Một số giải pháp giáo dục học sinh cá biệt ở trường THPT đông hiếu

Các em có thể tập trung thành từng nhóm cùng lớp hoặc khác lớp để chơi cùngnhau và có chung nhau các biểu hiện tiêu cực như bỏ học, đánh nhau, hút thuốc,sử dụng điện thoại di động, gây r

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

MỘT SỐ BIỆN PHÁP GIÁO DỤC HỌC SINH CÁ BIỆT

Ở TRƯỜNG THPT ĐÔNG HIẾU

Lĩnh vực: Chủ nhiệm

Năm 2021

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO NGHỆ AN TRƯỜNG THPT ĐÔNG HIẾU

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

MỘT SỐ BIỆN PHÁP GIÁO DỤC HỌC SINH CÁ BIỆT

Ở TRƯỜNG THPT ĐÔNG HIẾU

Lĩnh vực: Chủ nhiệm

Người thực hiện: Đậu Thị Thuận

Chức vụ: Giáo viên Tổ: Toán-Tin

Năm 2021

5 2.1.Thực trạng chung về công tác giáo dục học sinh cá biệt của

GVCN ở các trường THPT hiện nay

10

6 2.2.Thực trạng về công tác giáo dục học sinh cá biệt của GVCN

tại trường THPT Đông Hiếu trong giai đoạn hiện nay

12

7 3.Một số giải pháp giáo dục học sinh cá biệt của GVCN tại

trường THPT nói chung và trường THPT Đông Hiếu

17

9 3.2.Một số giải pháp giáo dục học sinh cá biệt đã được áp dụng 18

10 3.2.1.Giải pháp 1:Tìm hiểu, nắm vững hoàn cảnh, tính cách cụ

thể của từng học sinh lớp chủ nhiệm

19

11 3.2.2 Giải pháp 2: Giáo dục học sinh cá biệt bằng những câu

chuyện có ý nghĩa

21

12 3.2.3 Giải pháp 3: Giáo dục kết hợp với tình thương 23

13 3.2.4 Giải pháp 4: Đổi mới cách thức phối hợp với Đoàn

A ĐẶT VẤN ĐỀ

1 Lí do chọn đề tài

Trẻ em là một nhân tố quan trọng đối với sự phát triển của đất nước, trongthời đại ngày nay Đảng và nhà nước ta đã và đang có nhiều chính sách ưu đãi,quan tâm sâu sắc đến sự phát triển của các em Việc chăm lo đó nhằm địnhhướng cho các em phát triển một cách toàn diện về tri thức, đạo đức và thể lực.Các em được tổ chức nhiều hình thức hoạt động khác nhau mà trong đó hoạtđộng học tập và vui chơi tại nhà trường là mang lại hiệu quả cao nhất Tại nhàtrường học sinh được tổ chức học tập và vui chơi có mục đích giáo dục và hếtsức khoa học theo từng bộ môn, từng lứa tuổi

Tại các trường THPT nói chung và trường THPT Đông Hiếu nói riênghiện nay sự cải cách về việc giáo dục học sinh cũng như nâng cao phương phápgiảng dạy của từng bộ môn của nhà trường cũng nhằm vào mục tiêu rèn luyệncho học sinh có sự phát triển toàn diện Tuy nhiên với xu thế phát triển của xãhội, học sinh không chỉ nhận được sự tác động tích cực từ giáo viên mà các emcòn nhận được nhiều sự tác động khác từ phía bạn bè, gia đình và xã hội Chính

sự tương tác của nhiều hình thức tác động đó đa số các em có sự phát triển tíchcực về thể chất, tri thức và thể lực

Hiện nay do xu thế hội nhập kinh tế thị trường, mặt trái của xã hội tácđộng mạnh mẽ đến tuổi trẻ làm cho các em nhiều lúc mất phương hướng, suynghĩ lệch lạc, sa sút về phẩm chất đạo đức Trong đó các em lứa tuổi học sinh dễ

bị kích động, bởi lứa tuổi này vừa có cá tính tò mò, thích khám phá, vừa nhạycảm, thích làm người lớn Nên có một số em phát triển theo hướng ngược lại,những học sinh này có nhiều biểu hiện hết sức bất thường, phức tạp được gọi là

“học sinh cá biệt”

Như vậy việc một số em học sinh được xem là “cá biệt” này xuất hiệnngày càng nhiều hơn Nguyên nhân từ đâu, có phải tự thân các em trở nên cábiệt hay do nhiều nguyên nhân khác từ quá trình giáo dục các em từ phía giađình, nhà trường và xã hội đã đưa các em đến những biểu hiện được xem là

cá biệt?

Đối với học sinh “cá biệt” chúng ta có thể giáo dục các em như thế nào làhợp lí? Cách thức nào có thể hướng các em trở về với sự phát triển bình thường?đây là những câu hỏi mà nhiều thầy cô đang quan tâm tìm câu trả lời

Trong những năm qua, trong quá trình tham gia giáo dục học sinh tạitrường THPT Đông Hiếu tôi đã nghiên cứu tìm ra nguyên nhân và biện pháptích cực để giáo dục các em cá biệt Vì vậy, tôi mạnh dạn nghiên cứu đề tài:

“Một số giải pháp giáo dục học sinh cá biệt ở trường THPT Đông Hiếu” làm

sáng kiến kinh nghiệm của mình nhằm đóng góp một phần kinh nghiệm cùngđồng nghiệp để trao đổi, học hỏi và làm tốt hơn công tác giáo dục học sinh

2 Phạm vi áp dụng

Bản thân tôi tiến hành nghiên cứu, tìm hiểu, tiến hành thể nghiệm về côngtác giáo dục học sinh cá biệt ở các lớp tại trường THPT Đông Hiếu và một sốlớp ở các trường THPT lân cận (Trường THPT Thái Hòa, THPT Tây Hiếu,THPT 1/5) Trong đó tập trung bắt đầu thể nghiệm ở lớp 11C5 năm học 2016-

2017 và lớp 12C5 năm học 2017 - 2018 mà bản thân tôi đã chủ nhiệm ở trườngTHPT Đông Hiếu

3 Phương pháp nghiên cứu

Sử dụng linh hoạt các phương pháp sau: Phương pháp thu thập, xử lí tàiliệu, thông tin; phương pháp khảo sát thực tế trước và sau khi tác động; phươngpháp so sánh trước và sau khi tác động; phương pháp thống kê, xử lý số liệu,tranh ảnh,

