Theo quan điểm cá nhân,giáo dục kỹ năng mềm cho học sinh trong nhà trường phổ thông phải xuất phát từnhu cầu giáo dục toàn diện, giúp học sinh có đủ những kiến thức văn hóa, những kỹ năn
Trang 1ĐỀ TÀI NHÀ QUẢN LÝ VỚI CÔNG TÁC GIÁO DỤC KỸ NĂNG MỀM GIÚP HỌC SINH SỐNG TÍCH CỰC VÀ ỨNG XỬ CÓ TRÁCH NHIỆM VÌ
CỘNG ĐỒNGỞ TRƯỜNG THPT QUỲNH LƯU 4
Lĩnh vực: Kỹ năng sống
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
Trang 2SỞ GD&ĐT NGHỆ AN TRƯỜNG THPT QUỲNH LƯU 4
ĐỀ TÀI NHÀ QUẢN LÝ VỚI CÔNG TÁC GIÁO DỤC KỸ NĂNG MỀM GIÚP HỌC SINH SỐNG TÍCH CỰC VÀ ỨNG XỬ CÓ TRÁCH NHIỆM VÌ
CỘNG ĐỒNGỞ TRƯỜNG THPT QUỲNH LƯU 4
Lĩnh vực: Kỹ năng sống
Người thực hiện: Nguyễn Thị Quý
Tổ bộ môn: Sử - Địa – GDCD – TDQP
Năm học: 2020-2021
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
Trang 32.1.3 Những yếu tố ảnh hưởng hoạt động giáo dục kỹ năng mềm
2.4 Nhà quản lý với các giải pháp nhằm nâng cao chất lượng
giáo dục kỹ năng mềm cho học sinh ở trường THPT 12 - 22
Trang 4PHẦN I ĐẶT VẤN ĐỀ
Một người muốn thành công ngoài xã hội nếu chỉ có kiến thức không thôi thìchưa đủ mà cần có những kỹ năng mềm cần thiết Trước nhu cầu phát triển, hộinhập của Việt Nam với thế giới kinh tế tri thức, với kỷ nguyên Internet đã khiếncho giới hạn địa lý, giới hạn dân tộc ngày càng thu hẹp Trong thời đại làng toàncầu, công dân toàn cầu thì những kỹ năng mềm (kỹ năng sống) như giao tiếp, làmviệc nhóm, kỹ năng thuyết trình, chấp nhận sự khác biệt, ứng xử đa văn hóa,…càng trở thành hành trang không thể thiếu với bất cứ một người nào, đặc biệt làgiới học sinh - nguồn tài nguyên quan trọng nhất để phát triển đất nước. Nghiêncứu của các nhà xã hội học cho thấy, người thành công chỉ có 25% là do kiến thứcchuyên môn 75% còn lại là do nắm bắt, sử dụng thành thục những kỹ năng mềm.Học sinh độ tuổi THPT là giai đoạn chuẩn bị bước ra cuộc đời nên đây là thờiđiểm quan trọng để giáo dục các em những kỹ năng mềm Đó là sự cần thiết để các
em có đủ hành trang bước vào đời và thành công trong tương lai sau này Giáo dục
kỹ năng mềm tại các trường THPT hiện nay đang được chú trọng và tạo điều kiệnthực hiện Trong đó, được tập trung ở những buổi ngoại khóa, hoạt động ngoài giờhay các tổ chức các câu lạc bộ chuyên đề giúp các em có cơ hội được tiếp cận vàtrải nghiệm thực tế trong việc rèn luyện kỹ năng mềm.Những hoạt động giáo dụcngoài giờ và trải nghiệm giúp học sinh thấy được tầm quan trọng của các kỹ năngmềm đối với lứa tuổi của mình Từ đó góp phần thúc đẩy mối quan hệ tích cựcgiữa học sinh với giáo viên, đem đến hứng thú học tập, giúp các em có khả năngứng phó tích cực trước các tình huống trong cuộc sống, xây dựng mối quan hệ tíchcực với mọi người xung quanh, sống lành mạnh, chủ động trong cuộc sống và ứng
xử có trách nhiệm vì cộng đồng
Để nâng cao hiệu quả công tác giáo dục kỹ năng mềm cho học sinh ở trườngTHPT Quỳnh Lưu 4, với tư cách là nhà quản lý, bản thân tôi nhận thấy cần xácđịnh rõ mục đích của công tác đặc biệt quan trọng này Theo quan điểm cá nhân,giáo dục kỹ năng mềm cho học sinh trong nhà trường phổ thông phải xuất phát từnhu cầu giáo dục toàn diện, giúp học sinh có đủ những kiến thức văn hóa, những
kỹ năng mềm và trải nghiệm cuộc sống để vừa tránh được những hành vi không tốt
và đặc biệt là bệnh vô cảm, tự kỷ của giới trẻ hiện nay vừa giúp đỡ được nhiềungười kém may mắn khác trong xã hội
Trong 5 năm qua với tư cách là Phó hiệu trưởng, phụ trách mảng NGLL hướng nghiệp, tuyên truyền và giáo dục đạo đức học sinh, bản thân luôn trăn trở vàtìm tòi để truyền đạt cho giáo viên phải coi trọng việc vận dụng tổ chức hình thứcdạy học linh hoạt theo hướng tích hợp Bên cạnh đó, làm tốt công tác hoạt độngNGLL, hoạt động trải nghiệm vừa gây hứng thú vừa tác động tích cực tới nhậnthức của học sinh một cách sâu sắc hơn Giúp phát triển và hoàn thiện nhân cáchcủa mỗi học sinh, từ đó sẽ giảm thiếu những hành vi lệch chuẩn và không cónhững chuyện đáng tiếc xẩy ra Từ những việc làm của bản thân, tôi mạnh dạn xây
-dựng đề tài sáng kiến kinh nghiệm với tên gọi “Nhà quản lý với công tác giáo
Trang 5dục kỹ năng mềm giúp học sinh sống tích cực và ứng xử có trách nhiệm vì cộng đồng ở trường THPT Quỳnh Lưu 4” để làm cẩm nang cho bản thân, đồng
nghiệp và học sinh nhằm nâng cao chất lượng giáo dục kỹ năng mềm cho học sinh,giảm thiểu những hành vi lệch chuẩn của các em Đáp ứng được yêu cầu nâng caogiáo dục toàn diện của trường THPT Quỳnh Lưu 4 nói riêng và của tỉnh Nghệ Annói chung, góp phần tạo ra những con người năng động có khả năng ứng phó tíchcực trước các tình huống trong cuộc sống, xây dựng mối quan hệ tích cực với mọingười xung quanh và ứng xử có trách nhiệm vì cộng đồng, xứng đáng là chủ nhântương lai của đất nước
PHẦN II NỘI DUNG
Kỹ năng mềm chủ yếu là những kỹ năng thuộc về tính cách con người, khôngmang tính chuyên môn, không thể sờ nắm, không phải là kỹ năng cá tính đặc biệt,chúng quyết định khả năng bạn có thể trở thành nhà lãnh đạo, thính giả, nhàthương thuyết hay người hòa giải xung đột Những kỹ năng “cứng” ở nghĩa tráingược thường xuất hiện trên bản lý lịch - khả năng học vấn, kinh nghiệm và sựthành thạo về chuyên môn
Phong cách sống, giao tiếp, lãnh đạo, làm việc theo nhóm, quản lý thời gian, thưgiãn, vượt qua khủng hoảng, sáng tạo và đổi mới đó là những “kỹ năng” thuộc vềtính cách, không mang tính chuyên môn nhưng lại là cực kỳ cần thiết cho conngười trong mọi trường hợp, mọi hoàn cảnh, mọi lứa tuổi Những "kỹ năng" đógiúp con người có thể học tập, làm việc, phát triển đơn lẻ hoặc cộng đồng, thậmchí sinh tồn khi gặp bất trắc
Kỹ năng mềm là tập hợp các hành vi tích cực và khả năng thích nghi cho phépmỗi cá nhân đối phó hiệu quả với các nhu cầu và thách thức của đời sống hàngngày; nói cách khác là khả năng tâm lý xã hội Đó là tập hợp các kỹ năng mà conngười tiếp thu qua giáo dục hoặc trải ngiệm trực tiếp được dùng để xử lý các vấn
đề và câu hỏi thường gặp trong cuộc sống con người Các chủ đề rất đa dạng tùythuộc vào chuẩn mực xã hội và mong đợi của cộng đồng Kỹ năng mềm có chứcnăng mang lại hạnh phúc và hỗ trợ các cá nhân trở thành người tích cực và có íchtrong cộng đồng
+ Học để biết: gồm các kỹ năng tư duy, như tư duy phê phán, tư duy sángtạo, ra quyết định, giải quyết vấn đề, nhận thức được hậu quả
Trang 6+ Học để làm: bao gồm các kỹ năng thực hiện công việc và nhiệm vụ như kỹnăng đặt mục tiêu, đảm nhận trách nhiệm….
+Học để làm người: gồm các kỹ năng như ứng phó với căng thẳng, kiểmsoát cảm xúc, tự nhận thức, tự tin…
+ Học để chung sống: gồm các kỹ năng xã hội như giao tiếp, thương lượng,
tự khẳng định, hợp tác, làm việc theo nhóm, thể hiện sự cảm thông…
Nội hàm kỹ năng mềm của UNESCO nêu ở trên rất rộng, bao hàm nhiều lĩnhvực, nhiều hoạt động của đời sống xã hội Trong phạm vi vấn đề: Rèn luyện kỹnăng mềm cho học sinh phổ thông chúng tôi chỉ trao đổi những kỹ năng sống cơbản cho học sinh một số nội dung sau:
+ Kỹ năng giao tiếp giữa các cá nhân trong nhà trường: giúp học sinh biếtthiết lập tình bạn trong sáng với nhu cầu cần có nhiều bạn bè để chia sẻ niềm vui,nỗi buồn, ước mơ khát vọng… trong thời học sinh Tình bạn rất cần thiết để giúpmỗi người trở nên tốt hơn, nhưng cũng cần có thái độ dứt khoát khước từ kiểu tìnhbạn đưa chúng ta sa vào những cám dỗ, cạm bẫy không cần thiết hoặc tiềm ẩn sựnguy hiểm
Trong tình bạn cần sự thông cảm, biết đoàn kết, yêu thương và luôn biết coihoàn cảnh của người khác như chính mình để giúp đỡ nhau, hỗ trợ nhau vượt quanhững sự cố, hoàn cảnh rắc rối đang diễn ra trong cuộc sống
Cần phải đứng vững trước những lôi kéo của bạn bè, biết bảo vệ những giátrị và niềm tin của bản thân nếu phải đương đầu với những ý nghĩ hoặc việc làmsai trái của bạn bè Phải biết dừng lại, dứt khoát không chấp nhận đối với những sailầm của bạn, biết bảo vệ quyết định của mình, đồng thời phân tích khuyên nhủ bạn
bè hành động đúng, tích cực phù hợp với chuẩn mực đạo đức của xã hội
+ Trong tình yêu: Đối với học sinh phổ thông đây, thường là tình cảm đầuđời, đó là những rung động mãnh liệt của cảm tính, ít có sự tham gia của lý trí Vìvậy cần phải giữ gìn tình yêu trong sáng, tình yêu phải trở thành động lực tiếpthêm sức mạnh trong việc học tập rèn luyện tu dưỡng để trở nên tốt hơn Biết cáchngăn chặn, từ chối tình yêu ích kỷ, những biểu hiện khi yêu thì xa lánh bạn bè, trốnhọc đi chơi, bỏ bê việc học tập, không tham gia các hoạt động tập thể… đặc biệtkiên quyết chống lại việc đi quá xa, vượt quá giới hạn cho phép, kiểu sống thử…gây hậu quả xấu và những hệ lụy khôn lường trong cuộc sống
+ Trong học tập: đứng trước những căng thẳng, áp lực của việc học tập các
em cần phải có bản lĩnh, có nghị lực, có ý chí vươn lên, tự nhận thức điểm mạnhđiểm yếu của mình để khắc phục Khi gặp các vấn đề khó khăn cần tham khảo sách
vở, trao đổi với bạn bè, hỏi thầy cô để giải quyết Trong quá trình học tập cần chủđộng nắm vững 3 cấp độ: tái hiện, thông hiểu và vận dụng Cần bố trí thời gian hợp
lý, có kế hoạch học tập và thời gian vui chơi giải trí, sinh hoạt tập thể
Trang 7+ Trong quan hệ ứng xử với thầy cô, bạn bè và những người xung quanh cầnthể hiện là người có đạo đức, có văn hóa, có lòng tin và ý thức trách nhiệm với bảnthân và tư thế của người học sinh Khi có mâu thuẫn, va chạm, bất đồng cần phảibình tĩnh, biết kiềm chế hành vi để giải quyết những xung khắc bằng thươnglượng, hòa giải tránh việc giải quyết bằng bạo lực.
