Tuy nhiên thực tế hiện nay vẫn chưa có môn học chính thống nào được đưa vào nhàtrường để giáo dục sức khỏe sinh sản vị thành niên, mà nó chỉ được lồng ghép trong nhữngmôn học và qua các
Trang 1PHẦN I: MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Lứa tuổi vị thành niên là lứa tuổi thay đổi mạnh mẽ về vóc dáng, đặc biệt là sự thay đổi
về tâm sinh lý, là giai đoạn chuyển tiếp giữa tuổi thiếu nhi và tuổi trưởng thành Chăm sóc,giáo dục sức khỏe sinh sản tuổi vị thành niên đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảotương lai sự nghiệp của mỗi người cũng như chất lượng dân số của toàn xã hội
Trong xã hội hiện đại, với sự phát triển của các trang mạng xã hội như you tube,facebook, zalo… các mối quan hệ được mở rộng, lối sống trở nên phóng khoáng, các hành
vi lệch chuẩn ngày càng trở nên phổ biến, điều này đã ảnh hưởng không nhỏ tới sức khỏe vịthành niên, đặc biệt lứa tuổi THPT Đã có rất nhiều học sinh THPT do không được giáo dụcsức khỏe sinh sản, do sự thiếu quan tâm của gia đình, xã hội, do không kiểm soát được hành
vi …nên đã để lại những hệ lụy, những hậu quả nghiệm trọng như: học hành sa sút, tâm lý bịảnh hưởng, phải nghỉ học, kết hôn sớm, sinh con sớm…ảnh hưởng đến tương lai phía trước
Vì vậy, việc đưa ra các giải pháp giáo dục sức khỏe sinh sản vị thành niên là rất cần thiết, đặcbiệt cho học sinh THPT
Các trường THPT đều là những ngôi trường có số lượng học sinh đông mỗi năm, nhàtrường luôn quan tâm đến vấn đề giáo dục, hình thành kỹ năng, năng lực cho HS về nhiềumặt Tuy nhiên thực tế hiện nay vẫn chưa có môn học chính thống nào được đưa vào nhàtrường để giáo dục sức khỏe sinh sản vị thành niên, mà nó chỉ được lồng ghép trong nhữngmôn học và qua các hoạt động ngoại khóa không thường xuyên, do đó học sinh chưa cókiến thức đầy đủ về sức khỏe sinh sản vị thành niên, dẫn đến HS thường có các quan điểm,hành vi, lối sống lệch chuẩn
Trước những thực tế về vấn đề sức khỏe sinh sản vị thành niên tại các trường THPT,chúng tôi đã tìm hiểu thực trạng ở 4 trường THPT đại diện cho 4 đối tượng học sinh: Thànhphố (Trường THPT Huỳnh Thúc Kháng), Nông thôn (Trường THPT Nghi Lộc 5), học sinh dântộc thiểu số (Trường THPT Dân tộc nội trú 2), giáp ranh giữa nông thôn và thành phố - TrườngTHPT Nguyễn Duy Trinh để từ đó nắm được thực trạng và đề xuất với nhà trường đưa racác giải pháp để nâng cao nhận thức sức khỏe sinh sản vị thành niên cho học sinh THPT,
đặc biệt là trường THPT Nguyễn Duy Trinh Vì vậy chúng tôi chọn đề tài: “Thiết kế các hình thức giáo dục để nâng cao nhận thức về sức khỏe sinh sản cho học sinh THPT Nguyễn Duy Trinh thông qua thực trạng khảo sát”
2 Mục đích của đề tài.
+ Giúp thiết kế các hình thức giáo dục bài bản, đa dạng, hiệu quả nhất vận dụng cho
các năm học khác nhau để tạo sự mới mẻ, đa dạng về hình thức, hấp dẫn và tạo hứng thú chohọc sinh, đảm bảo mục tiêu chung của nghành giáo dục
+ Nhằm nâng cao nhận thức về kiến thức giới tính, điều chỉnh hành vi, suy nghĩtrong các mối quan hệ, đặc biệt là quan hệ tình cảm của HS các trường THPT nói chung vàTrường THPT Nguyễn Duy Trinh nói riêng, đồng thời giúp nhà trường có các giải pháp hữuhiệu giáo dục giới tính, giáo dục sức khỏe sinh sản vị thành niên một cách hiệu quả nhất
3 Phạm vi và đối tượng của đề tài
a Phạm vi nghiên cứu:
Chúng tôi tiến hành nghiên cứu ở 4 trường THPT: Huỳnh Thúc Kháng, NghiLộc 5, Dân tộc nội trú 2 và trường THPT Nguyễn Duy Trinh với nội dung liênquan đến giáo dục giới tính, giáo dục sức khỏe sinh sản vị thành niên cho HS THPT
b Đối tượng nghiên cứu thực nghiệm:
Trang 2Chúng tôi tiến hành thực nghiệm và khảo sát trên đối tượng là học sinh 3khối 10, 11 và 12 Trường THPT Nguyễn Duy Trinh.
4 Phương pháp nghiên cứu
Chúng tôi tập trung tìm hiểu thực trạng học sinh 4 trường THPT trên và gầnđịa bàn Nghi Lộc, và đặc biệt là thực nghiệm trên trường THPT Nguyễn Duy Trinhnơi chúng tôi công tác thông qua việc khảo sát trực tuyến học sinh trên phần mềmGooge form với các vấn đề liên quan như: Hiểu biết, quan điểm, hành vi và tâm tưnguyện vọng của học sinh trường THPT về sức khỏe sinh sản VTN Sau đó chúngtôi tiến hành thiết kế các hình thức giáo dục SKSSVTN và cuối cùng chúng tôi tiếnhành thực nghiệm cho HS nhà trường Trong quá trình nghiên cứu chúng tôi sựdụng các biện pháp sau :
a Các phương pháp nghiên cứu lý luận
- Các phương pháp: phân tích, tổng hợp, khái quát hóa, hệ thống hóa các tài
liệu, văn bản, các công trình khoa học có liên quan
b Các phương pháp nghiên cứu thực tiễn.
- Phương pháp điều tra: Chúng tôi sự dụng các phiếu điều tra để thu thập các
thông tinh về thực trang nhận thức về SKSS của HS
- Phương pháp xử lý số liệu: Chúng tôi sử dụng phương pháp thống kê trên phần
mềm Exel và thống kê trực tuyến qua phần mềm Google foms nhằm đánh giá kếtquả khảo sát thực trạng nhận thức về SKSS trong nhà trường
- Phương pháp quan sát: Chúng tôi thu thập, lựa chọn các dữ kiện khoa học, các
kiểu nhận thức, thái độ và sự hiểu biết về SKSS của HS
- Phương pháp phỏng vấn: Nhằm thu thập ý kiến, nguyện vọng, tâm sự cá nhân,
thông tin chưa rõ, chưa hiểu và nhận thức chính xác về vấn đề SKSS của HS
- Phương pháp chuyên gia: Tham khảo ý kiến của các chuyên gia, người có
chuyên môn cao có sự hiểu biết chính xác về SKSS là các cán bộ của sở y tế
- Phương pháp thực tiễn: Đưa ra các ví dụ thực tiễn, chia sẻ đồng thời thêm
vào đó là tuyên truyền giúp HS có thể hiểu rõ và nhận thức tốt hơn về SKSS vịthành niên
- Phương pháp hùng biện - kết luận: chúng tôi tiến hành cho HS nêu lên ý kiến
của bản thân và hùng biện thông qua tranh hình hs tự vẽ, biện luận để bảo vể ýkiến bản thân trước mọi người, từ đó đưa ra một kết luận chính xác nhất để HS cóthể hiểu hơn, nhận thức tốt hơn về SKSS vị thành niên
- Phương pháp đóng vai: Học sinh các lớp sẽ tự viết kịch bản liên quan đến
SKSSVTN và diễn kịch nhằm giúp các em tự tìm hiểu để nâng cao nhận thức vềSKSSVTN, từ đó phản ánh các thực trạng trong xã hội, gửi các thông điệp giáodục SKSS tới học sinh nhằm nâng cao năng lực nhận thức, năng lực điều chỉnhhành vi và năng lực phản ứng, bảo vệ bản thân trước những tình huống bất lợi,năng lực chủ động phòng tránh các tệ nạn xã hội…
5 Kế hoạch nghiên cứu
+ Bắt đầu từ tháng 5/2020 đến tháng 3 năm học 2021
Trang 3PHẦN II: NỘI DUNG
I CƠ SỞ LÝ LUẬN.
1 Một số vấn đề chung về tổ chức các hoạt động giáo dục.
1.1 Khái niệm giáo dục:
Giáo dục là quá quá trình hình thành nhân cách được tổ chức một cách có mục đích,
có tổ chức thông qua các hoạt động và các quan hệ giữa nhà giáo dục với người được giáodục nhằm giúp người được giáo dục chiếm lĩnh những kinh nghiệm của loài người
1.2 Khái niệm tổ chức hoạt động giáo dục.
Tổ chức hoạt động giáo dục là quá trình trong đó dưới sự hướng dẫn của nhà giáodục, HS được tham gia trực tiếp vào các hoạt động khác nhau của đời sống nhà trường cũngnhư ngoài xã hội với tư cách là chủ thể của hoạt động, qua đó phát triển năng lực thực tiễn,phẩm chất nhân cách và phát huy tiềm năng sáng tạo của cá nhân mình
1.3 Vai trò, ý nghĩa của hoạt động giáo dục đối với HS trong các trường THPT.
+ Hình thành và phát triển ý thức và nhân cách của con người
+ Bằng hoạt động của chính chủ thể, con người bộc lộ được tiềm năng, thể hiện đượckhả năng hiểu biết, những kỹ năng cơ bản mà họ đã rèn luyện bằng vốn kinh nghiệm sống
+ Trong quá trình tham gia các loại hình hoạt động khác nhau, con người vừa phảituân theo những yêu cầu mà hoạt động đó đề ra, đồng thời cũng phải phát triển, biến đổi làmcho chúng phong phú hơn, hấp dẫn hơn, điều này thể hiện được tính tích cực của các hoạtđộng
+ Hoạt động giáo dục vừa tạo điều kiện cho HS mở rộng, củng cố nội dung các mônhọc trên lớp, vừa tạo điều kiện cho HS xâm nhập vào đời sống thực tiễn, “nhúng mình”trong môi trường thực tiễn để thông qua đó bộc lộ các phẩm chất và giá trị cũng như xây đắpgiá trị
1.4 Nhiệm vụ tổ chức hoạt động giáo dục cho học sinh.
- Xây dựng nhiệm vụ giáo dục thể hiện rõ mục tiêu, nội dung, phương pháp, đảm bảotính khả thi, phù hợp với đặc điểm học sinh, với hoàn cảnh và điều kiện thực tế
- Thực hiện các hoạt động giáo dục theo kế hoạch đã xây dựng
- Phối hợp chặt chẽ với phụ huynh học sinh, các giáo viên bộ môn, đoàn trường, các
tổ chức xã hội có liên quan trong việc hỗ trợ, giám sát việc học tập, rèn luyện, hướng nghiệpcủa HS và góp phần huy động các nguồn nhân lực trong nhà trường
- - Tổ chức kiểm tra, đánh giá và điều chỉnh các hoạt động để không ngừng nâng caohiệu quả công tác giáo dục toàn diện cho học sinh