5 Tính mới của đề tài

Đưa ra được một số giải pháp giáo dục học sinh cá biệt có hiệu quả

B NỘI DUNG

1 Cơ sở lí luận

1.1 Tìm hiểu học sinh cá biệt

Học sinh cá biệt là một thuật ngữ thường được sử dụng đối với những emhọc sinh nghịch ngợm, quậy phá, hay đánh nhau, mất trật tự trong giờ học, cáchọc sinh này thường trốn tiết, bỏ học Hầu hết những học sinh này thường khôngtuân theo các nội quy của lớp, của trường và đa phần thường làm theo ý của bảnthân Do vậy nếu gia đình, nhà trường không kịp thời đưa ra phương hướng giảiquyết, biện pháp khắc phục thì những học sinh này sẽ dễ dàng bị người xấu lôikéo dẫn đến các tệ nạn xã hội

Con người vốn hiền lành nhưng do quá trình sống và lớn lên con ngườichịu sự tác động của các yếu tố xung quanh như bạn bè, gia đình, xã hội nên

mỗi người hình thành nên mỗi tính cách Tục ngữ có câu: “ Ở bầu thì tròn, ở ốngthì dài ”, “Gần mực thì đen, gần đèn thì sáng” Những học sinh cá biệt chắc chắnđiều kiện ngoại cảnh: Gia đình - Bạn bè - Xã hội đang sống là không tốt Nhưnglàm sao giúp đỡ các em “Gần mực mà không đen, ở ống mà không dài” Đó lànhiệm vụ của giáo dục của thầy cô của nhà trường chúng ta.

Không ít GVCN lớp cho rằng việc giáo dục HS cá biệt quả là một việc vôcùng khó, có lúc cho rằng đó là bản chất của các em Sinh thời Bác Hồ đã từngnói: “ Ngủ thì ai cũng như lương thiện

Tỉnh dậy phân ra kẻ dữ hiền Hiền dữ phải đâu là tính sẵn Phần nhiều do giáo dục mà nên"

Bản chất con người - học sinh là lương thiện, nhưng do những yếu tố khácnhau làm ảnh hưởng đến đời sống, tâm lý của học sinh nên các em có nhữngbiểu hiện khác nhau như vậy Ở lứa tuổi các em cần có sự hỗ trợ, tư vấn củangười lớn hay nói cách khác các em cần có sự giáo dục và các em rất cần đếnchúng ta, không việc gì phải bi quan về hiệu quả giáo dục của mình, muốn đạtđược hiệu quả cao chúng ta cần có tâm huyết, năng động sáng tạo đồng thời có

sự kiên trì, nhất định chúng ta sẽ thành công

Đúng vậy, giáo dục là nhân tố quyết định sự hình thành nhân cách củahọc sinh Đối với học sinh cá biệt thì đòi hỏi cần phải đầu tư nghiên cứu giáodục các em nhiều hơn, để lôi các em trở về vị trí ban đầu và định hướng giáohuấn cho các em trở thành người tốt Có thế người làm công tác giáo dục mới

tự hào, mới vui vẻ, xã hội mới bớt đi gánh nặng, đất nước mới phồn vinh trongtương lai

Đảng và nhà nước ta đã đề cao “Giáo dục là quốc sách hàng đầu”, đầu

tư cho giáo dục là đầu tư lâu dài trong tương lai Bác Hồ đã khẳng định “Vì lợi ích mười năm thì phải trồng cây, vì lợi ích trăm năm thì phải trồng người” Sự nghiệp trồng người là sự nghiệp vẻ vang cao cả của người giáo

viên, không có lí do gì mà chúng ta bất lực hay đầu hàng trước một học sinh

cá biệt nào; chỉ có điều chúng ta đã dùng phương pháp giáo dục đúng cáchchưa? Kỹ chưa? Phương pháp giáo dục của ta phù hợp chưa? Chúng ta đãđem hết nhiệt huyết chưa?

Cuộc sống con người không ai là suôn sẻ, không ai tự nhiên trở thànhngười tốt Những lúc các em sa ngã, ngang bướng, sống lệch lạc, là những lúccác em cần sự quan tâm, an ủi, giáo dục và động viên của thầy cô Nếu buôngthả các em lúc này khác nào đẩy các em vào hố sâu tội lỗi mà không có lối thoát Hiên nay học sinh “cá biệt” không chỉ là những em học kém thường xuyên

vi phạm nội quy mà học sinh cá biệt còn biểu hiểu hiện ở một số ít học khá, giỏi.Đây là điều mà nhiều giáo viên cũng như phụ huynh không bao giờ ngờ được

Các em có thể tập trung thành từng nhóm cùng lớp hoặc khác lớp để chơi cùngnhau và có chung nhau các biểu hiện tiêu cực như bỏ học, đánh nhau, hút thuốc,

sử dụng điện thoại di động, gây rối trong giờ dạy của bất kỳ một giáo viên nào

đó mà các em cho rằng mình không thích,…

Khi các em có những biểu hiện vi phạm tại nhà trường, giáo viên chủnhiệm, đoàn thể và ban giám hiệu nhà trường ra sức giáo dục với nhiều hìnhthức khác nhau tùy theo mức độ vi phạm của các em, các hình thức thường được

sử dụng như: nhắc nhở, khiển trách, kĩ luật, đình chỉ học tập có thời hạn, mờiphụ huynh đến để hợp tác giáo dục,…

Khi nhà trường thông báo mời họp mặt phụ huynh cùa các đối tượng cábiệt thì gia đình thường rất ít có mặt hoăc khi đến gặp gỡ, trao đổi với nhàtrường cùng giáo viên chủ nhiệm thì phụ huynh rất ngại và “mặc cảm” và sau đó

là đánh mắng con mình khi về nhà Một số phụ huynh thì chọn cách im lặng vì

“bó tay” với đứa con của mình Họ chỉ biết nói: “trăm sự nhờ vào thầy cô”

Đối với nhiệm vụ giáo dục học sinh cá biệt thì người có tính chất quyếtđịnh nhất là giáo viên chủ nhiệm Để làm được điều đó thì người giáo viên chủnhiệm phải có hiểu biết rộng về văn hóa chung, có trí thức sâu sắc; vững vàng

về môn học phụ trách ở lớp chủ nhiệm; có khả năng sáng tạo trong công tác giáodục, dạy học; có khả năng thu thập tích lũy trí thức để ngày càng năng cao hoặc

mở rộng tầm hiểu biết của mình; có khả năng kích hoạt nhằm khơi dậy sự hứngthú và động cơ học tập, rèn luyện đạo đức của học sinh; giáo viên chủ nhiệm cần

tự trang bị cho mình nhiều kĩ năng sư phạm như: giao tiếp sư phạm trước đámđông , biểu lộ và kiềm chế tình cảm, cảm xúc khi cần thiết, ứng xử các tìnhhuống sư phạm linh hoạt, Và trước hết, giáo viên chủ nhiệm phải thực sự làmột tấm gương sáng cho học sinh noi theo

Như vậy, giáo viên chủ nhiệm là người đóng vai trò quan trọng để giáodục thành công những học sinh cá biệt trong nhà trường phổ thông Để thực hệntốt nhiệm vụ, chức trách của mình, việc học hỏi và không ngừng trau dồi bảnthân là yếu tố tiên quyết của một giáo viên chủ nhiệm