+ Có kỹ năng thoát hiểm, kỹ năng ứng phó, ứng biến: khi gặp các tình huốngnguy hiểm cần phải biết thoát ra khỏi nơi nguy hiểm một cách an toàn và hiệu quả,những tình huống như: hỏa hoạn, bão lụt, tai nạn xảy ra thương tích, bị xâm hạihay bị bắt cóc … nhiều tình huống chưa phải là nguy hiểm nhưng tiềm ẩn nguy cơrủi ro cần phải biết cách ứng xử phù hợp để hạn chế thiệt hại cho bản thân
+ Kỹ năng hoạt động trải nghiệm: trong nhà trường không chỉ tiếp thu nhữngkiến thức khoa học phổ thông nền tảng mà còn phải trang bị kỹ năng sống cơ bản
để học sinh có năng lực hòa nhập vào cuộc sống xã hội Một trong những biệnpháp là tận dụng thế mạnh của các hoạt động trải nghiệm do nhà trường tổ chứcnhư: tổ chức mít tinh, tổ chức thi đấu thể thao, văn nghệ, cắm trại, đi du lịch, hộinghị học tốt và các sinh hoạt khác… Quá trình học sinh tham gia vào các hoạtđộng trải nghiệm là quá trình các em đặt mình vào một hoạt động thực tiễn giúpcác em nâng cao nhận thức, hình thành các kỹ năng, hình thành phát triển thái độ,
ý thức tập thể một cách vững chắc
- Mục đích của công tác giáo dục kỹ năng mềm cho học sinh
Nền giáo dục XHCN mang tính nhân văn cao cả, mục đích của nhà trường là giáodục học sinh toàn diện: học để làm người có đạo đức, nhân cách tốt, có văn hóa và
kỹ năng để xây dựng đất nước trong tương lai
Học sinh THPT có độ tuổi từ 16 - 18, độ tuổi vị thành niên Ở lứa tuổi này các emtiếp tục có nhiều thay đổi, khủng hoảng vì sự phát triển rõ rệt về cơ thể, thay đổitâm sinh lý, tình cảm và các mối quan hệ xã hội Một mặt, các em vẫn muốn níukéo những ký ức của tuổi thơ, muốn được nâng niu chiều chuộng cùng với suynghĩ và cách ứng xử vụng dại của thời thơ bé, mặt khác lại muốn khẳng định mình
là người lớn Vì thế bản thân các em có nhiều mâu thuẫn, nhiều suy nghĩ phức tạptrong nội tâm về các mối quan hệ xung quanh cần giải quyết Do chưa có kỹ năngsống nên các em gặp nhiều khó khăn, răc rối, đôi khi phải gánh chịu những hậuquả không như mong muốn bởi chưa tìm ra phương hướng giải quyết đúng đắn vàthông minh nhất
Về phương diện xã hội: các em bắt đầu có ý thức, nhận thức về cuộc sống, nhucầu kết bạn phát triển mạnh, các mối quan hệ mở rộng, thích tham gia các hoạtđộng xã hội, thích đi đây đi đó để mở rộng tầm nhìn, thích khẳng định mình làngười lớn
Trong lĩnh vực tình cảm: cường độ những rung động tình cảm ngày càng caonhưng chưa có sự kiểm soát chặt chẽ của lý trí dễ rơi vào tình trạng cảm tính đơn
Trang 8thuần, cảm xúc tùy hứng nhất thời xuất hiện nhiều khó kiềm chế dễ dẫn đến sailầm.
Đây là độ tuổi muốn khẳng định “Cái tôi cá nhân” nên có nhu cầu tự khẳng
định mình rất cao thể hiện ở chỗ: không muốn tham gia vào những sinh hoạt bóbuộc của gia đình, muốn có quyền riêng tư, thích tranh luận và hay bình luận nhậnxét đánh giá về người khác ngại tiếp xúc và chia sẻ với người lớn, người thânhay giấu kín những khó khăn, vấp ngã của bản thân mình
Chính vì những đặc điểm trên nên trong các mối quan hệ đa chiều với bạn bè,với người yêu, với thầy cô, với người thân và bố mẹ … đặc biệt trong môi trường
xã hội phức tạp xuất hiện nhiều tình huống khó xử, nhiều cám dỗ các em dễ rơivào lúng túng, bế tắc, thất bại, dễ chán nản, mệt mỏi bi quan mất phương hướng …dẫn đến những suy nghĩ và hành động tiêu cực trong cuộc sống bởi tâm hồn các
em nhạy cảm dễ tổn thương, dễ đổ vỡ do bất lực trong giải quyết các tình huốngxảy ra với mình
Mặt khác trong nhà trường hiện nay, tình trạng chú trọng nhiều đến việc dạychữ, nặng về quan niệm học để thi đỗ đạt, chạy theo bằng cấp, chạy theo thành tíchnên việc rèn luyện kỹ năng sống chưa được quan tâm đúng mức, còn nhiều bất cập,học sinh thiếu thực tế và trải nghiệm Chính vì vậy học sinh phổ thông hạn chế rấtnhiều trong giao tiếp ứng xử, xử lý các tình huống trong học tập trong cuộc sống
Để giúp các em vượt qua, đứng vững trước những thay đổi phức tạp và nhiều thửthách trong giai đoạn này chúng ta cần trang bị cho các em kỹ năng sống
- Tác dụng của công tác giáo dục kỹ năng mềm cho học sinh
Khi học sinh được trang bị kỹ năng sống đúng đắn, lành mạnh các em sẽ cóđời sống tinh thần vui tươi thoải mái sẽ trưởng thành, cảm nhận được mái trường làmôi trường thân thiện đáng yêu, nơi gắn bó và lưu giữ những kỷ niệm êm đẹp vềtuổi ấu thơ không bao giờ trở lại Các hình thức giáo dục trên sẽ tạo ra môi trườngtốt để các em học tập rèn luyện để trở thành công dân tốt, có ích cho xã hội, đồngthời đó cũng là cách thực hiện nguyên lý và phương châm giáo dục của Đảng
2.1.2 Cơ sở thực tiễn của việc giáo dục kỹ năng mềm cho học sinh trong trường THPT
- Trên cả nước: Việc giáo dục kỹ năng mềm cho học sinh ngày càng trở nên bứcthiết khi mà xã hội hiện đại đang tác động tới các em từ quá nhiều phía Tại saotrong những năm trở lại đây, tỷ lệ trẻ em phạm tội, trẻ em dính vào các tệ nạn xãhội và bỏ nhà, hư hỏng ngày càng nhiều?Tại sao có những phụ huynh phải thốt lên
" Bố mẹ không thể hiểu nổi con" , " con càng lớn càng hư", " Bố mẹ cũng chịu conrồi ?
Tại sao nhiều bạn học sinh không dám rời xa gia đinh, và gặp khó khăn khi hòađồng cùng tập thể? Tại sao nhiều học sinh học rất giỏi nhưng lại thất bại trong cuộcsống?Suy cho cùng, những vấn đề trên đều là do các em thiếu kỹ năng mềm mộtcách trầm trọng Bởi vậy chúng ta có thể khẳng định:
Trang 91 Thiếu kỹ năng mềm: Dễ sa vào lối sống buông thả và hư hỏng
Độ tuổi trẻ em hư hỏng dường như đang ngày càng trẻ hóa Đó là một thực trạngđáng buồn hiện nay khi mà chúng ta chứng kiến các em học sinh phổ thông đánhnhau, bắt bạn quỳ xuống chỉ vì lỗi nhỏ, đánh hội đồng quay clip Cha mẹ, thầy cô
có nhắc nhở thì các em lập tức thể hiện thái độ căng thẳng, chống đối
Ở nhiều trường phổ thông không hiếm gặp những học sinh hút thuốc, nhuộmtóc, chửi thề, nói tục Đặc biệt, quan niệm của học sinh về tình cảm nam nữ rất phitruyền thống, yêu là dâng hiến nên có những học sinh mang bầu phải bỏ học giữachừng để làm mẹ, nạo phá thai
Rõ ràng hiện nay quan niệm của một bộ phận học sinh đang rất sai lệch Dẫu biếtrằng đó chỉ là một số nhỏ, tuy nhiên điều đó cũng cho thấy học sinh bây giờ đangthiếu kỹ năng sống rất nhiều
Kỹ năng mềm không phải là một vài kỹ năng chúng ta thường nghe mà bao gồmrất nhiều các kỹ năng cần trang bị cho con trẻ Học kỹ năng mềm đã được đưa vàocác cấp học khác nhau, theo từng độ tuổi, từng cấp học Nhưng cả người học vàngười dạy vẫn còn chưa định hình được làm sao cho hiệu quả Giáo viên cũngkhông thể tăng số tiết học để giảng bài về kỹ năng mềm, mà chủ yếu chèn vào cácbài học của một số môn học xã hội
2 Thiếu kỹ năng mềm- Các em dễ ứng xử thiếu văn hóa
Học sinh ngày càng có nhiều mối quan hệ ở trường, lớp và cả bạn bè bên ngoài.Những mâu thuẫn nhỏ xảy ra trong cuộc sống hàng ngày khiến các em dễ dàng bịkích động Các em tỏ ra nghĩa khí khi giúp bạn đánh người khác, dù người đó chưatừng có hiềm khích gì với mình… Tháng nào trên các trang mạng xã hội chúng tacũng chứng kiến các em học sinh vẫn mặc đồng phục trên người mà nhảy vàođánh, đấm, tát và lăng mạ bạn của mình bằng những lời lẽ thiếu văn hóa Bố mẹ cócon độ tuổi đi học có chung tâm trạng là con càng lớn bố mẹ càng phải đối mặt vớinhiều lỗi lo Có phụ huynh còn tâm sự "định chuyển trường cho con, vì con làmlớp trưởng, bị học sinh cá biệt trong lớp dọa đánh, dọa chặn đường…" Liệu rằngchuyển trường có phải là giải pháp tốt Lại có em cãi bố mẹ, vùng vằng bỏ nhà đi,
ép bố mẹ phải cho tiền, mua thứ này thứ kia… Tất cả những hiện tượng trên đều
do các em đang thiếu kỹ năng sống một cách trầm trọng Thiếu kỹ năng làm chủbản thân, cảm xúc, kỹ năng giao tiếp, kỹ năng bảo vệ bản thân khỏi những tác hạitiêu cực, kỹ năng ứng xử…
3 Thiếu kỹ năng mềm - ảnh hưởng nghiêm trọng đến tương lai
Trẻ em được trang bị kỹ năng mềm càng sớm thì càng vững vàng và dễ hoàn thiệnbản thân Những trẻ em từ nhỏ không được trang bị các bài học thiết thực từ bé,hoặc thường xuyên nghe cha mẹ cãi vã nhau, hoặc cha mẹ không có phương phápgiáo dục tối ưu… thì thường sai lệch trong suy nghĩ và lối sống Nhiều học sinhngoan thì lại nhút nhát, tự ti, không dám nói lên quan điểm của mình hoặc ngạitham gia các hoạt động, ngại xuất hiện ở chốn đông người Ít chia sẻ với nhữngngười xung quanh kể cả người thân nên rất dễ bị trầm cảm, không có những kỹnăng cần thiết để tự bảo vệ bản thân… Đặc biệt trong môi trường xã hội hiện nay,
Trang 10có rất nhiều những hiện tượng tiêu cực tác động vào khiến nếu như không tự làmchủ được bản thân, các em dễ dàng hư hỏng và dễ bị xâm hại.