1.5 Nguyên tắc tổ chức hoạt động giáo dục.
Thứ nhất: Tiếp cận quyền trẻ em theo Công ước về quyền trẻ em của VIệt Nam đãphê duyệt ngày 20/02/1990
Trang 4Thứ 2: Tiếp cận hướng vào người học: Người học vừa là mục tiêu, vừa là động lực,vừa là chủ thể của quá trình giáo dục Tổ chức các hoạt động giáo dục phải dựa vào ngườihọc và hoạt động của người học , điều này thể hiện ở khía cạnh sau:
- Toàn bộ quá trình giáo dục phải hướng tới việc hình thành và phát triển nhân cách củangười học
- Người học phải là chủ thể của hoạt động tự giác, tích cực, chủ động, nhằm chiếmlĩnh tri thức, hình thành kỹ năng, kỹ xảo Người học phải là chủ thể tạo nên sản phẩm giáodục của chính mình
- Việc học phải xuất phát từ người học, từ nhu cầu, động cơ và năng lực của họ, từđặc điểm tâm lý cá nhân, từ những điều kiện học tập của họ
- Người học được tạo cơ hội trong việc thể hiện và hợp tác trong quá trình học tập
- Việc học của HS phải được phân hóa và cụ thể hóa
Thứ 3: Tiếp cận năng lực
- Mỗi HS là một cá thể độc lập với sự khác biệt về năng lực, trình độ, sở thích, nhucầu và nền tảng xuất thân Giáo dục phát triển năng lực thừa nhận thực tế này và tìm ra đượcnhững cách tiếp cận phù hợp với mỗi HS
- Một số nguyên lý trong tổ chức hoạt động giáo dục hướng đến phát triển nănglực:
+ Tất cả HS đều có những năng lực nhất định, đều có thể tham gia các hoạt động giáodục với mức độ khác nhau
+ Mỗi em một tiến trình phát triển khác biệt, hoạt động giáo dục cần xây dựng khungphát triển năng lực phù hợp
+ Đánh giá tập trung vào sự phat triển của người học
+ Đánh giá chú trọng vào hiệu quả làm việc, dựa trên chứng cứ xác thực, chú trọngđánh giá quá trình
2 Một số vấn đề liên quan đến kiến thức SKSSVTN.
2.1 Một số khái niệm:
2.1.1 Sức khỏe sinh sản vị thành niên
SKSSVTN là tình trạng khỏe mạnh về thể chất, tinh thần và xã hội của tất cả những yếu tố liên quan tới cấu tạo và hoạt động của bộ máy sinh sản ở tuổi vị thành niên
2.1.2 Tuổi vị thành niên (Tuổi dậy thì)
* Theo tổ chức y tế thế giới: Tuổi VTN là giai đoạn chuyển tiếp giữa tuổi thiếu nhi và tuổi trưởng thành Độ tuổi vị thành niên là 10 – 19 tuổi và chia làm 3 giai đoạn:
Trang 5- Nữ thường trong khoảng từ 10 - 15 tuổi,
- Nam thường trong khoảng từ 12 - 17 tuổi
* Trong giai đoạn dậy thì, các nội tiết tố sinh dục (estrogen và tetosteron)tăng dần, cơ quan sinh dục phát triển và cơ thể chuẩn bị sẵn sàng cho hoạt động
sinh sản Biểu hiện rõ rệt ở các em nữ là hiện tượng kinh nguyệt và ở em nam là hiện tượng xuất tinh.
2.2 Những thay đổi về sinh lý ở tuổi vị thành niên
2.2.1 Với trẻ gái
+ Về thời gian: Bắt đầu từ khi 8 – 13 tuổi, trung bình 15 tuổi và hoàn tất dậy thì
vào thời điểm trẻ được 13 – 18 tuổi;
+ Về phát triển cơ thể: thay đổi ở vú (núm vú nhô lên rõ hơn, hình thành quầng
vú và bầu vú, phát triển đầy đủ sau 18 tháng); phát triển xương chậu (khung chậucủa nữ tròn hơn và rộng hơn khung chậu của nam); xương đùi, các mô mỡ hìnhthành đường cong; phát triển chiều cao, cân nặng; bộ phận sinh dục phát triển (âm
hộ, âm đạo to ra, tử cung và buồng trứng phát triển); buồng trứng bắt đầu hoạt độngbằng việc xuất hiện kinh nguyệt
+ Về thay đổi sinh lý: bắt đầu xuất hiện kinh nguyệt Trong khoảng 1 năm đầu khi
có kinh, kinh nguyệt không đều và thời gian hành kinh cũng thay đổi
2.2.2 Với trẻ trai
- Về thời gian: Bắt đầu dậy thì khi trẻ được 10 – 15 tuổi;
- Về thay đổi cơ thể: vỡ tiếng; có ria mép xuất hiện và râu ở cằm; phát triển chiều
cao và cân nặng; tuyến bã và tuyến mồ hôi phát triển, xương ngực và vai phát triển;các cơ rắn chắc hơn; hình thành trái cổ do sụn giáp phát triển; dương vật và tinhhoàn to lên
- Về thay đổi sinh lý: tinh hoàn hoạt động sinh ra nội tiết sinh dục nam và tinh
trùng; biểu hiện xuất tinh, những lần đầu là mộng tinh
2.3 Những thay đổi về tâm lý ở tuổi vị thành niên
Với những đặc điểm sinh lý riêng biệt, trẻ vị thành niên dễ thay đổi tính cách, hành
vi ứng xử như sau:
+ Tính độc lập: trẻ có xu hướng tách ra, ít phụ thuộc vào cha mẹ, chuyển từ sinh
hoạt gia đình sang sinh hoạt bạn bè để đạt được sự độc lập Đôi khi, trẻ có biểu hiệnchống đối lại các quan điểm của cha mẹ
+ Nhân cách: cố gắng khẳng định mình như một người lớn, có hành vi bắt chước
người lớn
+ Tình cảm: chuẩn bị cho mối quan hệ yêu đương, học cách biểu lộ tình cảm và
điều khiển cảm xúc, phát triển khả năng yêu và được yêu, tỏ thái độ thân mật trongmối quan hệ với người khác
+ Tính tích hợp: thu thập thông tin từ cha mẹ, nhà trường, bạn bè, xã hội, để
tạo ra giá trị của bản thân, tạo sự tự tin và cách ứng xử
+ Trí tuệ: trẻ vị thành niên thường thích lập luận, nhìn sự vật theo quan điểm lý
tưởng hóa
Trang 62.4 Nguy cơ hay gặp ở tuổi vị thành niên
Do những thay đổi trên, trẻ vị thành niên dễ bị dụ dỗ, lường gạt, mua chuộc,xâm hại và dễ bắt chước những thói hư tật xấu
Những nguy cơ hay gặp ở trẻ là:
2.4.1 Quan hệ tình dục không an toàn
+ Mang thai sớm ngoài ý muốn, dễ sảy thai, đẻ non, nhiễm độc thai, làm tăngnguy cơ tử vong của người mẹ; làm mẹ quá trẻ; trẻ sinh ra thiếu cân, suy dinhdưỡng, mắc bệnh hoặc thậm chí là tử vong; bỏ học giữa chừng, ảnh hưởng tớitương lai; dễ nảy sinh tâm lý chán nản; phải gánh chịu định kiến xã hội; gánh nặng
về kinh tế khi nuôi con; phá thai có thể dẫn đến các tai biến như nhiễm trùng, thủng
tử cung, vô sinh,
+ Mắc các bệnh lây truyền qua đường tình dục và thậm chí là HIV/AIDS
2.4.2 Dễ bị lôi kéo sử dụng chất kích thích, chất gây nghiện
2.5 Chăm sóc, giáo dục sức khỏe sinh sản vị thành niên như thế nào?
Thời kỳ vị thành niên, trẻ gặp nhiều vấn đề khủng hoảng, hoang mang về tâm lý.Tuy trưởng thành về mặt cơ thể nhưng trẻ vị thành niên vẫn cần được giúp đỡ, giáodục từ gia đình và nhà trường để phát triển đúng hướng
Theo đó, gia đình, nhà trường và chính trẻ vị thành niên cần:
2.5.1 Rèn luyện về kỹ năng sống
+ Chủ động tìm hiểu kiến thức về giới tính, sức khỏe sinh sản tuổi thành niên từ cha mẹ, thầy cô, người thân và bạn bè.
+ Tâm sự những lo lắng, băn khoăn với người thân hoặc thầy cô
+ Duy trì thời gian biểu học tập, nghỉ ngơi, tập luyện và giải trí phù hợp
+ Phân biệt rõ ràng giữa tình yêu và tình bạn trong sáng
2.5.2 Chăm sóc sức khỏe thể chất và tâm lý
+ Trẻ cần được cung cấp đầy đủ các chất dinh dưỡng cần thiết trong chế độ ăngồm protein, vitamin, khoáng chất, tinh bột, Cần có sự quan tâm, chăm sóc, giáodục của cha mẹ, người thân và thầy cô giáo
+ Tránh xa các chất kích thích như rượu bia, thuốc lá, ma túy,
+ Cha mẹ cần đặt mình vào vị trí của con, giúp con giải quyết các vấn đề trongcuộc sống Cha mẹ cần tôn trọng quyết định của con nếu phù hợp Phụ huynh cũngcần căn cứ vào nhu cầu, sở thích và năng lực của trẻ vị thành niên để hướng nghiệpphù hợp
2.5.3 Chăm sóc sức khỏe sinh sản vị thành niên
+ Trẻ nữ cần biết cách vệ sinh thời kỳ kinh nguyệt, đi khám nếu đến 15 – 16 tuổivẫn chưa có kinh nguyệt và bổ sung viên sắt theo chỉ định của bác sĩ để phòngtránh thiếu máu do thiếu sắt
+ Trẻ nam phải biết phát hiện những bất thường về cơ quan sinh dục của mình(hẹp bao quy đầu, tinh hoàn ẩn, lỗ tiểu có vị trí bất thường, thoát vị bẹn, giãn tĩnhmạch tinh…) để đi khám kịp thời
Trang 7+ Không mặc quần lót bó sát, quá chật.