1.2 Những biểu hiện của học sinh cá biệt

1.2.1 Qua lời nói

Thường là các em ăn nói cộc lốc, thiếu Dạ - Thưa, ngôn ngữ tỏ ra vô lễvới thầy cô và người lớn Trình bày vấn đề gì thường ấp a ấp úng, hay nói dối vàtìm cách chạy tội Do học yếu nên lời nói, lời viết không rõ ràng Đối với bạn bèthường sử dụng lời nói tỏ vẻ người bề trên, ra vẻ hách dịch; lời nói có tính chất

đe doạ, bắt nạt hù doạ học sinh khác; có khi sử dụng xảo ngôn để lừa đối bạn bè

và thầy cô

1.2.2 Qua cử chỉ hành động

Học sinh cá biệt thường có những hành động thái quá, vô lễ Trước mặtthầy cô thường tỏ ra lì lợm, ngang bướng, không biết vâng lời, thậm chí tỏ vẻthách thức với thầy cô; có khi tỏ ra nghe lời nhưng giả dối Với bạn bè thường

có những hành động gây gỗ, đánh lộn nhau gây mất đoàn kết Thường hay bắtnạt học sinh khác một cách vô cớ Nghiêm trọng hơn là có những hành động

vi phạm pháp luật như trộm cắp, đánh lộn hay bỏ học chơi la cà, lân la vàocác quán,

1.2.3 Qua quan hệ với bạn bè và người khác

Học sinh cá biệt có những quan hệ bạn bè và người khác hết sức phức

tạp Đối với bạn bè tốt các em thường ngại tiếp xúc, tìm cách xa lánh, bởi sợ cácbạn tố giác và phản ánh đến nhà trường, gia đình những điều mình sai phạm.Học sinh cá biệt thường tìm cách lôi kéo những học sinh hư hỏng khác vào cuộc

để thành lập nên bè phái Các em thường quan hệ với người xấu hoặc bị nhữngngười xấu lôi kéo làm những việc phạm pháp

1.3 Phân loại học sinh cá biệt

Học sinh “cá biệt” hiện nay biểu hiện rất phức tạp về tâm lí, qua quá trìnhgiáo dục các em tôi thực hiện quan sát, trò chuyện và đã phân các đối tượng “ cábiệt” thành các nhóm nhỏ như sau:

1.3.1 Nhóm học sinh chậm tiến bộ, thường xuyên vi phạm

- Về học tập và thực hiện nội quy: Nhóm học sinh này rất lười học,thường xuyên có các vi phạm như: trốn học, bỏ tiết, mất trật tự thường xuyên,

vô lễ với thầy cô và cha mẹ

- Về phong trào: Đa số các em trong nhóm này rất thích tham gia các hoạtđộng ngoài giờ học như lao động, hoạt động ngoài giờ lên lớp…

- Về gia đình và nhóm bạn: Nhóm học sinh này thường tham gia vàonhóm bạn có hoàn cảnh giống nhau như: khả năng học tập yếu hoặc trung bình,

ít được sự động viên nhắc nhở từ phía gia đình

1.3.2 Nhóm học sinh học lực khá, giỏi

- Về học tập và thực hiện nội quy: Các em trong nhóm này đều có ý thức

tự giác trong học tập, khả năng tư duy rất cao, nhưng lại thích chứng tỏ mìnhtrước tập thể và bạn bè nên thường có các thái độ chống đối, phản đối giáo viên,cha mẹ

- Về phong trào: Các em tham gia phong trào khá tốt đặc biệt là các buổitranh luận, thảo luận

- Về gia đình và nhóm bạn: Học sinh trong nhóm này thường có nhiềumối quan hệ bạn bè, rất ít khi chịu lắng nghe ý kiến của người lớn hoặc ít được

sự quan tâm động viên nhắc nhở từ gia đình hoặc gia đình không cho học sinhlàm theo những gì mà bản thân các em thích

1.3.3 Nhóm học sinh không sống gần người thân

Học sinh trong nhóm này thường rất khó tiếp xúc và tìm hiểu các em, các

đối tượng này ít nói, ít cười thậm chí rất khó chịu khi nghe người khác nói vềcha, mẹ hoặc gia đình, nhóm này có các trường hợp như mồ côi, cha mẹ li dịphải sống với ông bà Các em rất ít tham gia các hoạt động tập thể mà thườngthu mình để sống nội tâm, hành động theo cảm tính và không có mục đích rõràng cho mỗi hành động của mình cũng như hậu quả của mỗi việc làm đó

1.4 Nguyên nhân dẫn đến học sinh cá biệt

Như đã nêu, tâm lí học sinh được tác động “đa chiều” và trong lứa tuổi này

sự biến đổi về mặt hình thái và sinh lí trong cơ thể của mỗi học sinh cũng ảnhhưởng rất lớn đến sự phát triển về tâm lí ở tất cả các em, tuy nhiên mỗi học sinh

có một cách cảm nhận về mỗi cách tác động làm cho mỗi em có những biến đổitâm lí phức tạp của riêng bản thân mình Sự cảm nhận của các em có thể là tíchcực hoặc tiêu cực đối với cùng một vấn đề

Ví dụ: khi bị cha, mẹ mắng vì học kém học sinh có thể nhận ra khuyếtđiểm của mình để cố gắng học bài hoặc có thể các em nghĩ vì không thích họcmôn đó nên không học bài, các em tiếp tục không thuộc bài và xem như đó làcách để chứng tỏ bản thân mình

Chính sự cảm nhận khác nhau đó mà chúng ta rất khó phân loại nguyênnhân dẫn đến cá biệt, với tôi khi tìm hiểu về các em học sinh, tôi nhận thấy một

số nguyên nhân như sau:

1.4.1 Từ gia đình

Chính nhịp sống ngày càng nhanh của thời đại nhiều phụ huynh phải vất

vả mưu sinh và công việc đã chiếm hết thời gian làm cho mối quan hệ gia đìnhtrở nên xa hơn, các em bắt đầu có những khoảng thời gian rỗng (không có gì đểlàm, không có ai để chia sẻ), trong khoảng thời gian rỗng đó cảm thấy “cô đơn”

từ đó, các em trở nên trầm lắng và sống như “người máy” có nghĩa là sáng đếntrường, trưa về nhà ăn cơm, học bài, xem ti vi, ngủ Chính sự “cô đơn” đó làmcho các em cần có người để chia sẻ và chọn cho mình một đối tượng hết sứcquen thuộc đó là bạn học chung lớp để chia sẻ, từ đây nhóm bạn sẽ hình thành

và bắt đầu cho những ngày “nhóm người máy thể hiện mình” bằng các buổi trốnhọc để đi chơi, uống rượu, hút thuốc, chơi game,…

