời đại, Dạy và học ngày nay,Văn học tuổi trẻ, Vật lí học tuổi trẻ…

- Ngoài ra còn có các loại báo, tạp chí như: Thế giới trong ta, Tuổi trẻ, Tài hoa trẻ,Sức khoẻ, Khoa học đời sống, Văn học Nghệ An… phù hợp với giáo viên và họcsinh

- Đảm bảo có tranh ảnh, băng đĩa giáo khoa các môn phục vụ giảng dạy của Giáoviên (có từ 1-3 bộ trở lên)

- Hàng năm luôn có sự kiểm kê và mua sắm bổ sung mới vốn tài liệu trong thưviện

- Cán bộ phụ trách thư viện có trình độ đạt chuẩn, nhiệt tình, yêu nghề, năng động,sáng tạo và có tinh thần trách nhiệm cao

- Hoạt động của thư viện theo đúng quy trình chuyên môn nghiệp vụ, tạo điềukiện thuận lợi cho giáo viên và học sinh tiếp cận tài liệu một cách dễ dàng

- Cán bộ giáo viên, nhân viên có ý thức tốt trong việc sử dụng tài liệu, trang thiết

bị, tranh ảnh, bản đồ, máy móc… trong thư viện

- Về học sinh: Nhìn chung các em học sinh ngoan, có ý thức trong việc sử dụng vàgìn giữ, bảo vệ các loại sách báo và tài sản thư viện,

* Khó khăn, hạn chế:

- Về cơ sở vật chất: Tuy đã được bổ sung tài liệu SGK mới, song tài liệu cũ vẫncòn nhiều Hệ thống máy tính cũ, chưa đồng bộ, một số máy đã hỏng, chưa có quạtthông gió và máy hút bụi hiện đại, tại liệu dễ bị mối ăn Chưa có phần mềm nhậpsách, tài liệu,… cán bộ thư viện phải nhập thủ công, xử lý nghiệp vụ gặp nhiều khókhăn và mất nhiều thời gian

- Về đối tượng bạn đọc: Do bùng nổ về công nghệ thông tin 4.0, nên học sinh ítđến thư viện, phần lớn các em vào mạng Internet thông qua máy điện thoại cảm ứngnhư chơi giải trí như: game, đọc chuyện trực tuyến, thông tin báo điện tử, facebook…

sự chi phối của các phương tiện truyền thông, giải trí hiện đại, khiến các em khôngcòn mặn mà với việc đọc sách Đối vói phụ huynh, nhiều phụ huynh học sinh khôngcho con em mình có thời gian đọc sách vì còn phải học thêm, học bồi dưỡng, họcnâng cao Ý thức học tập tìm đọc sách và sự quản lý tài liệu của một số em chưa cao,học sinh chưa nhận thức sự đúng đắn về việc đọc sách trong thư viện sẽ nâng caochất lượng học tập; chưa có thói quen tự đọc, tự tìm hiểu trong sách, chưa hiểu đượcmối liên hệ, tầm quan trọng giữa việc học tập trên lớp với việc tham khảo tài liệu nênchưa thấy được giá trị của từng cuốn sách Việc mượn sách tại thư viện thông quacách truyền thống gây lúng túng và khó khăn, mất thời gian của học sinh Mặt khác

quỹ thời gian của học sinh hạn chế: Sáng học chính, chiều hầu hết học thêm, giờ rachơi ngắn nên học sinh ít đến đọc sách báo vì vậy việc tuyên truyền thu hút học sinhđến đọc sách tại thư viện còn chưa hiệu quả, tần số thấp, số lượng mượn sách hạn chế

dễ gây tâm lý khó chịu và gây ức chế cho người đọc

- Thư viện chưa thực sự thân thiện, nội dung hoạt động thư viện chưa thực sựphong phú, cán bộ thư viện chưa nắm bắt hết tâm lý của bạn đọc nên chưa tạo được

sự hứng thú cho người đọc, chưa làm tốt công tác tuyên truyền

- Đối với đội ngũ giáo viên cần thay đổi cách nhìn và suy nghĩ về thư viện, coi giờlên thư viện là giờ lấp chổ trống Một số giáo viên còn chưa có hứng thú và kỹ năngđọc khiến việc truyền đạt niềm say mê đọc sách cho các em học sinh còn nhiều bấtcập Để thực hiện các mô hình thư viện trường học, mỗi giáo viên chủ nhiệm lớp phảitrở thành người cảm hứng cho học sinh Giáo viên trong quá trình giảng dạy thiếuđịnh hướng cho học sinh về việc tham khảo tài liệu nào, giáo viên chủ nhiệm chưađôn đốc nhắc nhở học sinh quan tâm đến đọc sách báo tại thư viện Để thực hiện các

mô hình thư viện trường học, mỗi giáo viên chủ nhiệm lớp phải trở thành người cảmhứng cho học sinh