+ Tránh xa hình ảnh, phim ảnh, trang web đồi trụy, khiêu dâm
+ Không nên quan hệ tình dục trước tuổi trưởng thành
+ Nếu quan hệ tình dục cần thực hiện tình dục an toàn
2.6 Các yếu tố ảnh hưởng đến SKSSVTN của HS
2.6.1 Yếu tố chủ quan: Đặc điểm tâm sinh lý lứa tuổiVTN học sinh THPT
HS THPT là lứa tuổi mộng mơ, thích cái mới lạ; hăng hái nhiệt tình, lạcquan yêu đời nhưng cũng dễ bi quan chán nản khi gặp thất bại Ở lứa tuổi này,
HS mở rộng các mối quan hệ giao tiếp bạn bè, xã hội, nhiều vấn đề phức tạp,tiêu cực đang tác động, làm cho HS nhận thức không đầy đủ hoặc sai lệch vềhành vi
2.6.2.Yếu tố khách quan
Gia đình:
Xã hội mở cửa, diễn biến tâm lý của HS diễn ra nhanh, có khi đột ngột, bấtthường trong khi các bậc cha mẹ chưa kịp nhận thức, chưa đủ thời gian, chưa cóphương pháp phù hợp để kịp thời quản lý, điều chỉnh, giáo dục và định hướng pháttriển cho HS
Xã hội :
Trong xã hội có nhiều đối tượng với nhiều tình huống xảy ra liên quan đếnSKSSVTN, tích cực có, tiêu cực có nhưng đặc biệt những tình huống tiêu cực,ảnh hưởng rất nhiều đến nhận thức, quan điểm và hành vi của các em, dẫn đến sailệch, lệch chuẩn so với lứa tuổi VTN
Các trang mạng:
Sự không kiểm soát, thiếu nhận thức khi tiếp xúc với các thông tin cónhững nội dung, hành vi xấu trên mạng xã hội làm cho HS dễ bị dao động, ảnhhưởng theo thói hư tật xấu Các em thích làm người lớn, tò mò, thích khám phá
về bạn khác giới, thích và muốn làm theo
II CƠ SỞ THỰC TIỄN
1 Thực trạng chung về suy nghĩ, hành vi của học sinh THPT về SKSSVTN
Ở các trường THPT trên cả nước nói chung và các trường THPT trên địa bàntỉnh Nghệ An nói riêng đặc biệt là Trường THPT NDT, phần lớn các học sinh đều
có sự phát triển bình thường về thể chất và tâm sinh lý Tuy nhiên những giới hạn
về tình cảm trai gái có nhiều trường hợp vượt ngoài tầm kiểm soát của gia đình,thầy cô, dẫn đến để lại những hệ lụy rất nghiêm trọng như: Học sinh sa sút tronghọc tập, có thai ngoài ý muốn dẫn đến phá thai, nghỉ học giữa chừng, kết hôn ngaykhi đang đi học, thậm chí là bỏ nhà đi, có ý định tử tự …điều này ảnh hưởng rấtlớn tới tương lai, cuộc sống của các em
Học sinh THPT hiện nay rất tự nhiên trong việc biểu lộ tình cảm lứa đôi,không ngại ngùng, e thẹn mà phần lớn rất thích thể hiện, thậm chí trong giờ học,thường xuyên đổi chỗ ngồi để được ngồi gần nhau nếu cùng lớp, nếu khác lớpthường hẹn hò sau tiết học, sau buổi học ngay tại sân trường, các em còn thíchkhoe bạn tình của mình nữa, thậm chí còn có các hành vi rất phản cảm để mọingười bắt gặp
Trang 8Học sinh THPT phần lớn nhận thức chưa đúng đắn, chưa có kiến thức vềsức khỏe SSVTN, vì vậy ảnh hưởng rất lớn tới việc kiểm soát hành vi cũngnhư không có các kỹ năng bảo vệ mình, bảo vệ sức khỏe cho mình Các emphần lớn chưa hiểu biết về các bệnh tật có thể lây lan qua đường tình dục nênchưa có các biện pháp phòng tránh
2 Thực trạng chung về vấn đề mang thai tuổi VTN
Theo thống kê của Vụ Sức khỏe Bà mẹ trẻ em-Bộ Y tế tháng 8/2019, trungbình mỗi năm cả nước có khoảng 300 đến 400 ngàn ca phá thai ở độ tuổi 15-19được báo cáo chính thức, trong đó 60-70% là học sinh, sinh viên Còn theo Tổngcục Dân số-KHHGĐ, mặc dù tỷ lệ phá thai ở Việt Nam trong 10 năm trở lại đâygiảm, nhưng tỷ lệ nạo phá thai ở trẻ VTN, thanh niên lại có dấu hiệu gia tăng -chiếm hơn 20% các trường hợp phá thai Các kết quả nghiên cứu cũng cho thấy, độtuổi quan hệ tình dục lần đầu ở VTN Việt Nam ngày càng sớm Tuy nhiên, kiếnthức của VTN về phòng tránh thai, HIV và các bệnh lây truyền qua đường tình dụckhác vẫn còn rất hạn chế Theo các chuyên gia y tế - dân số, với con số mang thai
vị thành niên và phá thai nêu trên đây không chỉ là một gánh nặng, thách thức lớncho công tác dân số và phát triển nước ta, mà đáng lưu tâm hơn là nó để lại nhữnghậu quả nghiêm trọng cho thế hệ trẻ - những chủ nhân tương lai của đất nước
Riêng ở trường THPT NDT, mỗi năm đều có các học sinh nữ mang thai,quan hệ tình dục, cưới chồng khi còn đi học, điển hình năm 2018-2019 có tới 3 họcsinh nữ lớp 12 mang thai trước khi thi tốt nghiệp và công khai lấy chồng Đây chỉ
là một con số thực tế rất nhỏ trong số nhiều bạn nữ có thai và có quan hệ tình dục
3 Thực trạng chung trong việc tư vấn SKSS ở tuổi VTN
Bên cạnh các đặc điểm về thể chất và tâm lý đặc thù của giai đoạn vị thànhniên, các quan niệm của xã hội Việt Nam hiện tại liên quan đến vai trò giới cũngnhư các vấn đề sinh sản và tình dục của vị thành niên đã khiến vị thành niên nước
ta phải chịu thêm các áp lực xã hội và nhiều trở ngại khác như: VTN chịu nhiều áplực từ các quan niệm hiện tại của xã hội về SKSSTD của VTN: Trong xã hội ViệtNam hiện tại, tình dục trước hôn nhân vẫn chưa được thừa nhận Chính vì vậy,VTN thường không dám thừa nhận việc có quan hệ tình dục hoặc cảm thấy rấtmiễn cưỡng khi phải chia sẻ những thông tin riêng tư Điều này làm cản trở việctrao đổi thông tin giữa người làm tư vấn và VTN liên quan đến các mối quan hệtình dục của VTN Trong quá trình tư vấn, VTN không bộc lộ hết thông tin vàkhông dám đặt câu hỏi khi có băn khoăn thắc mắc Do sợ bị đánh giá nên VTNcũng thường ngại đến các cơ sở y tế để nhận dịch vụ và các biện pháp phòng tránhthai và phòng tránh bệnh lây truyền qua đường tình dục Ngay cả khi đã đến các cơ
sở y tế rồi, VTN cũng thường muốn rút ngắn tối đa thời gian ở cơ sở y tế để tránhgặp người quen
VTN nữ chịu nhiều áp lực hơn VTN nam: Do quan niệm truyền thống vềtrinh tiết và về các giá trị đạo đức của con gái, VTN nữ thường bị đánh giá nhiềuhơn VTN nam trong lĩnh vực sinh sản và tình dục Điều này cũng hạn chế VTN nữtiếp xúc với các thông tin và dịch vụ liên quan đến SKSS và tình dục Do mặc cảmtội lỗi, VTN nữ thường rụt rè, không cởi mở, thiếu tự tin và dễ bị tổn thương trongquá trình tư vấn
Trang 94 Thực trạng về vấn đề giáo dục SKSSVTN tại các trường học.
Hiện tại ở các nhà trường chưa có một môn học nào giáo dục riêng về
SKSSVTN, nếu có cũng chỉ tích hợp vào một số bộ môn như sinh học, giáo dục
công dân với những kiến thức rất nhỏ lẻ, rời rạc, không hệ thống, mang tính tự phát
trong kế hoạch mỗi năm của nhà trường Tùy từng năm mà có thể có các tổ chức
đoàn của huyện đến tại trường để tuyên truyền giáo dục SKSSVTN với vỏn vẹn
một buổi chung cho toàn trường Với thực trạng như thế này thì rõ ràng không thể
đáp ứng nhu cầu mong muốn cũng như việc giáo dục SKSSVTN một cách bài bản
và có hiệu quả, vì vậy học sinh chưa có những kiến thức đầy đủ, những quan điểm,
hành vi đúng đắn trong tình yêu học đường, trong nhận thức kiến thức SKVTN
Điều này sẽ ảnh hưởng rất lớn tới tư tưởng, quan điểm của học sinh
5 Thực trạng khảo sát HS trường THPT về nhận thức sức khỏe sinh sản vị
thành niên.
Chúng tôi tiến hành khảo sát HS 4 trường THPT: Nguyễn Duy Trinh, Huỳnh Thúc
Kháng, Nghi Lộc 5; Dân tộc nội trú 2 về:
+ Hiểu biết kiến thức về Sức khỏe sinh sản vị thành niên (Phiếu 1)
+ Hành vi trong tình yêu học đường (Phiếu 2)
+ Quan điểm của học sinh THPT với tình yêu học đường (Phiếu 3)
+ Tâm tư nguyện vọng của học sinh trường THPT về những vấn đề liên quan đến
sức khỏe sinh sản vị thành niên (Phiếu 4)
Với số lượng học sinh được phát phiếu khảo sát được thể hiện trong bảng sau:
Tổng số HS khảo sát
Số lượn g Nam
Số lượ ng Nữ
Tổng
số HS khảo sát
Số lượ ng Na m
Số lượ ng Nữ
Tổng số HS khảo sát
Số lượn g Nam
Số lượ ng Nữ
Tổng
số HS khảo sát
Sau khi tổng hợp, xử lý số liệu, chúng tôi xác định:
-> Thực trạng sức khỏe sinh sản vị thành niên của học sinh THPT
-> So sánh thực trạng 4 trường về sức khỏe sinh sản vị thành niên
-> So sánh giữa học sinh 3 khối 10, 11, 12 của HS trường THPT Nguyễn Duy Trinh
-> Tìm ra và vận dụng các giải pháp để nâng cao nhận thức, điều chỉnh hành vi, quan
điểm của học sinh THPPT về sức khỏe sinh sản vị thành niên, về tình yêu học đường
Trang 10Do giới hạn của một đề tài SKKN nên chúng tôi xin phép chỉ phân tích thực trạng về hiểu biết, quan điểm và hành vi cũng như những mong muốn của HS Trường Nguyễn Duy Trinh
5.1 Thực trạng về hiểu biết của học sinh về kiến thức SKSSVTN.
Chúng tôi đã đưa ra 30 câu hỏi trắc nghiệm liên quan, theo như khảo sátthực tế chúng tôi đã thu được kết quả như sau:
+ Nếu xét riêng giữa các khối 10, 11 và 12 của trường THPT NDT, kết quả khảo
sát được thể hiện ở bảng 1 Chúng tôi nhận thấy:
Bảng 1 Tỉ lệ trả lời đúng câu hỏi về kiến thức SKSSVTN của HS các khối 10,11
và 12 của trường THPTNDT.
- Tỉ lệ HS nữ trả lời đúng câu hỏi về cơ bản cao hơn HS nam ở tất cả các khối
- Tỉ lệ trả lời câu hỏi đúng giữa 3 khối không có sự chênh lệch quá lớn, chứng
tỏ từ lớp 10 HS đã có những hiểu biết nhất định về SKSSVTN Chỉ 1 số câu đượctăng dần câu trả lời đúng từ khối 10, 11 đến 12, ví dụ câu hỏi xác định độ tuổiVTN do tổ chức y tế thế giới quy định ( khối 10: 14.6%; khối 11: 16.3%, khối 12:20.6%), tuy nhiên tỉ lệ sai vẫn còn nhiều Vì vậy vẫn rất cần giáo dục SKSS ở tất
Trang 11- Tỉ lệ lựa chọn của HS về cơ bản có sự chênh lệch giữa 3 khối theo hướng tỉ lệchọn tăng dần từ khối 10, khối 11 đến khối 12 ở các câu hỏi liên quan: HS THPT đãyêu; bản thân đã thích, yêu bạn khác giới; tuổi học trò nên yêu; khi yêu nên cầm tay, âuyếm, ôm hôn; gần gũi thể xác khi yêu; nên quan hệ tình dục khi yêu lứa tuổi THPT; đểlại hậu quả nếu quan hệ tình dục; bị lạm dụng tình dục; yêu bạn cùng giới Điều này thể
hiện những suy nghĩ, biểu hiện, thực trạng của HS thay đổi theo độ tuổi Vì vậy ở
mỗi khối học, mỗi độ tuổi nên có một chương trình giáo dục SKSS phù hợp
- Tỉ lệ chọn về những suy nghĩ, biểu hiện, thực trạng về HV trong TYHĐ giữanam và nữ ở các câu hỏi về cơ bản có sự chênh lệch nhưng không đáng kể ở mỗikhối
Trang 12Biểu đồ 1: Tỉ lệ về suy nghĩ, QĐ của HS về HV trong TYHĐở HS khối 10, 11
và 12 của trường THPT Nguyễn Duy Trinh.