Gia đình là sự lạnh nhạt, thờ ơ đối với các em Các em không biết phảilàm gì khi cha và mẹ không ai bảo mình phải làm gì, gia đình nghĩ rằng các emkhông biết làm nên không cho các em tham gia vào bất cứ công việc nào của giađình dù là nhỏ nhất, gia đình quan niệm rằng các em chỉ viêc học tập và cho các

em đủ tiền để đến trường là xong trách nhiệm Khi các em mắc phải các lỗi ở

trường hay ở nhà thì phụ huynh cho là “tội” và bắt đầu trị tội bằng cách lamắng, đánh, thậm chí sử dụng những từ ngữ thô tục với các em., chính nguyênnhân này làm cho các em cảm thấy bị xúc phạm, hoặc cảm thấy cha mẹ khôngthương mình, Chính sự cảm thấy như vậy mà các em có những thái độ nhưkhông thích nói chuyện với cha mẹ, thầy cô, vì “người lớn” chỉ la mắng , sỉ vảcác em Suy nghĩ và hành động tự tách rời gia đình này rất dễ làm cho các em bị

sa ngã bởi nhóm bạn xấu và các em trở nên “cá biệt”

Một số gia đình kinh tế khá, họ chăm lo cho các em đầy đủ tất cả những gìcác em cần, nhưng do thương con nên không thường xuyên nhắc nhở, ngại nóichuyện hoặc thảo luận với các em, thậm chí ngay từ những lỗi đầu tiên các emmắc phải phụ huynh không nhắc nhở vì “ngại” và nhiêu lần phạm lỗi sau đócũng được “hóa không” làm cho các em không còn điểm tựa, không có phươnghướng phát triển đúng đã đưa đến sự sai phạm nghiêm trọng và lúc này gia đìnhdành chấp nhận “bó tay” hoặc gọi đứa con của mình là “ không còn thuốc trị” Một số học sinh chỉ biểu hiện “cá biệt” khi gia đình có sự bất hòa giữacha và mẹ, khi tìm hiểu về hoàn cảnh gia đình thì đa số học sinh cá biệt cho biết

là cha mẹ đã li dị, sự bất hòa của gia đình làm các em mất niềm tin vào cuộcsống, các em tự xem mình là gánh nặng cho cha hoặc mẹ hoặc có các suy nghĩtiêu cực như “ta không còn gì để mất” làm cho các em có ý định “trả thù” bằngcác hành vi như quậy phá, vào trường vi phạm, đánh nhau, lôi kéo bè phái, vô lễvới thầy cô

1.4.2 Từ phía nhà trường

Mỗi giáo viên trong nhà trường được xem là một tấm gương sáng chohọc sinh noi theo, học sinh luôn để ý từng hành động, cử chỉ, lời nói của giáoviên để có nhận xét và hình thành sự “tôn sư” cho mình, biết được điều đó mỗithầy cô giáo khi đứng trước lớp đều rất thận trọng về lời nói và cử chỉ kể cảtrang phục, tuy nhiên trong quá trình đứng lớp các tình huống sư phạm có thểxảy ra bất cứ lúc nào và việc ứng xử của mỗi giáo viên trong từng trường hợp cụthể luôn khác nhau và chỉ cần một ứng xử thiếu khéo léo hoặc tế nhị thì học sinhđặc biệt là học sinh cá biệt lợi dụng để đả phá, công kích thậm chí là thù ghét.Nếu mâu thuẫn trên đã phát sinh giáo viên thường ngại không nhận khuyết điểmhoặc cố tình lấp bỏ khuyết điểm đó bằng cái gọi là “thầy” hoặc “cô” thì sự phảnứng của những học sinh này càng gay gắt và phức tạp hơn

Ngoài ra tại nhà trường học mỗi học sinh còn được tiếp nhận những tácđộng khác từ bạn bè cùng lớp và khác lớp, các em có thể thần tượng giáo viêncủa mình vì những bài giảng tốt, những ứng xử tốt,… thì các em vẫn có thể thầntượng một bạn học của mình vì những điều mà bản thân học sinh đó nghĩ là hay

và giỏi hơn mình nhưng có thể đó là thần tượng tích cực về khả năng học tập,quản lí lớp, hoạt động phong trào tốt cũng có thể thần tượng đó được mọi ngườixem là “sành điệu” hoặc “gan lì”,…

Tại nhà trường biểu hiện cá biệt được bộc lộ không chỉ ở dạng tiềm tàng

mà nó còn được bộc lộ nhanh chóng nhiều khi chớp nhoáng mà giáo viênkhông thể ngờ trước được, biểu hiện đó nhằm trả lời lại các tác động từ ngoạicảnh khách quan lên cá thể chủ quan của học sinh nhằm chống trả lại nhữngchủ thể tác động

1.4.3 Từ xã hội

Ngoài các mối quan hệ tại nhà trường gia đình thì các em đều có các mốiquan hệ rộng lớn từ xã hội Với sự bùng nổ về công nghệ thông tin và truyềnthông các em có được nhiều khái niệm mới, nhiều bài học mới về cách ứng xử,giao tiếp và bạn bè,… chính vì vậy mà không có một khuôn khổ nào để giới hạncác em tìm hiểu về thế giới, các em tự do hơn khi ở trường và ở nhà, các emcảm thấy thoải mái và vui vẻ khi được bạn bè khen rằng “chịu chơi”, “sànhđiệu”… và các mối quan hệ tình cảm bắt nguồn từ các bộ phim mà các em xemđược ở đâu đó để rồi các em muốn sống như các nhân vật trong phim Các em tựbiến mình vào một hoàn cảnh thương tâm nào đó để rồi diễn lại vai diễn đó mộtcách máy móc

Sự du nhập của nhiều nền văn hóa như ngày nay làm cho tuổi trẻ các emkhông chọn lọc các em làm theo, sống theo một cách máy móc, các em đã quên

đi “bản sắc văn hóa đậm đà” của dân tộc Việt Nam Các em có xu hướng sốngtheo các nền văn hóa mới du nhập để rồi đắm mình trong sự “sống không cómục đích” và sống một cách lạnh lùng đơn độc ngay trong ngôi nhà có đủ cha và

mẹ, rồi các em lại trách rằng không ai quan tâm đến mình, không ai thươngmình

Quá trình giao tiếp với xã hội, sự non nớt của các em đã bị lợi dụng, kíchđộng, mê hoặc nhằm phá hoại của một số đối tượng xấu và thực hiện theo cácyêu cầu của các đối tượng đó mà không biết điều đó đúng hay sai, hậu quả của

nó như thế nào

1.4.4 Từ bản thân các em

Ở độ tuổi thanh thiếu niên các em có nhiều sự biến đổi về tâm - sinh lí hếtsức phức tạp đặc biệt là sự tham gia của các hoocmon sinh dục, chính vì vậy màđôi khi các em cáu gắt với bố mẹ, thầy cô hay bạn bè mà ngay sau đó các các emcũng biết rằng mình vừa phạm lỗi sự thay đổi này cũng là nguyên nhân chonhững tình cảm đầu tiên trong lòng các em và các em xem đó là tình yêu Tìnhcảm này có thể xuất phát từ một phía hoặc có thể được sự đồng tình từ hai phíanhưng nhìn chung nó chỉ là những cái nhìn cảm mến nhau, những mẫu giấy nhỏtruyền tay hay những tin nhắn với những nội dung pha trộn giữa “con nít” và