- Trên địa bàn tỉnh Nghệ An: Ở các trường đều có học sinh hoặc chưa ngoan, viphạm nội quy , vi phạm pháp luật, ứng xử kém duyên hoặc có những học sinh quánhút nhát, tự ti, tự kỷ
- Tình hình của đơn vị:Trường THPT Quỳnh Lưu 4 được thành lập từ tháng 9năm 1975, trải qua gần 45 năm phấn đấu và trưởng thành, đến nay trường có cơngơi khang trang bề thế với 3 dãy nhà học cao tầng, một khu hiệu bộ, một dãy nhà
đa chức năng; có 89 cán bộ, giáo viên vững vàng về chuyên môn nghiệp vụ, nhiệttình trong công tác Trong đó có 27 thạc sỹ và đang theo học thạc sỹ; có 30 lượtgiáo viên đạt giáo viên dạy giỏi cấp tỉnh; Có HSG cấp quốc gia và nhiều giải nhất,nhì,ba cấp tỉnh Những năm gần đây, trường được coi như một điển hình tiên tiếntrong công tác quản lý giáo dục có hiệu quả và là một địa chỉ tin cậy Đội ngũ cán
bộ giáo viên tự hào và càng nỗ lực xây dựng trường ngày càng lớn mạnh, giữ vữngdanh hiệu trường chuẩn Quốc gia
Chất lượng đào tạo ngày càng cao, năm sau cao hơn năm trước, tỷ lệ thu hút họcsinh vào trường ngày càng đông, chất lượng giáo dục đạo đức ngày càng có sựchuyển biến rõ rệt Tuy nhiên, công tác giáo dục kỹ năng mềm cho học sinh củatrường đang có nhiều vấn đề phải nghiên cứu, triển khai để thực hiện đồng bộ cácbiện pháp nhằm đưa chất lượng giáo dục kỹ năng mềm cho học sinh ngày càng cóchiều sâu hơn, giảm thiểu những học sinh cá biệt, vi phạm pháp luật, nhút nhát,trầm cảm
- Điều kiện kinh tế - xã hội tại địa phương
Quỳnh Lưu là một huyện đồng bằng ven biển ở phía đông bắc tỉnh Nghệ An códiện tích 445.1 km2, dân số 307.000 người (theo thống kê năm 2019) Huyện cóđường ranh giới với các huyện thị là 122 km, trong đó đường ranh giới đất liền 88
km và 34 km đường biển Huyện có 1 thị trấn và 32 xã Trường THPT Quỳnh Lưu
4 đứng chân trên địa bàn xã Quỳnh Châu, một vùng bán sơn địa của huyện nhà.Học sinh của trường gồm các xã Quỳnh Châu, Quỳnh Tam, Quỳnh Thắng, TânSơn, Tân Thắng, Ngọc Sơn, Diễn Lâm Người dân nơi đây chủ yếu làm nôngnghiệp, buôn bán và đi xuất khẩu lao động, đi làm ăn xa như Lào, miền Nam
- Thực trạng về kỹ năng mềm của học sinh ở trường THPT Quỳnh Lưu 4
Trong những năm gần đây chất lượng giáo dục toàn diện ở trường THPTQuỳnh Lưu 4 đã đạt được kết quả khả quan Đa số các em học sinh đều có ý thức
tu dưỡng, rèn luyện phẩm chất, nhân cách của mình và phấn đấu học tập tốt Bêncạnh đó, tỉ lệ học sinh vi phạm các chuẩn mực đạo đức dẫn đến bị xử lý kỷ luật ởcác mức độ khác nhau có dấu hiệu gia tăng Qua kiểm tra cho thấy số học sinh viphạm kỷ luật nhiều nhất là bỏ giờ, trốn học, nói tục, chửi bậy và gây gổ đánh nhau.Ngoài ra số học sinh vô lễ, thiếu tôn trọng thầy cô, đánh bài ăn tiền, trộm cắp vặt,chơi lô đề, vi phạm an toàn giao thông, gian lận trong kiểm tra thi cử cũng chiếm
Trang 11của gia đình, các em thường xuyên bỏ giờ, trốn học đi chơi bi-a, chơi Game, nghệnGame dẫn đến bắt chước theo Game bắt có trẻ em đẫn để giải cứu nhưng dẫn đếnhậu quả nghiêm trọng là để em bé tử vong.la cà hàng quán, bạo lực, học yếu, hamchơi nên bị các bạn bè xấu lôi kéo dễ dẫn đến vi phạm các chuẩn mực đạo đức,thậm chí là vi phạm pháp luật.
Điều đáng lo ngại hiện nay là tình trạng học sinh vô cảm, ứng xử phi truyềnthống; những em ngoan học giỏi thì nhút nhát, ít tham gia hoạt động bề nổi, khôngdám nêu chính kiến của mình
2.1.3 Những yếu tố ảnh hưởng hoạt động giáo dục kỹ năng mềmcho học sinh ở trường THPT Quỳnh Lưu 4
Hoạt động giảng dạy kỹ năng mềm ở trường phổ thông rất khó khăn vì không có
bộ môn kỹ năng riêng, không có giáo viên chuyên trách mà chỉ biết lồng ghép,hướng cho học sinh tiếp cận với các kỹ năng thông qua môn học chính khóa, ngoàigiờ lên lớp và các hoạt động trải nghiệm Qua đó bồi dưỡng hàng ngày cho các emcác kỹ năng mềm cần thiết như: Kỹ năng thuyết trình, kỹ năng tạo lập văn bảntiếng Việt, kỹ năng diễn thuyết bằng tiếng Anh, kỹ năng làm việc nhóm, kỹ nănggiao tiếp, kỹ năng làm đồ dùng học tập, kỹ năng làm mâm cỗ về các ngày lễ cổtruyền của dân tộc, kỹ năng lao động kiếm tiền để giúp đỡ trò nghèo…nhưng chưađồng bộ và thường xuyên Phương pháp giảng dạy các môn liên quan đến kỹ năngmềm tuy đã được các thầy, cô quan tâm đổi mới nhưng cũng chưa thực sự phongphú, tạo hứng thú cho học sinh Hầu hết các thầy, cô đã giảng dạy bằng máy chiếuprojector, sử dụng bài giảng powerpoint Việc đổi mới phương tiện giảng dạy nàynếu không khai thác đúng cách và đổi mới phương pháp giảng dạy theo đúng nghĩanhằm tăng tính tự học, chủ động của người học thì có thể ngay cả người thầy cũng
bị rơi vào “trạng thái ỳ” với thao tác chiếu bài giảng lên và ngồi hoặc đứng tại chỗđọc Khi thực hiện giáo dục kỹ năng mềm hiện nay thường gặp phải những khókhăn sau:
- Số lượng học sinh trong lớp thường khá đông từ 40 đến 42 em trong một lớp;khi thực hiện NGLL hoặc trải nghiệm thì có khi từ 500 đến 1.5000em Do vậy khókiểm soát và giáo viên không thể nắm bắt được tính cách, sở trường cũng như ưu,nhược điểm của từng em để có thể định hướng và uốn nắn kịp thời nhằm điềuchỉnh nhân cách cho các em trong khi học
- Để có được kỹ năng mềm tốt cũng đòi hỏi học sinh phải đạt được năng lựcnhất định mới có thể vận dụng những hiểu biết của mình một cách mềm dẻo, linhhoạt, nhanh nhạy vào giải quyết các tình huống công việc cũng như giao tiếp mộtcách khôn khéo và thích ứng với môi trường tốt hơn Nhưng trên thực tế khôngphải em nào cũng có năng lực, hoặc dám thể hiện năng lực để giáo viên có thể dễdàng trong việc tiếp cận và hướng các em phát triển nhanh các kỹ năng cần có
- Phần lớn học sinh không có thói quen đọc sách, cách học còn thụ động trôngchờ thầy cô giảng Thời nay, các em giành quá nhiều tâm trí và sức lực cho không
Trang 12gian mạng, cho các trò chơitrên điện thoại, máy tính…Thêm vào đó là thái độ cứngnhắc, không sẵn sàng tiếp thu để thay đổi, hiểu biết thực tế chưa nhiều nên hạn chếviệc tiếp thu và áp dụng các kỹ năng mềm ngay cả khi cần thiết.
- Phần lớn họcsinh là con của các gia đình nông dân, số học sinh con của các giađình trí thức, cán bộ được giáo dục nhân cách một các bài bản chiếm tỷ lệ rất ít.Chính vì vậy, điều kiện về kinh tế của các em hầu như là khó khăn, nên việc quantâm và thể hiện kỹ năng mềm cũng bị hạn chế rất nhiều Bởi vì, kỹ năng mềm đượchình thành lâu dài từ nhỏ, còn nếu chỉ được đào tạo qua một số môn chính khóa ởtrường học thì rất khó có thể thay đổi được nhận thức của các em Ví dụ: nhữngkhó khăn về kinh tế thường làm con người trở nên cáu bẳn và đối xử cục cằn, thôlỗ với nhau ngay cả những thành viên trong gia đình; Hoặc khi giảng dạy phối hợpliên môn để rèn kỹ năng mềm tôi thường khuyên các em nên ăn mặc gọn gàng,sạch sẽ và lịch sự, đặc biệt là không nên đi dép tông, dép lê đến lớp nhưng rấtnhiều em không thể thực hiện hoặc thực hiện rất chậm vì đó là phong cách của các
em đã hình thành từ trước mà nguyên nhân là điều kiện kinh tế không có hoặc môitrường giáo dục của gia đình không bài bản Nếu khi ra trường mà các em vẫn giữphong cách ấy thì không thể ăn điểm trong các cuộc phỏng vấn xin việc khi màphải cạnh tranh với rất nhiều học sinh của các trường khác với tư duy hơn hẳn vàphong cách của họ thanh lịch hơn,… hoặc chờ đến khi đi xin việc mới lúng túngthay đổi phong cách thì cũng rất khó có thể thích nghi kịp
- Những buổi thảo luận, thuyết trình, đi quan sát thực tế có sự hướng dẫn củagiáo viên cũng như những buổi giao lưu, nói chuyện, trao đổi kinh nghiệm với cácdiễn giả hoặc doanh nhân thành đạt ( nguyên là HS cũ của trường) và người laođộng có kinh nghiệm chưa được thường xuyên
Hoạt động học tập: Theo điều tra của bản thân thì hầu hết học sinh được hỏi về cơbản đều chưa hiểu được “kỹ năng mềm” là gì Vì vậy, học sinh đều rất kỳ vọng vàocác môn học và hoạt động trải nghiệm có hướng đến kỹ năng mềm và do đó nhữngđòi hỏi từ người dạy cũng cần trang bị nhiều cả về kiến thức chuyên môn (lý luận
và thực tế) cũng như phương pháp truyền đạt và phong cách giảng dạy Nhưng như
đã trình bày ở trên, trở ngại lớn nhất là không có môn riêng, không có giáo viênchuyên trách Tất cả là lồng ghép và kiêm nhiệm Sau khi học xong các môn học
có lồng ghép giáo dục kỹ năng mềm, hầu hết học sinh đều có những thay đổi tíchcực hơn về thái độ, quan điểm sống, học tập và phong cách giao tiếp Song, nhìnchung cũng chỉ một số ít học sinh có thể đáp ứng được yêu cầu của thực tế, các họcsinh còn lại chỉ đáp ứng ở mức độ thấp hoặc không đáp ứng nổi
Việc tiếp thu kiến thức của những môn học có lồng ghép kỹ năng mềm không hềkhó và thậm chí là dễ so với các môn chuyên khối của các em Nhưng để ứng dụngnhững kiến thức đã được học vào thực tế, giải quyết các tình huống và công việcmột cách tự tin, linh hoạt, khôn khéo… và nghệ thuật lại không hề dễ Để có thểvận dụng tốt các kỹ năng mềm đã được trang bị đòi hỏi học sinh phải biết “mềmhóa kiến thức” với một “tư duy động”, để vận dụng một cách mềm dẻo, linh hoạt,
Trang 13khôn khéo và tế nhị vào trong từng hoàn cảnh nhất định với từng đối tượng cụ thể,
có khả năng làm việc độc lập nhưng vẫn thể hiện tinh thần làm việc và hợp tác vớinhóm cao
Khi được hỏi về lý do các môn học và hoạt động trải nghiệm hướng đến vunđắp kỹ năng mềm làm cho học sinh cảm thấy hứng thú học thì hầu hết đều cóchung một câu trả lời là do không khí vui nhộn, có nhiều kiến thức và tình huốngthực tế bổ ích và được làm việc với nhóm, được thể hiện năng lực bản thân vàđược tương trợ người khác
Tuy nhiên trong quá trình học tập, học sinh vẫn bị chi phối bởi một tâm lý e ngại
và thái độ đề phòng lẫn nhau đang cản trở các em tự tin trong giao tiếp, học tậpcũng như trong quá trình khẳng định bản thân Hơn nữa, học sinh chưa biết cáchthể hiện ra ngoài kỹ năng mềm để có thể sẵn sàng giao tiếp, hợp tác và chia sẻ vớinhau Trong suy nghĩ, các em vẫn còn tâm lý e ngại, thậm chí là sợ, sợ sự dò xét,
sợ người khác không sẵn lòng giao tiếp, sợ người khác phê bình, chê cười khi đặtcâu hỏi hay phát biểu không đúng,… Trong một lớp chỉ có một vài học sinh biếtcách thể hiện mình trước đám đông, số còn lại thì chưa tự tin hoặc tự tin thái quá
Vì vậy, người giáo viên khi giảng dạy các môn học kỹ năng mềm cần phải cóphương pháp giảng dạy phù hợp, động viên, khích lệ để học sinh có thể ứng xử tựtin hơn với thực tế
Về cơ sở vật chất: Thực trạng quản lý việc mua sắm, sử dụng cơ sở vật chất,trang thiết bị, phương tiện giảng dạy phục vụ hoạt động giáo dục kỹ năng mềm chohọc sinh trong lớp học và các phương tiện phục vụ hoạt động trải nghiệm cònnhiều hạn chế Mặc dù không phải là các yếu tố mang tính quyết định đến hiệu quảcủa việc giáo dục kỹ năng mềm nhưng cũng là một yếu tố có ảnh hưởng không hềnhỏ
2.2 Số liệu điều tra khảo sát:
2.2.1: Số liệu điều tra ý kiến học sinh về sự cần thiết của giáo dục kỹ năng mềm
Tiêu chí điều tra HS khối 10
( %)
HS khối 11 ( %)
HS khối 12 ( %)
Không cần có hiểu biết về kỹ
Thích học liên môn Văn Sử Địa
có nội dung giáo dục kỹ năng
mềm
Đưa các hoạt độnggiáo dục kỹ 55,7 69,3 93,2
Trang 14năng mềm nhiều hơn vào nhà
trường
Thích hoạt động NGLL và trải
2.2.2 Số liệu học sinh tham gia các hoạt động trải nghiệm
Tiêu chí điều tra HS khối 10
( %)
HS khối 11 ( %)
HS khối 12 ( %)
Trải nghiệm đi catwalk, thi ứng
Trải nghiệm làm mâm cỗ ngày
2.3 Phân tích đánh giá:
* Ưu điểm:
+ Ban giám hiệu nhà trường có kế hoạch chỉ đạo, triển khai thực hiện công tácgiáo dục kỹ năng mềm rất bài bản, khoa học phù hợp tình hình thực tế của nhàtrường và địa phương
+ Ban giám hiệu thường xuyên đặt vấn đề, trao đổi với lãnh đạo các xã trên địabàn tuyển sinh của trường tìm kiếm những địa chỉ đỏ để nhà trường có kế hoạchhướng dẫn học sinh làm công tác thiện nguyện hoặc lao động sản xuất giúp nhândân Được chính quyên tạo điều kiện, ủng hộ và được nhân dân cảm kích, khenngợi
+ Đội ngũ cán bộ giáo viên làm công tác giáo dục kỹ năng mềm đều nhiệt tình,trách nhiệm
+ Đa số học sinh hợp tác, biết lắng nghe, tiếp thu và đối thoại thẳng thắn vềcông tác giáo dục kỹ năng
*Hạn chế:
+ Trang thiết bị, tài liệu, phương tiện phục vụ công tác giáo dục kỹ năng mềmcòn thiếu
Trang 15+ Việc tổ chức giáo dục kỹ năng bằng các các hoạt động trải nghiệm, ngoại khóacòn nhiều khó khăn, chưa thường xuyên vì còn phụ thuộc vào thời gian biểu củachuyên môn chính khóa.
+ Công tác sơ kết, tổng kết đánh giá hoạt động phối hợp giáo dục kỹ năng mềmcho học sinh không được duy trì thường xuyên
+ Ngân sách giành cho giành cho công tác giáo dục kỹ năng mềm còn khó khăn,chưa bố trí kinh phí giáo dục kỹ năng trong trường học thành khỏan riêng để chủđộng hoạt động
+ Đội ngũ làm công tác tuyên truyền, hướng dẫn các hoạt động trải nghiệm chưađược tập huấn trang bị những kiến thức và kỹ năng cần thiết để làm công tác giáodục kỹ năng mềm
+ Nhận thức về công tác giáo dục kỹ năng mềm của một số cán bộ giáo viên,học sinh chưa đúng mức, chưa đầu tư nhân lực, tài lực, thời gian thỏa đáng chocông tác này
+ Sự phối hợp giữa các ngành các cấp, các tổ chức đoàn thể trong công tác giáodục kỹ năng mềm trong trường học còn mang tính thời vụ, chưa đi vào nề nếpthường xuyên
2.4 Nhà quản lý với các giải pháp nhằm nâng cao chất lượng giáo kỹ năng mềm cho học sinh ở trường THPT Quỳnh Lưu 4
2.4.1 Tăng cường sự lãnh đạo của chi bộ Đảng trong trường học
Trong trường học, chi bộ Đảng lãnh đạo toàn diện các hoạt động của nhà trường,
là hạt nhân là nền tảng của sự đoàn kết, chính vì thế phải xây dựng chi bộ luôntrong sạch vững mạnh, sự chỉ đạo phải chặt chẽ, luôn thực hiện theo phương châm
“Đảng lãnh đạo, nhà nước quản lý,nhân dân làm chủ”
Thường xuyên cập nhật thông tin, quán triệt các quan điểm, đường lối nghịquyết của Đảng và các cấp chính quyền, đề ra các kế hoạch cụ thể tổ chức thựchiện để công tác giáo dục chính trị tư tưởng, đạo đức học sinh đạt hiệu quả cao Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng, chỉ đạo của chính quyền đối với công tácgiáo dục pháp luật
Để tăng cường sự lãnh đạo của Đảng cần quán triệt Chỉ thị số 32/CT-TW củaBan bí thư về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng trong công tác giáo dục kỹ năngmềm Qua đó, tạo sự chuyển biến trong nhận thức và hành động của cán bộ giáoviên và học sinh
Phân công nhiệm vụ cho Đảng viên trong chi bộ nhằm tăng cường kiểm tra,đánh giá đạo đức của học sinh thông qua các đợt phát động phong trào chào mừngcác ngày lễ lớn, có sơ kết, tổng kết, khen thưởng và phê bình uốn nắn kịp thời
Trang 162.4.2 Tăng cường vai trò, trách nhiệm của cán bộ quản lý trong công tác giáo kỹ năng mềm cho học sinh
Cán bộ quản lý là người đứng mũi chịu sào trong mọi hoạt động của nhà trường
vì vậy phải cần nắm vững cơ sở khoa học để xây dựng kế hoạch và tổ chức thựchiện kế hoạch giáo dục đạo đức cụ thể, phù hợp sát đúng với từng thời điểm, từngđối tượng
Phải thường xuyên thực hiện tốt công tác kiểm tra, đánh giá theo dõi quá trìnhthực hiện kế hoạch, để có sự điều chỉnh, xử lý kịp thời các trường hợp có thể xảy
ra, hoặc mới xảy ra, tránh hậu quả đáng tiếc
Người cán bộ quản lý phải nắm vững Nghị quyết, Chỉ thị của Đảng về công tácgiáo dục, Điều lệ trường trung học, các văn bản hướng dẫn của Sở Giáo dục &Đào tạo Nghệ An
Theo từng năm học phải xây dựng kế hoạch, phương án, tổ chức thực hiện, kiểmtra và đánh giá mục tiêu và nhiệm vụ năm học
Người cán bộ quản lý phải đi đầu, gương mẫu trong mọi hoạt động giáo dục:như tác phong, thời gian làm việc, biết kết hợp lý và tình trong mọi tình huống vàluôn luôn bình tĩnh
Hiệu quả quản lý càng cao khi người quản lý hiểu về những khó khăn khát vọng,năng lực sở trường của mọi cá nhân, từ đó tạo điều kiện có thể để động viênkhuyến khích họ vượt qua các trở ngại để phát huy, cống hiến hết mình cho sựnghiệp chung của nhà trường
Thường xuyên chủ động liên hệ, làm việc với chính quyền địa phương và các tổchức xã hội, các nhà hảo tâm ở các địa phương có học sinh theo học tại trường để
có sự kết hợp chặt chẽ và tạo được các hỗ trợ về kinh phí cho các hoạt động củanhà trường, tạo được sức mạnh trong việc giáo dục kỹ năng mềmcho học sinh.Chỉ đạo, giám sát, hỗ trợ các hoạt động của tổ chức đoàn thanh niên, đặc biệt làcác câu lạc bộ để thu hút học sinh học tập, rèn luyện, có lý tưởng qua những việclàm thiết thực, hữu ích Học sinh thấy được giá trị của những việc mình làm, thấyvui vì mình đóng góp được cho cộng đồng thì sẽ cản được bước chân của các emđến quán Game và những nơi vô bổ khác một cách rất tự nhiên
Cùng với công đoàn nhà trường xây dựng kế hoạch hoạt động, trong đó đưaphong trào thi đua thực hiện chức năng xây dựng “Dân chủ - Kỷ cương - Tìnhthương - Trách nhiệm” có nội dung và tổ chức cụ thể như: Ngày 20/11 hưởng ứngphong trào thi đua “Tôn sư trọng đạo”; 27/7 với tinh thần “Uống nước nhớ nguồn”
tổ chức thăm hỏi, tặng quà tri ân những thân nhân gia đình Liệt sĩ, thương binh vàngười có công với cách mạng; 26/3 thi đua lập thành tích chào mừng tháng thanhniên; …
Trang 17Cùng giáo viên chủ nhiệm để nắm bắt tâm tư, nguyện vọng, hoàn cảnh của họcsinh, nhất là những em có hoàn cảnh khó khăn; học sinh cá biệt Từ đó đề ra cácbiện pháp phù hợp để giáo dục kịp thời Cụ thể người cán bộ quản lý phải luônluôn có sự thông tin hai chiều với giáo viên, học sinh, phụ huynh học sinh, địaphương để kết hợp với đội ngũ giáo viên chủ nhiệm, các tổ chức trong và ngoàinhà trường, tìm hiểu thật kỹ hoàn cảnh của học sinh để có sự động viên kịp thời vềvật và tinh thần đối với học sinh có hoàn cảnh khó khăn, đặc biệt, có sự ngăn chặn
và biện pháp kịp thời đối với học sinh chưa ngoan
Tăng cường các nguồn kinh phí của nhà nước, cũng như sự hỗ trợ đóng góp củađịa phương, nhà hảo tâm, tu bổ cơ sở vật chất nhà trường, điều kiện học tập củahọc sinh Tạo môi trường xanh, sạch, đẹp thực hiện “Trường ra trường, lớp ra lớp,thầy ra thầy, trò ra trò” để học sinh có tình cảm yêu trường, yêu lớp, tạo mối quan
hệ tốt giữa thầy cô giáo và học sinh, giữa học sinh với nhau
Tạo cảm giác mới ở trường cũng như ở nhà, mỗi ngày đến trường là một ngàyvui, từ đó hình thành trong các em một niềm tin vào nhà trường, vào thầy cô giáo,một ý thức tập thể có những hành động thiết thực bảo vệ và tạo cảnh quan nhàtrường
2.4.3 Giáo dục kỹ năng mềm thông qua các hoạt động trải nghiệm ở trường, lớp và cộng đồng
Những bài học về kỹ năng mềm có thể được lồng ghép trong các tiết chào cờ,sinh hoạt lớp, sinh hoạt tập thể của trường bằng những cách thức hoạt động cụ thểnhư: Tạo hoạt cảnh, hỏi – đáp, trò chơi, thuyết trình, hóa trang, những điều emmuốn nói, đóng vai theo tình huống bằng hình thức sân khấu hóa, sinh hoạt các câulạc bộ, làm công tác thiện nguyện, lao động sản xuất, vệ sinh, chăm sóc bồn hoacây cảnh giúp các hoạt động trở nên sôi nổi, thú vị, thu hút đông đảo các emtham gia Nhờ đó, học sinh tiếp thu nhanh chóng các kiến thức được truyền đạt và
tự bồi đắp những kỹ năng cần thiết cho bản thân
Tạo điều kiện tốt nhất cho học sinh tham gia các hoạt động bề nổi, nghiên cứukhoa học kỹ thuật sáng tạo và trải nghiệm như:
– Sinh hoạt văn hóa nghệ thuật: Hoạt động văn hóa nghệ thuật bao gồm nhiềuthể loại khác nhau như: Hát, múa, thơ ca, kịch ngắn, kịch câm, thi kể chuyện,thidiễn xuất, thuyết trình nhằm góp phần hình thành cho các em sự mạnh dạn, tự tintrước đám đông, rèn luyện kỹ năng thể hiện bản thân
– Hoạt động vui chơi giải trí lành mạnh, hội trại, thể dục thể thao: Hoạt độngnày sẽ góp phần giúp các em rèn luyện kỹ năng làm việc, hoạt động tập thể Qua
đó, các em được thể hiện bản thân, rèn luyện khả năng ứng phó nhiều tình huống,
tự tin hơn trong giao tiếp đặc biệt là rèn luyện kỹ năng hoạt động nhóm, kỹ nănghợp tác, tư duy tích cực và sáng tạo
– Hoạt động xã hội, lao động công ích: Thường xuyên liên hệ với chính quyềnđịa phương để có kế hoạch nhận công trình cho học sinh được trải nghiệm như:nạo vét kênh mương, làm thủy lợi nội đồng giúp bà con nông dân; chăm sóc nghĩa
Trang 18trang liệt sĩ; phụng dưỡng Mẹ Việt Nam anh hùng; Tìm kiếm các địa chỉ đỏ để làmcông tác từ thiện Thông qua các hoạt động này, học sinh sẽ hiểu thêm về giá trịlao động, biết vận dụng kiến thức vào đời sống Các em có thể thích nghi với cuộcsống xung quanh ở nhiều hoàn cảnh khác nhau Các em được hòa mình vào đờisống xã hội, có tinh thần tập thể, sống có trách nhiệm với cộng đồng, biết sẻ chia
và cảm thông
– Tham gia tiếp cận khoa học – kỹ thuật: Những hoạt động như tìm hiểu cácdanh nhân, các nhà khoa học, tham gia thi hỏi đáp về các kiến thức về khoa học, kỹthuật sẽ rèn luyện cho học sinh kỹ năng nghiên cứu khoa học và tự khẳng địnhmình Hằng năm, có kế hoạch chỉ đạo cụ thể, chi tiết cho CLB KHKT và tổ chứcthi KHKT cấp trường rất bài bản Công tác tuyên truyền, khuyến khích, khenthưởngcho học sinh đam mê KHKT được chú trọng Do vậy, cuộc thi KHKT cấptrường thu hút hàng trăm học sinh tham gia với hàng trăm đề tài, trong đó có nhiều
đề tài chất lượng Đó là nguồn đề tài ổn định cho cuộc thi KHKT cấp tỉnh Các emđược nuôi dưỡng ý tưởng, được tự mình thực hiện ý tưởng nên rất hào hứng, phấnkhởi và dám dấn thân Qua đó, các em có thêm nhiều kiến thức về khoa học, kỹthuật cũng như xã hội Những hoạt động ngoài giờ tạo điều kiện cho học sinh trảinghiệm, tương tác thực tế với nhiều đối tượng, trải nghiệm qua nhiều hoàn cảnh,rèn luyện các kỹ năng mềm cần thiết cho cuộc sống cho các em
2.4.4 Chất lượng đội ngũ làm công tác giáo dục Kỹ năng mềm
- Củng cố mở rộng lực lượng tham gia giáo dục kỹ năng mềm Ngoài giáo viêndạy môn Văn, Sử, giáo dục công dân cần phối hợp bồi dưỡng những giáo viênthuộc các môn khác có năng khiếu diễn đạt ngôn ngữ trước đám đông, am tường
về kiến thức kỹ năng mềm và dày dạn kinh nghiệm cuộc sống để giúp họ trở thànhbáo cáo viên, tuyên truyền viên giáo dục kỹ năng mềm để làm tốt công tác giáodục kỹ năng và truyền cảm hứng cho học sinh
2.4.5.Giáo dục kỹ năng mềm thông qua sổ tay tuyên truyền
Đặt mua những cuốn sổ tay giáo dục kỹ năng mềm trên thị trường để làm tài liệu
và giới thiệu cho các em tìm mua, tìm đọc Nội dung của sổ tay rất hữu ích với họcsinh, tuyên truyền bao gồm các kiến thức về kỹ năng sống, kỹ năng mềm cần rènluyện, cách thức rèn luyện Cuốn sổ tay nhỏ dễ mang theo bên mình, nội dung dễđọc, dễ tiếp thu sẽ có tác dụng rất tốt trong việc kết hợp giáo dục kỹ năng mềm chohọc sinh THPT
2.4.6 Nâng cao vai trò trách nhiệm của đội ngũ giáo viên trong việc giáo dục kỹ năng mềm cho học sinh
Để làm tốt công tác giáo dục kỹ năng mềm cho học sinh thì người giáo viên phảibiết được những kỹ năng nào là rất cần thiết cho học sinh THPT để hướng các emlàm quen, trau dồi và sử dụng thuần thục trong cuộc sống.Các kỹ năng rất cần thiết
đó là:
Kĩ năng tự nhận thức
Trang 19Kĩ năng tự nhận thức là khả năng con người hiểu về chính bản thân mình, như
cơ thể, tư tưởng, các mối quan hệ xã hội của bản thân; biết nhìn nhận, đánh giáđúng về tiềm năng, tình cảm, sở thích, thói quen, điểm mạnh, điểm yếu,…của bảnthân mình; quan tâm và luôn ý thức được mình đang làm gì, kể cả nhận ra lúc bảnthân đang cảm thấy căng thẳng Tự nhận thức là một kỹ năng mềm rất cơ bản củacon người, là nền tảng để con người giao tiếp, ứng xử phù hợp và hiệu quả vớingười khác cũng như để có thể cảm thông được với người khác Ngoài ra, có hiểuđúng về mình, con người mới có thể cớ những quyết định, những sự lựa chọn đúngđắn, phù hợp với khả năng của bản thân với điều kiện thực tế và yêu cầu xã hội.Ngược lại, đánh giá không đúng về bản thân có thể dẫn con người đến những hạnchế, sai lầm, thất bại trong cuộc sống và trong giao tiếp với người khác Để tự nhậnthức đúng về bản thân cần phải được trải nghiệm qua thực tế, đặc biệt là giao tiếpvới người khác
Kĩ năng xác định giá trị
Giá trị là những gì con người cho là quan trọng, là có ý nghĩa đối với bản thânmình, có tác dụng định hướng cho suy nghĩ, hành động và lối sống của bản thântrong cuộc sống Giá trị có thể là những chuẩn mực đạo đức, những chính kiến,thái độ, và thậm chí là thành kiến đối với một điều gì đó… Giá trị có thể là giá trịvật chất hoặc giá trị tinh thần, có thể thuộc các lĩnh vực văn hóa, nghệ thuật, đạođức, kinh tế,… Mỗi người đều có một hệ thống giá trị riêng Kĩ năng xác định giátrịlà khả năng con người hiểu rõ được những giá trị của bản thân mình Kĩ năngxác định giá trị có ảnh hưởng lớn đến quá trình ra quyết định của mỗi người Kĩnăng này còn giúp người khác biết tôn trọng người khác, biết chấp nhận rằngngười khác có những giá trị và niềm tin khác
Kĩ năng kiểm soát cảm xúc
Kiểm soát cảm xúc là khả năng con người nhận thức rõ cảm xúc Kiểm soát cảmxúc là khả năng con người nhận thức rõ cảm xúc của mình trong một tình huốngnào đó và hiểu được ảnh hưởng của cảm xúc đối với bản thân và đối với ngườikhác thế nào, đồng thời biết cách điều chỉnh và thể hiện cảm xúc một các phù hợp.Một người biết kiểm soát cảm xúc thì sẽ góp phần giảm căng thẳng giúp giao tiếp
và thương lượng hiệu quả hơn, giải quyết mâu thuẫn một cách hài hòa và mangtính xây dựng hơn, giúp ra quyết định và giải quyết vấn đề tốt hơn Kĩ năng quản
lý cảm xúc cần sự kết hợp với kĩ năng tự nhận thức, kĩ năng ứng xử với ngườikhác và kĩ năng ứng phó với căng thẳng, đồng thời góp phần củng cố các kĩ năngnày
Kĩ năng ứng phó với căng thẳng
Kĩ năng ứng phó với căng thẳng là khả năng con người bình tĩnh, sẵn sàng đónnhận những tình huống căng thẳng như là một phần tất yếu của cuộc sống, là khảnăng nhận biết sự căng thẳng, hiểu được nguyên nhân, hậu quả của căng thẳng,cũng như biết cách suy nghĩ và ứng phó một cách tích cực khi bị căng thẳng
Trang 20Chúng ta cũng có thể hạn chế những tình huống căng thẳng bằng cách sống và làmviệc điều dộ, có kế hoạch, thường xuyên luyện tập thể dục thể thao, sống vui vẻ,chan hòa, tránh gây mâu thuẫn không cần thiết với mọi người xunh quanh, khôngđặt ra cho mình những mục tiêu quá cao so với điều kiện và khả năng của bản thân,
…
Kĩ năng tìm kiếm sự hỗ trợ
Kĩ năng tìm kiếm sự hỗ trợ, giúp đỡ giúp chúng ta có thể nhận được những lờikhuyên, sự can thiệp cần thiết để tháo gỡ, giải quyết những vấn đề khó khăn, giảmbớt được căng thẳng tâm lý do bị dồn nén cảm xúc Biết tìm kiếm sự giúp đỡ kịpthời sẽ giúp cá nhân không cảm thấy đơn độc, bi quan, và trong nhiều trường hợp,giúp chúng ta có cái nhìn mới và hướng đi mới Kĩ năng tìm kiếm sự hỗ trợ, giúp
đỡ rất cần thiết để giải quyết vấn đề, giải quyết mâu thuẫn và ứng phó với căngthẳng Đồng thời để phát huy hiệu quả của kĩ năng này, cần kĩ năng lắng nghe, khảnăng phân tích thấu đáo ý kiến tư vấn, kĩ năng ra quyết định lựa chọn cách giảiquyết tối ưu sau khi được tư vấn
Kĩ năng thể hiện sự tự tin
Tự tin là có niềm tin vào bản thân; tự hài lòng với bản thân; tin rằng mình có thểtrở thành một người có ích và tích cực, có niềm tin về tương lai, cảm thấy có nghịlực để hoàn thành các nhiệm vụ Kĩ năng thể hiện sự tự tin giúp cá nhân giao tiếphiệu quả hơn, mạnh dạn bày tỏ suy nghĩ và ý kiến của mình, quyết đoán trong việc
ra quyết định và giải quyết vấn đề, thể hiện sự kiên định, đồng thời cũng giúpngười đó có suy nghĩ tích cực và lạc quan trong cuộc sống Kĩ năng thể hiện sự tựtin là yếu tố cần thiết trong giao tiếp, thương lượng, ra quyết định, đảm nhận tráchnhiệm
Kĩ năng lắng nghe tích cực
Lắng nghe tích cực là một phần quan trọng của kĩ năng giao tiếp Người có kĩnăng lắng nghe tích cực biết thể hiện sự tập trung chú ý và thể hiện sự quan tâmlắng nghe ý kiến hoặc phần trình bày của người khác (bằng các cử chỉ, điệu bộ,ánh mắt, nét mặt, nụ cười), biết cho ý kiến phản hồi mà không vội đánh giá, đồngthời có đối đáp hợp lí trong quá trình giao tiếp
Kĩ năng tư duy phê phán
Kĩ năng tư duy phê phán rất cần thiết để con người có thể đưa ra được nhữngquyết định, những tình huống phù hợp Nhất là trong xã hội hiện đại ngày nay, khi
mà con người luôn phải đối mặt với nhiều vấn đề gay cấn của cuộc sống, luôn phải
xử lý nhiều nguồn thông tin đa dạng, phức tạp…thì kĩ năng tư duy phê phán càngtrở lên quan trọng đối với mỗi cá nhân Kĩ năng tư duy phê phán phụ thuộc vào hệthốn giá trị cá nhân Một người có được kĩ năng tư duy phê phán tốt khi biết phốihợp nhịp nhàng với kĩ năng tự nhận thức và kĩ năng xác định giá trị
Trang 21Kỹ năng mềm: Nếu kỹ năng cứng là các môn học chính khóa thì kỹ năng mềm tập
trung vào sự phát triển tư duy, kỹ năng quản lý, làm chủ bản thân và tăng cường hiệuquả học tập, làm việc cá nhân lẫn phối hợp đội nhóm.
Những kỹ năng này còn giúp các em phát triển trí tuệ cảm xúc (EmotionalIntelligence), một yếu tố góp phần quan trọng vào thành công lâu dài của mỗi người
ở mọi ngành nghề
Việc triển khai cách học các kỹ năng mềm này thực ra đã được tập huấn rộng rãihơn 10 năm qua ở một số học viện tư tại Việt Nam nhằm rèn luyện các kỹ năngthuyết trình và lãnh đạo hiệu quả cho các bạn trẻ Vì vậy hoàn toàn có thể tập huấncho giáo viên để đưa vào các trường phổ thông.
Các kỹ năng này được chú trọng và bồi dưỡng từ sớm cho học sinh tại Mỹ và cácnước phát triển để dần dần hình thành một phong thái tự tin và làm việc đội nhómchuyên nghiệp hiệu quả.
Đồng thời kỹ năng mềm sẽ giúp các em tìm ra thế mạnh và đam mê của mình đểđịnh hướng nghề nghiệp sau này với động lực rõ ràng và chiến lược cụ thể, chứkhông còn mơ hồ khi học xong không biết mình nên theo đuổi cái gì hay mục tiêucủa cuộc đời mình là gì
Kỹ năng sáng tạo: Đây là nền tảng cho các phát minh, sáng chế ở mọi lĩnh vực và
đặc biệt được chú trọng nhiều ở các nước phát triển Trẻ em nào khi bé cũng thường
có nhiều ý tưởng độc đáo và sáng tạo hơn người lớn.Nhưng nếu không được dưỡngnuôi và rèn luyện trong quá trình giáo dục phổ thông thì sự sáng tạo này sẽ ngày càngthui chột
Bên cạnh đó, việc bồi dưỡng kỹ năng sáng tạo sẽ giúp tăng hứng thú học tập củahọc sinh với các môn STEM (khoa học - công nghệ - kỹ thuật - toán học), đồng thờigắn kết lý thuyết khoa học với các vấn đề thực tiễn, giúp học sinh tăng tính trảinghiệm và thực hành một cách sáng tạo
2.4.7 Phát huy vai trò, trách nhiệm của giáo viên chủ nhiệm
Giáo viên chủ nhiệm là người trực tiếp quản lý học sinh, gần gũi, gắn bó hiểuđược tâm tư nguyện vọng, hoàn cảnh của các em, là người các em cảm thấy nhưruột thịt của mình, muốn thổ lộ giải bày Vì thế người cán bộ quản lý khi phâncông giáo viên chủ nhiệm: Phải chọn những giáo viên vững vàng về lập trườngchính trị tư tưởng, có phẩm chất, có kinh nghiệm, yêu nghề thương yêu học sinh,hết lòng vì sự nghiệp giáo dục Đặc biệt là những lớp yếu cần phải có giáo viênchủ nhiệm có kinh nghiệm hơn
Thường xuyên bồi dưỡng đội ngũ giáo viên chủ nhiệm để họ nắm được nhiệm
vụ, quyền hạn, trách nhiệm của mình
Tổ chức họp giao ban giữa Ban giám hiệu - Đoàn trường - giáo viên chủ nhiệmmỗi tháng một lần để tổng kết công tác trong tháng và kế hoạch tháng tiếp theo,
Trang 22đồng thời qua đó các giáo viên chủ nhiệm trao đổi và học tập lẫn nhau Giáo viênchủ nhiệm kết hợp chặt chẽ với giáo viên bộ môn, với Ban chấp hành Đoàn trường,
để uốn nắn và xử lý kịp thời, nghiêm minh với những học sinh vi phạm nội quy;Giáo viên chủ nhiệm và cán bộ quản lý luôn phải có thông tin hai chiều để có biệnpháp khắc phục trong quá trình giáo dục đạo đức học sinh nhất là những học sinhhạn chế về năng lực
Cuối mỗi đợt thi đua trường đều có đánh giá, xếp loại để động viên kịp thờinhững giáo viên chủ nhiệm làm tốt, đồng thời nhắc nhở những giáo viên chủnhiệm làm chưa tốt
2.4.8 Phát huy vai trò xung kích, sáng tạo của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh
Đoàn trường và hội liên hiệp thanh niên là môi trường sinh hoạt lành mạnh, sôinổi trẻ trung, ở đó học sinh có điều kiện để tự khẳng định mình và rèn luyện đạođức, vì thế chi bộ, ban giám hiệu hết sức quan tâm, tạo mọi đIều kiện có thể kể cả vậtchất tốt nhất cho Đoàn viên thanh niên hoạt động
Đoàn thanh niên có trách nhiệm trước chi bộ, ban giám hiệu giáo dục mục tiêu,
lý tưởng cách mạng cho đoàn viên, thanh niên trong nhà trường thông qua nhiềuhình thức: Hội thảo, thi tìm hiểu, dã ngoại, cắm trại giao lưu với các đoàn trườngbạn để giúp các em lĩnh hội kiến thức một cách nhẹ nhàng từ đó hình thành cácước mơ và hoài bão cao đẹp
Đoàn thanh niên thành lập các câu lạc bộ theo sở thích như: Câu lạc bộ năngkhiếu, đội văn nghệ, câu lạc bộ tình nguyện…; tổ chức cho học sinh kể chuyện vềtấm gương đạo đức Hồ Chí Minh; Tổ chức các cuộc thi như cuộc thi “đấu trí”,cuộc thi “ Quỳnh Lưu 4 gottalent”, cuộc thi “Rung chuông vàng” (tùy theo nămhọc) và các chuỗi hoạt động khác để thu hút học sinh; thông qua cuộc thi các emđược thể hiện mình, được khám phá thêm tri thức mới; đó cũng là hình thức “học
mà chơi, chơi mà học” để tạo cho các em sự hứng thú vươn tới cái đẹp, cái thiện.Xây dựng và kiện toàn đội ngũ cán bộ đoàn, là những người có phẩm chất đạođức tốt, có năng lực chuyên môn, năng nổ nhiệt tình trong mọi công việc Phối hợpthường xuyên với ban chấp hành huyện đoàn tổ chức các lớp bồi dưỡng tập huấncán bộ nòng cốt, bồi dưỡng đối tượng và coi trọng công tác phát triển đoàn viênmới hàng năm
Trong năm học phải bám sát nhiệm vụ của đoàn trường học để từ đó lập ra các
kế hoạch cụ thể Tổ chức các đợt thi đua theo từng chủ đề, thi đua dài hạn và ngắnhạn Thành lập các đội an ninh xung kích học sinh để thường xuyên kiểm tra đánhgiá thi đua Đồng thời có tổng kết, kiểm tra, đánh giá chất lượng hoạt động để có sự độngviên khen thưởng các cá nhân, tập thể kịp thời, bên cạnh đó phê bình khiển trách các cánhân vi phạm để kịp thời sửa chữa
Tổ chức nhiều hoạt động phong trào để qua đó cho học sinh trải nghiệm, rèn luyện kỹnăng, tu dưỡng đạo đức, không có thời gian rỗi để các em la cà quán sá, tụ tập gây
Trang 23chuyện, giúp các em sống đẹp, có lý tưởng và ứng xử có trách nhiệm với mọi ngườixung quanh.
Xây dựng kế hoạch, phối hợp chặt chẽ giữa đoàn trường, giáo viên chủ nhiệm,giáo viên bộ môn, với ban đại diện Hội phụ huynh, tạo ra các hoạt động bổ ích gópphần giáo dục kỹ năng mềm cho học sinh đạt kết quả cụ thể:
Thăm hỏi các gia đình thương binh liệt sĩ nhân ngày 27/7, tổ chức thăm hỏi vànhận chăm sóc mẹ Việt Nam anh hùng Hà Thị Trợu; tu bổ, làm vệ sinh và thămviếng đài tưởng niệm các anh hùng liệt sĩ của xã
Tổ chức tốt phong trào “lá lành đùm lá rách”, thực hiện tốt phong trào ủng hộhọc sinh vùng cao, học sinh nghèo với số tiến hàng trăm triệu đồng Tham gia tốtcác phong trào từ thiện, nhân đạo như phong trào “tết vì học sinh nghèo” giúp trònghèo đón tết ấm áp hơn
Tổ chức tốt tháng thanh niên cho đoàn viên, thanh niên: Tổ chức các hoạt độngvăn hóa, văn nghệ, thể dục, thể thao thi đua giữa các chi đoàn, sơ kết, trao thưởngcho các tập thể, các nhân có thành tích cao trong phong trào thi đua Giao choĐoàn thanh niên cùng tổ Sử - Địa - Công dân tổ chức hội thảo chuyên đề tìm hiểu
về Đảng, về Quân đội nhân dân Việt Nam, về di tích lịch sử Truông Bồn, Ngã baĐồng Lộc…, diễn kịch về chiến thắng hào hùng của dân tộc ta, qua đó đã có tácdụng giáo dục tích cực đối với học sinh và giáo dục đạo đức truyền thống
Từng tháng có kế hoạch tổ chức cho đoàn viên, thanh niên tham các hoạt độngbảo vệ môi trường ở nhà trường và nơi công cộng
Tham gia và chăm sóc tốt các công trình thanh niên (vườn cây thanh niên).Tham gia và huy động các đoàn viên, thanh niên trồng cây đầu xuân
Tổ chức các buổi lao động công ích để tạo nguồn quỹ hoạt động Từ đó giúp các
em có ý thức làm chủ, bồi dưỡng tình yêu thương, ý chí cộng đồng tạo ra sự gắnkết giữa cá nhân – gia đình – xã hội Bồi dưỡng lòng nhân ái, khoan dung, trọngnghĩa tình đạo lý Rèn luyện đức tính, cần cù, sáng tạo, quan tâm đến hệ sinh thái,ham học hỏi, suy nghĩ độc lập và có sự quyết đoán trong mọi hoạt động
Chỉ đạo Đoàn thanh niên kết hợp với huyện đoàn chủ động kết nghĩa với các tổchức đoàn trong huyện như: chi đoàn công an, chi đoàn huyện đội, đoàn trườngbạn…Từ đó để giáo dục ý thức của đoàn viên thanh niên về trật tự giao thông, antoàn xã hội, tránh xa các tệ nạn xã hội
Ban giám hiệu tạo mọi điều kiện cho đoàn có cơ hội giao lưu học hỏi với cácđoàn trường bạn có phong trào hoạt động đoàn tốt để rút ra kinh nghiệm đồng thờigiáo dục tinh thần đoàn kết trong đoàn viên thanh niên
Ban chấp hành đoàn trường phải thực hiện giám sát ký kết giữa đoàn trường vàđoàn viên thanh niên không tham gia vào các tệ nạn xã hội
Trang 24Tổ chức lễ ký kết bàn giao các đoàn viên, thanh niên cho cơ sở trong dịp hè, dựavào kết quả hoạt động hè ở địa phương để đánh giá, nhận xét ý thức của đoàn viêntrong dịp hè.
2.4.9 Xây dựng các câu lạc bộ học sinh
Tổ chức các câu lạc bộ chuyên đề trong học sinh là một biện pháp hữu hiệu đểhình thành kỹ năng mềm cho các em học sinh Những câu lạc bộ chuyên đề vớihoạt động tích cực thu hút các em tham gia vào nhiều loại hình hoạt động ngoàigiờ lên lớp, giúp các em lĩnh hội các giá trị sống và rèn luyện các kỹ năng cầnthiết.Trong trường đã thành lập các CLB như: CLBKHKT, CLB Tiếng Anh, CLBthiện nguyện, CLB Bóng bàn, CLB Sách, CLB sức khỏe giới tính, CLB MC, …Mỗi CLB có cách thức và nội dung hoạt động khác nhau, có khẩu hiệu và cả quychế hoạt động riêng Tham gia các câu lạc bộ này, các em học sinh sẽ trở thànhnhững thành viên tích cực, hoạt động vì một mục đích chung Các em được hòamình vào một tập thể có chung sở thích, sở trường nên có thể thỏa sức thể hiện thếmạnh của bản thân Nhờ đó mà qua các câu lạc bộ, nhiều học sinh nhút nhát trởnên mạnh dạn hơn.Chưa kể đến, nhiều câu lạc bộ còn yêu cầu thành viên phải cónhững hoạt động tích cực, nhất là tham gia những hoạt động xã hội, tình nguyện,những hoạt động tập thể mang tính chất thể mỗi cá nhân phải thể hiện được mìnhmạnh mẽ, bản lĩnh, tự tin và dám nghĩ dám làm như các câu lạc bộ người dânchương trình, thủ lĩnh đoàn, thanh niên tình nguyện Tham gia những hoạt độngnày, các em từng bước tự rèn luyện mình trở thành một con người trưởng thành,bản lĩnh hơn, sống có trách nhiệm với người thân, gia đình và xã hội Kỹ năngmềm được rèn luyện chính từ những hoạt động hữu ích đó
2.4.10 Kết hợp giữa nhà trường - gia đình - xã hội để giáo dục kỹ năng mềm cho học sinh
Để phát huy sức mạnh tổng hợp của mọi lực lượng nhà quản lý giáo dục cầnphải:Lập kế hoạch cho cả năm học, phù hợp với nhiệm vụ năm học, cho từng giaiđoạn, từng đợt thi đua cụ thể
Phối hợp với công an huyện, tổ chức nói chuyện chuyên đề về luật giao thông,
về an ninh trật tự, đảm bảo an toàn tuyệt đối cho các kỳ thi tuyển sinh, thi tốtnghiệp của nhà trường
Xây dựng quy chế, kế hoạch phối hợp chặt chẽ giữa nhà trường và chính quyềnđịa phương trong việc đảm bảo an ninh trật tự trong nhà trường cũng như trên địabàn trường đứng chân
Tổ chức hội nghị triển khai nhiệm vụ vào đầu năm học; tăng cường phối hợpcùng nhà trường kiểm tra vũ khí thô sơ, vật liệu nổ trong học sinh, phối hợp việcđảm bảo an ninh trật tự khu cổng trường, các ngày sinh hoạt tập thể của nhàtrường, các kỳ thi tuyển sinh, dịp tết nguyên đán…
Xây dựng ban đại diện học sinh của trường, các chi hội lớp đủ mạnh, có lịch
Trang 25gia đình nắm bắt và phát hiện kịp thời những hành vi, vi phạm của học sinh để kịpthời ngăn chặn, thống nhất biện pháp giúp đỡ và giáo dục.
Thực hiện cam kết không vi phạm pháp luật, không sa vào các tệ nạn xã hộigiữa học sinh và công an được làm thường xuyên trong năm học: Tổ chức cho họcsinh ký cam kết vào đầu năm học và trong dịp tết Nguyên Đán
Các giáo viên chủ nhiệm phải có trách nhiệm thông tin đầy đủ, thường xuyên,kịp thời về tình hình học tập và rèn luyện của học sinh đến Ban giám hiệu, đặc biệt
là với phụ huynh học sinh Đồng thời phải nắm chắc, tìm hiểu cụ thể những thôngtin phản hồi từ phía phụ huynh học sinh Đồng thời phải nắm chắc, tìm hiểu nhữngthông tin phản hồi từ phía phụ huynh học sinh Từ đó phối hợp với gia đình để uốnnắn, giáo dục học sinh khi sự việc còn ở trứng nước, tránh trường hợp xảy ra rồimới xử lý
Nhà trường cùng với Ban đại diện phụ huynh phải có sự liên kết chặt chẽ vớichính quyền địa phương, thông qua các cấp chính quyền địa phương để quản lýhọc sinh cùng với nhà trường và gia đình
Trường hợp có học sinh vi phạm kỷ luật, Ban giám hiệu phải kết hợp với Banđại diện phụ huynh, và cha mẹ học sinh vi phạm kịp thời giáo dục một cáchnghiêm khắc Sau đó phải có kế hoạch theo dõi và giúp đỡ học sinh vi phạm tiếnbộ
4 Kết quả thực hiện:
4.1 Đối với bản thân, đồng nghiệp và học sinh
Trong phạm vi nghiên cứu của đề tài về giáo dục kỹ năng mềm cho học sinh đãgiúp cho bản thân, đội ngũ giáo viên và cán bộ quản lý xác định đúng tầm quantrọng của công tác giáo dục kỹ năng mềm cho học sinh ở nhà trường để có kếhoạch hoàn chỉnh, có sự quan tâm đúng mực trong việc giáo dục học sinh Từ đógiúp cho tập thể sư phạm của trường thấy được nhiệm vụ quan trọng này để ngoàiviệc truyền dạy kiến thức thật tốt còn phải tận tuỵ, chân thành, có phương phápgiáo dục giúp các em phát triển toàn diện cả tài lẫn đức Học sinh hiểu biết được cơbản về các kỹ năng, biết hành động và ứng xử có văn hóa, đúng pháp luật, giảmthiểu học sinh vô cảm, nhút nhát, tự ti…Góp phần rất quan trọng trong việc duy trì
Trang 26an ninh nề nếp trường học, đảm bảo sự an toàn cho mọi hoạt động giáo dục củanhà trường, đảm bảo trường học hạnh phúc thực sự.
Trang 274.2 Đối với hoạt động giáo dục kỹ năng mềm giúp học sinh sống tích cực và ứng xử có trách nhiệm vì cộng đồng ở trườngTHPT Quỳnh Lưu 4
Đối chiếu qua các năm học2018 2019, 2019 2020 và năm học 2020
-2021 chưa, đã và đang thực hiện những giải pháp giáo dục kỹ năng mềm cho họcsinh như đã trình bày ở trên, trường tôi đã gặt hái được những thành công nhấtđịnh Sáng kiến kinh nghiệm đã có sức lan tỏa sâu rộng đến từng tập thể lớp, từng
cá nhân học sinh, thực sự làm thay đổi nhận thức của cả Thầy, trò, các bậc phụhuynh và số đông dân cư trên địa bàn Học sinh chăm ngoan hơn, tỉ lệ học sinh xếploại hạnh kiểm khá, tốt cao; được tuyên dương khen thưởng; được đi học lớp bồidưỡng nhận thức về Đảng, được kết nạp vào Đảng, giúp đỡ được nhiều mảnh đờibất hạnh ở cả trong và ngoài nhà trường… của năm học sau cao hơn năm trước Sốhọc sinh vi phạm nội quy giảm, không còn học sinh vô cảm, tự ti, trầm cảm, tự tử Năm học 2019-2020 học sinh giỏi cấp tỉnh đạt 2 giải nhất, 8 giải nhì, 5 giải ba, 5giải khuyến khích xếp thứ 14 toàn tỉnh; năm học 2020 - 2021 học sinh của trườngđạt 3 giải nhất, 7 giải nhì, 8 giải ba, 1 giải KK, xếp thứ 12/64 trường THPT cônglập trên toàn tỉnh; Về KHKT cũng đạt thành tích cao như giải đặc biệt (năm học
2018 - 2019), giải Nhì (năm học 2019 - 2020), giải Nhì ( 2020-2021) Năm học2020-2021 đạt giải nhất Hội thao quốc phòng cấp tỉnh; Giải nhất cuộc thi “Rungchuông vàng” cấp huyện Liên tục các mùa thi sắc đẹp, học sinh Quỳnh Lưu 4 luônđạt danh hiệu cao như Hoa khôi “ Người đẹp Biển Quỳnh”, giải nhất “ Nữ sinhthanh lịch” do huyện Quỳnh Lưu tổ chức; Á khôi 1 “ Người đẹp Làng Sen” do
Nghệ An tổ chức Nhân dân địa phương và đồng nghiệp trong huyện thường nói: “ Quỳnh Lưu 4 là lò luyện thi sắc đẹp”.
Về công tác phong trào, học sinh của nhà trường thực hiện nhiều hoạt động nổibật, có ý nghĩa, góp phần quảng bá được hình ảnh của nhà trường trong xã hội như:Tết sum vầy 2021 gồm chuỗi hoạt động như:trao bánh chưng, quần áo, mì tôm,dầu ăn tiền mặt; Về hoạt động đội nhóm, câu lạc bộ, trong năm học 2020 –2021,Ban giám hiệu tiếp tục chỉ đạo đoàn thanh niên phối hợp với ban cố vấn củacác câu lạc bộ duy trì và phát triển được 6 câu lạc bộ thành lập từ 4 năm trước.Đólà: Câu lạc bộ tiếng Anh, KHKT,Sách, Tình nguyện,Năng khiếu, Tin học trẻ Mỗicâu lạc bộ đều có chương trình điểm, hoạt động sôi nổi như: Chương trình điểmNgày hội đọc sách gồm chuỗi hoạt động: Thi xếp sách nghệ thuật, sân khấu vănhọc, đố vui văn học, chương trình điểm Lễ hội Halowen với chuỗi hoạt động: Hóatrang, giao lưu với giáo viên nước ngoài, trò chơi tiếng Anh, chương trình điểmcủa CLB STKHKT; thi STKHKT cấp trường với hàng trăm học sinh tham gia và
có nhiều đề tài chất lượng; Thi KHKT cấp tỉnh liên tục đạt giải ba trở lên
Về công tác tình nguyện vì cộng đồng, học sinh toàn trường đã phối hợp vớicác CLB, các thầy cô giáo đã thực hiện nhiều chương trình tình nguyện có ý nghĩathiết thực: Bán lì xì, găng tay gây quỹ của CLB Tiếng Anh; rửa xe tình nguyện,gom ve chai của CLB tình nguyện; bán áo của CLB Năng khiếu, gian hàng gâyquỹ của 36 lớp chi đoàn, tổng số tiền ủng hộ: hơn 200 triệu đồng để giúp đỡ học
Trang 28sinh nghèo và gặp rủi ro trong cuộc sống Ngoài ra, cả cán bộ giáo viên, học sinh
và kêu gọi cả các doanh nghiệp, cựu học sinh quyên góp giúp đỡ học trò có hoàncảnh đặc biệt khó khăn Cụ thể: đã trao tận tay gia đình em Hà Văn Quân 11A9 tại
xã Quỳnh Thắng số tiền hơn 60.000.000 và 1 chiếc điện thoại; Trao tận tay giađình em Hồ Công Huy lớp 11A8 số tiền 35.000.000đ; Trao tận tay cho gia đình emNguyễn Hữu Tuấn lớp 12A3 số tiền 20.000.000đ; Trao tận tay gia đình em NguyễnThị Linh lớp 10A3 số tiền 11.000.000đ và trao 80 suất học bổng, mỗi suất trị giá từ500.000đ đến 1.000.000đ cho các học sinh nghèo vượt khó vươn lên trong học tập.Đây là một hoạt động thiết thực, góp phần giúp đỡ các học sinh có hoàn cảnh khókhăn, phát huy tinh thần đoàn kết, tương thân, tương ái giữa giáo viên và học sinhtrong nhà trường, đồng thời đưa học sinh hướng đến những giá trịnhân văn cao cả,giảm thiểu những hành vi lệch chuẩn
Các em luôn được bồi đắp giá trị sống đẹp bằng những việc làm cụ thể,luôntruyền cho nhau thông điệp “ Tuổi trẻ Quỳnh Lưu 4 hành động vì cuộc sống cộngđồng, vì an sinh xã hội”
Trong đợt lũ lịch sử ở Miền Trung năm 2020, nhà trường đã phát động tinh thầntương thân tương ái giúp đỡ bà con vùng lũ Quảng Bình Học sinh đã được trảinghiệm gói và nấu bánh chưng với tổng lượng là 3,8 tạ nếp; quyên góp mì tôm,nước uống, sữa, sách vở, đồ dùng học tập, tiền mặt
Trong đợt dịch Covid – 19, học sinh đã cùng nhóm giáo viên Hóa học chế tạohơn 100l nước sát khuẩn Các em đến tận nhà dân, xuống tận ruộng, lên tận rừngnơi có nhân dân đang làm việc để tuyên truyền cách phòng chống dịch và phátkhẩu trang, xà phòng, nước rửa tay sát khuẩn Những việc làm của các em đượcnhân dân địa phương nơi đây hết lời khen ngợi và vô cùng cảm kích
Hằng năm, trường đều tổ chức cho học sinh tham gia lao động giúp bà con nhândân các xã Quỳnh Tam, Tân Sơn, Quỳnh Châu nạo vét kênh mương, làm thủy lợinội đồng, được bà con rất khen ngợi
Trong khuôn viên của trường có rất nhiều bồn hoa, cây cảnh, cây bóng mát, các
em chăm sóc rất cẩn thận và thường xuyên, biết tạo hình, tỉa cành, ghép cành tạođược cảnh quan luôn xanh, đẹp mang tính nghệ thuật cao Những khoảnh đất chưa
sử dụng ở gần khu vực sân vận động của trường rất gồ ghề, sỏi đá nhưng các em đãbiến nó thành những vườn rau sạch để bán lấy tiền gây quỹ cho học sinh nghèo.Các em thực hành lao động sản xuất trong một tâm thế rất vui, hứng khởi và tự tin.Rõ ràng, khi giáo dục học sinh về các kỹ năng cần có và hướng các em đến vớicác hoạt động trải nghiệm thì sẽ thấy học sinh rất tài giỏi không có gì là không làmđược Hình ảnh của các em với bộ đồng phục học sinh có logo trường THPTQuỳnh Lưu 4 thật đáng yêu, đi đến đâu cũng được dân tin yêu và pha chút ngưỡng
mộ Những gì các em làm được có ý nghĩa rất đa chiều vừa giúp các em trưởngthành, sống đẹp, sống có ích và ứng xử có trách nhiệm với cộng đồng Bản thânngười quản lý như tôi cũng thấy vui và ấm lòng khi công tác giáo dục kỹ năngmềm thực sự đi vào chiều sâu và có “sản phẩm” là hàng ngàn học sinh sống đẹp
Trang 29như đã nêu ở trên Đây cũng là niềm tin và động lực để bản thân tiếp tục sáng tạotrong chỉ đạo công tác giáo dục kỹ năng mềm cho học sinh ở thời gian tiếp theo.
Bảng thống kê kết quả giáo dục kỹ năng mềm cho học sinh của trường trước
và sau khi thực hiện đề tài:
Năm học
2018 2019
-Năm học
2019 2020
-Năm học
2020 - 2021
2 Số buổi hoạt động ngoài giờ lên lớp với nội dung giáo dục kỹ năng
3 Số HS được khen thưởng về thành tích rèn luyện và tham gia hoạt
4 Số HS được tham gia lớp bồi dưỡngnhận thức về Đảng 6 10 14
6 Số HS được xếp loại hạnh kiểm từ khá trở lên 96,28% 97,35% 98,50%
7 Số HS được xếp loại hạnh kiểm trung bình 2,70% 2,15% 1,50%
8 Số HS được xếp loại hạnh kểm yếu 1,02% 0,14% 0
10 Số HS đạt thành tích tốt về kiến thức và kỹ năng 55% 75% 93%
Trang 30PHẦN III KẾT LUẬN 3.1 Một số kết luận
Có thể khẳng định rằng: Giáo dục kỹ năng mềm cho học sinh là giáo dục cơbản, làm nền tảng cho các mặt giáo dục khác Trong giai đoạn hiện nay Đảng vànhà nước ta hết sức coi trọng đến công tác giáo dục và đào tạo Đảng đã coi “Giáodục là quốc sách hàng đầu” Như vậy đòi hỏi nhà trường, nhất là công tác quản lýphải đặt sự nghiệp trồng người lên hàng đầu, đặc biệt là giáo dục kỹ năng mềm chohọc sinh để các em luôn có đạo đức trong sáng, là công dân tích cực, linh hoạt, giỏigiang trong cuộc sống
Trong những năm đổi mới, Nghệ An đã đạt được nhiều thành tựu to lớn về đờisống vật chất Bên cạnh đó, các yếu tố đạo đức của đời sống xã hội có nhiều vấn đềphải suy ngẫm Đặc biệt, trong các trường phổ thông xuất hiện những hiện tượngđạo đức trái với giá trị đạo đức truyền thống dân tộc, vô cảm, tự ti, ứng xử thiếuvăn minh còn khá nhiều trong giới học sinh
Xuất phát từ cơ sở lý luận, cơ sở pháp lý và phân tích thực trạng về giáo dụcpháp luật cho học sinh ở trường THPT Quỳnh Lưu 4, chúng tôi đã đề xuất các biệnpháp quản lý, như vậy mục đích nghiên cứu và nhiệm vụ nghiên cứu đã hoànthành
Đề tài đã được nghiên cứu dựa trên những kinh nghiệm được đúc rút từ thựctiễn làm công tác quản lý của trường THPT Quỳnh Lưu 4 trong những năm họcqua Những nội dung này có thể áp dụng với các trường THPT trong và ngoài tỉnh
và nó có tác dụng trong nhiều năm học
3.2 Một số kiến nghị đề xuất
3.2.1 Đối với Sở Giáo dục và Đào tạo
Tăng cường bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ thường xuyên cho giáoviên, đặc biệt là các giáo viên làm công tác đoàn thanh niên, y tế trườnghọc, giáo viên giảng dạy các hoạt động ngoài giờ lên lớp và giáo viên cácmôn hôn học có hoạt động trải nghiệm
3.1.2 Đối với nhà trường
Thắt chặt hơn nữa mối quan hệ giữa nhà trường – gia đình – xã hội
Bổ sung cơ sở vật chất phục vụ cho hoạt động ngoài giờ, để nâng cao hơn nữaviệc giáo dục kỹ năng mềm cho học sinh
Tạo được một môi trường sư phạm trong sạch, lành mạnh để tự nó hàng giờ,hàng ngày tác động tích cực đến ý thức tích lũy tự trau dồi kỹ năng của học sinh.Đồng thời rất mong muốn và sẽ hiện thực hóa:
“ Mỗi học sinh Quỳnh Lưu 4 là một công dân gương mẫu, sống tích cực
và ứng xử có trách nhiệmvì cộng đồng”