- Hoạt động của thư viện vẫn còn mang tính chất truyền thống Cán bộ, giáo viên,học sinh khi tham gia hoạt động thư viện chỉ có một cách là lên thư viện trường họcvào các giờ hành chính Như vậy chưa thỏa mãn được nhu cầu đọc của bạn đọc trongnhà trường, chưa thuận tiện cho học sinh và giáo viên khi tham gia hoạt động thưviện Đối với các em học sinh đến thư viện chủ yếu vào giờ ra chơi, trong khi thờigian giữa giờ ra chơi chỉ khoảng 15 phút lại bận tập thể dục, thời gian đó quá ngắncác em đọc chưa xong một quyển báo, truyện, điều này làm gián đoạn đến chất lượng

sử dụng thư viện của học sinh

- Về nhận thức của lãnh đạo trường: cần thay đổi cách nhìn và suy nghĩ về côngtác thư viện, nếu không sẽ rất khó thu hút được học sinh vào thư viện

- Ban lãnh đạo trường, cùng các giáo viên và công nhân viên chưa quan tâm đúngmức tới việc đọc sách báo tại thư viện

- Do dịch bệnh Covid -19 nên học sinh và giáo viên ít đến thư viện

- Các đầu sách tài liệu tham khảo, sách thiếu nhi - đạo đức đã được bổ sung nhưng

số lượng còn ít chưa đáp ứng được yêu cầu dạy và học của giáo viên và học sinh

- Do quỹ thời gian của học sinh học cả ngày nên học sinh có ít thời gian để đọchơn

- Từ chỗ nắm bắt được những thuận lợi và khó khăn cán bộ thư viện luôn trăn trở

để tìm ra những giải pháp tối ưu nhằm thu hút học sinh nghiêng sang hướng tự đọc,

tự tiếp thu, tự tìm đến tri thức Nên cán bộ thư viện đã nhiều lần điều tra và thu thập

số lượng học sinh tham gia các hoạt động thư viện cụ thể số lượng tham gia đọc nhưsau:

BẢNG THỐNG KÊ LƯỢT ĐỌC VÀ MƯỢN ĐẦU NĂM

NĂM HỌC

SỐ H/SĐẾNMƯỢN

SỐ H/SĐẾN ĐỌC

MƯỢNĐÚNG CHỦĐỀ

ĐỌCĐÚNGCHỦ ĐỀ

GIỚITHIỆU

SốGV/HSđếnTV

Lượtđọc

TổngsốSách

Sốsách đãmượnđọc

VòngQuay

4 Đề xuất một số giải pháp phát triển văn hóa đọc trong Trường THPT Diễn Châu 2

4.1 Giải pháp 1: Nâng cao nhận thức, hiểu biết về tầm quan trọng của thư viện và văn hóa đọc đối với CBGV - NV, HS trong trường học.

- Đối với trường học, TV là một bộ phận không thể thiếu trong hoạt động giảngdạy và học tập của giáo viên và học sinh Sách được xem là kho tri thức của nhânloại, là món ăn tinh thần không thể thiếu của con người Đọc sách là tự học, tự bồidưỡng kiến thức là cách giải trí lành mạnh Sách còn được xem là người thầy thứ 2, làngười bạn tốt nhất cho mỗi chúng ta Song song với hoạt động đó, đọc sách còn hỗtrợ rất nhiều tới quá trình dạy và học của thầy và trò Những cuốn sách hay sẽ mangđến cho mỗi học sinh về kỹ năng sống cùng những kiến thức liên môn hết sức đadạng và phong phú Tuy nhiên một số ít giáo viên, học sinh vì một lý do khách quan,chủ quan nào đó vẫn chưa nhận thức được tầm quan trọng của sách và thư viện Vìvậy cần có những biện pháp để nâng cao nhận thức cho đối tượng này:

+ Đối với giáo viên:

Cán bộ thủ thư tham mưu tư vấn để Ban giám hiệu coi trọng công tác thư việntrong trường học, trực tiếp trao đổi, tham luận trong hội nghị công nhân viên chứcđầu năm học, tuyên truyền, nhắc nhở trong các cuộc họp chi bộ, họp cơ quan…khuyến khích mọi người tham gia đọc sách có hiệu quả Để cán bộ giáo viên, học

sinh, phụ huynh thấy được vị trí của thư viện là góp phần nâng cao chất lượng dạy vàhọc Về phụ huynh, học sinh về vị trí của thư viện.