“người lớn” nhưng nếu gia đình, nhà trường không khéo phân tích mà cươngquyết ngăn chặn sẽ làm cho các em cảm thấy bị xúc phạm, các em bắt đầu suydiễn và chống cự bằng nhiều hình thức như vô lễ, bỏ học,…

2 Cơ sở thực tiễn

Trường THPT Đông Hiếu chúng tôi nằm trên một địa bàn khá phức tạpgần đường quốc lộ 48, giao giữa hai xã: Đông Hiếu và Nghĩa Thuận của Thị xãThái Hòa, có thể nói là điểm đến của bất cứ các loại hình văn hoá, các thànhphần kinh tế, các thành phần trong xã hội dễ lôi kéo học sinh

Số lượng học sinh toàn trường khá đông, mỗi năm trên một nghìn họcsinh nên việc quản lí học sinh gặp nhiều vất vả, khó khăn Năm nào cũng có đốitượng học sinh cá biệt

Thành phần kinh tế của phụ huynh cũng đa dạng Một số phụ huynh cóđiều kiện kinh tế khá, có tâm lí chiều con không đúng cách nên các em dễ hưhỏng; có phụ huynh lo việc buôn bán không quan tâm đến việc học hành con cáinên có em lêu lổng ăn chơi; có nhiều gia đình nghèo quá khó khăn , học sinh cósức học yếu nên chán học lại bị bạn bè rủ rê lôi kéo dẫn đến bỏ học đi chơi

Các dịch vụ kinh doanh trò chơi giải trí như: Điện tử, Chát, Game, Bida mọc lên rất nhiều là những điểm thu hút học sinh hư hỏng, làm cho các em đam

mê bỏ học, thậm chí còn nẩy sinh những hành động lấy cắp vặt trong lớp,

2.1.Thực trạng chung về công tác giáo dục học sinh cá biệt ở các trường THPT hiện nay

+ Thuận lợi

Cùng với những bước chuyển mình của xã hội hiện đại, của thời kì côngnghệ 4.0, lĩnh vực giáo dục Việt Nam đã có những bước tiến dài Đặc biệt,chúng ta đã có những bước đi đúng đắn khi chú trọng việc dạy chữ song hànhvới việc dạy người Cùng với đổi mới chương trình và phương pháp giảng dạy,phương pháp kiểm tra đánh giá, ngành giáo dục đã có nhiều đổi mới về công tácchủ nhiệm

GVCN có trình độ đạt chuẩn, có tinh thần trách nhiệm cao, nhiệt tình vớihọc sinh Đội ngũ GVCN nhìn chung đã nhận thức đúng đắn vai trò của ngườithầy đối với quá trình giáo dục, hình thành thành nhân cách của học sinh Họ cókhả năng nắm bắt được mục tiêu, kiến thức giáo dục, dạy tốt lớp phụ trách, lậpđược kế hoạch chủ nhiệm lớp Ban giám hiệu các trường THPT đã quan tâm đếncông tác chủ nhiệm lớp thông qua các việc: Chỉ đạo giáo viên lập kế hoạch chủnhiệm, duyệt và góp ý cho giáo viên về kế hoạch chủ nhiệm đều đặn, giao chấtlượng giáo dục học sinh cho giáo viên, định ra các tiêu chí thi đua cho các lớp

và cho giáo viên, khen thưởng cho giáo viên đạt thành tích lao động tiên tiến,lao động suất sắc, lớp tiên tiến, lớp suất sắc, học sinh đạt thành tích trong nămhọc Đồng thời nhà trường đã luôn chú ý kết hợp với các tổ chức đoàn thể trongtrường để tổ chức cho các em tham gia các phong trào như quyên góp ủng hộ, tổchức phong trào thể thao giữa các khối vào dịp các ngày lễ, giúp học sinh nângcao ý thức đạo đức ngày càng cao

+ Khó khăn

Tuy nhiên, một số hiện tượng tiêu cực vẫn diễn ra trong ngành giáo dụcnước nhà khiến chúng ta phải trăn trở, quan tâm nhiều hơn đối với công việc: “trồng người” nhất là trong việc giáo dục đạo đức học sinh nói chung và học sinh

cá biệt nói riêng, bồi dưỡng cho các em lý tưởng, quan điểm sống đúng đắn Cónhiều nguyên nhân khách quan lẫn chủ quan từ phía gia đình và xã hội khiếncho đôi lúc uy tín người thầy bị sa sút, các giá trị truyền thống “Tôn sư trọngđạo” bị nhìn nhận một cách méo mó, bị vật chất hóa, thực dụng; có trường hợpngười thầy không giữ được tư cách đáng kính trọng trong quan hệ thầy trò Đâu

đó, còn có những hiện tượng suy thoái về đạo đức, mờ nhạt về lý tưởng, thíchchạy theo lối sống thực dụng, vô cảm, thờ ơ, Điều đó đã có tác dụng trực tiếpđến việc hình thành và phát triển nhân cách người học, đến an ninh trật tự xãhội Nhiều vụ việc về bạo lực học đường (đánh bạn, bắt bạn quỳ để dằn mặt, ),xâm hại tình dục, suy đồi đạo đức, lối sống của học sinh, diễn ra trong thờigian gần đây ngày càng nhiều đã làm cho xã hội nhức nhối, chúng ta đau lòng vàthực sự lo lắng về vấn đề giáo dục đạo đức cũng như phẩm chất và năng lực chohọc sinh

Có nhiều giải pháp đã được đề cập đến trong những sáng kiến trước đâyliên quan đến công tác công tác chủ nhiệm Tuy nhiên giải pháp để gắn liền vớiviệc giáo dục học sinh cá biệt chưa được chú trọng, vẫn còn tản mạn, cảm tính

và chưa mang tính xây dựng một cách hệ thống, toàn diện Công tác tư vấn, hỗtrợ tâm lý cho các em học sinh, bản thân nhiều GVCN còn hời hợt, còn thờ ơ.Bên cạnh đó, nhiều GVCN chưa chú trọng đổi mới cách thức chủ nhiệm mộtcách hiệu quả, thiết thực Vẫn còn tình trạng GVCN lên lớp một cách miễncưỡng, chủ yếu tiến hành công tác chủ nhiệm theo lối cũ nhàm chán: chỉ giảiquyết thủ tục hành chính và xử lí kỉ luật học sinh GVCN không truyền đượcđộng lực, hứng thú học tập, rèn luyện cho các em