5.3 Thực trạng về QĐ của HS THPT trong tình yêu học đường.
+ Xét riêng 3 khối lớp HS 10, 11 và 12 của trường THPTNDT kết quả được thể hiện ở bảng nhận thấy:
Bảng 2 QĐ về tình yêu học đường của HS khối 10, 11 và 12 của trường THPT NDT
- Tỉ lệ các QĐ được khảo sát ở 3 khối về cơ bản gần như là tương đương,không có sự chênh lệch nhiều, mặt khác sự tương tương còn chung cho cả HS nam
và nữ ở mỗi khối Tuy nhiên vẫn có một số QĐ lại có sự chênh lệch rất lớn giữa 3khối, ví dụ: QĐ “TYHĐ giúp 2 người có động lực, giúp đỡ lẫn nhau cùng nhautiến bộ, giúp cả 2 học giỏi hơn” ở lớp 10 HS đồng tình đến 80.1%, đến lớp 11 chỉcòn 59.6% và đến lớp 12 chỉ còn 39.2% Điều này thể hiện rõ sự từng trải của cácanh chị lớp trên đã rút ra được kinh nghiệm cho bản thân và khẳng định đó khôngphải là QĐ đúng được số đông đồng tình ở các lớp 12 nữa Vì vậy càng phải giáodục SKSS cho HS sớm hơn để các em sớm điều chỉnh mối quan hệ của mình, điều
Trang 13chỉnh HV của mình cho thích hợp Ở QĐ “quan hệ tình dục khi yêu là chuyệnkhông thể chấp nhận” lại ngược lại: Nếu ở khối 10 cho rằng điều đó là đúng đến79.8% thì lớp 11chỉ còn 68.8% và lớp 12 chỉ còn 63.3%, như vậy vẫn có tới 36.7%
HS khối 12 bác bỏ quan niệm đó Điều này có lẽ do nhu cầu sinh lý lứa tuổi chiphối, do vậy cần giáo dục HS phải biết kìm chế cảm xúc, điều chỉnh HV khi yêu đểkhông để lại hậu quả về sau
5.4 Thực trạng về tâm tư nguyện vọng của HS về những vẫn đề liên quan đến SKSSVTN.
Sau khi khảo sát 1549 Hs ở cả 4 trường với 15 nội dung muốn tư vấn chúngtôi thu được kết quả sau:
+ So sánh giữa HS 3 khối 10, 11 và 12 của trường THPTNDT chúng tôi thu được kết quả thể hiện ở bảng 2 Chúng tôi nhận thấy:
- Có sự sai khác giữa HS các khối về mong muốn ở một số nội dung tư vấn, ví
dụ nội dung tư vấn liên quan đến:
* kiến thức SSVTN thì nhu cầu HS khối 10 là cao nhất, tiếp đến là HS khối
11 và cuối cùng là HS khối 12
Bảng 2 Mong muốn tư vấn SKSSVTN của HS 3 khối trường THPT Nguyễn Duy Trinh
* Tình cảm trai gái; cách phòng tránh các bệnh truyền nhiễm trong sinh hoạttình dục; bố mẹ quan tâm bày dạy về SKSSVTN; thầy cô quan tâm, bày dạy, hỗ trợ
Trang 14SKSSVTN cho học sinh thì nhu cầu khối 10 là thấp nhất, càng học lớp cao hơnnhu cầu càng tăng, do đó nhu cầu được tư vấn cao nhất ở khối 12.
* Các nội dung còn lại nhu cầu mong muốn tư vấn ở các khối lớp, giữanam và nữ đều rất cao, tuy nhiên không theo quy luật
- Tuy có sự sai khác nhưng mong muốn được tư vấn là nhu cầu tất yếu của
HS THPT ở cả 3 khối, vì vậy việc tìm giải pháp, lên kế hoạch giáo dục SKSS cho
HS ở mỗi trường, ở mỗi khối lớp là vô cùng cần thiết
III THIẾT KẾ CÁC HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC SKSSVTN TRONG NHÀ TRƯỜNG.
Với thực trạng đã nêu việc tổ chức các hoạt động giáo dục để giáo dục giớitính, giáo dục SKSSVTN là vô cùng cần thiết ở tất cả các trường THPT Có nhiềuhình thức nhưng chúng tôi chọn thiết kế, tổ chức các hình thức sau:
* Hình thức 1: Triển khai cuộc thi “Tìm hiểu về SKSSVTN” với các phần thithích hợp cho các đội chơi (khối 10, khối 11, khối 12)
Trong đó về tổ chức và nội dung cần phải được lên kế hoạch chi tiết, rõ ràng
* Hình thức 2: Tổ chức cuộc thi rung chuông vàng.
* Hình thức 3: Phát động cho HS cuộc thi trực tuyến trên cổng thông tin điện
tử về SKSSVTN
* Hình thức 4: Phát động cho HS cuộc thi viết và diễn kịch ở mỗi lớp.
* Hình thức 5: Phát động cho HS cuộc thi vẽ và hùng biện tranh về
1.2 Thành phần tham gia:
+ Ban giám hiệu
+ Đại diện BCH đoàn trường
+ Các giáo viên môn sinh học
+ Các giáo viên trong tổ chức đoàn thanh niên và GVCN
+ Bầu ra ban giám khảo ( Gồm 5 thành viên)
+ Ban thư kí gồm:
- 1 thư kí chung: Tổng hợp điểm cho cả 3 đội chơi
Trang 15- Mỗi đội cử 1 thư kí theo dõi điểm của đội mình xem thư kí chungtổng hợp có chính xác không?
+ Tham gia thi gồm 3 đội chơi tương ứng với 3 khối 10, 11 và 12 hoặc cóthể chia thành 3 đội chơi của mỗi khối
1.3 Bố cục và thể lệ của cuộc thi.
Trước khi triển khai thi giữa các đội thi, sẽ có 20 phút biểu diễn văn nghệvới các tiết mục văn nghệ do đoàn trường biểu diễn để tạo không khí vui vẻ, sảngkhoái tinh thần cho HS toàn trường trước khi tổ chức thi
Cuộc thi gồm 4 phần:
- Phần 1: Khởi động
+ Mỗi đội chơi trả lời nhanh 10 câu hỏi trong vòng 5 phút Có thể bắt thăm,đội nào trúng “gói câu hỏi” nào thì trả lời gói câu hỏi đó chứ không ấn định trướccho từng đội
+ Các câu đúng/sai chỉ cần trả lời đúng/sai cũng cho điểm tối đa
+ Trả lời đúng mỗi câu cho 10 điểm.
- Phần 2: Phần thi tài năng ( đóng một tiểu phẩm với chủ
đề giáo dục SKSSVTN)
+ Mỗi đội chơi chuẩn bị 1 tiểu phẩm và biểu diễn trực tiếp hoặc có thể trìnhchiếu bằng video đã diễn sẵn ở nhà
+ Mỗi giám khảo cho điểm tối đa 100 điểm
+ Khi chấm giám khảo bám sát vào các tiêu chí sau:
1) Đúng chủ đề về SKSSVTN (20đ)2) Mang tính thực tế cao ( Các vấn đề nóng của xã hội, của lứa tuổi VTN về SKSSVTN) (20đ)
3) Thể hiện tính giáo dục (20đ)4) Nghệ thuật diễn xuất, hóa trang (30đ)Đúng thời gian quy định: Tối đa 10 phút.(10đ)
+ Mỗi giám khảo cho điểm tối đa 10 điểm
+ Phần thi này lấy điểm hệ số 2 (Để đảm bảo mỗi phần thi đều 100đ)
* Lưu ý:
Trang 16- Tất cả các phần thi đều tổng hợp điểm từ tất cả giám khảo, sau đó tính bìnhquân số điểm mỗi phần, rồi tính tổng tất cả các phần thi của mỗi đội, công bố vịthứ mỗi đội trong cuộc thi.
- Trước khi tổ chức cuộc thi đoàn trường bố trí 20 phút biểu diễn văn nghệ,tạo không khí vui vẻ, sảng khoái tinh thần cho HS toàn trường (Toàn khối)
1.4 Thiết kế gói câu hỏi cho các phần thi tương ứng với mỗi đội thi.
1.4.1 Gói câu hỏi của phần khởi động.
1.4.1.1 Gói câu hỏi dành cho đội 1.
PHẦN THI KHỞI ĐỘNG DÀNH CHO ĐỘI 1
1 Theo tổ chức y tế thế giới lứa tuổi vị thành niên được qui định là:
a 10 – 17 tuổi b 10 – 19 tuổi c 13 – 18 tuổi d 12 – 19 tuổi
2 Dấu hiệu chính của dậy thì ở nam vị thành niên:
a Tinh hoàn to lên, xuất hiện lông mu, ria mép, trứng cá
b Vỡ tiếng, phát triển cơ bắp, ngực, vai, đùi
c Hiện tượng xuất tinh (mộng tinh)
d Chiều cao phát triển nhanh
3 “Giấc mơ ướt” là hiện tượng gì?
(“Giấc mơ ướt" còn gọi là mộng tinh, là hiện tượng tự giải phóng "tinh binh" trong giấc ngủ.)
4 “Giấc mơ ướt” là hiện tượng bất thường của bạn nam đúng hay sai?
(Sai "Giấc mơ ướt" là một hiện tượng sinh lý bình thường của cơ thể Hơn 80% nam giới từng ít nhất 1 lần trong đời "sở hữu" một "giấc mơ ướt" Đây là một hiện tượng hoàn toàn tự nhiên và không thể tránh khỏi của cơ thể, nhất là ở tuổi dậy th).
5 Giấc mơ ướt xuất hiện lần đầu ở tuổi dậy thì “nhắc nhở” bạn nam rằng mình
đã có khả năng làm bạn gái có em bé đúng hay sai?
(Đúng, Các “tinh binh” trong giấc mơ ướt nếu gặp trứng của bạn gái có thể sẽ hình thành em bé).
6 Giai đoạn dậy thì ở nam loại hoocmon nào được tiết ra nhiều làm thay đổimạnh mẽ thể chất và tâm sinh lý?
(Testosteron)
7 Lan và Mai cùng đi dã ngoại, do quên bàn chải đánh răng nên Lan đã dùng chung với Mai Trong khi đánh răng Lan bị chảy máu Do Mai bị viêm gan B nên Lan rất lo lắng Lan đã lo lắng điều gì?
Trang 17(Lan lo mình bị lây nhiễm viêm gan B vì viêm gan B có thể lây qua đường máu Ngoài ra có thể lây qua quan hệ tình dục hoặc mẹ truyền sang con).
8 Hiện tượng thai làm tổ và phát triển ở vòi trứng gọi là hiện tượng gì?
(Chửa ngoài dạ con Chửa ngoài dạ con là tình trạng thai không nằm ở tử cung
mà nằm ở những nơi khác ngoài tử cung, thường là ở vòi trứng, một số ít trường hợp thai đóng ở buồng trứng, ổ bụng hay cổ tử cung )
9 Chửa ngoài dạ con là hiện tượng bình thường, không gây nguy hiểm gì cho
người mẹ, đúng hay sai?
(Sai Chửa ngoài tử cung khi bị vỡ sẽ gây chảy máu ồ ạt vào ổ bụng, ảnh hưởng tới sức khỏe và nghiêm trọng hơn là đe dọa tính mạng của người phụ nữ).
10 Quan hệ tình dục với nhiều người, không sử dụng bao cao su sẽ tăng nguy
cơ chửa ngoài dạ con đúng hay sai?
(Đúng Quan hệ tình dục với nhiều người, không sử dụng bao cao su sẽ tăng nguy cơ gây viêm nhiễm vòi trứng, gây tắc, hẹp vòi trứng dẫn đến chửa ngoài
dạ con).
1.4.1.2 Gói câu hỏi dành cho đội 2.
PHẦN THI KHỞI ĐỘNG DÀNH CHO ĐỘI 2
1 Đối tượng nào cần giáo dục giới tính và sức khỏe sinh sản ?
a Chỉ nên giành cho người đã có gia đình
b Chỉ nên giành cho người lớn
c Cho tất cả mọi người từ khi bước vào tuổi dậy thì
3 Khi đi du lịch, ngâm mình trong bể bơi ở khách sạn không gây nguy hiểm gì
cho vùng kín đúng hay sai?
(Sai Ngâm mình trong bể bơi khách sạn thường có nguy cơ cao gây viêm nhiễm vùng kín, đặc biệt các bạn nữ)
4 Bạn nữ khi mặc quần áo quá chật (đặc biệt là đồ lót) có nguy cơ viêm nhiễm
vùng kín đúng hay sai?
(Đúng Khi mặc những bộ quần áo chật, nhất là đồ lót, vùng kín sẽ bị bít lại Môi trường yếm khí sẽ khiến cho các vi khuẩn, nấm sinh sôi và gây bệnh tại “vùng kín” dẫn đến rất nhiều căn bệnh phụ khoa như nấm âm đạo, viêm nhiễm vùng kín,
u nang…)
5 Chỉ có bạn nữ mới có nguy cơ bị xâm hại tình dục đúng hay sai?
Trang 18(Sai Bạn nam cũng có nguy cơ bị xâm hại tình dục Các bạn nam khi đi làm hãy cẩn thận với các “sếp bà” tuyển thư kí nam nhé!)
6 Có thể sử dụng thuốc tránh thai khẩn cấp 5– 10 lần/tháng đúng hay sai? (Sai, các bác sỹ chỉ định dùng không quá 2 liều/tháng Sử dụng thuốc tránh thai khẩn cấp có thể gây các tác dụng không mong muốn như chảy máu vùng kín, ung thư vú, teo niêm mạc tử cung dẫn đến vô sinh, các bệnh về gan, thận, tim mạch…)
7 Dân tộc Do Thái có phong tục cắt bao quy đầu cho trẻ vào ngày thứ mấy sau
khi trẻ chào đời?
(Tất cả nam giới thuộc dân tộc Do Thái đều phải trải qua lễ cắt bì tức cắt da quy đầu vào ngày thứ 8 sau khi họ chào đời Nếu không, người đó sẽ không được công nhận là dân Do Thái và ở nơi này tỷ lệ người mắc ung thư “cậu bé” thường rất thấp)
8 Giai đoạn dậy thì ở nữ loại hoocmon nào được tiết ra nhiều làm thay đổi mạnh mẽ thể chất và tâm sinh lý?
1.4.1.3 Gói câu hỏi dành cho đội 3.
PHẦN THI KHỞI ĐỘNG DÀNH CHO ĐỘI 3
1 Mỗi chu kì kinh nguyệt của bạn nữ thường có nhiều trứng rụng đúng hay sai? (Sai: thường chỉ có một trứng rụng Rất hiếm gặp trường hợp một chu kì của bạn
nữ rụng hai hay ba trứng gây hiện tượng sinh đôi, sinh ba khác trứng)
2 Quan hệ tình dục khi có hiện tượng rụng trứng thì tỉ lệ bạn nữ có em bé là rất
cao đúng hay sai?
(Đúng, trứng rụng vào chu kì kinh nguyệt nếu bạn quan hệ tình dục nó sẽ gặp tinh trùng hình thành em bé)
3 Những ngày “đèn đỏ” bạn nữ không nên tập thể dục đúng hay sai?
Sai: ngày đèn đỏ bạn nữ cần được nghỉ ngơi, làm việc nhẹ nhàng tuy nhiên tập thểdục nhẹ nhàng lại rất tốt cho sức khỏe: Giảm căng thẳng, giảm đau, giảm đau( đaulưng, đau đầu do cơ thể giải phóng một lượng endorphin – một chất dẫn truyềnthần kinh trong não bộ, có tác dụng tạo cảm xúc tích cực, , cải thiện tâm trạng,giảm đau…)
4 Bạn nam mặc quần áo quá chật không gây ảnh hưởng gì đến: “cậu nhỏ” đúng hay sai?
Trang 19(Sai Việc mặc quần áo chật gây ra nhiều hậu quả xấu cho bạn nam Nó chính là “thủ phạm” khiến cho “cậu nhỏ” bị tăng nhiệt độ, khiến cho tinh binh bị tiêu diệt và “chết yểu”)
5 Trong quá thụ thai hình thành em bé chỉ cần một “tinh binh” tham gia đúng haysai?
(Sai, để có em bé cần có rất nhiều “tinh binh” vây quanh trứng để tiết đủ enzim phá màng trứng nhưng chỉ có 1 “tinh binh”duy nhất khỏe mạnh, nhanh nhẹn, may mắn chui được vào bên trong trứng mà thôi.i
6 Dụng cụ phòng tránh thai đồng thời tránh bệnh lây truyền qua quan hệ tình dục
là gì?
(Bao cao su).
7 Băng vệ sinh ban đêm có thể thấm hút được trong thời gian dài nên bạn nữ nên
sử dụng loại này để đỡ phải vệ sinh nhiều lần đúng hay sai?
(Sai Dù sử dụng loại băng vệ sinh nào, ban ngày hay ban đêm, những ngày đền
đỏ bạn nữ cần thay 4 – 5 lần/ngày để tránh viêm nhiiễm vùng kín)
8 Viên uống tránh thai của phụ nữ chứa những loại hoocmon nào?
(Progesteron hoặc Progesteron và Ơstrogen)
9 Biến chứng bệnh quai bị có thể gây nguy hiểm gì cho bạn nam?
(Gây viêm tinh hoàn dẫn đến vô sinh)
10 Tại sao hằng ngày đi học bạn nữ thường xuyên trang điểm có thể ảnh hưởngđến đứa con trong tương lai của bạn ấy?
(Vì trong son, phấn có chì Sử dụng thường xuyên khi chưa làm mẹ, hóa chất đó sẽ tích lũy ngày càng nhiều có thể gây ảnh hưởng đến đứa con trong tương lai của bạn nữ như giảm sự xinh đẹp, thông minh thậm chí xuất hiện dị tật )
1.4.2 Phần thi tài năng ( đóng một tiểu phẩm với chủ đề giáo dục SKSSVTN)
+ Có thể đóng kịch trực tiếp hoặc chiếu vở kịch mà HS đã thực hiện ở nhàcho các đội tự lựa chọn
+ Giám khảo chấm với mức điểm 100đ/Giám khảo ( Đã có biểu điểm chấm
ở phần giới thiệu hình thức)
1.4.3 Gói câu hỏi của phần thi dành cho khán giả
Ban tổ chức chuẩn bị ít nhất 10 câu hỏi trắc nghiệm hoặc tự luận:
Câu 1: Tình bạn không tốt trong độ tuổi vị thành niên biểu hiện ở những dấu hiệu nào?
A Luôn ghen ghét, đố kị, nói xấu nhau
B Thiếu sự chân thành, thái độ trịch thượng, thiếu bình đẳng
C Luôn trốn học, bè phái, tụ tập, lôi kéo nhau tham gia vào các tệ nạn xã hội
D Cả ba đáp án trên
Trang 20Đáp án: D
Câu 2: Phá thai không an toàn có thể để lại những hậu quả nào?
A Có nguy cơ vô sinh B Viễm nhiễm đường sinh sản
Đáp án: D
Câu 3: Bài ca chính thức của Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh (Đoàn ca)
có tên là gì và do ai sáng tác?
Đáp án: Thanh niên làm theo lời Bác - Sáng tác: Hoàng Hòa
Câu 4: Để phòng tránh mang thai ngoài ý muốn và sinh con ở tuổi Vị thành niên,
các bạn cần phải làm gì ?
Đáp án:
- Không quan hệ tình dục trước khi kết hôn, chưa đủ tuổi quy định của pháp luật
- Có kỹ năng trao đổi, thuyết phục sử dụng biện pháp tránh thai để tránh mangthai ngoài ý muốn
- Có hành vi ứng xử thích hợp, kịp thời khi xuất hiện các dấu hiệu mang thai.Câu 5: Khi một bạn gái cho biết các dấu hiệu có thai, em nên khuyên bạn đó điều gì?
A Cần giữ bí mật tuyệt đối
B Cần xa nhà một thời gian
C Đến ngay cơ sở y tế tin cậy để được khám và tư vấn
D Bí mật tìm các bài thuốc dân gian để điều hoà lại kinh nguyệt
Đáp án: C
Câu 6: Em hãy cho biết Thông điệp 5K trong phòng chống đại dịch Covid-19 do
Bộ Y tế phát động là gì ?
Đáp án: “Khẩu trang – Khử khuẩn – Khoảng cách – Không tụ tập – Khai báo Y tế”.
Câu 7 Không giao hợp là biện pháp tránh thai thích hợp nhất cho vị thành niên:
A.Đúng B Sai
.Đáp án: A
Câu 8: Theo tổ chức Y tế Thế giới (WHO), Vị thành niên là những người trong độtuổi nào? A 10 - 15 tuổi B 10 - 17 tuổi C 10 - 19 tuổi D 15 - 22tuổi
Đáp án: C (10-19 tuổi)
Câu 9: Trong các dấu hiệu sau đây, dấu hiệu nào là quan trọng nhất báo hiệu một
cô gái đã đến tuổi dậy thì và có khả năng sinh sản:
A Thay đổi vóc dáng B Xuất hiện kinh nguyệt
C Xuất hiện mụn trứng cá D Thay đổi giọng nói
Đáp án: B
Câu 10 Bao cao su có những tác dụng gì?
Trang 21Đáp án:
+ Tránh mang thai ngoài ý muốn
+ Tránh các bênh nhiễm khuẫn lây truyền qua đường tình dục
1.4.4 Gói câu hỏi của phần thi về đích (hùng biện)
Câu hỏi sẽ được các đội bắt thăm, trả lời 1 trong 3 câu sau:
Câu 1: Ở lứa tuổi học sinh THPT, trong tình yêu, nếu đi quá giới hạn có thể xảy
ra hậu quả gì với bạn nữ? Nếu điều đó xảy ra bạn nữ sẽ xử lý như thế nào? Cách
xử lý đó có gây hậu quả gì cho bạn nữ không?
Câu 2: Phụ nữ có thể bị bạo hành tình dục trong nhiều hoàn cảnh Hãy nêu một số
những biện pháp thiết thực để hạn chế và khắc phục điều đó
Câu 3: Có ý kiến cho rằng: “Tình dục an toàn là tình dục không dẫn đến mang
thai ngoài ý muốn và không mắc các bệnh lây truyền qua đường tình dục” Ý kiến
đó đúng hay sai? Em hãy cho biết những phương pháp đảm bảo tình dục an toàn?Khi tình dục không an toàn có thể gây ra hậu quả gì? Theo em lứa tuổi VTN cónên quan hệ tình dục hay không?
+ Nếu điều đó xảy ra:
- Bạn nữ nên đến ngay cơ sở y tế tin cậy để được khám và tư vấn
- Nói với bố mẹ để có hướng khắc phục phù hợp
+ Một số trường hợp bạn nữ tự ý đi phá thai ở những cơ sở không chuyên cóthể gây ra những hậu quả không thể lường trước được như: Băng huyết, mỏng tử cung, thủng
tử cung thậm chí tử vong, điều này vô cùng nguy hiểm gây ra những hệ lụy nghiêm trọng như:Sau này không có khả năng thụ thai, sinh con, thậm chí bị tử vong
Nếu bạn nữ đã đến ngay cơ sở y tế tin cậy để được khám và tư vấn và nóivới bố mẹ để có hướng khắc phục phù hợp thì hậu quả có thể nhẹ nhàng hơnnhưng dù sao cũng sẽ ảnh hưởng trực tiếp tới việc học và phải làm mẹ sớm sẽ ảnhhưởng đến tương lai sau này
Chính vì những hậu quả gặp phải khi tuổi VTN vượt quá giới hạn trong tìnhyêu nên tốt nhất và hữu hiệu nhất là tuổi VTN phải có những hiểu biết đầy đủ vềSKSSVTN và hướng tới một tình bạn, tình yêu trong sáng, sống lành mạnh, chăm
lo học tập và tu dưỡng đạo đức
Câu 2:
Trang 22* Phụ nữ có thể bị bạo hành tình dục trong những hoàn cảnh đặc biệt, một số hoàncảnh đặc biệt có thể kể đến như:
+ Đi một mình ở những nơi vắng vẻ, đặc biệt vào ban đêm
+ Có lối sống không lành mạnh, tụ tập ăn chơi cùng các nam thanh niên hư hỏng.+ Ăn mặc hở hang, gợi cảm
+ Sống trong môi trường đặc biệt mà không được mọi người quan tâm, để ýnhư: Sống với cha dượng, người tình của mẹ có tính dâm dục, sống và làm việctrong môi trường ít nữ giới nhiều nam giới
* Một số những biện pháp thiết thực để hạn chế và khắc phục tình trạng bị bạohành tình dục:
- Khi đi ở những đoạn đường vắng, cần chú ý trước sau thật cẩn thận, nếu cóbiểu hiện không an toàn phải chờ xem có ai đi qua để đi cùng hoặc luôn phải cóngười thân đưa đón đối với lứa tuổi VTN
- Không đi một mình khi trời tối, nơi vắng vẻ
- Không nhận quà từ người lạ
- Kể ngay với bố mẹ nếu có người dụ dỗ, cố ý sờ soạng
- La hét và bỏ chạy nếu có người tiếp cận và đụng chạm vào chỗ kín hay cócảm giác bất an, không an toàn
- Luôn có lối sống lành mạnh, không ăn chơi lêu lổng, không tụ tập tham giacác tệ nạn xã hội, chăm lo học hành
- Ăn mặc luôn phải kín đáo, không tạo sự gợi cảm cho các đối tượng yêu râu xanh
- Nếu trong TH sống cùng bố dượng hay người tình của mẹ, các bạn gái luônphải giữ khoảng cách và mọi người trong gia đình phải để ý, quan tâm đặc biệt
- Trong tất cả các môi trường đều phải giữ khoảng cách nhất định với nhữngngười khác giới, không lại gần, không để người khác giới đụng chạm vào nhữngvùng nhạy cảm Theo thống kê có tơi 93% thủ phạm là người quen nạn nhân, vìvậy phải biết và vận dụng tốt quy tắc 4 vòng tròn:
+ Người lạ đến gần hãy xua tay
+ Họ hàng và người thân chỉ được bắt tay
+ Ông bà nội ngoại, anh chị em ruột chỉ được khoác tay
+ Chỉ có bố mẹ mới được ôm
Trang 23+ Biết rõ người tình của mình khỏe mạnh, không bị các bệnh truyền nhiễm.+ Dùng bao cao su khi quan hệ tình dục.
+ Sau quan hệ phải biết vệ sinh vùng kín sạch sẽ
- Khi tình dục không an toàn có thể gây ra hậu quả:
+ Mang thai ngoài ý muốn
+ Lây nhiễm các bệnh truyền nhiễm đặc biệt là các bệnh xã hội nếu quan hệvới người có lối sống không lành mạnh
+ Viêm nhiễm bộ phận sinh dục
- Ở lứa tuổi VTN hoàn toàn không nên quan hệ tình dục, luôn phải tập trungcao độ cho việc học, gạt bỏ những ham muốn tình dục để có một tương lai tươisáng
2 Hình thức 2 : Tổ chức cuộc thi rung chuông vàng: " Tìm hiểu kiến thức về Dân
số - SKSS VTN/TN"
1.1 Mục đích cuộc thi:
- Giúp HS tìm hiểu kiến thức, trang bị cho mình những hiểu biết cần thiết vềgiới tính, về SKSSVTN để các em có được hành trang kiến thức, sự tự tin để sống,học tập, làm việc chủ động, tích cực theo Pháp luật - bởi các em đang trong lứatuổi vị thành niên
- Giúp HS có những kiến thức để chăm sóc sức khỏe sinh sản của bản thân tốt hơn
- Giúp học sinh nâng cao những kỹ năng hoạt động, kiến thức chăm sóc sứckhỏe sinh sản vị thành niên, tạo sân chơi lành mạnh, bổ ích để học sinh thể hiện tàinăng, trí tuệ, sự sáng tạo đồng thời tạo cơ hội giao lưu, chia sẻ kiến thức, quanđiểm của học sinh về các vấn đề của lĩnh vực dân số, sức khỏe sinh sản vị thànhniên, thanh niên để góp phần nâng cao chất lượng dân số như tinh thần Nghị quyết
số 21 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng đã đề ra
1.2 Thành phần tham gia:
+ Ban giám hiệu
+ Đại diện các giáo viên đoàn trường
+ Các giáo viên môn sinh học
+ Các giáo viên trong tổ chức đoàn thanh niên và GVCN
+ Ban ra đề thi có nhiệm vụ ra bộ câu hỏi với hình thức trắc nghiệm để đưavào biên tập, thẩm định bộ câu hỏi thi chính thức và dự bị đảm bảo về kiến thứcDân số - SKSS vị thành niên/thanh niên, lịch sử, địa lý địa phương
+ Ban cố vấn có nhiệm vụ tư vấn, trao đổi các kiến thức liên quan đến nộidung câu hỏi cuộc thi; đưa ra kết quả chính xác đảm bảo tính công bằng, kháchquan cho học sinh tham dự cuộc thi
Trang 241.3 Kế hoạch và thể lệ của cuộc thi.
1.3.1 Lập và triển khai kế hoạch:
+ Chủ đề cuộc thi: " Tìm hiểu kiến thức về Dân số - SKSS VTN/TN"
+ Thành phần dự thi: gồm 100 HS được đoàn thanh nhiên chọn ra từ 3 khối
+ Triển khai thi
+ Khi còn 10 thí sinh tổ chức cho 10 thầy cô tham gia cứu trợ
1.3.4 Công bố kết quả:
- Giải tập thể cổ động viên nhiệt tình nhất
- Giải thưởng cho 5 bạn 5 giải cho 5 bạn thí sinh xuất sắc cuối cùng đã trả lờiđược đến câu hỏi số 28 (Trừ bạn chiến thắng)
- Giải thưởng đặc biệt nhất của cuộc thi RCV
1.4 Bộ 30 câu hỏi rung chuông vàng.
CÂU HỎI RUNG CHUÔNG VÀNG TRƯỜNG THPT NGUYỄN DUY TRINH NĂM 2020
Câu 1: Theo tổ chức Y tế Thế giới (WHO), Vị thành niên là những người trong độ tuổinào? A 10 - 15 tuổi B 10 - 17 tuổi C 10 - 19 tuổi D 15 - 22 tuổi
Đáp án: C (10-19 tuổi)
Câu 2: Ở tuổi vị thành niên, những kỹ năng sống nào các em cần học tập?
A Kỹ năng giao tiếp
B Kỹ năng tự nhận thức và xác định giá trị, ra quyết định và giải quyết vấn đề
Trang 25A Biết những thay đổi cơ thể và tâm sinh lý để đối mặt và đón nhận nó một cáchtích cực.
B Biết cách vệ sinh cơ quan sinh dục
C Biết hậu quả của quan hệ tình dục ở tuổi vị thành niên
D Cần biết tất cả những kiến thức trên
Đáp án: D.
Câu 4: Trong các dấu hiệu sau đây, dấu hiệu nào là quan trọng nhất báo hiệu một
cô gái đã đến tuổi dậy thì và có khả năng sinh sản:
A Thay đổi vóc dáng B Xuất hiện kinh nguyệt
C Xuất hiện mụn trứng cá D Thay đổi giọng nói
Đáp án: B
Câu 5: Tảo hôn là gì?
A Tảo hôn là việc lấy vợ, lấy chồng khi một bên hoặc cả hai bên chưa đủ tuổi
kết hôn theo quy định
B Tảo hôn là việc lấy vợ, lấy chồng khi cả hai bên đủ tuổi kết hôn theo quy định.
C Tảo hôn là việc nam và nữ xác lập quan hệ vợ chồng khi thỏa mãn các điềukiện kết hôn và thực hiện đăng ký kết hôn tại cơ quan có thẩm quyền theo quy địnhcủa pháp luật
D Tất cả các đáp án trên
Đáp án: A
Câu 6: Khi bị xâm hại tình dục, chúng ta cần phải làm gì?
A Im lặng không làm gì cả B Đánh cho kẻ xâm hại 1 trận
C Cần bình tĩnh, tìm đến sự giúp đỡ của ông bà, cha mẹ, thầy cô, bác sĩ, công an,cán bộ tư vấn D Tất cả các đáp án trên
Đáp án đúng: C
Câu 7: Trong tình bạn khác giới, bạn nên có hành vi cư xử như thế nào?
A Cư xử lấp lửng để cho bạn khác giới hiểu nhầm là tình yêu
B Trong giao tiếp đúng mực, trang phục lịch sự, tôn trọng tình bạn, xây dựng mốiquan hệ trong sáng
C Không cần giữ khoảng cách D Không cần phải tế nhị
Đáp án: B
Câu 8: Các hậu quả của việc mang thai và sinh con ở độ tuổi vị thành niên?
A Tai biến cho mẹ và con.
B Tỷ lệ chết trẻ mới đẻ và tỉ lệ trẻ suy dinh dưỡng cao
C Bị hạn chế khả năng học tập và cơ hội tìm kiếm việc làm thích hợp
D Tất cả các đáp án trên
Đáp án: D
Câu 9: Luật Hôn nhân và gia đình ở Việt Nam hiện nay quy định tuổi kết hôn củanam và nữ là:
A Nam và nữ từ đủ 18 tuổi trở lên
B Nam từ đủ 19 tuổi trở lên và nữ từ đủ 18 tuổi trở lên
C Nam và nữ từ đủ 19 tuổi trở lên
D Nam từ đủ 20 tuổi trở lên; nữ từ đủ 18 tuổi trở lên
Đáp án: D
Trang 26Câu 10: Đồng chí Nguyễn Duy Trinh (1910-1985) là người con ưu tú của quêhương Nghi Lộc, là một đảng viên đã cống hiến tài sức của mình cho đất nước ViệtNam Ông đã giữ rất nhiều chức vụ quan trọng trong bộ máy nhà nước Ông đãtừng giữ những chức vụ nào sau đây?
A Ủy viên bộ chính trị, Bí thư ban chấp hành trung ương Đảng cộng sản ViệtNam
B Ủy viên ban chấp hành trung ương Đảng cộng sản Việt Nam
C Bộ trưởng bộ ngoại giao nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa
A Việt Nam, Trung Quốc, Thái Lan B Việt Nam, Trung Quốc, Malaixia
C Việt Nam, Trung Quốc, Ấn độ D Việt Nam, Trung Quốc, Hàn Quốc
Đáp án: C
Câu 13: Những hình sau đây nói lên thảm hoạ thiên tai nào đã diễn ra ở đâu?
(Chiếu một số ảnh về bão lũ miền trung)
Sau khi HS xem xong hình ảnh MC đọc: Những hình trên nói lên thảm hoạ thiên tai nào vừa diễn ra ở đâu? (10 giây suy nghĩ bắt đầu)
Đáp án: Lũ lụt miền Trung
(Lưu ý: Đáp án cứ nói đến lũ lụt miền Trung là đúng)
Thời gian qua trên cả nước “Triệu vòng tay hướng về đồng bào vùng lũ” bằng nhiều hình thức: như ủng hộ tiền mặt, quần áo, đồ ăn, nước uống…
Câu 14: Có ý kiến cho rằng “Ở lứa tuổi vị thành niên, bạn gái tuy chưa có kinhnguyệt lần nào nhưng nếu có quan hệ tình dục không an toàn thì cũng có thể cóthai” Ý kiến đó đúng hay sai?
(Ban cố vấn giải thích và công bố đáp án)
Đáp án: Đúng
Vì trong giai đoạn dậy thì, trứng có thể rụng bất cứ lúc nào Thông thường khitrứng rụng thì 14 ngày sau bạn gái mới hành kinh (có kinh nguyệt) Vì vậy nếuquan hệ tình dục không an toàn vào thời kỳ rụng trứng lần đầu tiên, bạn gái vẫn cóthể có thai dù chưa lần nào hành kinh
Câu 15: Loại virus nào và thuộc tuýp nào là nguyên nhân chính gây nên ungthư cổ tử cung?
Đáp án: Virus HPV tuýp 16 và tuýp 18.
Câu 16: Với tình trạng mất cân bằng giới tính đang diễn ra ở mức báo động nhưhiện nay, theo dự báo đến năm 2050, Việt Nam sẽ dư thừa bao nhiêu Nam thanhniên?
Đáp án: Từ 2,3 triệu đến 4,3 triệu
“thừa nam, thiếu nữ” trong độ tuổi kết hôn dẫn đến ảnh hưởng đến cấu trúc dân số
Trang 27của Việt Nam trong tương lại Dự báo đến khoảng năm 2050 nước ta có đếnkhoảng 2,3 triệu đến 4,3 triệu nam giới không cưới được vợ, phải duy trì cuộc sốngđộc thân có thể gây ra những bất ổn về trật tự an toàn ở cộng đồng, làm gia tăng tệnạn mại dâm, buôn bán trẻ em gái, phụ nữ và các loại tội phạm xã hội khác do nhucầu tình dục của họ không được đáp ứng).
(Lưu ý: trên sàn thi đấu nếu trên 10 thí sinh thì mời ban cố vấn ra câu hỏi 17; nếu còn dưới 10 thí sinh thì cứu trợ bằng trò chơi)
Câu 22: Tình trạng nạo phá thai của Việt Nam hiện nay đứng thứ thứ nào sau đây?
A Thứ nhất thế giới, thứ 2 Đông Nam Á
B Thứ nhất Đông Nam Á, thứ 4 thế giới
C Thứ nhất Đông Nam Á, thứ 5 thế giới
D Thứ hai Đông Nam Á, thứ 5 thế giới
Đáp án: C
Câu 23: Hoạt động nào sau đây không nên làm trong những ngày hành kinh?
A Ngâm mình dưới nước B Đi xe đạp
C Thường xuyên lên xuống cầu thang D Đánh bóng bàn
E Tất cả các đáp án trên
Đáp án: A
(MC: Trong kỳ kinh nguyệt, cổ tử cung mở rộng hơn bình thường Nếu phụ nữ
tắm và ngâm mình trong nước lâu, nước không sạch dễ xâm nhập vào tử cung gâyviêm nhiễm đường sinh dục)
Câu 24: Theo Nghị quyết 21-NQ/TW, ngày 25/10/2017 Hội nghị lần thứ 6 củaBCH TW ĐẢNG Khóa XII về công tác Dân số trong tình hình mới, để thực hiệnnhiệm vụ KHHGĐ thì tiếp tục thực hiện cuộc vận động nào sau đây?
A Mỗi cặp vợ chồng nên có 1 đến 2 con
B Mỗi cặp vợ chồng nên có 2 con
C Mỗi cặp vợ chồng tự quyết định số con của mình
Đáp án: B
Câu 25: Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh Nghệ An lần thứ XIX, nhiệm kỳ 2020
-2025 đã diễn ra từ ngày, tháng, năm nào sau đây?
A Từ ngày 17 đến ngày 19 tháng 10 năm 2020
B Từ ngày 16 đến ngày 19 tháng 10 năm 2020
C Từ ngày 16 đến ngày 18 tháng 10 năm 2020
D Từ ngày 15 đến ngày 18 tháng 10 năm 2020
Đáp án: C
(MC giải thích thêm: …… mục tiêu lớn nhất của Đại hội nhiệm kỳ 2020
-2025 là: “Phấn đấu đến năm -2025, Nghệ An trở thành tỉnh khá trong khu vực phía Bắc, năm 2030 trở thành tỉnh khá của cả nước”.
Câu 26 Lan và Mai cùng đi dã ngoại, do quên bàn chải đánh răng nên Lan đãdùng chung với Mai Trong khi đánh răng Lan bị chảy máu mà Mai lại bị viêm gansiêu vi C Vậy Lan có khả năng bị lây nhiễm viêm gan C hay không? Vì sao?
Đáp án: Có, vì viêm gan C lây qua đường máu
MC: Có thể nói thêm: Ngoài ra còn lây nhiễm qua đường tình dục, đường từ
mẹ sang con
Trang 28Câu 27: Sự thụ thai giữa trứng và tinh trùng thành hợp tử (phôi thai) thườngdiễn ra ở đâu?
Đáp án: Ở loa vòi trứng (Hoặc "ở 1/3 ngoài vòi trứng").
Câu 28: Em hãy cho biết có những loại hoocmon chính nào tác động đến sựthay đổi của tuổi dậy thì ở nam và nữ?
(Ban cố vấn giải thích và đưa ra đáp án)
Đáp án: Có hai loại hoocmon: Hoocmon tăng trưởng và Hoocmon giới tính.
Dậy thì là 1 giai đoạn trong cuộc đời mà một trẻ trai hoặc trẻ gái trưởng thành
về mặt sinh dục Giai đoạn này có 2 loại Hoocmoon chính tác động đến sự thay đổi
của tuổi dậy thì đó là Hoocmon tăng trưởng và hoocmon giới tính (estrogen và
progesteron ở nữ; testosteron ở nam)
Câu 29: Bạn hãy kể tên các biện pháp tránh thai hiện đại mà bạn biết?
(Ai kể được nhiều hơn, nhanh hơn, đúng hơn thì người đó chiến thắng)
- Dùng bao cao su - Uống thuốc tránh thai hàngngày
- Tiêm thuốc tránh thai - Cấy thuốc tránh thai
- Đặt dụng cụ tử cung (đặt vòng) - Triệt sản nam
- Sử dụng màng ngăn âm đạo với thuốc diệt tinh trùng - Triệt sản nữ
Câu 30: Theo khuyến cáo của Bộ Y tế, nên tiêm vắc xin phòng chống ung thư
cổ tử cung cho bé gái và phụ nữ chưa quan hệ tình dục vào độ tuổi nào là tốt nhất?
Đáp án: 9 - 26 tuổi
1.5 Kịch bản chi tiết cuộc thi rung chuông vàng
KỊCH BẢN HỘI THI RUNG CHUÔNG VÀNG
Tìm hiểu kiến thức sức khỏe sinh sản vị thành niên, thanh niên
Diễn ra chương trình: Bắt đầu … giờ … phút ngày … tháng … năm 202…
Địa điểm: Tại Sân Trường THPT ……
quý vị đại biểu, quý thầy cô giáo cùng toàn thể các emhọc sinh về tham dự hội thi RCV tìm hiểu kiến thứcsức khỏe sinh sản VTN,TN Trường THPT…… năm
…… !
Lời đầu tiên cho phép Thùy Liên và Hoàng Phúc
gửi lời chào trân trọng, lời chúc sức khỏe và hạnh phúctới quý vị đại biểu, quý thầy cô và các em học sinhthân yêu Chúc hội thi RCV của chúng ta thành côngtốt đẹp.!
Kính thưa quý vị đại biểu! Kính thưa các thầy côgiáo! Thưa các em học sinh thân mến!
Mở đầu Hội thi hôm nay, xin kính mời quý vị đạibiểu, quý thầy cô và các em học sinh cùng thưởng thức
Trang 29chương trình văn nghệ đặc sắc chào mừng Chương
trình gồm các tiết mục:
1 Tiết mục:
2 Tiết mục:
3 Tiết mục:
Cảm ơn các tiết mục văn nghệ đặc sắc mà Đội văn
nghệ Đoàn trường đã gửi tới Hội thi
được sự nhất trí của BGH nhà trường, Đoàn trường
phối hợp với Các giáo viên nhóm sinh tổ chức hội thi
RCV tìm hiểu kiến thức sức khỏe sinh sản VTN,TN
cho các em học sinh Trường THPT Nguyễn Duy Trinh
với mong muốn giúp học sinh nâng cao những kỹ năng
hoạt động, kiến thức chăm sóc sức khỏe sinh sản vị
thành niên, tạo sân chơi lành mạnh, bổ ích để học sinh
thể hiện tài năng, trí tuệ, sự sáng tạo đồng thời tạo cơ
hội giao lưu, chia sẻ kiến thức, quan điểm của học sinh
về các vấn đề của lĩnh vực dân số, sức khỏe sinh sản vị
thành niên, thanh niên để góp phần nâng cao chất
lượng dân số như tinh thần Nghị quyết số 21 của Ban
Chấp hành Trung ương Đảng đã đề ra
lập thành tích chào mừng Đại hội Đại biểu tỉnh Đảng
bộ Nghệ An lần thứ 19 - nhiệm kỳ 2020 - 2025; kỷ
niệm 90 năm ngày thành lập Hội LHPN Việt Nam và
hướng tới kỷ niệm Ngày quốc tế phụ nữ 8/3 năm 2021
Tới tham dự chương trình hôm nay, về phía lãnh
đạo cấp huyện (Nếu có), xin được trân trọng giới thiệu
1 Ông (Bà)……….
2 Ông (Bà)………
Đề nghị chúng ta nhiệt liệt chào mừng
xin được trân trọng giới thiệu:
Cô Hoàng Thị Kim Liên – Bí thư chi bộ, hiệu
trưởng nhà trường
Thầy: Đặng Thái Bình; Thầy Cao Đức tài;
Cô Nguyễn Thị Thu Hà – phó hiệu trưởng nhà trường
được giới thiệu:
Trang 30cũng là MC của chương trình.
MC Hoàng Phúc:
Và 36 giáo viên chủ nhiệm của các lớp cùng các thầy
cô giáo bộ môn trong nhà trường
Đề nghị chúng ta nhiệt liệt chào mừng và cảm ơn
sự có mặt của các quý vị
2 3 phút
giới thiệu và kính mời ……… (đại diện BGH)……
lên khai mạc hội thi
Xin trân trọng kính mời!
Bố trí người bưng bục phát biểu ra Nhớ kiểm tra
Micrro cẩn thận
Sau khi phát biểu thì bưng bục vào
Đại diện BGH
Nhạc đệm khi đại biểu bước lên
và xuốngsân khấu
3
(Thầy)………
dành một tràng pháo tay thật lớn để chào đón 100 thí
sinh tham dự hội thi RUNG CHUÔNG VÀNG của
chúng ta ngày hôm nay!
Đầu tiên là sự xuất hiện của 100 bạn Thí sinh đến
từ Trường THPT Nguyễn Duy Trinh
Đã hơn nửa thế kỷ đi qua, 59 năm xây dựng, phát
triển và trưởng thành Từ năm 1961 đến nay với sự
lãnh đạo của nhiều thầy cô giáo hiệu trưởng tài ba cũng
như tâm huyết của đội ngũ giáo viên nơi đây trường đã
gặt hái được nhiều thành tích cao quý Các thế hệ học
sinh của trường THPT Nguyễn Duy Trinh hôm nay đã
tiếp nối các thế hệ đi trước khẳng định mình trên đấu
trường HS giỏi, Đại học, cao đẳng với nhiều thành
tích đáng khen ngợi Với sức trẻ sáng tạo, đội ngũ giáo
viên luôn tiên phong trong đổi mới phương pháp giáo
dục, ứng dụng CNTT trong dạy học, bồi dưỡng học
sinh giỏi, nghiên cứu khoa học, viết sáng kiến kinh
nghiệm
(100 thí sinh chọn đúng số báo danh của trường mình
trên sân để ổn định vị trí)
Học sinh từng lớp chạy từ tiền sảnh hội trường theo lối
đi lên sânkhấu, (bước chạy khỏe mạnh, một tay giơ cao vẫy chào)
Âm nhạc sôi động
quan trọng- những người đồng hành cùng các em trong
hội thi này - đó là các thầy cô trong đội cứu trợ Xin
được giới thiệu và chào mừng 10 thầy cô trong đội cứu
trợ
Một lần nữa Chúng ta hãy cùng dành một tràngpháo tay thật lớn để cảm ơn sự có mặt của các thầy cô
vụ của các bạn là trả lời 30 câu hỏi về các lĩnh vực
Trang 31Dân số - Sức khỏe sinh sản vị thành niên, thanh niên;
kiến thức về Đoàn thanh niên; pháp luật, văn hóa, lịch
sử vv Bạn nào trả lời hết 30 câu hỏi sẽ là người
chiến thắng chung cuộc được trao giấy chứng nhận và
quà từ BTC Nếu là TS cuối cùng nhưng chưa trả lời
được 30 câu thì sẽ là người xuất sắc nhất cũng sẽ được
trao giấy chứng nhận và quà của BTC Trong trường
hợp có từ hai bạn trở lên đều trả lời được câu hỏi 30 thì
ban cố vấn chương trình sẽ trực tiếp hỏi câu hỏi phụ
Sau khi người dẫn chương trình đọc nội dung câu
hỏi, các bạn có 10 giây suy nghĩ và trả lời Trong quá
trình thi nếu trên sàn thi đấu còn dưới 10 thí sinh các
bạn sẽ nhận được cứu trợ từ phía các thầy cô giáo Bạn
thí sinh cuối cùng cũng sẽ được nhận một lần cứu trợ
từ phía các bạn của mình bằng cách tung đáp án máy
bay Ban tổ chức cũng sẽ có phần câu hỏi và những
phần quà dành cho khán giả Các bạn cổ động viên
chúng mình cũng hãy chuẩn bị tinh thần để cổ vũ hết
mình và tham gia chơi nhiệt tình để nhận những món
quà hấp dẫn nhé!
không khí của Hội thi trở nên nóng hơn nữa, tôi rất
muốn các bạn cổ động viên và tất cả thí sinh chúng ta
hãy cùng nhau hô thật to một lần nữa tiếng “Rung
chuông vàng” Nào! xin chào mừng các bạn đến với
hội thi RUNG CHUÔNG VÀNG (đồng thanh hô
to).Thí sinh ngồi trên sàn hô to giơ tay vẫy
thầy cô và các em HS thân mến!
Hội thi RCV tìm hiểu về kiến thức SKSS VTN,
TN ngày hôm nay thực sự là một hoạt động vô cùng
cần thiết, rất thiết thực và ý nghĩa nhằm giúp các em
tìm hiểu kiến thức, trang bị cho mình những hiểu biết
cần thiết về giới tính, về SKSSVTN để các em có được
hành trang kiến thức, sự tự tin để sống, học tập, làm
việc chủ động, tích cực theo Pháp luật - bởi các em
đang trong lứa tuổi vị thành niên
100 bạn thí sinh tham gia Hội thi ngày hôm nay là
100 gương mặt ưu tú đại diện cho các lớp ở 3 khối học
10, 11 và 12 của nhà trường Cơ hội dành cho các bạn
là như nhau Tôi xin chúc các bạn bình tĩnh, tự tin để
trả lời được các câu hỏi của chương trình
Các bạn thí sinh đã sẵn sàng chưa nào?
Vâng - Các bạn đã sẵn sàng, tất cả chúng ta đều đã
sẵn sàng Chúng ta bắt đầu đi tìm người rung được
chuông vàng của ngày hôm nay
Cả các bạn cổ động viên và Thí sinh cùng nhau giơ tay cao vẫy và nói to Rung chuông vàng
Âm Nhạcsôi động hòa cùng với lời hôcủa các bạn học sinh
Âm Nhạcsôi động hòa cùng với lời hôcủa các bạn học sinh
Trang 32Chúng ta hãy cùng đến với câu hỏi đầu tiên
5
mong muốn tất cả các thí sinh chúng ta trả lời đúng
Và chúng tôi xin nhắc lại là sau khi MC đọc hết câu
hỏi các bạn sẽ có 10 giây suy nghĩ và viết đáp án vào
bảng Yêu cầu các bạn sau khi có đáp án sẽ úp bảng
xuống Khi có hiệu lệnh mới giơ bảng lên Khi mọi
người đã giơ bảng lên mà bạn mới viết đáp án hoặc
chữa đáp án thì sẽ không được chấp nhận.
cả chúng ta đều đã sẵn sàng Chúng ta hãy cùng đến
với câu hỏi đầu tiên
( MC nhìn vào màn hình để phối hợp đọc câu hỏi Lưu
ý : Mỗi MC chỉ nên đọc 1 vế của câu hỏi Ví dụ:
sau: VTN là những người trong độ tuổi nào?
của các bạn Xin mời!
Âm nhạc đệm
6 Thứ tự lần lượt các câu hỏi….đến câu số 8 MC
phỏng vấn một bạn thí sinh bất kỳ
Khi sàn thiđấu dưới
10 hoặc ít
Trang 33từ lớp nào? Em suy nghĩ gì khi tham dự Hội thi RCV
tìm hiểu kiến thức SKSSVTN ngày hôm nay ?
TS trả lời: Em nghĩ là một chương trình ngoại
khóa rất ý nghĩa và bổ ích, tạo cơ hội để chúng em
được tiếp cận với các thông tin về SKSS VTN, và cơ
hội giao lưu với các bạn khác trong trường
hỏi….cho đến khi sàn thi đấu còn dưới 10 em sẽ là cứu
trợ
hơn thì các em học sinh
sẽ được cứu trợ từ các thầy
cô giáo
7
sinh! Như vậy là trên sàn thi đấu chỉ còn lại… bạn TS
Theo quy định, các bạn rời khỏi sàn thi đấu sẽ được
nhận cứu trợ từ phía các thầy cô
(Có thể có 1 tiết mục văn nghệ để thầy cô có sựchuẩn bị cứu trợ)
cùng dành một tràng pháo tay thật lớn để chào đón sự
xuất hiện của các thầy cô trong đội cứu trợ
Vâng! Những thầy cô chủ nhiệm đáng kính củachúng ta hàng ngày có thể rất nghiêm khắc, yêu cầu
cao… những ngay giờ phút này đây trong hội thi các
thầy cô sẽ là những “vị cứu tinh” của các bạn thí sinh
Vậy thì ko có lí do gì mà toàn thể chúng ta lại không
dành cho các thầy cô một tràng pháo tay thật lớn để
cảm ơn và chúc các thầy cô sẽ chơi hết mình để cứu
được nhiều bạn thí sinh nhất có thể
tôi ngay lúc này là 10 thầy cô trong đội cứu trợ Để
cứu được học trò trở lại sàn thi đấu tiếp thì các thầy cô
sẽ phải tham gia 01 trò chơi Nhiệm vụ của các thầy
cô như sau:
Các thầy
cô trong đội chạy
ra sân khấu xếp hàng
Âm nhạc đệm
8 Trong vòng 3 phút, toàn bộ 10 thành viên của đội
cứu trợ sẽ ghép thành 05 đôi, lần lượt từng người sẽ
dùng lưng để áp quả bóng và di chuyển quả bóng Sau
đó sẽ di chuyển sang người khác đến vị trí rổ và thả
bóng vào Đôi nào làm rơi bóng sẽ phải quay lại vị trí
xuất phát để đôi khác tiếp tục Bóng hợp lệ là cốc bỏ
vào sọt (lưu ý: không được dùng tay giữ bóng) Số
lượng thí sinh được vào sàn thi đấu phụ thuộc vào kết
quả số bóng VÀ LÁ THĂM MAY MẮN của các thầy
cô Vì vậy các thầy cô chúng ta hãy cố gắng
Xin được hỏi thầy(cô), đội trưởng đội cứu trợ Bây
giờ thầy(cô) có cảm giác như thế nào?
Thầy giáo trả lời: rất hồi hộp, tôi và các thầy cô
Cổ động viên cổ vũnhiệt tình,
vỗ tay theo
(1 nữ áo dài bưng
Âm nhạc đệm theo trò chơi
Âm nhạc
Trang 34còn lại sẽ cố gắng hết sức mình để tất cả các em đượctrở lại sàn thi đấu Zê…Zê! Tất cả các thầy cô giơ tay
Các thầy cô hô to: đã sẵn sàng
Trò chơi kết thúc rồi các bạn cổ động viên hãycùng tôi đếm bóng nào
Kết quả là có… bóng hợp lệ được đưa vào sọt
Bây giờ một nhiệm vụ cuối cùng của các thầy cô là bắt
lá thăm may mắn trên tay tôi lúc này có ba lá thăm,một lá thăm với số lượng 50 thí sinh, một lá thăm là 80thí sinh, và một lá thăm với số lượng là tất cả thí sinh
Xin mời đại diện một thầy cô lên bốc thăm
Rất hồi hộp! tôi sẽ mở lá thăm được bắt ra và kết
quả cuối cùng…kết quả cuối cùng là xin chúc mừng
… thí sinh các em đã đươc quay trở lại sàn thi đấu
Vâng! Thật tuyệt vời Ngay lúc này đây các thầy
cô có muốn nói gì với các bạn học sinh không ạ?
Một thầy đại diện trả lời: các em học sinh ơi! hãy RUNG CHUÔNG VÀNG!( hô to và các bạn thí sinh đồng thanh hô to)
thầy cô
khay có các lá thăm để thầy cô bốc thăm)Thí sinh
ùa vào SKngồi theo
vị trí SBD của mình như cũ
đệm
9
của các thầy cô giáo, … bạn thí sinh lại được quay trởlại sàn thi đấu Chúng ta lại cùng nhau trở về vạch xuấtphát với sự có mặt của … bạn TS Xin chúc mừng cácbạn
Câu hỏi tiếp theo - câu hỏi số… có nội dung nhưsau:
Nội dung câu hỏi số…:
của các bạn
HS giơ bảng
Âm nhạc đệm theo
Xong câu thứ 22 sẽ là phần giao lưu với khán giả
Như vậy trên sàn thi đấu lúc này còn lại…….bạnthí sinh Để giúp các bạn thư giãn một chút chúng ta sẽcùng đến với phần giao lưu với khản giả
đầu chương trình đến giờ các bạn chính là những cổ
Các bạn Âm
Trang 35động viên nhiệt tình nhất Chương trình nóng lên nhờcác bạn Và bây giờ thì sẽ đến phần dành cho các cácbạn đây Hãy cho tôi biết các bạn đã sẵn sàng chưa ạ?
Vâng! Câu hỏi dành cho các bạn như sau:
1 …2…
3
(Ban tổ chức chuẩn bị sẵn sàng 5 câu hỏi dành cho khán giả)
khán giả trả lời
nhạc đệm khitrao quà
11
các bạn! đã quay trở lại với Hội thi Rung chuông vàng
Ngay lúc này đây không khí của chúng ta đang náonhiệt hơn lúc nào hết Càng về cuối sự căng thẳng kịchtính lại càng tăng Tôi xin chúc các bạn thí sinh đang
có mặt đến giờ phút này hãy bình tĩnh tự tin để chinhphục những câu hỏi tiếp theo
Sau đây là câu hỏi:
của các bạn
HS giơ bảng
Âm nhạc đệm theo
12
thi đấu còn lại 2 bạn TS.( Nếu đến câu 29)
HS giơ bảng có đáp án
sàn thi đấu của chúng ta còn lại 2 bạn thí sinh Qủa thật làrất hồi hộp và rất căng thẳng đúng không ạ?
hợp xảy ra Một là cả hai bạn sẽ có thể phải dừng lại ởcâu này Hai là cả hai bạn sẽ cùng đến với câu hỏi tiếptheo cuối cùng, ba là chỉ có một bạn tiếp tục ở lại
sẽ chọn bạn trả lời nhanh hơn Vì vậy nếu khi MC vừa đọc hết câu hỏi các bạn đã có câu trả lời thì lập tức giơ bảng ngay