“Để thành thầy giỏi, trò ngoan

Sách trong thư viện dịu dàng đáng yêu

Cùng nhau đọc sách sớm, chiều

Bao nhiêu trang sách, bấy nhiêu tấm lòng”

- Hàng tháng Ban giám hiệu kiểm tra sổ mượn, đọc, đánh giá tình hình đọc mượncủa giáo viên trong các cuộc họp để kịp thời động viên, nhắc nhở, thúc đẩy phongtrào đọc sách Phối hợp với các tổ trưởng tổ chuyên môn các tổ tuyên truyền vai tròcủa sách,báo trong hoạt động giảng dạy Sau mỗi tháng họp có tuyên dương cácthành viên trong tổ đồng thời góp ý, nhắc nhở một số đồng chí chưa sử dụng thườngxuyên và chưa bảo quản tốt tài liệu thư viện

+ Đối với học sinh: Phối hợp với giáo viên, đoàn trường, tuyên truyền tầm quantrọng trong việc đọc sách, tìm kiếm tài liệu, tạp chí cho học sinh trong giờ sinh hoạt,giờ ra chơi, hoạt động ngoài giờ lên lớp:

Ví dụ: Trong các tiết hoạt động ngoài giờ lên lớp cán bộ thư viện kết hợp với giáoviên chủ nhiệm để cán bộ thư viện tuyên truyền giới thiệu với học sinh về nhữngcuốn sách hay, mới, các loại báo để các em học sinh biết được ý nghĩa và tầm quantrọng của các loại sách, báo đó

Tổ chức tuyên truyền giới thiệu sách, báo dưới cờ vào các tháng có chủ điểm quantrọng.Ví dụ: Tuyên truyền giới thiệu sách nhân ngày kỉ niệm 8/3, ngày thành lậpĐoàn thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh 26/3…Qua buổi tuyên truyền, giới thiệu giúpbạn đọc hiểu thêm về ý nghĩa các ngày lễ đó, giúp bạn đọc biết được trong thư việntrường có những cuốn sách về chủ đề này, đồng thời để các em hiểu thêm về tầmquan trọng của sách

Tuyên truyền trong các cuộc họp cha mẹ học sinh để phối hợp Vào đầu năm học,cuối kỳ 1, cuối năm học nhà trường tổ chức các cuộc họp phụ huynh các lớp để giáoviên chủ nhiệm triển khai tổng quát các hoạt động thư viện trong năm học, nêu vai trò

và tầm quan trọng của thư viện đối với giáo viên và học sinh để phụ huynh từ đó biết

mà nhắc nhở, thúc đẩy con em mình có ý thức hơn trong việc tự đọc, tự nghiên cứu,tìm kiếm tài liệu sách, báo hay Các thầy cô và nhân viên thư viện luôn nhắc nhở,giáo dục cho các em thường xuyên đến thư viện đọc, mượn tài liệu sách báo, bêncạnh đó củng thường xuyên nhắc nhở các em phải có ý thức giữ gìn sách, báo cẩnthận, trật tự đối xử có văn hóa trong khi đọc và sau khi đọc; mục đích đọc sách giúpcác em tìm đến những cuốn sách có nội dung tốt, có tác dụng giáo dục cao

- Đồng thời làm thay đổi nâng cao nhận thức của cán bộ lãnh đạo nhà trường vềvai trò của trường học thân thiện và văn hóa đọc trong bối cảnh hiện nay Trên cơ sở

đó cần có sự đầu tư thích đáng cho thư viện trường học để duy trì hoạt động thườngxuyên, liên tục và đạt hiệu quả cao của hoạt động thư viện Bên cạnh đó việc lồngghép văn hóa đọc trong các phần bài giảng của giáo viên là rất quan trọng, đối vớigiáo viên chủ nhiệm quan tâm nhắc nhở học sinh tìm kiếm tư liệu phục vụ cho tiết

sinh hoạt sôi nổi và mang tính giáo dục cao, mỗi giáo viên là một tấm gương đọcsách vừa là những người truyền cảm hứng đọc cho các em học sinh.

- Mặt khác cán bộ thư viện cũng cần được đảm bảo các chế độ đãi ngộ và đượctham gia các lớp tập huấn, bồi dưỡng, nâng cao trình độ, tham quan học tập, học hỏikinh nghiệm từ các thư viện trường học tiên tiến ở trong và ngoài nước Cán bộ thưviện trường học cũng cần được trau dồi các kỹ năng nắm bắt tâm sinh lý lứa tuổi,thuyết phục và định hướng đọc, kể chuyện, …giúp cho quá trình hình thành và pháttriển hứng thú đọc, kỷ năng đọc và nhu cầu đọc của học sinh

4.2 Giải pháp 2: Xây dựng mô hình thư viện thân thiện trong nhà trường

- Thư viện thân thiện là linh hồn của một trường học, nơi hội tụ kiến thức, tri thứccủa nhân loại qua nhiều thời kỳ lịch sử giúp cho thầy, trò các nhà trường không chỉdạy tốt - học tốt, mà còn mở mang trí tuệ, bồi đắp nhân cách, xây dựng nền tảng vàphông văn hóa cá nhân

- Thư viện thân thiện: Ngoài bao gồm cả khái niệm trên, nó còn là hình thức tổchức thư viện lấy học sinh làm trung tâm cho mọi hoạt động nhằn đáp ứng Quyền trẻ

em, đặc biệt là quyền được tiếp nhận thông tin, được hưởng một nền giáo dục chấtlượng và tôn vinh văn hóa địa phương

- Thư viện thân thiện còn được hiểu là không gian học tập mở: Tạo điều kiện và

để cho học sinh tiếp cận thông tin, xây dựng thói quen đọc sách Tạo điều kiện để họcsinh tích cực tham gia các hoạt động thư viện Thư viện đến với người sử dụng mộtcách linh hoạt, hiệu quả, hộ trợ việc dạy và học tích cực, dạy và học mọi nơi, mọi lúc;góp phần phát triển mối quan hệ thân ái, cởi mở tích cực giữa các đối tượng trong thưviện

- Xây dựng thư viện thân thiện nhằm thu hút bạn đọc đến với thư viện, nâng caohiệu quả hoạt động về tần suất của thư viện Sứ mệnh của thư viện bao gồm việc hỗtrợ giáo dục ở tất cả các cấp học, giúp bạn đọc có thêm niềm đam mê, hứng thú khiđọc sách và tạo ra một môi trường đọc sách thân thiện

Thư viện thân thiện

Tg: Hoàng Thị Tuyết Trinh

“ Thư viện thân thiện lắm bạn ơi

Đầu sách phong phú, nội dung tuyệt vời

Thư viện đạt chuẩn cùng thoáng mát

Cán bộ thư viện, miệng cười tươi

Thầy giỏi, trò ngoan ai cũng tới

Sớm chiều đọc sách rất yêu đời

Nâng cao tri thức cho cuộc sống

Chuẩn bị hành trang bước vào đời.”

Thư viện là các nút kết nối việc học tập của giáo viên, học sinh trong trường vớicác nguồn lực thông tin trong và ngoài nước Thư viện còn là nơi cung cấp tài liệu,các phương tiện phù hợp để hỗ trợ việc học chính thức và không chính thức Giúp

bạn đọc sử dụng tài liệu một cách hiệu quả trong việc học tập và nghiên cứu.Từnhững hướng dẫn đó, cán bộ thư viện trường đã triển khai các hoạt động sau:

+ Kiến tạo nên mối quan hệ mật thiết, ăn ý giữa Ban lãnh đạo nhà trường, Chủtịch công đoàn, Bí thư đoàn trường, các tổ trưởng tổ chuyên môn, giáo viên, học sinhvới cán bộ thủ thư để xây dựng nguồn tài nguyên đa dạng nhằm hộ trợ việc học tậpcủa bạn đọc

+ Trong hoạt động trãi nghiệm sáng tạo và ngoài giờ lên lớp cán bộ thư viện đã

đề xuất với Ban lãnh đạo nhà trường sắp xếp một tiết học thư viện thân thiện trongnhà trường để học sinh có thời gian lên thư viện đọc sách, trao đổi kinh nghiệm họctập, tìm tòi tài liệu nhìều hơn

em sau giờ ra chơi trên phương châm tự học, tự đọc, tự quản lý Hiện nay nhà trườngđang tiến hành cải tạo bước 1 làm mặt bằng tôn tạo cảnh quan, bước 2 xây dựng ngânhàng thư viện xanh, bước 3 dự kiến tháng 9 năm 2022 sẽ được thực hiện Khi giảipháp đưa vào thực hiện thì chúng tôi sẽ thành lập tổ thư viện quản lý như sau: xâydựng mỗi lớp 5 em làm quản lý số sách đó ở mỗi khu vực được phân công, nếu ở khuvực nào bị mất sách thì quy trách nhiệm cho tổ được phân công, chấm thi đua chotừng tổ

+ Tổ chức đọc ở phòng thư viện điện tử (qua mạng Internet) với những máy tĩnh

đã kết nối mạng, dưới sự quản lý của cán bộ thư viện, đây cũng là hình thức thu hútđông đảo học sinh tham gia

+ Tổ chức tốt các cuộc thi: Thi vui đọc sách, Vui kể chuyện, Vui trả lời về sách

và đặc biệt tổ chức các ngày hội đọc sách toàn trường cùng giao lưu với các trườngbạn Cán bộ thư viện chủ động thăm dò liên lạc với trường bạn để giao lưu

Để phát huy truyền thống hiếu học của nhà trường sau hơn 55 năm qua, thư việnnhà trường đã đề xuất với Ban giám hiệu nhà trường để phối hợp với các tổ chức, đặcbiệt giáo viên chủ nhiệm, hội phụ huynh, kêu gọi xin kinh phí ủng hộ tài liệu sáchgiáo khoa, báo tạp chí mới hoặc cũ để làm giàu nguồn sách cho thư viện Nhữngnguồn sách được trao tặng thư viện cho nhập kho, sắp xếp lên kệ, phân loại, lựa chọn

các danh mục sách được phép đua vào thư viện và những sách phát hành mới nhấtphù hợp với lứa tuổi, sức khỏe của học sinh, lên lịch trao tặng sách cho những em họcsinh có hoàn cảnh khó khăn mà chưa có Thực hiện chi tiêu kinh phí bổ sung sáchvào thư viện theo quy định.

+ Lập kế hoạch và phối hợp xây dựng "Tủ sách mi ni" tại mỗi lớp học để các

em tiện mượn sách, để đỡ mất thời gian Theo phương pháp truyền thống, trường tổchức phòng đọc theo hai hình thức “Kho đóng” và “Kho mở” Tuy nhiên cả hai hìnhthức trên đều không mấy có tác dụng tích cực với việc tìm đọc sách của học sinh Khichọn sách ở “kho đóng”, học sinh không được chọn sách trực tiếp mà phải qua hệthống mục lục, gây nhiều lúng túng, mất thời gian Còn khi chọn sách ở “kho mở”, vìkho có quá nhiều sách nên học sinh khó tìm được cuốn sách sát với nội dung, đúngnhu cầu của các em Việc lựa chọn sách như thế sẽ gây lãng phí thời gian, dẫn đến sựchán nản và cứ thế học sinh đến thư viện mỗi ngày một ít đi Biết được tâm lý đó củahọc sinh, tôi đã lập kế hoạch và phối hợp chuyển sang hình thức xây dựng “Tủ sách

mi ni” tại mỗi lớp học

+ Kế hoạch xây tủ sách mi ni:

Thủ thư trao đổi với Giáo viên chủ nhiệm các lớp đầu năm họp phụ huynh trongnội dung họp nên đề xuất với Ban đại diện cha mẹ HS lớp xây dựng thư viện ở góclớp có thể đặt tên “Góc sách của tôi”… Nếu được sự ủng hộ của phụ huynh cô và tròcủa một số lớp lên kế hoạch mua sắm tủ sách, huy động sự đóng góp sách từ phụhuynh, GV bộ môn, mượn tại TV và trích quỹ mua sách về trang trí giá sách rất gọngàng, đẹp mắt

Khi xây dựng, nội quy của tủ sách mi ni sẽ được cô chủ nhiệm và các bạn HS tronglớp xây dựng dưới hình thức tiết kiệm nhưng rất hiệu quả, ấn tượng

Điều khác biệt của tủ sách mi ni TV góc lớp ở chỗ, không chỉ tạo ra tủ sách nơigóc lớp, tiến hành trao đổi sách mà mỗi tháng cô chủ nhiệm và các em học sinh đọcsách tiến hành sinh hoạt Ở đó, dưới sự dẫn dắt dẫn rất khéo léo của GV chủ nhiệm,tập thể lớp sẽ bàn bạc, trao đổi sâu hơn về nội dung, giá trị thẩm mỹ và rút ra nhữngbài học, những kinh nghiệm hữu ích từ những cuốn sách đã đọc, đã cảm nhận Hìnhthức sinh hoạt của mỗi tháng đều sự đổi mới để luôn luôn tạo nên sự hấp dẫn

Phương thức hoạt động: Có rất nhiều cách để tạo được vốn tài liệu trong tủ sách

như: Luân chuyển số lượng sách từ 15 đến 20 cuốn sách, tài liệu, truyện,…của TVlên cho lớp mượn; Lớp mua sắm sách, tài liệu qua nguồn quỹ lớp, sự ủng hộ tài trợcủa Hội cha mẹ HS trong lớp, mỗi HS đóng góp một cuốn cũ của mình nhưng mớicủa bạn…

Vai trò của cán bộ TV đối với Tủ sách mi ni:

- Hướng dẫn học sinh dán nhãn sách phân loại mã màu các môn loại khác nhau

để dễ tìm, dễ quản lý sách trên giá

- Cho lớp mượn số lượng sách từ 15 đến 20 cuốn trong 1 tháng, cuối tháng sinhhoạt các HS bình luận về cuốn sách hay, giới thiệu tóm tắt và tút ra được thông điệp

mà cuốn sách gửi gắm tới chúng ta

- Tham dự các buổi thảo luận, đóng góp ý kiến, động viên tinh thần và khuyếnkích các em tham gia hoạt động phát triển văn hóa đọc trong trường học

- Tuyên dương lớp có xây dựng tủ sách tại góc lớp, khuyến khích nhân rộng môhình trong toàn trường góp phần xây dựng TV góc lớp vững mạnh mà hiểu quả

- Kết hợp với GV chủ nhiệm xây dựng kế hoạch thảo luận và hoạt động của tủsách ngày càng sinh động, hiệu quả, ý nghĩa Tư vấn cách quản lý tài liệu tránh làm

hư hỏng, mất mát tài sản của TV, của lớp (đối với sách lớp tự mua sắm, HS tặng…)

Như vậy thư viện thân thiện trường học không những có đủ không gian để họcsinh tham gia vào các hoạt động: cá nhân, cặp đôi, nhóm; có đủ không gian phục vụviệc mượn trả sách Mà còn thái độ của chính thủ thư ghép từng viên gạch trong ngôitrường mình đang công tác Ở đó là một không gian mở giúp cho HS trực tiếp thamgia vào tìm đọc tài liệu, tạo sự thoải mái cởi mở nhất để các em đến TV thườngxuyên, tích cực mà hiệu quả

Cán bộ quản lý và GV chủ động trao đổi với phụ huynh HS nhằm giúp họ hiểu rõ

về mục đích và cách sử dụng TV Chủ động khuyến khích và hỗ trợ tất cả HS đọcsách, tặng sách, tham gia vào hoạt động TV không phân biệt giới tính, trình độ đọccủa các em Đồng thời khích lệ tất cả HS ở mọi lứa tuổi, trình độ đọc giúp các emcảm thấy TV là một nơi thoải mái và không bị áp lực khi đến TV tìm kiếm thông tinhay chỉ là giải trí thoái mái tinh thần sau những giờ học căng thẳng trên lớp.Cán bộthư viện và GV cùng nhau truyền cảm hứng, sự thích thú khi đọc sách tới các em HS,với mục đích khuyến khích tham gia vào hoạt động quản lý TV (đội ngũ cộng tácviên), hỗ trợ các hoạt động quản lý TV và đảm bảo môi trường học tập tích cực trongTV

Đồng thời, có lịch hoạt động TV của tất cả các khối lớp cụ thể, để tránh tình trạngquá tải, ồn ào mà không hiệu quả, thông qua đó cán bộ TV quản lí được tài liệu, sáchbáo không bị mất mát và đỡ thời gian sắp xếp, quản lí tài liệu, vì vốn dĩ tài liệu nhìunếu không quản lí khoa học và có lịch cụ thể sẽ dẫn đến tình trạng sách bị đặt sai chỗ,học sinh thì khối này nhanh chân hơn thì mượn được nhiều lần hơn, thiệt thòi cho cáclớp ở vị trí xa TV

LỊCH CÔNG TÁC TUẦN

Thứ 2 Tiếp bạn đọc K10 Tiếp bạn đọc và Chuyên mônThứ 3 Tiếp bạn đọc K11 Tiếp bạn đọc và Chuyên mônThứ 4 Tiếp bạn đọc K12 Nghỉ chuyên môn

Thứ 5 Tiếp bạn đọc K11 Tiếp bạn đọc và Chuyên mônThứ 6 Tiếp bạn đọc K10 Nghỉ chuyên môn

Thứ 7 Tiếp bạn đọc K12 Tiếp bạn đọc và Chuyên môn

Để thêm phần sinh động TV cũng trang trí tranh để thu hút sự chú ý của bạnđọc

- Cán bộ thư viện tìm hiểu nội dung cơ bản của các tài liệu mới, đầu sách mới, phongphú, có cách giới thiệu, định hướng theo nhu cầu độc giả, khuyến khích học sinh,giáo viên tiếp cận tài liệu nhiều hơn

4.3 Giải pháp 3: Nâng cao nguồn lực thông tin, hiệu quả sử dụng nguồn sách báo thông qua các hoạt động của thư viện.

Hoạt động của thư viện trường học là một hoạt động tổng hợp, ngoài sự nổlực của cá nhân cán bộ thư viện muốn đạt hiệu quả cao cần có sự giúp đỡ phốihợp của toàn thể giáo viên, học sinh trong nhà trường và lãnh đạo nhà trườngtạo ra các điều kiện thuận lợi

Vậy để thư viện hoạt động có hiệu quả cần có các yêu cầu sau:

- Hàng năm thư viện phải có kinh phí để bổ sung nguồn tài liệu

- Phát động các phong trào đọc sách cho học sinh và giáo viên theo các chủ điểm,thời gian đọc

Chủ điểm hàng tháng dành cho học sinh cụ thể như:

Tháng 9: Chủ điểm: Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh

Tháng 10 - 11: Chủ điểm: Tôn sư trọng đạo

Tháng 12 : Chủ điểm : Chào mừng ngày thành lập Quân Đội Nhân Dân Việt Nam(22/12)

Tháng 1- 2: Chủ điểm: Tết cổ truyền bạn sẻ làm gì cho có ý nghĩa

Tháng 3: Chủ điểm : Biết ơn Mẹ và Cô

Tháng 4 - 5: Kỷ niệm ngày 30/4 và mừng sinh nhật Bác 19/5

Đối với giáo viên: Mỗi khối phải có kế hoạch mượn cho từng tháng để thực hiệntrong các buổi sinh hoạt chuyên môn và những buổi trao đổi ngoại khoá Giáo viêncủng cộng điểm thi đua xếp loại vào cuối năm.(Do công đoàn thực hiện)

Cuối mỗi tháng tổng hợp lượt đọc theo chủ điểm của từng lớp và tính điểm thi đuakhen chê, thưởng phạt cụ thể: nếu lớp nào không tham gia thì trừ 2 điểm, lớp nào cólượt tham gia nhiều nhất cộng 2 điểm, ngoài cộng điểm có khen thưởng

Thủ thư giới thiệu sách qua loa phát thanh nhà trường về chủ đề “Kỉ Niệm NgàySinh Nhật Bác” để hưởng ứng Kỷ niệm ngày sinh nhật bác

*GIỚI THIỆU SÁCH THÁNG 5*

“KỈ NIỆM NGÀY SINH NHẬT BÁC 19/5”

Sáng thứ 7 ngày 5 tháng 5 năm 2020 tại phòng phát thanh Đoàn trường

Kính thưa các thầy cô giáo cùng toàn thể các bạn học sinh thân mến!

Như chúng ta đã biết Bác Hồ là người có công lao to lớn, tìm ra con đường cứunước, giải phóng dân tộc Việt Nam khỏi ách đô hộ của chế độ thực dân Và công lao

ấy của Bác luôn được khắc ghi trong lòng mỗi người dân Việt Nam Bác là một vịanh hùng dân tộc, một danh nhân văn hoá thế giới, không chỉ có lòng yêu nước nồngnàn, Bác còn có tình thương yêu với nhân dân và một tình yêu bao la với các emthiếu niên nhi đồng

Để kỉ niệm ngày sinh nhật Bác 19/5, đến với buổi phát thanh giới thiệu sách ngàyhôm nay tôi xin gửi tới quý thầy cô cùng toàn thể các bạn cuốn truyện tranh Việt

Nam “Bác Hồ sống mãi - Yêu ghét phải phân minh” do nhà xuất bản Kim Đồng sưu

tầm và biên soạn, cuốn sách dày 32 trang được in trên khổ giấy 13cm x 19cm

Thưa các thầy cô giáo và các em học sinh thân mến!

Bác Hồ đã từng nói “Cách dạy trẻ, cần làm cho chúng biết yêu Tổ quốc, thương

đồng bào, yêu lao động, biết vệ sinh, giữ kỉ luật, học văn hóa Đồng thời phải giữ

chúng hóa ra già cả…Trong lúc học cũng cần làm cho chúng vui, trong lúc vui cũng cần làm cho chúng học….”

Cuốn sách nhỏ này nằm trong bộ sách Bác Hồ sống mãi, để ghi nhớ công lao và

những bài học Bác Hồ đức độ để lại cho con trẻ thế hệ sau Cuốn truyện này miêu tả

rõ nét sự cương trực và đại lượng của Bác Hồ Khi trao đổi với phóng viên ngườiphương Tây, Bác đã khẳng khái nhấn mạnh rằng, người chiến sĩ Việt Nam không e

sợ cái ác, luôn yêu chuộng hoà bình Đồng thời, người dân Việt Nam chỉ căm ghétnhững thế lực xâm phạm đến dân tộc, chứ hoàn toàn không có ác cảm với nhữngngười dân thường các nước khác Lập trường rõ ràng và khoa học, đồng thời cũng rấtnhân văn của Bác đã chinh phục báo giới nước ngoài, và được toàn thể quân dân ViệtNam học hỏi theo

Vậy thầy cô và các bạn còn đợi gì nữa, hãy đến thư viện trường THPT Diễn Châu

2 để tìm đọc và hiểu hơn về nội dung cuốn sách này nhé

Cuốn sách thứ hai trong buổi phát thanh tuyên truyền sách hôm nay tôi muốn giới

thiệu đó là cuốn " Kể chuyện đạo đức Bác Hồ" Cuốn sách dày 56 trang, được in trên

khổ giấy 20x14.5cm do Nhà xuất bản Đại học sư phạm phát hành Bìa sách là mộtmàu vàng óng ả, ở giữa là hình ảnh vị lãnh tụ muôn và kính yêu của dân tộc với một

nụ cười thật ấm áp và giản dị Nổi bật trên nền vàng ấy là dòng chữ " Kể chuyện đạo đức Bác Hồ" được in bằng 2 màu trắng và đỏ trông rất đẹp mắt.Cuốn sách bao gồm 35

câu chuyện về Hồ Chí Minh Mỗi câu chuyện lại cho chúng ta thấy được lối sốnggiản dị,chân thật và tình yêu thương mà Bác dành cho nhân dân, đồng bào và cáccháu thiếu niên nhi đồng

Mỗi câu chuyện trong cuốn sách là một tấm gương đạo đức mà chúng ta bất

kì một người dân Việt Nam nào cũng phải học tập và noi theo Bác là một con người

có lối sống giản dị, yêu nước thương dân

Với 35 mẩu chuyện về chân dung của Bác mỗi mẩu chuyện là một bài học

về nhân cách Bác Hồ Qua những câu chuyện các em sẽ cảm thấy được chân dung

giản dị đời thường của Bác như câu chuyện: Nói khẽ để anh em ngủ…, Cho người sau khỏi ngã, …Mang nước cho bộ đội uống…, …Chú đi ngủ trước…, ….Chú mặc

vào cho đỡ rét… hay những tình cảm của Bác dành cho đồng bào ta như câu

chuyện: …Hết lòng vì dân…, …Cần phải lo cho mọi người có việc làm…, Mình không ăn thị nhân dân ăn" Đối với các cháu thiếu niên nhi đồng Bác luôn dành tình cảm đặc biệt cho các cháu như trong câu chuyện "Dành cho thiếu nhi" Hay tình yêu

thương của Bác dành cho nơi chôn rau cắt rốn của mình cũng thật cảm động qua câu

chuyện "Quê hương nghĩa nặng tình sâu"

Tính giản dị đời thường chân thật, khiêm tốn của người như ánh sáng, như khôngkhí như mầu xanh của cây, như củ khoai hạt lúa Với những truyện kể chân thực vềBác đã cho chúng ta thây hình ảnh một con người vĩ đại - vị anh hùng dân tộc danhnhân văn hóa thế giới Qua đó càng làm cho mỗi chúng ta có thêm động lực để họctập và làm việc theo những lời dạy và những câu chuyện đầy tính giáo dục Các em

thân mến đọc cuốn sách Kể chyện đạo đức Bác Hồ sẽ làm các em hiểu thêm về chân

dung con người Bác Đại tướng Võ Nguyên Giáp đã nói:…Mỗi chúng ta khi làm một việc gì đó thì phải luôn luôn nhìn về con người Bác bởi chính bác luôn là động lực cho chúng ta có tự tin trong công việc và cuộc sống"

Vậy kính mời thầy cô và các bạn hãy đến thư viện trường THPT Diễn Châu 2 đểtìm đọc và hiểu hơn về nội dung của những cuốn sách hay về Bác Hồ kính yêu nàynhé.

- Tích cực ủng hộ xây dựng thư viện thân thiện

- Kế hoạch tăng cường cơ sở vật chất cho thư viện

- Kế hoạch bổ sung sách báo cho thư viện (kế hoạch hàng tháng, từng học kì, cảnăm học) Dự trù nguồn kinh phí cho kế hoạch bổ sung sách báo đó

- Kế hoạch phục vụ bạn đọc (lịch làm thẻ thư viện, thời gian cho mượn sách, thờigian phục vụ, lịch phục vụ cho các khối, lịch cho mượn sách, lịch phục vụ bạn đọc…)làm phiếu thăm dò ý kiến bạn đọc về thư viện phát cho các lớp vào đầu năm học vàcuối năm học

* Mẩu phát hành thẻ thư viện:

Ngày 01 tháng 08 năm 2020

CB Thư viện Hoàng Thị Tuyết Trinh

YÊU CẦU ĐỐI VỚI BẠN ĐỌC

1.Khi bạn đọc vào thư viện phải xuất trình thẻ TV.

2.Không cho người khác mượn thẻ.Học sinh được mượn sách

giáo khoa, sách tham khảo, truyện, sách báo…

3.Thư viện sẽ phục vụ bạn đọc khối 10-11 vào các thứ 3,5 Khối

12 vào thứ 2-4-6.

4.Đối với HS, mỗi lần mượn sách là 2 cuốn không quá 10

ngày.Nếu trả không đúng QĐ bạn đọc sẽ không được tiếp tục vào thư viện.

5.Chấp hành nghiêm chỉnh nội quy của thư viện.

TRƯỜNG THPT DIỄN CHÂU II

THƯ VIỆN

PHIẾU THĂM DÒ Ý KIẾN BẠN ĐỌC VỀ THƯ VIỆN ĐẦU NĂM

1 Bạn có thường xuyên lên

thư viện trường không?

dưới đây để tìm tàiliệu?

-Tra cứu qua bảng màu, bảng

chỉ dẫn 

-Hỏi trực tiếp cô thư viện 

-Hỏi qua bạn bè đi cùng 

-Không hài lòng 

4 Loại tài liệu nào bạn thường

mượn ở thư viện?

- Sách truyện 

- Sách tham khảo 

- Báo, tạp chí 

- Tài liệu khác 

5 Bạn thấy số lượng tài liệu

của thư viện như thế nào?

- Mất khá nhiều thời gian 

9 Bạn thấy cơ sở vật chất đầu tư trong thư viện trường thế nào?

………

- Không hài lòng  ………

 Qua phiếu thăm dò ý kiến bạn đọc đầu năm thủ thư thấy được phần trăm như sau:+ 20% bạn đọc có thường xuyên lên thư viện trường

+ 30%bạn đọc thấy cách trang trí phòng thư viện phù hợp

+ 30% bạn đọc mượn tài liệu đúng chủ đề

+ 35% bạn đọc thấy tài liệu thư viện được

+ 80% Thái độ phục vụ của thủ thư tốt

+ 60% bạn đọc thấythư viện hoạt động mở có thuận lợi

+ 60% bạn đọc thấy tìm tài liệu dễ dàng

+ 70% cơ sở vật chất đầu tư thư viện tốt

+ 30% thích tham gia hoạt động thư viện trường

- Lên kế hoạch cho tổ nhóm chuyên môn đề xất mua các loại sách nghiệp vụ,sách tham khảo … báo tạp chí… phục vụ cho thư viện, giúp nâng cao chất lượng dạy

và học đạt hiệu quả cao