Với sự đổi mới về giáo dục hiện nay, GVCN phải giáo dục học sinh phảibằng tình yêu thương của mình, không được phê bình học sinh trước lớp, trướctrường, không dùng bạo lực với học sinh, một số học sinh cá biệt dựa vào đó

mà không nghe lời GVCN, phụ huynh học sinh bênh vực con, vì thế mà GVCNgặp rất nhiều khó khăn trong việc giáo dục học sinh nói chung và học sinh cábiệt nói riêng

Đứng trước thực trạng đó, tôi thiết nghĩ cần phải có những giải pháp đểđổi mới công tác chủ nhiệm lớp nhằm góp phần thành công về giáo dục học sinh

cá biệt trong trường THPT hiện nay một cách nghiêm túc, hệ thống toàn diện vàmang tính khả thi cao

Trước những thực trạng chung của công tác giáo dục học sinh cá biệt vàthấy được tính cấp bách của nó, năm 2016-2017, chúng tôi đã điều tra 50 giáoviên của ba trường đó là THPT Tây Hiếu, THPT Thái Hòa, THPT 1/5 và 110

học sinh ở ba trường trên địa bàn thị xã Thái Hòa và huyện Nghĩa Đàn( thuộccác lớp 10C4 ở trường THPT Thái Hòa, lớp 11C3 ở trường THPT 1/5 và lớp10C5 ở trường THPT Tây Hiếu) để biết được nhận thức của giáo viên và họcsinh THPT về vai trò của công tác chủ nhiệm lớp đối với giáo dục học sinh cábiệt Chúng tôi đã tiến hành phát phiếu điều tra giáo viên và học sinh với nộidung câu hỏi như sau:

Bảng 1 Câu hỏi dành cho giáo viên

%

Câu 1: Theo thầy(cô), việc giáo dục học

sinh cá biệt thông qua công tác chủ nhiệm

có quan trọng không?

Không quan trọng 3 6

Câu 2: Thầy(cô) đã tìm được giải pháp gì

để đổi mới công tác chủ nhiệm góp phần

thành công trong việc giáo dục học sinh cá

Bảng 2: Câu hỏi dành cho học sinh

Theo em, công tác chủ nhiệm lớp có vai trò quan trọng trong việc giáo dục học sinh cá biệt không?

2.2 Thực trạng về công tác giáo dục học sinh cá biệt của GVCN tại trường THPT Đông Hiếu trong giai đoạn hiện nay

2.2.1 Một vài nét về đặc điểm tình hình của trường THPT Đông Hiếu

+ Thuận lợi:

-Trường THPT Đông Hiếu trước đây là phân hiệu 2 của trường cấp 3Nghĩa đàn và nay là cấp 3 Thái Hòa Tháng 9 năm 2001, trường được chínhthức thành lập Với sự lãnh đạo, chỉ đạo của Ban Giám Hiệu và toàn thể cán

bộ, giáo viên nhà trường thông qua các thời kì, trường đã đạt được nhữngthành tựu đáng ghi nhận Ban giám hiệu là một tập thể lãnh đạo nhất trí năngđộng, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm, kiểm tra đánh giá sâu sát,thực chất và luôn luôn chủ động điều chỉnh để kế hoạch kịp thời sát với thực

tế Đội ngũ giáo viên luôn đoàn kết, nhiệt tình, có trách nhiệm, yêu nghề, chấtlượng chuyên môn, nghiệp vụ sư phạm đáp ứng được yêu cầu đổi mới giáodục, có tinh thần chia sẻ và hợp tác với đồng nghiệp, có ý thức đổi mới phươngpháp giảng dạy và công tác chủ nhiệm lớp Học sinh chủ yếu là con em nôngthôn, chịu khó, chăm chỉ, yêu lao động, sống giản dị và cơ bản có ý chí vươnlên trong học tập và rèn luyện

Trường có khuôn viên rộng với tổng diện tích trên 1500 m2, có hệ thốngtường rào được xây kiên cố, khu hiệu bộ, các phòng học, phòng chức năng được

bố trí hợp lí, cảnh quan hài hòa, tạo môi trường xanh, sạch, đẹp và thân thiện.Hiện tại trường có 28 lớp với trên 1000 học sinh và 30 phòng học đủ tiêu chuẩn,đảm bảo cho học một ca Ngoài các phòng học văn hóa, trường có đủ các phòngthực hành thí nghiệm Vật lý, Hóa học, Sinh học - Công nghệ, sân bóng chuyền,bóng rổ, cầu lông, Năm học 2020 - 2021, trường được công nhận là trườngchuẩn quốc gia

+ Khó khăn:

Chất lượng học sinh đầu cấp còn thấp, thái độ - ý thức - động cơ họctập và rèn luyện của một bộ phận học sinh chưa cao Gia đình học sinh cơ bảnkhó khăn, thiếu thốn về điều kiện vật chất vì hoàn cảnh gia đình các em đều

là con nông thôn, gia đình hộ nghèo và cận nghèo Một số gia đình học sinh

có điều kiện nhưng nuông chiều con làm cho con hư hỏng, Một số giáo viêntrẻ có nhiệt tình nhưng thiếu kinh nghiệm trong giảng dạy và giáo dục, chủnhiệm học sinh.Vẫn còn một số giáo viên có sức ỳ lớn, ít chịu khó học hỏi,đổi mới, chưa bắt nhịp được với yêu cầu của thời đại Vẫn còn tình trạng họcsinh bỏ học, học lực yếu, nhiều học sinh chư phát huy tốt khả năng tự học, tựrèn luyện phẩm chất đạo đức, một số em còn bị bạn bè lôi kéo và sa vàonhững cám dỗ của mạng xã hội, vấnđề giáo dục học sinh cá biệt chưa thực sựquan tâm, chú ý nhiều

2.2.2 Những ưu điểm, hạn chế trong việc giáo dục học sinh cá biệt thông qua công tác chủ nhiệm ở trường THPT Đông Hiếu

2.2.2.1 Ưu điểm

Trong những năm qua, Ban giám hiệu nhà trường luôn chú trọng chỉ đạoviệc dạy chữ song hành với việc dạy người Đội ngũ GVCN lớp nhiệt tình, tâmhuyết, đã chú trọng đến việc giáo dục đạo đức, rèn luyện nhiều kĩ năng quantrọng cho học sinh Đặc biệt các thầy/ cô chủ nhiệm luôn có sự kết hợp chặt chẽvới phụ huynh, với các tổ chức đoàn thể trong nhà trường để tổ chức cho họcsinh trải nghiệm, phát triển một số phẩm chất quan trọng

