Từ những lí do trên, tôi mạnh dạn chọn đề tài “Một số giải pháp trong công tác chủ nhiệm nhằm nâng cao kết quả thi tốt nghiệp trung học phổ thông cho học sinh ở trường trung học phổ thôn
Trang 1SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
Đề tài:
MỘT SỐ GIẢI PHÁP TRONG CÔNG TÁC CHỦ NHIỆM NHẰM NÂNG CAO KẾT QUẢ THI TỐT NGHIỆP
TRUNG HỌC PHỔ THÔNG CHO HỌC SINH
Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG CỜ ĐỎ
LĨNH VỰC: CHỦ NHIỆM
Trang 2SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO NGHỆ AN
TRUNG HỌC PHỔ THÔNG CHO HỌC SINH
Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG CỜ ĐỎ
LĨNH VỰC: CHỦ NHIỆM
Tác giả: NGUYỄN THỊ THANH HÒA
Tổ bộ môn: Xã hội Năm thực hiện: 2020 - 2021
Số điện thoại:
Nghĩa Đàn, tháng 03 năm 2021
Trang 3MỤC LỤC
PHẦN I ĐẶT VẤN ĐỀ 1
1 Lí do chọn đề tài 1
2 Mục đích nghiên cứu 2
3 Nhiệm vụ nghiên cứu 2
4 Đối tượng, thời gian và phạm vi nghiên cứu 2
5 Tổng quan và điểm mới của đề tài 2
6 Phương pháp nghiên cứu 3
PHẦN II NỘI DUNG 4
1 Cơ sở lí luận 4
1.1 Vai trò, vị trí, chức năng, nhiệm vụ của giáo viên chủ nhiệm ở trường trung học phổ thông 4
1.1.1 Vai trò, vị trí của giáo viên chủ nhiệm 4
1.1.2 Chức năng, nhiệm vụ của giáo viên chủ nhiệm 5
1.1.3 Các công việc của giáo viên chủ nhiệm và cách thức triển khai 5
1.2 Một số điểm mới trong kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông năm 2020 6
2 Cơ sở thực tiễn 8
2.1 Thực trạng công tác tổ chức ôn thi tốt nghiệp trung học phổ thông ở các trường trung học phổ thông trên địa bàn huyện Nghĩa Đàn, tỉnh Nghệ An 8
2.2 Thực trạng công tác tổ chức ôn thi tốt nghiệp ở trường trung học phổ thông Cờ Đỏ 9
2.3 Những thuận lợi và khó khăn trong tổ chức ôn thi tốt nghiệp trung học phổ thông của giáo viên chủ nhiệm 11
2.3.1 Thuận lợi 11
2.3.2 Khó khăn 12
3 Giải pháp nâng cao kết quả thi tốt nghiệp trung học phổ thông của giáo viên chủ nhiệm 13
3.1 Tìm hiểu thông tin và tạo niềm tin đối với học sinh 13
3.1.1 Tìm hiểu thông tin học sinh 13
3.1.2 Giáo viên tạo niềm tin với học sinh 14
3.2 Xây dựng tập thể lớp có nề nếp tốt 16
3.3 Tư vấn, định hướng lựa chọn nghề nghiệp cho học sinh 17
3.4 Tổ chức phối hợp với giáo viên bộ môn 19
3.5 Phối hợp với các tổ chức trong nhà trường và gia đình học sinh 23
3.5.1 Đối với Đoàn trường 23
3.5.2 Đối với Ban giám hiệu nhà trường 24
3.5.3 Đối với phụ huynh học sinh 26
3.6 Ứng dụng công nghệ thông tin vào dạy học ôn thi tốt nghiệp 27
Trang 43.7 Tổ chức thi khảo sát, thi thử tốt nghiệp trung học phổ thông và đánh
giá học sinh 30
4 Kết quả đạt được 33
4.1 Kết quả đánh giá xếp loại học sinh 33
4.2 Kết quả thi học sinh giỏi các cấp 35
4.3 Kết quả thi tốt nghiệp trung học phổ thông và điểm thi Đại học 35
PHẦN III KẾT LUẬN 41
1 Quá trình nghiên cứu 41
2 Ý nghĩa của đề tài 42
3 Phạm vi, mức độ ứng dụng của đề tài 42
4 Đề xuất, kiến nghị 42
TÀI LIỆU THAM KHẢO 44
PHỤ LỤC 45
Phụ lục 1 MỘT SÔ HÌNH ẢNH 45
Phụ lục 2 PHIẾU KHẢO SÁT GIÁO VIÊN CHỦ NHIỆM LỚP 48
Trang 5DANH MỤC BẢNG
Bảng 1: Kết quả xếp loại lớp 10C1 33
Bảng 2: Kết quả xếp loại lớp 11C1 34
Bảng 3: Kết quả xếp loại lớp 12C1 34
Bảng 4: Số học sinh đậu học sinh giỏi cấp trường các môn 35
Bảng 5: Kết quả thi tốt nghiệp theo môn năm 2019 36
Bảng 6: Kết quả thi tốt nghiệp theo môn năm 2020 36
Bảng 7: Xếp thứ các môn thi tốt nghiệp THPT trong tỉnh năm 2020 37
Bảng 8: Thống kê điểm thi đại học theo lớp 38
Trang 6DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
3 Giáo dục & Đào tạo GD&ĐT
Trang 7PHẦN I ĐẶT VẤN ĐỀ
1 Lí do chọn đề tài
Nghị quyết số 29-NQ /TW ngày 04 tháng 11 năm 2013 của Hội nghị banchấp hành Trung ương khóa XI về: “Đổi mới căn bản, toàn diện về giáo dục và đàotạo, đáp ứng yêu cầu công nghiệp hoá hiện đại hoá trong điều kiện kinh tế thịtrường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế” nhằm đạt được mục tiêuchung: “Tạo chuyển biến căn bản, mạnh mẽ về chất lượng, hiệu quả giáo dục, đàotạo; đáp ứng ngày càng tốt hơn công cuộc xây dựng, bảo vệ Tổ quốc và nhu cầuhọc tập của nhân dân” Quan điểm chỉ đạo của Đảng được hiểu là đổi mới nhữngvấn đề cốt yếu, khâu then chốt lớn, buộc phải làm, khả thi, khâu đột phá chi phốiquá trình phát triển để kiến tạo mô hình giáo dục mới phù hợp với giai đoạn pháttriển mới của đất nước
Để nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện đòi hỏi ngành Giáo dục & Đàotạo (GD&ĐT) phải quyết liệt trong việc đổi mới quản lí giáo dục, đội ngũ nhàgiáo, nội dung, phương pháp dạy học, thi, kiểm tra đánh giá theo hướng coi trọngphát triển phẩm chất và năng lực học sinh (HS) Trong các giải pháp trên việc đổimới phương thức thi và xét công nhận tốt nghiệp Trung học phổ thông (THPT)theo hướng giảm áp lực, tốn kém cho xã hội, mà vẫn đảm bảo độ tin cậy, trungthực, đánh giá đúng năng lực, làm cơ sở cho việc xét tuyển đại học, cao đẳng có ýnghĩa quan trọng trong việc đánh giá chất lượng đầu ra, góp phần đáp ứng nhu cầunguồn nhân lực trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước và xâydựng nền kinh tế tri thức
Như vậy, muốn nâng cao chất lượng dạy học thì vấn đề tổ chức ôn tập thi tốtnghiệp THPT là một nhiệm vụ chuyên môn quan trọng của mỗi nhà trường Trongnhững năm qua Ban giám hiệu (BGH) trường THPT Cờ Đỏ đã xây dựng kế hoạch,
tổ chức dạy học và ôn tập cho HS, với đội ngũ giáo viên (GV) còn trẻ, tâm huyết,nhiệt tình, có năng lực về chuyên môn; cơ sở vật chất phục vụ dạy học tương đốiđảm bảo là điều kiện thuận lợi để tổ chức các hoạt động dạy học Tuy nhiên, nhữngnăm gần đây kết quả thi tốt nghiệp THPT Quốc gia của trường vẫn chưa cao, cáclớp có số lượng HS đạt điểm cao trong xét tuyển Đại học còn thấp Điều đó đặt rayêu cầu cho cho Ban giám hiệu nhà trường là phải phát huy vai trò, trách nhiệm,năng lực của đội ngũ giáo viên chủ nhiệm (GVCN) lớp cùng phối hợp thực hiện
Hiện nay nhiều GV không thích làm công tác chủ nhiệm vì mất nhiều thờigian lại chịu nhiều áp lực từ phía nhà trường, gia đình và xã hội Một số GV chủyếu làm công tác hành chính mà chưa quan tâm đến chất lượng dạy học và giáodục HS; chưa tạo điều kiện và môi trường tốt để các em phát huy tính tích cực, chủ
Trang 8động, sáng tạo trong quá trình học tập; chưa tạo được niềm tin, điểm tựa và độnglực để các em phấn đấu Chính vì thế, công tác chủ nhiệm ở các trường THPT nóichung và trường THPT Cờ Đỏ nói riêng còn có phần hạn chế, hiệu quả giáo dục
chưa cao Từ những lí do trên, tôi mạnh dạn chọn đề tài “Một số giải pháp trong công tác chủ nhiệm nhằm nâng cao kết quả thi tốt nghiệp trung học phổ thông cho học sinh ở trường trung học phổ thông Cờ Đỏ” góp phần nâng cao chất
lượng dạy học và giáo dục của nhà trường
2 Mục đích nghiên cứu
Từ cơ sở lí luận trong công tác chủ nhiệm ở trường THPT, những đổi mớitrong kỳ thi tốt nghiệp THPT, chỉ ra thực trạng dạy học ôn thi tốt nghiệp THPT, đềxuất một số giải pháp nhằm nâng cao chất lượng dạy học và ôn thi tốt nghiệp ởTrường THPT Cờ Đỏ, huyện Nghĩa Đàn, tỉnh Nghệ An
3 Nhiệm vụ nghiên cứu
- Tìm hiểu cơ sở lí luận về vai trò, vị trí, chức năng, nhiệm vụ của GVCN ởtrường THPT Những điểm mới về kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2020
- Tìm hiểu thực trạng công tác tổ chức ôn thi tốt nghiệp THPT ở các trườngnói chung và của GVCN ở trường THPT Cờ Đỏ nói riêng
- Đề xuất một số giải pháp trong công tác chủ nhiệm nhằm nâng cao kết quả
ôn thi tốt nghiệp THPT và xét tuyển Đại học cho HS ở trường THPT Cờ Đỏ
4 Đối tượng, thời gian và phạm vi nghiên cứu
- Học sinh lớp C1 khóa 2017 - 2020.
- Thời gian nghiên cứu: từ tháng 8/2017 đến tháng 3/2021
- Phạm vi nghiên cứu: Trường THPT Cờ Đỏ - Nghĩa Đàn - Nghệ An
5 Tổng quan và điểm mới của đề tài
Hiện nay có nhiều đề tài đã nghiên cứu về công tác chủ nhiệm nhưng đa số tậptrung vào công tác giáo dục đạo đức HS, các hoạt động ngoại khóa, hướng nghiệp,
tư vấn tâm lí, hoạt động trải nghiệm hay giáo dục kĩ năng sống Đồng thời khi lựachọn đề tài về tổ chức học ôn thi tốt nghiệp THPT thì chủ yếu là cán bộ quản lí nhàtrường nghiên cứu để đưa ra các giải pháp thực hiện nhằm nâng cao chất lượnggiáo dục hoặc là các GV trực tiếp dạy ôn thi tốt nghiệp tìm ra những biện pháp đểnâng cao hiệu quả của bộ môn mình Qua tìm hiểu tôi thấy rất ít đề tài của GV đảmnhận vai trò tổ chức cho lớp chủ nhiệm ôn tập nhằm đạt kết quả cao trong trong kỳthi tốt nghiệp THPT bởi vì hầu hết nhiệm vụ GV chỉ tập trung vào giáo dục đạođức HS còn việc tổ chức ôn tập đã có cán bộ quản lí nhà trường xây dựng kế hoạch
và tổ chức thực hiện Những vấn đề đưa ra trong đề tài này được hình thành ýtưởng và thực hiện trong suốt quá trình bản thân tôi vừa làm công tác chủ nhiệm
Trang 9vừa dạy ôn thi tốt nghiệp THPT cho HS trong lớp.
Từ thực tiễn đó tôi mạnh dạn đưa ra trao đổi với các thầy cô giáo một sốgiải pháp nhằm nâng cao hiệu quả công tác tổ chức ôn thi tốt nghiệp THPT ởcác lớp chủ nhiệm của mình, góp phần nâng cao kết quả chung của nhà trườngtrong năm học
6 Phương pháp nghiên cứu
- Phương pháp nghiên cứu lí thuyết: Thu thập, phân loại, nghiên cứu tài liệu
- Phương pháp nghiên cứu thực tiễn: Khảo sát, thống kê, phân tích số liệu
Trang 10PHẦN II NỘI DUNG
1 Cơ sở lí luận
1.1 Vai trò, vị trí, chức năng, nhiệm vụ của giáo viên chủ nhiệm ở trường trung học phổ thông
1.1.1 Vai trò, vị trí của giáo viên chủ nhiệm
GVCN lớp là người chịu trách nhiệm thực hiện mọi quyết định quản lý củahiệu trưởng đối với lớp và các thành viên trong lớp GVCN lớp là người vạch kếhoạch, tổ chức các hoạt động cho lớp và theo dõi, đánh giá việc thực hiện của HS.GVCN lớp phải biết phối hợp với các GV bộ môn, các tổ chức trong trường, hộicha mẹ HS để làm tốt công tác dạy học, giáo dục HS trong lớp phụ trách Như vậy,GVCN lớp có những vai trò sau:
- Thay mặt hiệu trưởng quản lí một lớp học: Vai trò quản lí lớp thể hiệntrong việc xây dựng và tổ chức thực hiện các kế hoạch giáo dục, đôn đốc, kiểmtra, đánh giá kết quả học tập và tu dưỡng của HS trong lớp GVCN phải trả lờicác câu hỏi về chất lượng học tập và hạnh kiểm HS trong lớp trước hiệu trưởng,trước Hội đồng sư phạm của nhà trường và trước phụ huynh HS của lớp khi tổngkết năm học
- Người xây dựng tập thể học sinh thành một khối đoàn kết: GVCN lớp làlinh hồn của lớp, bằng các biện pháp tổ chức, giáo dục, sự gương mẫu và quan hệtình cảm đã xây dựng khối đoàn kết trong tập thể lớp vững mạnh, dìu dắt các emtrưởng thành Tình cảm của lớp càng bền chặt, tinh thần trách nhiệm và uy tín củaGVCN càng cao thì chất lượng giáo dục càng tốt Rất nhiều GV cùng dạy trongmột lớp, nhưng GVCN bao giờ cũng để lại ấn tượng sâu sắc với từng HS trongsuốt cuộc đời
- Người tổ chức các hoạt động giáo dục học sinh trong lớp: GVCN thành lập
bộ máy tự quản của lớp, phân công trách nhiệm cho từng cá nhân, các tổ, nhóm,đồng thời tổ chức thực hiện các mặt hoạt động theo kế hoạch giáo dục được xâydựng hàng năm Các hoạt động của lớp được tổ chức đa dạng và toàn diện, GVCNlớp quán xuyến tất cả các hoạt động một cách cụ thể, chặt chẽ Các phong trào thiđua học tập đi vào thực chất, các cuộc sinh hoạt các đoàn thể có nội dung hấp dẫnphong trào văn hóa, văn nghệ, thể thao được tiến hành thường xuyên… Chất lượnghọc tập và tu dưỡng đạo đức của HS phụ thuộc rất nhiều vào trật tự, kỉ luật, vàotinh thần đoàn kết của tập thể lớp cũng như các hoạt động đa dạng của lớp
- Cố vấn đắc lực cho các đoàn thể của học sinh trong lớp: Với tinh thần tráchnhiệm và kinh nghiệm công tác của mình làm tham mưu cho ban chấp hành chiĐoàn lập kế hoạch công tác, tổ chức các nội dung hoạt động và phối hợp với bancán sự lớp để xây dựng tập thể, đem lại hiệu quả giáo dục tốt nhất
Trang 11- Giữ vai trò chủ đạo trong việc phối hợp với các lực lượng giáo dục: Giađình, nhà trường và xã hội là ba lực lượng giáo dục, trong đó nhà trường là cơ quanquản lí, hoạt động có mục tiêu, nội dung, chương trình và phương pháp giáo dụcdựa trên cơ sở khoa học, do vậy GVCN phải là người chủ đạo trong điều phối cáchoạt động giáo dục cùng với các lực lượng giáo dục đó một cách có hiệu quả nhất.Năng lực, uy tín chuyên môn, kinh nghiệm công tác của GVCN lớp là điều kiệnquan trọng để tập hợp lực lượng, phối hợp thành công các hoạt động giáo dục cho
HS trong lớp
1.1.2 Chức năng, nhiệm vụ của giáo viên chủ nhiệm
a Chức năng của giáo viên chủ nhiệm
- Chức năng giáo dục:
+ Phối hợp các hoạt động giáo dục trên lớp và giáo dục ngoài giờ.
+ Thực thi các nhiệm vụ giáo dục toàn diện đối với HS
+ Xây dựng lớp học thành một tập thể có môi trường giáo dục tốt
- Chức năng quản lý:
+ Nắm vững tình hình của từng HS
+ Tổ chức bộ máy quản lý lớp và đảm bảo hoạt động hiệu quả
+ Chỉ đạo hoạt động của lớp theo kế hoạch của trường
+ Đánh giá sự tiến bộ của HS
b Nhiệm vụ của giáo viên chủ nhiệm
- Xây dựng kế hoạch giáo dục thể hiện rõ mục tiêu, nội dung, phươngpháp bảo đảm tính khả thi, phù hợp với đặc điểm HS, với hoàn cảnh và điềukiện thực tế
- Thực hiện các hoạt động giáo dục theo kế hoạch đã xây dựng
- Phối hợp chặt chẽ với gia đình HS, với các giáo viên bộ môn, Đoàn thanhniên, các tổ chức xã hội có liên quan trong việc hỗ trợ, giám sát việc học tập, rènluyện, hướng nghiệp và góp phần huy động các nguồn nhân lực trong nhà trường
- Nhận xét, đánh giá và xếp loại HS cuối kỳ và cuối năm học; đề nghị khenthưởng và kỷ luật; đề nghị HS được lên lớp thẳng, phải kiểm tra lại, rèn luyện thêm
về hạnh kiểm trong hè, phải ở lại lớp; hoàn chỉnh việc ghi sổ điểm và học bạ
- Báo cáo thường kỳ hoặc đột xuất về tình hình của lớp với Hiệu trưởng
1.1.3 Các công việc của giáo viên chủ nhiệm và cách thức triển khai
- Tìm hiểu học sinh:
+ Tìm hiểu đặc điểm thể chất
+ Tìm hiểu đặc điểm tâm lí
Trang 12+ Tìm hiểu các mối quan hệ gia đình và xã hội.
+ Tìm hiểu tính cách hành vi đạo đức của từng HS
- Phân loại học sinh lớp chủ nhiệm: Dựa trên mục tiêu giáo dục và nguyênnhân của hành vi, hiện tượng để có phương pháp phân loại HS phù hợp Cách thứctriển khai:
+ Nghiên cứu hồ sơ HS
+ Sử dụng phiếu điều tra
+ Trao đổi, trò chuyện trực tiếp với HS
+ Trao đổi với cha mẹ HS
+ Trao đổi với GVCN và GV bộ môn lớp cũ
+ Nghiên cứu sản phẩm hoạt động của HS
- Lập kế hoạch công tác GVCN:
+ Kế hoạch công tác GVCN thực chất là bản thiết kế đảm bảo hiệu quả
và tính khả thi cho một tập hợp các hoạt động giáo dục mà GVCN cần tiếnhành tại lớp
+ Hiệu quả giáo dục của công tác GVCN phụ thuộc phần lớn vào tính khoahọc của các kế hoạch công tác của GVCN
- Tổ chức mạng lưới tự quản trong xây dựng tập thể học sinh lớp học:
+ Tổ chức bộ máy tự quản của lớp.
+ Quy định rõ chức năng, nhiệm vụ cho từng loại cán bộ tự quản
+ Bồi dưỡng đội ngũ cán bộ tự quản Hướng dẫn nội dung ghi chép sổ côngtác cho từng loại cán bộ
+ Giúp lớp trưởng và các đầu mối tổ chức các hoạt động tập thể
Việc tổ chức và xây dựng lớp tự quản vừa là một hoạt động của tập thể HS,vừa là một quá trình giáo dục Do vậy, khi tiến hành cần chú ý phát huy vai trò “tựquản” của HS
Như vậy, GVCN là nhân vật chủ chốt, là linh hồn của lớp, người tập hợp,
dìu dắt giáo dục HS phấn đấu trở thành con ngoan, trò giỏi và xây dựng một tậpthể HS vững mạnh, góp phần nâng cao hiệu quả công tác dạy học của nhà trường
1.2 Một số điểm mới trong kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông năm 2020
Năm 2018, Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) đã từng khẳng định, phươngthức tổ chức thi THPT Quốc gia dùng chung kết quả thi vừa để xét tốt nghiệp, vừa
để xét tuyển đại học là ổn định và phù hợp Bộ cũng đã chủ trương duy trì áp dụngphương thức thi này thêm ít nhất 3 năm, tức đến năm 2021 Tuy nhiên, do ảnhhưởng của dịch bệnh Covid - 19, HS phải nghỉ học để phòng chống dịch một thời
Trang 13gian nên Bộ GD&ĐT đã thay đổi tên kỳ thi THPT Quốc gia thành kỳ thi tốt nghiệpTHPT năm 2020 Kỳ thi được tổ chức với mục đích đánh giá kết quả học tập củangười học theo mục tiêu giáo dục của chương trình giáo dục phổ thông cấp THPT,giáo dục thường xuyên cấp THPT lấy kết quả thi để xét công nhận tốt nghiệpTHPT, làm cơ sở để đánh giá công tác chỉ đạo của các cơ quan quản lý giáo dục vàchất lượng dạy, học của trường phổ thông; các cơ sở giáo dục đại học, giáo dụcnghề nghiệp có thể sử dụng kết quả để tuyển sinh.
Trước những tác động bất lợi kéo dài của dịch bệnh Covid-19, trong thờigian qua không ít HS khối 12 cảm thấy rất lo lắng vì không biết với quỹ thời gian
eo hẹp còn lại của học kỳ 2, liệu có đủ để dung nạp hết kiến thức và ôn tập kỹlưỡng trước khi bước vào kỳ thi quan trọng này Tuy nhiên, sau khi Bộ GD&ĐTliên tiếp có thông báo điều chỉnh như: lùi thời gian tổ chức thi vào tháng 8 thay vìtháng 6 như kỳ thi THPT Quốc gia những năm trước, giảm tải chương trình học kỳ
2, thay đổi cấu trúc đề thi đã làm thí sinh giảm áp lực đi phần nào Tuy nhiên việclùi thời gian thi ít nhiều cũng làm thay đổi kế hoạch học tập của các em, kế hoạchcủa các trường Đại học, cao đẳng trong công tác tuyển sinh cũng phải điều chỉnhcho phù hợp
Một vấn đề rất được GV, HS và phụ huynh quan tâm, đó chính là giới hạnnội dung chương trình của kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2020 Trước đó, BộGD&ĐT đã từng công bố giảm tải chương trình học kỳ 2, một số nội dung đượclược bỏ, hoặc yêu cầu học sinh tự nghiên cứu để hiểu thêm Đề thi minh họa của
kỳ thi tốt nghiệp THPT theo chương trình giảm tải đã được Bộ công bố nên kỳ thikhông còn cả 2 mục đích xét tốt nghiệp và xét tuyển đại học như trước Theo đó,nội dung của kỳ thi xét tốt nghiệp THPT năm 2020 sẽ trên tinh thần chung “học gìthi nấy”, nội dung kiến thức cơ bản nằm gọn trong chương trình học kỳ 1 vàchương trình giảm tải học kỳ 2 lớp 12, đề thi không quá khó đến mức đánh đố thísinh Do mục tiêu kỳ thi được thay đổi nên định hướng ra câu hỏi trong mỗi đề thi
có những điều chỉnh Tỷ lệ những câu hỏi vận dụng, vận dụng cao sẽ được giảmbớt so với cấu trúc đề thi những năm trước, các câu hỏi thuộc nội dung kiến thứccủa học kì 2 lớp 12 chỉ còn cấp độ nhận biết, thông hiểu Các câu hỏi trong đềđược sắp xếp theo thứ tự từ dễ đến khó Càng về cuối mỗi đề thi, các câu hỏi càng
có tính phân loại cao Dù vậy, đề thi vẫn có sự phân hoá để đáp ứng yêu cầu xétcông nhận tốt nghiệp THPT và bảo đảm cơ hội cho thí sinh khi có nguyện vọngtham gia xét tuyển sinh đại học, cao đẳng
Với những thay đổi lớn như trên, tính chất căng thẳng của kỳ tốt nghiệpTHPT từ năm 2020 trở đi có thể giảm đi nhiều so với những năm trước HS tiếptục có nhiều lựa chọn khác nhau để vào được các trường đại học, cao đẳng màkhông phụ thuộc hoàn toàn vào kỳ thi tốt nghiệp THPT này Cụ thể, các em có thểxét tuyển vào các trường bằng học bạ, bằng điểm thi tốt nghiệp THPT Đối vớinhững em có học lực khá giỏi, muốn thi vào các trường đại học tốp trên thì có thểtham gia kỳ thi riêng về đánh giá năng lực do chính các trường tổ chức Ngay cả
Trang 14khi các em không đậu tại kỳ thi này vẫn có thể dùng kết quả này để xét tuyển vàocác trường tốp dưới.
Như vậy, việc đổi mới trong công tác tổ chức thi tốt nghiệp THPT 2020 cóảnh hưởng đến việc dạy học đối với mỗi nhà trường, giáo viên, và HS Chính vìvậy muốn nâng cao hiệu quả của việc tổ chức ôn tập cần phải thực hiện đồng bộnhiều giải pháp Các giải pháp phải được thực hiện một cách linh hoạt, sáng tạo,phù hợp với tình hình thực tế của đơn vị nhằm phát huy thế mạnh, khắc phục khókhăn trong công tác dạy học của nhà trường Trong đó cần có sự phối hợp giữaGVCN các lực lượng trong và ngoài nhà trường góp phần nâng cao chất lượng dạyhọc, xây dựng hình ảnh nhà trường, tạo niềm tin trong lòng HS và phụ huynh
và kết quả khảo sát được thống kê, xử lí, phân tích, đánh giá như sau:
Câu 1 Trường thầy (cô) đã quan tâm tới công tác tổ
chức ôn thi tốt nghiệp THPT ở mức độ nào?
B Có quan tâm nhưng chưa thường xuyên 16/28 57,1
Câu 2 Để nâng cao chất lượng ôn thi tốt nghiệp THPT
ở trường thầy (cô) có quan tâm tới công tác GVCN
không?
Câu 3 Biện pháp mà thầy (cô) áp dụng để nâng cao
chất lượng ôn thi tốt nghiệp THPT qua công tác chủ
nhiệm là gì?
A Tìm hiểu học sinh và xây dựng nề nếp lớp học 10/28 35,7
Trang 15C Kết hợp GVCN với nhà trường và phụ huynh 8/28 28,6
D Tổ chức thi thử tốt nghiệp và đánh giá học sinh 4/28 14,3Qua kết quả khảo sát ở câu hỏi 1, 2, 3 cho thấy, đa số GVCN các trườngTHPT trên địa bàn Huyện Nghĩa Đàn đã quan tâm đến công tác tổ chức ôn thi tốtnghiệp THPT của nhà trường nhưng mức độ chưa thường xuyên (>50%) NhiềuGVCN chỉ quan tâm đến công tác nề nếp lớp học (35,7%), phối hợp với nhàtrường và phụ huynh (28,6%) trong giáo dục HS nhưng ở mức độ chưa thườngxuyên Một vấn đề mà tôi rất quan tâm khi làm công tác chủ nhiệm ở các lớp đó là
tổ chức các hoạt động học tập cho HS thì hầu hết GVCN các trường làm rất ít như
tổ chức thi thử tốt nghiệp và đánh giá học sinh (14,3%), tư vấn hướng nghiệp(21,4%) Bởi vì những biện pháp này được xem là khâu đột phá quan trọng nhằmnâng cao chất lượng thi tốt nghiệp THPT hàng năm
Trong những năm qua tỉ lệ HS đậu tốt nghiệp và điểm cao Đại học củatrường THPT Cờ Đỏ luôn cao hơn trường THPT Tây Hiếu và THPT 1/5 Nguyênnhân chính là do các trường THPT trên địa bàn chưa xây dựng, bồi dưỡng đội ngũGVCN lớp nên hiệu quả chưa cao Trường THPT Cờ Đỏ tuy chất lượng đại tràđược nâng lên nhưng chất lượng mũi nhọn so với các trường THPT ở miền xuôi vàthứ hạng trong toàn tỉnh thì kết quả của nhà trường vẫn còn thấp Điều đó chứng tỏBGH nhà trường đã quan tâm đến công tác chủ nhiệm lớp nhưng chưa phát huy hếtnăng lực của đội ngũ GVCN Ngay cả những GV đang làm công tác chủ nhiệm lớp
ở đây vẫn còn phó mặc cho HS, GV bộ môn và BGH nhà trường quản lí và tổ chứcthực hiện
Thực trạng và nguyên nhân này đặt ra yêu cầu cho các trường phải thay đổi
về nhận thức của GVCN trong công tác tổ chức ôn thi cho lớp nhằm giúp HS cóthái độ học tập nghiêm túc, xác định mục tiêu và động lực lớn để thực hiện lựachọn đó
2.2 Thực trạng công tác tổ chức ôn thi tốt nghiệp ở trường trung học phổ thông
Cờ Đỏ
Trường THPT Cờ Đỏ đến nay đã bước sang tuổi 35, gồm 27 lớp với hơn
1000 HS Phần lớn đội ngũ GV còn trẻ, nhiệt tình, tâm huyết với nghề, có ý thứctrau dồi chuyên môn nghiệp vụ, có phẩm chất đạo đức tốt, có tinh thần đoàn kếtcao giữa cán bộ quản lí, GV và HS trong nhà trường, chính vì vậy trong nhữngnăm qua chất lượng giáo dục của nhà trường được nâng lên Đặc biệt trong nămhọc 2014 - 2015 nhà trường đã được UBND tỉnh Nghệ An công nhận đạt trườngchuẩn Quốc gia Điều đó có ý nghĩa rất lớn đối với thầy cô giáo và HS nhà trường,
đó cũng là động lực, niềm tin để đội ngũ GV không ngừng nâng cao chất lượngdạy học
Tuy nhiên trường THPT Cờ Đỏ đóng trên địa bàn huyện Nghĩa Đàn - mộthuyện miền núi mà đa số HS đều thuộc diện con em dân tộc ở vùng đặc biệt khó
Trang 16khăn Bên cạnh đó trường đóng ở một vị trí không thuận lợi, cách xa huyện lị hơn20km, nhiều học sinh nhà cũng xa trường trên 10km, đường sá đi lại hết sức khókhăn, vào mùa mưa bão phải qua khe suối nhiều nên nhiều em phải nghỉ học.Nhiều gia đình đời sống kinh tế đang gặp nhiều khó khăn nên các bậc phụ huynhchưa thực sự quan tâm đến con em mình còn trông cậy vào thầy cô giáo và nhàtrường Một số em nhà xa phải ở trọ nên thiếu sự quản lí, nhắc nhở của gia đình, ýthức tự giác trong học tập chưa cao, vẫn còn vi phạm nội quy nhà trường.
Với những đặc điểm đó, điều kiện học tập của các em gặp rất nhiều khókhăn Vì vậy chất lượng đầu vào của trường THPT Cờ Đỏ hàng năm là rất thấp.Riêng năm học 2017 - 2018 không đủ số lượng HS dự thi mà phải xét tuyển bằnghọc bạ, từ đó ảnh hưởng không nhỏ tới công tác giáo dục và dạy học, đặc biệt làcông tác tổ chức ôn thi tốt nghiệp cho khối 12
Trong những năm qua kết quả thi THPT Quốc gia ở trường THPT Cờ Đỏchưa cao như: tỉ lệ học sinh đậu tốt nghiệp, điểm trung bình thi so với các trườngtrong vùng miền, vị trí so với các lớp trong toàn tỉnh còn thấp, số HS xét tuyển vàocác trường Đại học còn ít, không có em nào được UBND tỉnh tuyên dương HS đạtđiểm cao trong kỳ thi THPT Quốc gia Kết quả cụ thể như sau:
+ Thi tốt nghiệp năm 2019: Tổng số có 324 HS lớp 12 dự thi, kết quả có 316
HS đậu tốt nghiệp đạt tỉ lệ 97,53% (tỉ lệ này thấp hơn năm 2018) Có 08 HS trượttốt nghiệp: 01 HS vi phạm quy chế thi nên bị đình chỉ; 02 HS bị điểm liệt mônToán, Anh; 05 em có điểm thi thấp
+ Xét tuyển Đại học, Cao đẳng: Có 201 em đăng kí xét tuyển, trong đó có
170 em trên 15 điểm, 66 em trên 20 điểm, có 09 em trên 25 điểm
Nguyên nhân cơ bản dẫn đến kết quả thi THPT Quốc gia ở trường THPT Cờ
Đỏ chưa cao là do:
Thứ nhất: BGH nhà trường đã lên kế hoạch tổ chức dạy học, phân công GV
dạy, bố trí thời khóa biểu, kiểm tra, giám sát việc dạy ôn tập thi tốt nghiệp THPTcho HS Tuy nhiên do sắp xếp thời khóa biểu cố định theo học kì nên số buổi ôntập không đều giữa các lớp, các GV dạy và các môn Đặc biệt có nhiều lớp đếncuối tháng 5 là học ôn xong nên HS nghỉ học ở trường, chỉ học ở nhà trong khiphải gần 1 tháng nữa mới dự thi vì thế kiến thức dễ bị quên, HS lại không có ýthức tự học, phụ huynh thì ít quan tâm và chưa quản lí được con em mình Đồngthời việc phân loại HS theo năng lực, nguyện vọng không làm dứt điểm ngay từđầu nên dẫn đến trong một lớp vẫn có nhiều em theo cả ban tự nhiên và ban xã hội
Do đó một số lớp học ôn phải ghép học sinh 2 lớp dẫn đến sĩ số quá đông gây khókhăn cho GV dạy không quản lí, sát sao được hết tất cả HS Một số em hay nghỉhọc mà nhà trường chưa có biện pháp quyết liệt để kết hợp với phụ huynh xử lí kịpthời Công tác dạy hướng nghiệp cho HS đã thực hiện nhưng hoạt động chưa hiệuquả nên chưa nắm được hết tâm tư nguyện vọng của các em để giúp HS lựa chọnnghề nghiệp phù hợp
Trang 17Thứ hai: Một số GVCN đã triển khai kế hoạch ôn tập của nhà trường nhưng
việc kiểm tra, quản lí, đánh giá HS theo từng buổi học chưa thật sự sát sao, mức độquan tâm, đôn đốc chưa nhiều, chưa kết nối với GV bộ môn và phụ huynh thườngxuyên dẫn đến kết quả học tập của lớp chưa cao
Thứ ba: Các GV bộ môn mặc dù đã thực hiện nghiêm túc quy chế chuyên
môn theo thời khoá biểu được phân công Tuy nhiên trong quá trình dạy học một
số GV vẫn chưa sát sao từng em một, chưa động viên khích lệ kịp thời, ít tìm hiểucác ngành nghề để tư vấn cho HS, chưa tạo được niềm tin, điểm tựa cho các em
Thứ tư: HS một số lớp vẫn còn tình trạng bỏ học ôn, không có ý thức tự
giác trong học tập, chưa có phương pháp học tập hiệu quả, một số em thườngchưa mạnh dạn hỏi thầy cô, chưa tiếp cận các thông tin trên mạng để bổ sungthêm kiến thức
Thứ năm: Nhiều phụ huynh chưa thực sự quan tâm đến việc học của con em
mình còn phó mặc cho nhà trường, chưa tạo điều kiện về thời gian cho con đi họcvẫn muốn con đi làm phụ giúp gia đình, chưa định hướng ngành nghề mà chủ yếu
do con tự chọn, chưa có biện pháp động viên các em kịp thời
Như vậy, để có kết quả cao trong kỳ thi tốt nghiệp THPT cần sự phối hợpchặt chẽ giữa GVCN, nhà trường và gia đình, ý thức học tập của HS Trong đóGVCN là cầu nối quan trọng phải là người giáo viên thật sự tâm huyết, nhiệt tình,
có tinh thần trách nhiệm cao, có năng lực về chuyên môn và nghiệp vụ sư phạm tốtthì mới đem lại sự thành công cho các em và thành tích cho nhà trường
2.3 Những thuận lợi và khó khăn trong tổ chức ôn thi tốt nghiệp trung học phổ thông của giáo viên chủ nhiệm
2.3.1 Thuận lợi
Năm học 2017 - 2020 tôi được phân công chủ nhiệm lớp 10C1, với tổng số
37 HS trong đó nữ: 31 em, nam: 6 em, con dân tộc: 8 em, con hộ nghèo và cậnnghèo: 15 em, vùng đặc biệt khó khăn: 15 em Trong quá trình làm công tác chủnhiệm lớp bản thân tôi có một số thuận lợi như sau:
- Hàng năm trường THPT Cờ Đỏ vẫn duy trì được một lớp ban C, đó làmột điều rất ít ở các trường THPT hiện nay làm được Trong lớp tôi chủ nhiệmcác em đều đăng kí ban C ngay từ khi vào lớp 10 và có định hướng ôn thi Đại họcnên về cơ bản rất thuận lợi cho việc tổ chức các hoạt động học tập, bổ sung kiếnthức cơ bản, hệ thống xuyên suốt ba năm học Đa số HS của lớp là nữ nên các emđều ngoan ngoãn, hiền lành, thân thiện, có ý thức tự giác, chăm chỉ, chịu khó họchỏi Một số em đạt được thành tích là HS giỏi cấp huyện từ cấp 2 lên nên thuậnlợi để bồi dưỡng đội tuyển dự thi HS giỏi cấp tỉnh và nâng cao chất lượng mũinhọn của lớp
- Ngay từ đầu năm học Ban giám hiệu (BGH) nhà trường luôn tin tưởng vàtạo mọi điều kiện tối đa cho GVCN được tuyển chọn HS vào lớp dựa trên cơ sở các
Trang 18em tự nguyện đăng kí Bố trí đội ngũ GV bộ môn giảng dạy là những người có nănglực về chuyên môn, có tinh thần trách nhiệm cao, nhiệt tình và có nhiều kinh nghiệmtrong giảng dạy, luôn quan tâm đến HS, có được niềm tin từ phụ huynh Đây là yếu
tố quan trọng tạo nên kết quả ôn thi tốt nghiệp hàng năm cao Nhà trường cũng luôntạo mọi điều kiện về cơ sở vật chất phục vụ dạy học, luôn quan tâm đến các hoạtđộng dạy học của lớp mũi nhọn vì đây cũng là cơ sở đánh giá chất lượng giáo dục vàdạy học, góp phần tạo nên uy tín, thương hiệu của nhà trường
- Bản thân tôi khi được lựa chọn và giao nhiệm vụ GVCN lớp C1 khóa 2017
- 2020 cũng cảm thấy rất vinh dự, may mắn nhưng đồng nghĩa trách nhiệm cũnglớn lao trước nhà trường, HS và phụ huynh Trong suốt 14 năm đi dạy và làm côngtác chủ nhiệm đã được 12 năm thì đây là lần thứ 2 đảm nhận nhiệm vụ chủ nhiệmlớp mũi nhọn ban C nên ít nhiều cũng có nhiều kinh nghiệm trong giáo dục vàgiảng dạy Với những thành tích đạt được ở lớp chủ nhiệm C1 khóa 2012 - 2015bản thân tôi đã đúc rút ra một số bài học nhằm đem lại hiệu quả cao trong học tập
và giáo dục đạo đức HS Tiếp nối khóa chủ nhiệm này tôi đã vận dụng linh hoạtcác giải pháp cũ, đồng thời tìm hiểu thêm những phương pháp mới để phù hợp vớiđối tượng HS của lớp mình Tôi luôn làm việc với tinh thần trách nhiệm cao vàquan tâm, giúp đỡ các em cả trong học tập và cuộc sống, luôn tạo được niềm tincho HS và phụ huynh yên tâm khi gửi gắm con em mình
- Nhận thức của phụ huynh đã có nhiều thay đổi, đa số phụ huynh hiểu đượctầm quan trọng của kỳ thi tốt nghiệp THPT nên rất quan tâm đến việc học tập củacác em, tạo mọi điều kiện về thời gian cho các em đi học, nhất trí với kế hoạch ôntập của nhà trường và lớp đề ra, luôn tin tưởng vào nhà trường, GVCN
- Hiện nay, ở hầu hết các trường HS không lựa chọn khối C để học, nếu cóchọn thì số lượng cũng ít vì vấn đề lựa chọn việc làm sau khi học xong khó hơncác trường tuyển sinh khối A, B, D Chính vì thế một số HS trong lớp ngay từ khivào lớp 10 mặc dù đăng kí ban C nhưng vẫn chưa xác định được mục tiêu và độnglực để học tập, thậm chí đến lớp 12 các em vẫn còn phân vân lựa chọn giữa họcĐại học hay đi làm Có em không muốn thi Đại học nữa vì cho rằng cho rằng Đạihọc không phải là con đường duy nhất dẫn đến thành công, nhiều em lựa chọn học
Trang 19xong sẽ đi làm công nhân, đi xuất khẩu lao động, ở nhà đi làm cùng với bố mẹ đểphụ giúp gia đình Sau 3 năm học số lượng học sinh trong lớp có giảm đi dochuyển trường, chuyển lớp với mục đích chỉ học để thi tốt nghiệp, có em lo sợ ở lạiphải học nhiều trong khi phải dành thời gian đi làm cùng gia đình nên càng vất vảcho GVCN hơn Bản thân tôi luôn suy nghĩ, trăn trở phải làm thế nào để duy trì sĩ
số lớp học khối C, động viên các em theo đuổi ước mơ và khát vọng của mình,không bị dao động về tâm lí, tư tưởng kiên định, có bản lĩnh vững vàng và quyếttâm cao để đạt được mục tiêu mà mình đã lựa chọn
- Nhiều em trong quá trình học không xác định được năng lực của mình,không có niềm tin vào bản thân nên không phấn đấu trong học tập Các em nghĩrằng bản thân mình không đủ năng lực nên sẽ khó mà thi vào các trường Đại học,
đó là một điều xa vời, quá sức với các em Trong quá trình học ôn một số em thấykhó khăn là chán nản, chưa có ý thức tự giác, không cố gắng phấn đấu mà tự thỏamãn với bản thân mình Mức độ hiểu biết về các ngành nghề, xu hướng lựa chọnviệc làm trong tương lai còn hạn chế nên thái độ còn thờ ơ, chưa quan tâm lo lắng,suy nghĩ còn hời hợt như học những ngành đó cũng không xin được việc làm thìkhông nên thi vào trường đó làm gì Một số GV giảng dạy ở lớp cũng chưa tìmhiểu hết các ngành nghề tuyển sinh khối C và đưa ra những dẫn chứng thực tế HSthành đạt từ khối C để tạo cho học sinh niềm tin vào sự lựa chọn của mình Bởi vìmức độ hiểu biết của các em còn ít, việc tìm hiểu thông tin chủ yếu qua mạng,thông tin thiếu tính thực tiễn
- Nhiều em là con dân tộc ở vùng đặc biệt khó khăn, gia đình thuộc hộnghèo và cận nghèo nên phụ huynh ít quan tâm tới việc học hành của con em mình
mà chỉ lo đi làm ăn xa, mọi việc ở nhà con cái tự lo hết cho nên không định hướngđược ngành nghề cho con mà chủ yếu do con lựa chọn Có phụ huynh do nhậnthức còn hạn chế nên chỉ muốn con học xong đi làm để giúp đỡ thêm gia đình Vàonhững tháng nghỉ hè các em còn tranh thủ đi làm với bố mẹ, anh chị theo thời vụ
để kiếm tiền đến đầu năm học tôi phải gọi điện nhắc nhở các em về để đi học Vì làvùng miền núi đa số là con em dân tộc nên tư tưởng học xong muốn con lấy chồngkhá phổ biến, thậm chí có nhiều em đang học cũng nghỉ giữa chừng gây khó khăntrong việc duy trì sĩ số lớp học, ổn định về tư tưởng cho học sinh và phải vận độngphụ huynh mới cho con em đi học bình thường
Chính những khó khăn trên đã tạo áp lực rất nhiều cho tôi, chính vì thế tôiluôn suy nghĩ, trăn trở làm thế nào để giúp các em có được ý chí và nghị lực đểvượt qua hoàn cảnh khó khăn, luôn tạo niềm tin cho các em vào năng lực bản thân,động viên các em cố gắng phấn đấu trong học tập để đạt được các mục tiêu đề ra.Qua 3 năm chủ nhiệm lớp tôi đã áp dụng thành công một số giải pháp nhằm nângcao hiệu quả công tác tổ chức cho lớp học tập và ôn thi tốt nghiệp THPT đạt kếtquả cao như mong muốn của nhà trường, HS và phụ huynh
3 Giải pháp nâng cao kết quả thi tốt nghiệp trung học phổ thông của giáo viên chủ nhiệm
Trang 203.1 Tìm hiểu thông tin và tạo niềm tin đối với học sinh
3.1.1 Tìm hiểu thông tin học sinh
a Mục tiêu
Biết được hoàn cảnh gia đình, đặc điểm tính cách, tâm lí, sở thích, năng lực,ước mơ của HS để đưa ra biện pháp giáo dục phù hợp cho từng nhóm đối tượng
b Nội dung và cách thức thực hiện
Việc tìm hiểu thông tin về HS là vô cùng quan trọng đối với mỗi giáo viênkhi làm công tác chủ nhiệm Có nhiều cách tìm hiểu thông tin như sau:
- Cho học sinh viết sơ yếu lí lịch: Đa số GV hiện nay đều chọn cách cho HSviết lí lịch để lấy thông tin như ngày tháng năm sinh, nơi sinh, quê quán, chỗ ởhiện nay, dân tộc, họ tên bố mẹ, nghề nghiệp với mục đích chính để phục vụ choviệc ghi chép sổ chủ nhiệm Bản thân tôi cũng thường cho HS viết lí lịch để lấythông tin nhưng trong đó bao giờ tôi cũng yêu cầu các em viết thêm sở thích, mongmuốn cũng như những ước mơ và khát vọng của các em Khi cho các em viết lílịch tôi luôn cho các em mang về nhà viết và để em viết tự do không theo mộtkhuôn mẫu nào cả miễn sao các em cung cấp đầy đủ thông tin và quan trọng nhấttôi luôn động viên các em chia sẽ những điều mà các em suy nghĩ Qua đó tôi cóthêm thông tin về hoàn cảnh gia đình, học lực của những năm học trước và cũngnhư hiểu thêm về các em Từ đó có những biện pháp và ứng xử phù hợp trong cáchgiáo dục HS
- Nghiên cứu học bạ lớp dưới, tìm hiểu qua bạn bè, GV cũ, thăm gia đình HS:
Do khi lên cấp 3 không thi tuyển mà chỉ xét học bạ và đăng kí theo nguyệnvọng cho nên việc tìm hiểu năng lực HS là rất khó khăn, chính vì thế tôi phải nghiêncứu thêm học bạ cấp 2 để biết được quá trình học tập của các em ở lớp dưới, những
em nào có học lực khá, giỏi, những em từng đi thi HS giỏi trường, huyện, tỉnh.Ngoài học bạ tôi phải liên hệ với các GV dạy cấp 2 của các em ở nhiều trường khácnhau để trao đổi thêm về học lực, sở trường, tính cách, điều kiện hoàn cảnh
Tìm hiểu qua bạn bè cũ vì khi lên cấp 3 việc sắp lớp theo nguyện vọng nêncác em không học cùng một lớp nữa, có những chuyện các em không dám nói với
GV, bố mẹ nhưng sẽ chia sẽ với bạn bè Chính vì vậy việc tìm hiểu qua bạn bè sẽhiểu rõ tính cách, các mối quan hệ bên ngoài, tăng thêm tình đoàn kết, biết chia sẽ,giúp đỡ nhau cùng tiến bộ, từ đó sẽ nâng cao chất lượng học tập
Tranh thủ thời gian đến thăm hỏi gia đình HS để tìm hiểu thêm về hoàncảnh, tính cách, năng khiếu, sở thích của mỗi em từ đó có phương pháp giáo dụcthích hợp Gần gũi chia sẽ với các em có hoàn cảnh khó khăn, kêu gọi sự ủng hộcủa các bạn trong lớp, thầy cô giáo bộ môn để các em có điều kiện đi học tốt hơn
- Xử lí thông tin: Sau khi thu thập thông tin tôi sẽ ghi chép vào sổ theo dõi
cá nhân, sổ chủ nhiệm, phần mềm Vnedu để quản lí, theo dõi, nhắc nhở, động viên
Trang 21các em cố gắng học tập để đạt được mục tiêu đề ra.
3.1.2 Giáo viên tạo niềm tin với học sinh
a Mục tiêu
- Giúp học sinh tin tưởng vào GV, các em sẵn sàng chia sẽ những tâm tư,nguyện vọng và luôn quyết tâm phấn đấu trong học tập
- Tạo cho HS tâm lí vững vàng, tự tin vào năng lực của bản thân, bình tĩnh
xử lí mọi tình huống trong thực tiễn
b Nội dung và cách thức thực hiện
Niềm tin vô cùng quan trọng đối với mỗi con người, đặc biệt ở lứa tuổi HScác em rất cần Chi khi chúng ta tin các em thì các em mới có thể tự tin để làmnhững việc các em nên làm, khi tạo niềm tin cho các em chắc chắn các em sẽ tìmđến với chúng ta những lúc các em gặp phải những khó khăn ở tuổi mới lớn Khi
đó chúng ta mới dễ dàng giúp các em hoàn thiện bản thân trong suốt quá trình họctập Nếu chúng ta không tin tưởng sẽ tạo cho các em tâm lí lo ngại khi làm mộtviệc gì đó và đôi khi các em sẽ tìm cách nói dối khi các em gặp khó khăn hoặcthậm chí khi các em gặp lỗi Để tạo niềm tin với HS bản thân tôi làm như sau:
- Xây dựng mối quan hệ giữa giáo viên và học sinh trong lớp thân thiện:Khi HS có những khó khăn tôi luôn gần gũi, thấu hiểu, quan tâm, động viênđến từng HS Không chỉ quan tâm đến việc học tập mà cả sức khỏe, tình cảm, tâm
tư nguyện vọng của các em Kịp thời nắm bắt những thay đổi của các em để cóbiện pháp giúp đỡ kịp thời Ngoài thời gian học ở trường thì tôi luôn tranh thủ thờigian để hỏi thăm các em về cuộc sống gia đình, về bạn bè, về những khó khăn các
em đang gặp phải trong học tập Đôi khi cũng trao đổi qua điện thoại hay tin nhắn
từ đó các em sẽ cởi mở và vui vẻ, học tập hứng thú hơn
Khi giao nhiệm vụ thì phải giao việc cụ thể, gắn trách nhiệm với từng cánhân và kiểm tra, đánh giá kịp thời Khi HS chưa hiểu bài thì tôi giúp đỡ, hướngdẫn thêm cho các em ngay tại lớp Nếu học ở nhà thì có thể trao đổi qua điện thoại
Khi HS mắc lỗi sai tôi luôn cố gắng kiềm chế và tôn trọng các em, lắng nghe
và không áp đặt, tìm hiểu kĩ nguyên nhân vấn đề để có biện pháp giúp đỡ các emsửa chữa Không nên nói những lời xúc phạm đến HS vì tuổi này lòng tự trọng củacác em rất cao Tôi luôn gần gũi, trò chuyện tạo cho các em sự tin tưởng để bộc lộnhững tâm tư tình cảm, những điều mong muốn, ngăn chặn kịp thời suy nghĩ nôngcạn, hành vi sai lệch, hướng các em tới những suy nghĩ tích cực hơn GV phải bằngtấm lòng nhân ái, bao dung, yêu thương thì mới thấu hiểu, chia sẽ với các em thìviệc học sẽ thực hiện tốt hơn Như vậy, mối quan hệ cô trò không chỉ dừng lại ởdạy học mà còn là sự hợp tác dưới sự hướng dẫn của GV thì HS sẽ được làm nhiềuhơn, nghĩ nhiều hơn, tự tin, trung thực, không nói dối bất cứ điều gì, sẵn sàng chia
sẽ mọi chuyện với mình
Trang 22- GV phải là tấm gương sáng cho học sinh noi theo: GVCN phải làm cho HStin tưởng vào mình vì nếu HS có niềm tin ở GV thì các em sẽ cố gắng hết sức mình
đế phấn đấu học tập Những hành động, suy nghĩ, cách cư xử của GV sẽ ảnhhưởng rất nhiều đến HS Chính vì thế, mỗi khi lên lớp tôi luôn chú ý đến ăn mặc,
đi lại, thái độ ứng xử hàng ngày, chấp hành nghiêm túc nội quy nhà trường, ghichép cẩn thận, có kế hoạch làm việc cụ thể để HS chú ý mà thực hiện theo Trongcông tác dạy học tôi luôn tận tâm thì các em càng cố gắng học, trả lời thấu đáonhững vấn đề chưa hiểu thì sẽ thuyết phục được các em Chính vì vậy tôi luônphấn đấu để nâng cao trình độ về chuyên môn như đạt GV giỏi cấp trường, cấptỉnh, tạo được uy tín trước HS, phụ huynh, đồng nghiệp Có nhiều GV cho rằngdạy học và chủ nhiệm là hai công việc khác nhau, không liên quan đến nhau thìkhông đúng bởi nếu GV có chuyên môn vững vàng thì sẽ góp phần làm tốt côngtác chủ nhiệm ở ngay lớp mình, tạo được niềm tin tuyệt đối trước HS
- Luôn chia sẽ những suy nghĩ cũng như cuộc sống của bản thân để các emhiểu mình hơn Thông qua những câu chuyện về bản thân tôi đã khéo léo cho HSthấy được mình không chỉ là người cô đứng trên bục giảng để dạy các em mà làngười bạn lớn đối với các em luôn sẵn sàng chia sẽ những băn khoăn trong cuộcsống mà các em gặp phải trong quá trình học tập cũng như trong cuộc sống Chínhnhờ điều đó mà tôi luôn nhận được sự chia sẽ của các em, từ đó có định hướng đểphát triển tốt về mọi mặt
- Luôn tin tưởng vào học sinh: Thành công đối với mỗi con người cần rấtnhiều yếu tố trong đó quan trọng là sự tự tin Nếu GV tin tưởng vào khả năng của
HS mình sẽ làm được thì sẽ tạo cho các em một tâm lí vững vàng, bình tĩnh, bảnlĩnh khi đi thi HS khi tự tin vào bản thân mình thì các em sẽ có khả năng giảiquyết mọi câu hỏi trong đề thi một cách tỉnh táo, sáng suốt, chính xác, như vậy kếtquả thi tốt nghiệp sẽ cao, có cơ hội xét tuyển vào trường Đại học mà mình thích, sẽbiến được ước mơ thành hiện thực, đồng nghĩa mục tiêu các em đề ra sẽ đạt được
3.2 Xây dựng tập thể lớp có nề nếp tốt
a Mục tiêu
- HS có ý thức chấp hành tốt nội quy nhà trường, lớp đề ra, tự giác thực hiệncác nhiệm vụ được giao góp phần nâng cao chất lượng học tập và ôn thi
- Xây dựng tập thể học sinh tự quản tốt dưới sự quản lí của đội ngũ ban cán
sự lớp và ban chấp hành chi Đoàn
b Nội dung và cách thức thực hiện
Muốn xây dựng được nề nếp lớp học tốt trước hết GV cần phải nắm bắtđược tình hình HS của lớp về mọi mặt Ngay từ đầu năm học thông qua tìm hiểu
HS tôi đã xây dựng nề nếp lớp với các biện pháp sau:
- Xây dựng nội quy thi đua của lớp: Việc xây dựng nội quy của lớp cần phải
dựa vào nội quy của nhà trường và quy chế thi đua của Đoàn trường Ngoài học tập
Trang 23nội quy nhà, cho HS viết bản cam kết thì ngay trong đại hội lớp đầu năm GV cho
HS thảo luận và đề xuất những nội quy cụ thể đối với lớp mình Khi các em tự đề
ra nội quy thì tất yếu các em sẽ phải thực hiện nó, việc giám sát và xử lí cũng giaocho HS, GV hướng dẫn thực hiện
- Bầu chọn đội ngũ ban cán sự lớp, ban chấp hành chi Đoàn: Đây là việc cầnlàm ngay đầu năm học để quản lí, đôn đốc, nhắc nhở việc thực hiện nội quy lớp,nhà trường và các nhiệm vụ học tập Đây là cơ hội để các em thể hiện mình, có ýthức tự quản tốt, có ý thức nề nếp tốt Do đó tôi đã cho các em tự ứng cử và đề cử
để bầu ra những em có năng lực học tập tốt nhất, ý thức trách nhiệm cao với tậpthể, năng nổ nhiệt tình trong các hoạt động, có uy tín với tập thể lớp, sau đó họp lại
để phân công nhiệm vụ cụ thể và giao trách nhiệm cho từng em Nhiệm vụ của mỗi
em đều được hướng dẫn cụ thể, cuối tuần vào tiết sinh hoạt lớp trưởng phải tổnghợp, nhận xét, đánh giá, đề xuất biện pháp giải quyết
Đại hội chi Đoàn - Lớp 12C1 Ban cán sự và Ban chấp hành
vụ, ý thức tự quản của tập thể
- Thực hiện tốt tiết sinh hoạt chủ nhiệm: Giờ sinh hoạt chủ nhiệm không nêntạo tâm lí nặng nề bằng những lời trách phạt, phê bình mà cho các em tự đánh giá,nhận xét ưu điểm, khuyết điểm, nguyên nhân và biện pháp giải quyết Lồng ghépvào đó nội dung sinh hoạt theo chủ đề về tư vấn hướng nghiệp, thảo luận vềphương pháp học tập hiệu quả Như vậy, GV sẽ giúp HS tự đánh giá lại những việc
đã làm được và chưa làm được, từ đó rút kinh nghiệm để thực hiện tốt hơn
Trang 243.3 Tư vấn, định hướng lựa chọn nghề nghiệp cho học sinh
b Nội dung và cách thức thực hiện
Mỗi HS muốn đạt kết quả cao trong kì thi tốt nghiệp và xét tuyển đại học thìcần phải tự tạo ra cho mình một mục tiêu, luôn phấn đấu vì mục tiêu đó Để làmđược điều đó đòi hỏi HS phải có thái độ học tập đúng đắn, tự giác trong học tập,phải chọn lựa một ngành nghề phù hợp Như vậy việc định hướng lựa chọn nghềnghiệp cho HS khi đang học phổ thông là rất quan trọng góp phần tạo động lực chocác em đạt được mục tiêu đề ra Trong công tác chủ nhiệm bản thân tôi đã có một
số định hướng lựa chọn nghề nghiệp như sau:
- Giúp học sinh xác định được mục tiêu, động lực trong học tập: Mỗi ngườiđều có ước mơ và khát vọng, nếu các em biết ước mơ, phấn đấu, cố gắng chắcchắn sẽ thành công Chính vì thế ngay từ đầu năm học tôi sẽ cho các em viết ragiấy những ước mơ của mình sau đó sẽ lưu vào sổ ghi chép, trong quá trình dạyhọc luôn nhắc nhở các em hãy nuôi dưỡng, chăm chút cho nó lớn dần lên mỗingày, nó sẽ là động lực để mình phấn đấu nhằm đạt được những điều cao đẹp nhất
Để định hướng được nghề nghiệp trước hết HS phải xác định mục tiêu ngắn hạn,dài hạn khi vào học ở lớp ban C là phải có kết quả học tập tốt, đạt HS giỏi trường,phải có kết quả thi tốt nghiệp và đại học cao, có nghề nghiệp ổn định trong tươnglai Thông qua Đại hội lớp và chi đoàn đầu năm học GV cho HS thảo luận về chỉtiêu phấn đấu, biện pháp thực hiện để đạt được những mục tiêu của lớp, cá nhân.Qua đó HS sẽ có thái độ học tập tốt và nhận thức về nghề nghiệp đúng đắn, tạo cho
HS động lực quyết tâm lớn để theo đuổi, thực hiện lựa chọn đó
- Tìm hiểu các khối thi, điểm chuẩn của các trường Đại học trong nhữngnăm gần đây để HS có cơ sở lựa chọn trường phù hợp với năng lực bản thân Hiệnnay có nhiều tổ hợp thi mới giúp HS có thể lựa chọn môn thi và ngành nghề tươngứng trong tương lai
- Tìm hiểu những ngành nghề mà nhu cầu xã hội cần trong những năm tới:Cùng với sự phát triển của xã hội thì xu hướng nghề nghiệp cũng thay đổi theo, cónhiều ngành sẽ giảm nhưng cũng có nhiều ngành sẽ tăng mạnh như du lịch, nhàhàng và khách sạn Khi tư vấn cho HS cần chú ý dựa trên năng lực, sở thích củatừng em, phải biết được ngành đó sẽ học cái gì và xin việc ở đâu, vào trường đóchất lượng đào tạo như thế nào, tỉ lệ sinh viên có việc làm sau khi ra trường rasao GV có thể gặp gỡ, trò chuyện trực tiếp với HS để nâng cao nhận thức và địnhhướng tốt về nghề nghiệp, hướng dẫn HS tìm hiểu thêm trên mạng, trao đổi với
Trang 25- Hướng nghiệp thông qua những tấm gương HS tiêu biểu: GV lấy dẫnchứng ở ngay trong trường những HS đã từng học khối C thi vào các trường Đạihọc trên khắp cả nước và hiện nay đã có việc làm ổn định Bởi vì kết quả thi tốtnghiệp, Đại học những năm qua đã chứng minh trường THPT Cờ Đỏ có 5 em được
Ủy ban nhân dân tỉnh tuyên dương thì khối C đã có 3 em Đây thực sự là nhữngminh chứng có sức thuyết phục lớn đối với HS, là tấm gương sáng về ý chí, nghịlực cho các em noi theo
- Tham gia ngày hội tư vấn hướng nghiệp và giới thiệu việc làm do huyệnNghĩa Đàn tổ chức từ đó các em sẽ tiếp cận với những ngành nghề cụ thể, nâng cao
sự hiểu biết của bản thân, có quyết định đúng đắn khi làm hồ sơ dự thi
Hình ảnh học sinh tham gia hội chợ giới thiệu việc làm và tư vấn hướng nghiệp
3.4 Tổ chức phối hợp với giáo viên bộ môn
a Mục tiêu
- Giúp GV thực hiện tốt nhiệm vụ dạy học thông qua việc xây dựng kếhoạch, đổi mới phương pháp dạy học và kiểm tra đánh giá nhằm phát huy năng lựccủa HS
- Biết được tình hình học tập và năng lực của từng HS trong suốt quá trìnhhọc tập và ôn thi để bám sát đối tượng, giúp đỡ các em hoàn thành tốt nhiệm vụ
- Hướng dẫn HS phương pháp học tập hiệu quả ở trên lớp và tự học ở nhà,rèn luyện kĩ năng làm bài thi trắc nghiệm để đạt kết quả cao nhất
b Nội dung và cách thức thực hiện
- GVCN phối hợp với các giáo viên bộ môn trong công tác giảng dạy:
Đối với những GV bộ môn không dạy ôn thi tốt nghiệp thì khi dạy mục tiêuchủ yếu là đảm bảo những kiến thức cơ bản trong SGK, không nên yêu cầu các emphải học kiến thức nâng cao ở những môn không thi tốt nghiệp Lồng ghép vàonhững bài giảng trên lớp là tăng cường giáo dục đạo đức, kĩ năng sống, từ đó các
em sẽ nâng cao nhận thức, sự hiểu biết và có động lực phấn đấu trong học tập
Trang 26Đối với những GV cùng dạy ôn tốt nghiệp cần có sự phối hợp trong việc lên
kế hoạch dạy ôn hàng tuần, thường xuyên trao đổi về tình hình học tập cũng như ýthức, thái độ, đánh giá sự tiến bộ của các em Các GV vừa phải đảm bảo nội dung
ôn tập của bộ môn, vừa phải kết hợp với GVCN để làm tốt công tác tư vấn hướngnghiệp, tháo gỡ những khó khăn mà HS gặp phải, động viên, quan tâm đến các em
Đối với GV dạy cùng khối C thì sự gắn kết còn yêu cầu cao hơn bởi HSngoài thi tốt nghiệp còn có nguyện vọng muốn xét tuyển Đại học thì phải căn cứvào kết quả của 3 môn Ngay từ khi nhận lớp 10 BGH nhà trường đã tin tưởng vàphân công nhiệm vụ cho 3 giáo viên dạy Văn, Sử, Địa của lớp phải kết hợp vớinhau trong dạy học để có kết quả cao nhất Thực sự, các GV phải cùng chung mụctiêu khi dạy, phải có sự thống nhất, chia sẽ, cảm thông, thấu hiểu nhau và phải vìhọc sinh của mình thì mới thành công được Muốn vậy, bản thân tôi vừa là GVCNvừa là GV bộ môn phải đảm nhận vai trò là cầu nối quan trọng để gắn kết GV vớinhau và GV với HS
- Xây dựng phân phối chương trình ôn thi tốt nghiệp: Căn cứ vào công vănhướng dẫn nhiệm vụ năm học của sở và kế hoạch của trường, tổ, nhóm chuyênmôn và các GV đã xây dựng kế hoạch ôn thi tốt nghiệp theo lớp ngay từ đầu nămhọc Chính vì vậy, để ôn thi có kết quả cao GV cần giới thiệu chương trình ôn thitốt nghiệp theo kế hoạch đã xây dựng cho HS nhằm xác định được mục tiêu, nhiệm
vụ mà HS cần đạt sau mỗi bài học Việc xây dựng chương trình ôn thi tốt nghiệpcần thống nhất với GVCN để đảm bảo về thời lượng và kiến thức dạy học đầy đủtheo chương trình quy định và theo đặc thù của từng lớp Tuy nhiên, sang học kì IItrước tình hình diễn biến dịch bệnh phức tạp việc học ôn thi của lớp có nhiều thayđổi và gián đoạn cho nên các GV dạy cần phải xác định lại nội dung trọng tâm cần
ôn tập sau giảm tải cho HS, điều chỉnh kế hoạch ôn tập bộ môn, GVCN phải bố trílại số buổi học các môn của lớp cho phù hợp thực tế
- Tìm hiểu cấu trúc đề thi tốt nghiệp THPT: GV phải nghiên cứu kĩ cấu trúc,nội dung kiến thức và kĩ năng của đề thi những năm gần đây để cung cấp cho HS.Khi đã nắm vững cấu trúc đề thi GV sẽ vạch ra cho mình cách tiếp cận kiến thứctừng bài một cách hiệu quả nhất Ngay từ đầu năm học tất cả các môn ôn thi về cơbản đều bám sát cấu trúc đề thi THPT Quốc gia năm 2019 đế hướng dẫn HS ôntập Sang học kì II trước tình hình dịch bệnh phức tạp Bộ GD&ĐT đã có công bố
đề thi tham khảo kỳ thi THPT Quốc gia vào ngày 03/04/2020; đề thi minh họa tốtnghiệp ngày 07/05/2020 vì thế các GV dạy phải điều chỉnh lại nội dung ôn tập và
đề thi theo cấu trúc mới Cấu trúc đề thi mỗi năm đều có sự thay đổi nếu GV khôngtìm hiểu kĩ thì sẽ không cập nhật kịp thời những thay đổi đó và không mang lại kếtquả cao Vì vậy, việc tìm hiểu cấu trúc một đề thi là một bước quan trọng, giúp GV
và HS có kế hoạch giảng dạy và ôn tập đúng đắn
- Dạy ôn thi tốt nghiệp THPT theo từng giai đoạn:
+ Giai đoạn 1: Dạy kiến thức cơ bản trong SGK theo bài, chủ đề, chương,phần Sau khi HS nắm vững kiến thức cơ bản là những kiến thức vận dụng nâng cao
Trang 27ở mỗi bài Muốn làm được như vậy đòi hỏi GV cũng phải nắm vững kiến thức củatừng bài, chủ đề; cấu trúc đề thi để khi dạy kiến thức cơ bản đến đâu là phải biết bài,chủ đề, phần nào có câu khó ở mức vận dụng để cung cấp, hướng dẫn cho HS.
+ Giai đoạn 2: Hướng dẫn HS làm các câu hỏi, bài tập sau mỗi bài, chủ đề theocác mức độ nhận thức từ biết, hiểu, vận dụng và vận dụng cao mà GV đã soạn
+ Giai đoạn 3: Xây dựng ma trận và đề thi theo đúng cấu trúc của BộGD&ĐT cho HS luyện GV phải tạo ngân hàng đề phong phú từ các tài liệu thamkhảo trong sách, trên mạng, từ GV các trường bạn, thư viện đề thi
- Tăng cường quản lí học sinh ở tất cả các buổi học:
Kết hợp chặt chẽ với GV bộ môn trong việc quản lí HS ở các buổi học chínhkhóa cũng như học ôn buổi chiều nhằm kịp thời uốn nắn, điều chỉnh hành vi, thái
độ chưa đúng, phải nắm bắt được tình hình học tập của HS qua từng buổi học
Cung cấp số điện thoại của từng phụ huynh cho GV bộ môn, trong các buổihọc ôn nếu HS nào nghỉ hoặc có vấn đề đột xuất thì báo cho GVCN, gọi điện trựctiếp cho phụ huynh để kiểm tra, nhắc nhở, thông báo tình hình học tập của buổi đó
Trao đổi trực tiếp với các GV giảng dạy tại lớp về mọi vấn đề học tập của
HS để nắm bắt tình hình cụ thể từng em một Qua đó động viên, khen ngợi vàkhuyến khích kịp thời những em hăng say, nhiệt tình trong giờ học, có sự tiến bộtrong học tập, giúp đỡ những em còn gặp khó khăn, tiến bộ còn chậm
- Tổ chức thi khảo sát chất lượng cuối tháng, học kì và cuối năm: Mỗi tháng
sẽ tổ chức thi khảo sát chất lượng học sinh trong lớp ở 3 môn Văn, Sử, Địa Côngtác ra đề, coi thi, chấm thi là do 3 GV dạy khối tổ chức và không thu tiền HS, kếtquả sẽ được tổng hợp lại sau đó 3 GV sẽ nhận xét, đánh giá kết quả từng em vềđiểm số và điểm mạnh, điểm yếu, sự tiến bộ của các em
- Mua các tài liệu tham khảo và bộ đề ôn luyện:
Môn Văn: Ngoài sách tham khảo, tài liệu trên mạng thì hàng tuần GV đềucung cấp thêm đề cho các em về nhà luyện kĩ năng viết bài qua đó sẽ chỉnh sửa,nhận xét, đánh giá những lỗi thường gặp, biểu dương những em viết hay, có sự tiến
bộ nhanh, từ đó tạo động lực và niềm tin cho các em tiếp tục cố gắng
Môn Sử, Địa đều ôn thi theo hình thức trắc nghiệm nên quá trình học ôn các
em đều phải nắm vững kiến thức cơ bản trong SGK sau đó mới vận dụng nâng cao.Đến giai đoạn gần thi thì tăng cường luyện đề, ngoài đề GV soạn thì còn mua thêmcác bộ đề luyện thi theo cấu trúc chuẩn của Bộ GD&ĐT ở các trung tâm luyện thi
có uy tín, chất lượng để các em làm quen với nhiều dạng đề khác nhau
- Hướng dẫn học sinh phương pháp học tập trên lớp hiệu quả:
Khi học trên lớp các em phải thực sự nghiêm túc, ghi bài và làm bài đầy đủ,phải tập trung cao độ để có thể nhớ một phần bài học ngay trên lớp Những lờigiảng của thầy cô rất rõ ràng, dễ hiểu, có nhiều dẫn chứng cụ thể hơn trong SGK,