2.2.2.2 Hạn chế

Phẩm chất và năng lực của học sinh cá biệt được thể hiện qua: hoạt động

cá nhân, hoạt động tập thể, mối quan hệ với các thầy cô, cách xử lý các tìnhhuống trong cuộc sống, Tuy nhiên, trong công tác chủ nhiệm lớp, GVCN chưathực sự chú trọng việc giáo dục học sinh cá biệt một cách hệ thống, đồng bộ, cụthể và thiết thực Kế hoạch chủ nhiệm còn chung chung, phương pháp chủnhiệm chưa thực sự đổi mới, cách thức tiến hành công tác chủ nhiệm (điều hành

tổ chức lớp học, họp phụ huynh, sinh hoạt giờ chủ nhiệm, cách thức kết hợp vớigiáo viên bộ môn, các tổ chuyên môn và các tổ chức trong nhà trường, ) chưathực sự chặt chẽ, hiệu quả Đôi lúc còn nặng nề tính hình thức và áp lực thànhtích, chưa chú ý đến sự khuyến khích, động viên, uốn nắn với những tiến bộ dùrất nhỏ của học sinh cá biệt trong lớp chủ nhiệm Giờ sinh hoạt chỉ một mụcđích là để chỉ trích, phê bình, nhắc nhở học sinh vi phạm Một số giáo viên chỉdựa vào sổ đầu bài, từ đó lo truy tìm lỗi học sinh vi phạm để dọa nạt các em.Đến giờ chủ nhiệm học sinh chỉ thấy lo sợ, chán ghét, thậm chí còn thấy ức chế,nặng nề

Giáo viên nhận thức chưa toàn diện, đầy đủ về công tác chủ nhiệm Khiđược phân công chủ nhiệm lớp thì công việc tìm hiểu nhân cách, tâm lý, hoàncảnh của một số học sinh ở một số giáo viên còn xem nhẹ Qua loa chiếu lệ.Công tác phối hợp với lực lượng giáo dục trong và ngoài nhà trường còn thiếuđồng bộ, không chặt chẽ Giáo viên chưa quan tâm nhiều đên việc giáo dục toàndiện cho học sinh Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp, các tiết chủ nhiệm lớp,sinh hoạt tập thể chưa được chú trọng đúng mức Một số em lười học, ý thức tổchức kỉ luật chưa cao Một số phụ huynh còn mang tư tưởng “khoán trắng” chonhà trường Họ coi việc giáo dục học sinh là trách nhiệm của nhà trường, củacác thầy cô Đa số phụ huynh không có thời gian quản lý, kiểm tra đôn đốc nhắcnhở việc học hành của con em mình Hơn nữa, việc giáo dục học sinh cá biệtthông qua công tác chủ nhiệm còn hết sức hạn chế hoặc nếu chú ý thì GVCNcòn đang thực hiện một cách cảm tính, mơ hồ, chưa có tính chiến lược, hệ thống

và bền vững

Qua khảo sát 180 học sinh, trong đó 60 học sinh khối 10, 60 học sinh khối

11, 60 học sinh khối 12 được lựa chọn ngẫu nhiên của trường THPT Đông Hiếutrong năm học 2116 - 2017:

Câu hỏi: Em có hứng thú với các hoạt động của lớp không?

Câu 1 Chưa bao giờ Thỉnh thoảng Thường xuyên

Câu 2

Câu hỏi: Lớp em có nhiều hình thức tổ chức trong giờ chủ nhiệm lớp để bản thân em được trải nghiệm

được hứng thú cho học sinh (đặc biệt đối với học sinh cá biệt) và chưa tận dụnghết thời gian, tiềm năng vốn có của cả GVCN và học sinh để tạo được hiệu quảgiáo dục cao nhất Đặc biệt là công tác tư tưởng, tâm lý học sinh để giải đáp, tưvấn những vấn đề tế nhị trong đời sống tinh thần của các em như về tình bạn,tình yêu, sức khỏe vị thành niên, chưa được quan tâm Vấn đề bạo lực họcđường, cách ứng xử văn hóa với môi trường xung quanh và trên mạng xã hội,vấn đề tự vệ, lên tiếng trước những hiện tượng xấu, hầu như chưa được đề cậpđến hoặc có đề cập đến nhưng chưa có chiều sâu và chưa có hiệu quả rõ nét.

3 Một số giải pháp giáo dục học sinh cá biệt của GVCN tại trường THPT nói chung và trường THPT Đông Hiếu hiện nay

3 1 Nguyên tắc đề xuất giải pháp

- Phải hình thành, phát triển được nhân cách của học sinh cá biệt

Phẩm chất và năng lực là hai thành phần chủ yếu cấu thành nhân cách

con người Mặt khác, nhân cách được xem là một chỉnh thể thống nhất giữa haimặt phẩm chất và năng lực (đức và tài) Trong quá trình giáo dục, dạy học pháttriển phẩm chất năng lực người học là một phương pháp dạy học ưu thế hướngngười học tiếp cận gần hơn tới sự phát triền nhân cách của mình Chính vì vậy,trong quá trình lựa chọn các giải pháp giáo dục học sinh cá biệt, chúng tôi nhậnthấy cần áp dụng các giải pháp phát huy cao nhất các yếu tố hình thành, pháttriển nhân cách của học sinh cá biệt, đảm bảo tính tự nhiên trong phát triển conngười và nâng cao năng lực tự chủ của mỗi cá nhân

- Đảm bảo quan điểm giáo dục theo phương pháp sư phạm tương tác

Trong quá trình học tập ở trường THPT, mỗi học sinh không chỉ phải tựmình chiếm lĩnh hệ thống trí thức, kĩ năng mà còn cần hội tụ đủ khả năng vươnlên thích ứng với những yêu cầu do thực tiễn xã hội và cách mạng khoa học,công nghệ đặt ra Thông tư số 13/2012/TT-BGDĐT ban hành quy định về tiêuchuẩn đánh giá trường học trung học phổ thông và trường trung học phổ thông

có nhiều cấp học, đưa ra tiêu chuẩn về hoạt động giáo dục học sinh cũng chỉ ra:Giáo dục kĩ năng giao tiếp, kĩ năng tự nhận thức, kĩ năng ứng phó, kiềm chế, kĩnăng hợp tác và kĩ năng hoạt động theo nhóm cho học sinh; Giáo dục, rèn luyện

kĩ năng sống cho học sinh thông qua giáo dục ý thức chấp hành luật giao thông,cách tự phòng, chống tai nạn giao thông, đuối nước và các tai nạn thương tíchkhác, thông qua việc thực hiện các quy định về cách ứng xử có văn hóa, đoànkết, thân ái, giúp đỡ lẫn nhau, phù hợp với tâm lý lứa tuổi học sinh

Từ quan điểm trên, chúng tôi tiến hành các biện pháp giáo dục học sinh(đặc biệt là học sinh cá biệt) trên tinh thần tôn trọng quan điểm, cá tính của từnghọc sinh Giáo dục học sinh phải linh hoạt, tạo được sự tương tác, không giáodục một chiều, máy móc, rập khuôn

- Đảm bảo tính hoạt động thực tiễn giáo dục tại trường THPT Đông Hiếu

Các giải pháp đề xuất cho việc giáo dục học sinh cá biệt phải được thựcthi trong thực tiễn hoạt động trải nghiệm tiến hành ở trường THPT Đông Hiếu.Bởi thế, các giải pháp này phải đáp ứng mục tiêu giáo dục học sinh cá biệt phùhợp với giáo dục của nhà trường cũng như giáo dục hiện nay Các giải pháp phảiphù hợp với điều kiện của nhà trường, đặc điểm tâm sinh lý của học sinh, đảmbảo tính hiện đại, thiết thực, hài hòa, phù hợp về nội dung, phương pháp chủnhệm, tạo điều kiện để học sinh phát triển một cách toàn diện cả và trí thức vàđạo đức.

3.2 Một số giải pháp giáo dục học sinh cá biệt đã được áp dụng

GVCN trở thành người trung gian trao đổi thông tin giữa Nhà trường vàgia đình, thực hiện nhiệm vụ lĩnh hội và truyền đạt những chủ trương của Nhàtrường đến gia đình đồng thời thu nhận ý kiến, nguyện vọng của gia đình để báocáo lại với lãnh đạo Nhà trường Qua đó gắn kết được trách nhiệm giữa Nhàtrường và gia đình trong việc giáo dục học sinh cá biệt Khi chủ nhiệm lớp,người GVCN cần phải nắm vững quyền hạn và trách nhiệm của mình theo Luậtgiáo dục; điều lệ trường THPT và trường THPT có nhiều cấp học Đồng thờingười GVCN cần phải xác định được vai trò, vị thế của mình trong nhiệm vụgiáo dục học sinh (đặc biệt là học sinh cá biệt) lớp mình được phân công làmchủ nhiệm lớp

Công tác chủ nhiệm là tổng thể hàng loạt những công việc liên quan đếnkhâu quản lý, tổ chức, điều hành, giám sát, kiểm tra, đưa ra kế hoạt hoạt độngcho một tập thể học sinh trong một lớp nhất định Quy trình giáo dục họcsinh( học sinh cá biệt) là một quy trình mang tính toàn diện và thống nhất từ:Lập kế hoạch đến tổ chức thực hiện; chỉ đạo; kiểm tra, đánh giá kết quả; là sựkết hợp giữa các tổ chức, cá nhân nhà trường - gia đình và xã hội Thôngthường, hoạt động của một GVCN bao gồm:

Một là, tìm hiểu, nắm vững hoàn cảnh, tính cách cụ thể của từng học sinh

lớp mình chủ nhiệm

Hai là, biết quan tâm, lắng nghe suy nghĩ của học sinh.

Ba là, phân chia tổ và phân công nhiệm vụ cho các em một cách cụ thể, hợp

lý, rõ ràng

Bốn là, xây dựng một bộ quy tắc ứng xử và nội quy của lớp một cách đầy

đủ, chi tiết, phù hợp để giáo dục tính kỉ luật và cách ứng xử văn hóa cho họcsinh

Năm là, lên kế hoạch cụ thể, hợp lý cho lớp chủ nhiệm theo cả năm học,

từng kì học, từng tháng và từng tuần

Sáu là, phối hợp với giáo viên bộ môn thường xuyên uốn nắn, giúp đỡ, giáo

dục học sinh cả về kiến thức và đạo đức, lối sống

Bảy là, tổ chức sinh hoạt lớp một cách quy củ, hiệu quả, có tính giáo dục

cao

Tám là, tổ chức họp phụ huynh theo định kỳ một cách chu đáo, có sự gắn két

tích cực giữa gia đình - nhà trường - xã hội

Chín là, điều hành, chỉ đạo, quản lý lớp ở mọi lúc, mọi nơi một cách nhanh

gọn, hiệu quả, toàn diện

Mười là, phối hợp với các tổ chức trong nhà trường(Đoàn thanh niên,

công đoàn, tổ chuyên môn) và ở địa phương để giám sát, giáo dục toàn diệncho học sinh

Như vậy, trong công tác chủ nhiệm có rất nhiều công việc và nhiều hoạtđộng quan trọng Họ giống như một người tổng chỉ huy trên mặt trận giáo dụctại lớp mình chủ nhiệm Tuy nhiên giải pháp để gắn liền với việc giáo dục họcsinh cá biệt còn chưa được chú trọng và còn tản mạn Đối với bản thân tôi, trongnăm học qua (năm học 2018 - 2019), ngoài những giải pháp liên quan đến 6 vấn

đề ở trên (tìm hiểu, nắm vững hoàn cảnh cụ thể của từng học sinh lớp mình chủnhiệm; xây dựng đội ngũ cán bộ lớp gương mẫu, nhiệt tình, có tinh thần tráchnhiệm; xây dựng một bộ quy tắc ứng xử và nội quy của lớp một cách đầy đủ, chitiết, phù hợp để giáo dục tính kỉ luật và cách ứng xử văn hóa cho học sinh; tổchức sinh hoạt lớp một cách quy cũ, hiệu quả, có tính giáo dục cao; phối hợp vớigiáo viên bộ môn thường xuyên uốn nắn, giúp đỡ, giáo dục học sinh cả về kiếnthức và đạo đức, lối sống; phối hợp với các tổ chức trong nhà trường: Đoànthanh niên, công đoàn, tổ chuyên môn và ở địa phương để giám sát, giáo dụctoàn diện cho học sinh) thì đã có sự đầu tư, tập trung thực hiện và đạt hiệu quảcao ở một số giải pháp cụ thể mang tính khả thi cao như sau:

3.2.1 Giải pháp 1: Tìm hiểu, nắm vững hoàn cảnh, tính cách cụ thể

của từng học sinh lớp chủ nhiệm

+ Mục đích:

GVCN nắm vững được hoàn cảnh, tính cách, suy nghĩ, hành động củatừng đối tượng học sinh để phân theo từng nhóm, từ đó tìm ra các giải pháp giáodục phù hợp cho từng đối tượng học sinh

+ Nội dung và hình thức thực hiện:

Nội dung: Theo dõi các hoạt động hàng ngày của học sinh thông qua bạn

bè của các em, Ban các sự lớp, Đoàn trường để hiểu rõ thêm về các em

Hình thức thực hiện: Tôi thường tâm sự, phân tích, thuyết phục các em từ

bỏ những thói hư tật xấu phấn đấu trở thành người tốt Trên cơ sở tìm hiểu kỹtừng em tôi đánh đòn tâm lí vào điểm yếu mỗi em: