Giáo dục ý thức SXKDHH cho học sinh trường THPT con cuông thông qua hoạt động trải nghiệm sáng tạo – định hường nghề nghiệp gắn với dạy học phần công dân với kinh tế

Qua dạy học phầnnày học sinh hiểu được thế nào là sản xuất của cải vật chất, vai trò của sảnxuất của cải vật, hàng hóa - tiền tệ - thị trường, các quy luật kinh tế trong sảnxuất và lưu t

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT

9 HĐTNST Hoạt động trải nghiệm sáng tạo

PHẦN I ĐẶT VẤN ĐỀ 1.1 Lí do chọn đề tài.

Nghị quyết số 29-NQ/TW yêu cầu phải đổi mới mạnh mẽ phương phápdạy và học theo hướng hiện đại, coi trọng dạy cách học; phát huy tính tích cực,chủ động, sáng tạo và vận dụng kiến thức, kỹ năng của người học; khắc phụclối truyền đạt áp đặt một chiều, ghi nhớ máy móc Chuyển từ học chủ yếu trênlớp sang tổ chức hình thức học tập đa dạng, chú ý các hoạt động xã hội, trảinghiệm ngoại khoá, nghiên cứu khoa học

Đối với môn GDCD lớp 11 phần “Công dân với kinh tế” là một nộidung quan trọng của chương trình, giảng dạy phần công dân với kinh tế cómột ý nghĩa rất lớn đối với học sinh miền núi Con Cuông Qua dạy học phầnnày học sinh hiểu được thế nào là sản xuất của cải vật chất, vai trò của sảnxuất của cải vật, hàng hóa - tiền tệ - thị trường, các quy luật kinh tế trong sảnxuất và lưu thông hàng hóa đã cung cấp được cho học sinh những kiến thức cơbản về sản xuất, kinh doanh, giúp các em ý thức được trách nhiệm của bảnthân trong việc xây dựng và phát triển kinh tế xã hội, đồng thời biết vận dụngnhững kiến thức đã học vào thực tiễn cuộc sống như sản xuất, mua bán, traođổi hàng hóa sao cho có lợi nhiều nhất và qua đó các em có những định hướngnghề nghiệp trong tương lai cho bản thân, biết cách tham gia vào lao động sảnxuất, kinh doanh để có cuộc sống kinh tế ổn định, hạnh phúc và phát triển

Tuy nhiên Qua thực tế giảng dạy môn GDCD lớp 11 phần “Công dânvới kinh tế” đã nhiều năm cho học sinh miền núi huyện Con Cuông, qua dựgiờ các đồng nghiệp, đọc các sách tài liệu tham khảo thì phần này có nhiềucách tổ chức hoạt động khác nhau, nhưng tôi nhận thấy rằng: nên tổ chưc cáchoạt động dạy học tích cực để học sinh tự phát hiện kiến thức bằng phươngpháp sơ đồ hóa nội dung, tổ chức trò chơi, cho học sinh đi trải nghiệm thực tếhoặc đưa ra các tình huống gắn liền với thực tiễn, từ đó giúp học sinh tích cực,chủ động trong việc lĩnh hội kiến thức mới, nâng cao năng lực tự học, hiểu vàbiết vận dụng những kiến thức đã học vào thực tiễn sản xuất kinh doanh một

số mặt hàng tại đia phương

Việc giáo dục ý thức sản xuất kinh doanh hàng hóa cho học sinh miềnnúi trong nhà trường THPT nói chung và trường THPT Con Cuông nói riêng

đã được thực hiện, nhưng nhìn chung chưa toàn diện và hiệu quả, một số GVtrong tiết dạy đang nặng về lý thuyết, chưa chú trọng nhiều về hoạt động thựcnghiệm và giáo dục ý thức sản xuất kinh doanh cho HS, do đó nhận thức củacác em về vấn đề này còn nhiều hạn chế Truyền thụ trí thức một chiều vẫn làphương pháp dạy học chủ đạo của nhiều giáo viên, việc sử dụng các phươngpháp dạy học phát huy tính tích cực, tự lực và sáng tạo của học sinh còn chưanhiều Việc rèn luyện kỹ năng sống, kỹ năng giải quyết các tình huống thựctiễn cho học sinh thông qua khả năng vận dụng tri thức tổng hợp chưa thực sự

dạy học giúp học sinh được trải nghiệm với thực tiễn, được tìm hiểu và thamgia vào sản xuất kinh doanh tại địa phương, tạo ra môi trường học tập thânthiện, đã góp phần đổi mới hoạt động dạy học, giáo dục trong nhà trường; giúphọc sinh được trải nghiệm vào thực tiễn cuộc sống sản xuất kinh doanh, vậndụng kiến thức đã học vào giải quyết các vấn đề của thực tiễn cuộc sống, gắncác nội dung dạy học của môn học với thực tiễn cuộc sống, tạo được khôngkhí học tập thoải mái, phát huy được tính sáng tạo, tích cực của học sinh, giúphọc sinh phát triển toàn diện, nâng cao kiến thức kỹ năng sống, bổ sung vềkiến thức thực tế, vốn sống; góp phần thực hiện giáo dục hướng nghiệp.

Nhằm để giúp cho HS nhìn nhận sâu sắc và có thái độ, hành vi đúngđắn trước những vấn đề sản xuất kinh doanh hàng hóa của địa phương nơi các

em đang sinh sống, cũng như việc tìm hiểu tích lũy kiến thức và nâng cao chấtlượng dạy học môn GDCD trong bối cảnh đổi mới nền giáo dục nước nhà, Với

lý do đó tôi đã chọn đề tài “Giáo dục ý thức SXKDHH cho học sinh trường THPT Con Cuông thông qua hoạt động trải nghiệm sáng tạo – Định hường nghề nghiệp gắn với dạy học phần công dân với kinh tế môn GDCD lớp 11”

để viết sáng kiến kinh nghiệm này

1.2 Lịch sử nghiên cứu.

Thực hiện nguyên lý “Học đi đôi với hành, lý luận gắn liền với thực tiễn,nhà trường gắn liền với gia đình và xã hội Nhiều năm qua, hoạt động trảinghiệm đã được tổ chức ở các trường trung học phổ thông nhưng còn đơn lẻ,

tự phát, chưa có định hướng Bên cạnh đó, còn nhiều tồn tại trong quá trình tổchức các hoạt động trải nghiệm ở các trường THPT như chưa kích thích đượcnhu cầu trải nghiệm, chưa khai thác được tư duy thế mạnh của học sinh vàtiềm năng, thế mạnh địa phương việc tổ chức dạy học gắn với sản xuất, kinhdoanh chưa được nhìn nhận trên góc độ lý luận dạy học nên không đem lạihiệu quả giáo dục cao Gần đây trong mô hình trường học mới, một trongnhững hoạt động được đặt ra là tổ chức cho học sinh vận dụng và mở rộngkiến thức, kỹ năng trong nhà trường vào thực tế sản xuất, kinh doanh của địaphương Việc khai thác các yếu tố của hoạt động sản xuất, kinh doanh ở địaphương như là nguồn tri thức, là phương tiện dạy học, giáo dục rất ít khi đượcquan tâm hoặc nếu có thường mang tính tự phát Vì vậy vai trò, thế mạnh củanhững hoạt động sản xuất, kinh doanh đa dạng, muôn hình muôn vẻ ở địaphương gần như chưa được các nhà trường biết đến và tận dụng Với hoạtđộng trải nghiệm tại một số cơ sở SXKDHH tiêu biểu tại địa phương đã giúpcho quá trình học tập của học sinh trở nên hấp dẫn hơn, học sinh hứng thú họctập và hiểu bài sâu sắc hơn, phát triển tư duy độc lập sáng tạo, giáo dục tưtưởng, đạo đức cho học sinh Vậy để thực hiện mục tiêu giáo dục tích cực hóahoạt động nhận thức cho HS, giúp các em phát triển các năng lực và có hành

vi đúng đắn trong lao động sản xuất, kinh doanh hàng hóa tại địa bàn ConCuông tôi đã chọn đề tài “Giáo dục ý thức SXKDHH cho học sinh trường

THPT Con Cuông thông qua hoạt động trải nghiệm sáng tạo – Định hướngnghề nghiệp gắn với dạy học phần công dân với kinh tế môn GDCD lớp 11”

để làm đề tài sáng kiến kinh nghiệm

1.3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu.

1.3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu.

- Nghiên cứu cơ sở lý luận và thực tiễn của nội dung giáo dục ý thứcSXKDHH thông qua hoạt động TNST để tích cực hóa hoạt động nhận thứccủa HS trong học tập môn GDCD gắn với hoạt động sản xuất kinh doanh hànghóa tại địa phương

- Thực nghiệm sư phạm để đánh giá tính khả thi của đề tài

+ Tham gia trải nghiệm thực tế

+ Quan sát, lắng nghe, thu thập thông tin và viết báo cáo thu hoạch.+ Lập kế hoạch dự án SXKDHH cho tương lai

1.4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

1.4.1 Đối tượng.

- Giáo viên giảng dạy môn GDCD ở trường THPT Con Cuông

- Học sinh lớp 11 trường THPT Con Cuông trong việc giáo dục ý thứcSXKDHH thông hoạt động TNST tại một số cơ sở SXKDHH tiêu biểu

1.4.2 Phạm vi nghiên cứu.

- Kiến thức: Đề tài tập trung nghiên cứu nội dung giáo dục ý thứcSXKDHH thông qua việc tổ chức hoạt động TNST - Định hướng nghề nghiệpcho HS ở trường THPT Con Cuông

- Không gian: Tổ chức cho HS trải nghiêm tại một số cơ sở SXKD tiêubiểu trên địa bàn huyện Con Cuông, tỉnh Nghệ An

- Thời gian thực hiện: Năm học 2020 - 2021

1.5 Phương pháp nghiên cứu.

1.5.1 Nhóm phương pháp nghiên cứu lí thuyết.

Phương pháp lí thuyết là phương pháp thu thập thông tin thông qua đọcsách báo, tài liệu

- Phương pháp phân tích, tổng hợp: Đọc các tài liệu liên quan đến đề tài

để chọn lọc những kiến thức cơ bản phục vụ cho việc nghiên cứu đề tài

- Phương pháp hệ thống hóa: Nghiên cứu các tài liệu, phân chia thànhnhững mục theo mục đích mà mình nghiên cứu

- Phương pháp so sánh, đối chiếu: Tiến hành so sánh, đối chiếu các tài liệu vàcác nội dung, hoạt động có liên quan để phục vụ cho quá trình nghiên cứu

1.5.2 Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn.

- Phương pháp quan sát: Quan sát thực trạng tổ chức các hoạt độngTNST ở trường THPT Từ thực tế đó rút ra được ưu điểm và hạn chế của việc

tổ chức hoạt động TNST trong môn GDCD

- Phương pháp điều tra: Phương pháp này nhằm tìm hiểu thực trạng, đặcđiểm của đối tượng nghiên cứu, mục đích là thu thập những thông tin quantrọng về đối tượng nghiên cứu làm cơ sở thực tiễn để đề xuất các giải pháp

- Phương pháp thực nghiệm sư phạm: Thực nghiệm sư phạm là so sánhkết quả tác động của ngưới nghiên cứu lên một nhóm lớp - gọi là nhóm thựcnghiệm - với một nhóm lớp tương đương không được tác động - gọi là nhómđối chứng Đây là phương pháp thu nhận thông tin về sự thay đổi số lượng vàchất lượng trong nhận thức và hành vi của các HS do người nghiên cứu tácđộng đến chúng bằng một số hoạt động và đã được kiểm tra

- Phương pháp dự án Là phương pháp dạy học lấy học sinh làm trung tâm,giúp phát triển kiến thức và các kỹ năng liên quan thông qua những nhiệm vụmang tính mở, khuyến khích học sinh tìm tòi, hiện thực hoá những kiến thức

đã học trong quá trình thực hiện và tạo ra những sản phẩm của chính mình

PHẦN II: NỘI DUNG NGHIÊN CỨU 2.1 Cơ sở lí luận.

2.1.1 Lí luận chung về hoạt động SXKDHH.

2.1.1.1 Khái niệm về hoạt động sản xuất kinh doanh.

Sản xuất kinh doanh là việc thực hiện liên tục một, một số hoặc tất cảcác công đoạn của quá trình đầu tư, sản xuất cho đến việc tiêu thụ sản phẩmhoặc cung ứng dịch vụ trên thị trường nhằm mục đích sinh lợi Chính hoạtđộng làm ăn sinh lời mang lại biến đổi vô cùng mạnh mẽ cho đời sống vật chấttinh thần của loài người

Sản xuất kinh doanh là khái niệm để chỉ hoạt động sản xuất ra của cảivật chất, sản phẩm để phục vụ cho quá trình trao đổi mua bán trên thị trường.Chủ sản xuất sẽ dùng vốn, ứng dụng khoa học công nghệ vào sản xuất, nhânlực để tạo ra sản phẩm phục vụ nhu cầu thị trường

2.1.1.2 Ý nghĩa của HĐSXKD đối với hoạt động giáo dục trong trường phổ thông.

- Góp phần đẩy mạnh, hướng dẫn hoạt động nhận thức cho học sinh,giúp học sinh phát triển kỹ năng học tập như tự chiếm lĩnh kiến thức, kíchthích hứng thú nhận thức của học sinh, phát triển trí tuệ của học sinh, giáo dụcnhân cách học sinh

- Góp phần phát triển các kỹ năng mềm cho học sinh như: Kỹ năng giaotiếp, kỹ năng lắng nghe tích cực, kỹ năng trình bày suy nghĩ ý tưởng, kỹ nănghợp tác, kỹ năng tư duy phê phán, kỹ năng đảm nhận trách nhiệm, kỹ năng đặtmục tiêu và kỹ năng tìm kiếm và xử lí thông tin

2.1.1.3 Quy trình tổ chức thực hiện hoạt động giáo dục/dạy học gắn với sản xuất, kinh doanh tại địa phương.

Quy trình tổ chức thực hiện hoạt động giáo dục gắn với sản xuất kinhdoanh tại địa phương như sau:

Bước 1: Lựa chọn cơ sở sản xuất kinh doanh tại

địa phương phù hợp với nội dung dạy học

Bước 2: Lựa chọn nội dung giáo dục/dạy học.

Bước 3: Khảo sát cơ sở sản xuất/kinh doanh.

Bước 4: Lập kế hoạch giáo dục/dạy học.

Bước 5: Thực hiện hoạt động giáo dục/dạy học.

2.1.2 Lý luận về hoạt động trải nghiệm sáng tạo.

2.1.2.1 Quan niệm về hoạt động trải nghiệm sáng tạo.

Hoạt động trải nghiệm sáng tạo là hoạt động giáo dục, trong đó, dưới sựhướng dẫn và tổ chức của giáo viên, từng cá nhân học sinh được tham gia trựctiếp vào các hoạt động thực tiễn khác nhau của đời sống gia đình, nhà trườngcũng như ngoài xã hội với tư cách là chủ thể của hoạt động, qua đó phát triểnnăng lực thực tiễn, phẩm chất nhân cách và phát huy tiềm năng sáng tạo của

cá nhân mình Trải nghiệm sáng tạo là hoạt động được coi trọng trong từngmôn học.Với hoạt động trải nghiệm sáng tạo giáo viên có thể lựa chọn nhữngvấn đề thiết thực, gần gũi với cuộc sống thực tế, đáp ứng được nhu cầu hoạtđộng của HS, giúp các em vận dụng hiểu biết vào thực tiễn cuộc sống mộtcách dễ dàng, thuận lợi

2.1.2.2 Đặc điểm của hoạt động trải nghiệm sáng tạo.

Nội dung hoạt động trải nghiệm sáng tạo mang tính tích hợp Nội dunghoạt động trải nghiệm sáng tạo rất đa dạng và mang tính tích hợp, tổng hợpkiến thức, kĩ năng của nhiều môn học, nhiều lĩnh vực học tập và giáo dục như:giáo dục đạo đức, giáo dục trí tuệ, giáo dục kĩ năng sống, giáo dục giá trị sống,giáo dục thẩm mĩ, giáo dục thể chất, giáo dục lao động, giáo dục an toàn giaothông, giáo dục môi trường Điều này giúp cho các nội dung giáo dục thiếtthực hơn, gần gũi với cuộc sống thực tế hơn, đáp ứng được nhu cầu hoạt độngcủa HS, giúp các em vận dụng vào trong thực tiễn cuộc sống một cách dễ dàng,thuận lợi hơn

Hình thức học qua hoạt động trải nghiệm rất đa dạng Hoạt động trải nghiệmsáng tạo được tổ chức dưới nhiều hình thức khác nhau như trò chơi, hội thi,diễn đàn, giao lưu, tham quan thực tế, sân khấu hóa Nhờ các hình thức tổchức đa dạng, phong phú mà việc giáo dục học sinh được thực hiện một cách

tự nhiên, sinh động, không gò bó và khô cứng, phù hợp với đặc điểm tâm sinh

lý cũng như nhu cầu, nguyện vọng của học sinh

Học qua trải nghiệm là quá trình học tích cực và hiệu quả Hoạt độngtrải nghiệm sáng tạo tạo cơ hội cho học sinh phát huy tính tích cực, chủđộng, tự giác và sáng tạo của bản thân học sinh Nó có khả năng huy động

sự tham gia tích cực của học sinh vào tất cả các khâu của quá trình hoạtđộng: từ thiết kế hoạt động đến chuẩn bị, thực hiện và đánh giá kết quả hoạtđộng phù hợp với đặc điểm lứa tuổi và khả năng của bản thân; tạo cơ hộicho các em được trải nghiệm, được bày tỏ quan điểm, ý tưởng; được đánhgiá và lựa chọn ý tưởng hoạt động, được thể hiện, tự khẳng định bản thân,được tự đánh giá và đánh giá kết quả hoạt động của bản thân, của nhómmình và của bạn bè.Từ đó hình thành và phát triển cho các em những giá trịsống và các năng lực cần thiết

Học qua trải nghiệm đòi hỏi khả năng phối hợp, liên kết nhiều lực lượnggiáo dục trong và ngoài nhà trường hoạt động trải nghiệm sáng tạo có khảnăng thu hút sự tham gia, phối hợp, liên kết nhiều lực lượng giáo dục trong vàngoài nhà trường như: Giáo viên chủ nhiệm lớp, giáo viên bộ môn, cán bộđoàn, ban giám hiệu nhà trường, cha mẹ học sinh, doanh nghiệp, những ngườilao động tiêu biểu ở địa phương.

2.1.2.3 Một số hình thức tổ chức hoạt động trải nghiệm sáng tạo trong nhà trường phổ thông.

Hoạt động trải nghiệm sáng tạo trong nhà trường phổ thông có hình thức

tổ chức rất đa dạng, phong phú Cùng một chủ đề, một nội dung giáo dụcnhưng hoạt động trải nghiệm sáng tạo có thể tổ chức theo nhiều hình thức hoạtđộng khác nhau, tùy theo lứa tuổi và nhu cầu của học sinh, tùy theo điều kiện

cụ thể của từng lớp, từng trường, từng địa phương Qua nghiên cứu, tôi xin đềxuất một số hình thức dạy học giúp HS TNST hiệu quả khi học tập các mônhọc trong nhà trường phổ thông, trong đó có môn GDCD

Tổ chức các trò chơi Trò chơi là một loại hoạt động giải trí, thư giãnđồng thời là món ăn tinh thần không thể thiếu trong cuộc sống của con người.Việc lựa chọn trò chơi phù hợp sẽ có tác dụng rất tích cực tới con người nóichung và đặc biệt đối với thanh niên học sinh nói riêng

Muốn để cho trò chơi là một con được học tập tích cực đòi hỏi phải có sựchọn lọc, tư duy của người giáo viên trong cách lựa chọn trò chơi để tổ chức họctập trải nghiệm

Trò chơi mang lại những thuận lợi trong quá trình tổ chức dạy học trảinghiệm rõ nét nhất là: việc phát huy tính sáng tạo, hấp dẫn và gây hứng thú chohọc sinh, giúp học sinh dễ tiếp thu kiến thức, rèn luyện tác phong nhanh nhẹn

Tổ chức các cuộc thi Tổ chức các cuộc thi có thể trong nhà trường, lớp

học hay ngoài không gian trường học Nội dung cuộc thi rất phong phú và dễlồng ghép bất cứ nội dung giáo dục nào Và đó cũng là yêu cầu đặt ra đối vớimỗi cuộc thi đều phải mang ý nghĩa giáo dục nhất định Việc lựa chọn cáchthức thực hiện hay làm cho cuộc thi trở nên hấp dẫn mang tính giáo dục hiệuquả đòi hỏi chất xám từ các thầy cô giáo người trực tiếp làm nhiệm vụ giáodục Nếu như tổ chức cuộc thi chỉ là hình thức thì thật khó đem tới hiệu quả vàbộc lộ hết năng lực của người học Cuộc thi có nhiều cách tổ chức dưới nhiềuhình thức khác nhau như: Thi giải ô chữ, đố vui về các địa danh trên đất nước ta,hội thi kể chuyện theo tranh …Mỗi hình thức có thể tổ chức với một chủ đề trong

đó mang một hay nhiều nội dung giáo dục mà ở đó có sự gắn kết với nội dungchương trình cũng như giáo dục kĩ năng sống

Dạy học dự án Dạy học dự án là một trong những hinh thức dạy học pháthuy tối đa các năng lực của người học Bởi vì theo quá trình học tập, HS phải

tự học hỏi, nghiên cứu (theo nhóm hoặc cá nhân), kết quả học tập là những sản

phẩm cụ thể mang sắc thái riêng của mỗi tác giả Đây là một hình thức học tập

mà HS có nhiều cơ hội TNST Giáo viên trong quá trình dạy học trên lớp, tùyvào điều kiện thực tế mà có thể tổ chức cho HS tham gia vào các dự án học tập,tìm hiểu, nghiên cứu những vấn đề cụ thể ở địa phương

Tham quan, dã ngoại Tham quan, dã ngoại là một hình thức tổ chứchọc tập thực tế hấp dẫn đối với HS Mục đích của tham quan, dã ngoại là đểcác em HS được đi thăm, tìm hiểu và học hỏi kiến thức, tiếp xúc với các cơ sởsản xuất kinh doanh, di tích lịch sử, văn hóa, công trình, nhà máy, giúp các em

có được những kinh nghiệm thực tế, từ đó có thể áp dụng vào cuộc sống củachính các em

2.1.3 Lí luận về giáo dục ý thức tham gia hoạt hoạt động SXKDHH.

2.1.3.1 Hoạt động sản xuất kinh doanh.

- Trong thời đại ngày nay, hoạt động sản xuất tạo ra của cải vật chất vàdịch vụ luôn gắn liền với cuộc sống của con người, công việc sản xuất thuận lợikhi các sản phẩm tạo ra được thị trường chấp nhận tức là đồng ý sử dụng sảnphẩm đó Để được như vậy thì các chủ thể tiến hành sản xuất phải có khă năngkinh doanh kinh doanh là các hoạt động kinh tế nhằm mục tiêu sinh lời của chủthể kinh doanh trên thị trường, Hoạt động sản xuất kinh doanh có đặc điểm:

+ Do một chủ thể thực hiện và gọi là chủ thể kinh doanh, chủ thể kinhdoanh có thể là cá nhân, hộ gia đình, doanh nghiệp

+ Kinh doanh phải gắn với thị trường, các chủ thể kinh doanh có mốiquan hệ mật thiết với nhau, đó là quan hệ với các bạn hàng, với chủ thể cungcấp đầu vào, với khách hàng, với đối thủ cạnh tranh, với Nhà nước Các mốiquan hệ này giúp cho các chủ thể kinh doanh duy trì hoạt động kinh doanh,đưa doanh nghiệp của mình này càng phát triển

+ Kinh doanh phải có sự vận động của đồng vốn: Vốn là yếu tố quyếtđịnh cho công việc kinh doanh, không có vốn thì không thể có hoạt động kinhdoanh Chủ thể kinh doanh sử dụng vốn mua nguyên liệu, thiết bị sản xuất,thuê lao động

+ Mục đích chủ yếu của hoạt động kinh doanh là lợi nhuận

Chính vì vậy giáo dục ý thức tham gia hoạt động SXKD là quá trình hoạtđộng có mục đích, có ý thức, có kế hoạch nhằm bồi dưỡng cho HS phẩm chất,năng lực, trí thức cần thiết về giá trị vật chất, tinh thần, kinh nghiệm Chuẩn bịhành trang để các em bước vào cuộc sống độc lập về kinh tế trong tương laigần, hướng tới sự phát triển toàn diện của người học trong đời sống kinh tế, xãhội cho các em học sinh dân tộc miền núi cao là điều cần thiết Do đó quantâm đến việc giáo dục ý thức sản xuất kinh doanh cho học sinh là một chủtrương đúng đắn của Đảng, Nhà nước trong thời gian qua

2.1.3.2 Giáo dục sản xuất kinh doanh.

Giáo dục SXKD là hoạt động có định hướng, có tổ chức nhằm hình thànhnăng lực nhận thức, ý thức tham gia lao động sản xuất đúng đắn để tạo ra thunhập cho bản thân, gia đình, góp phần vào phát triển kinh tế cho thôn bản cũng

là cho đất nước, Để HS biết tham gia vào hoạt động SXKD một cách tự giác,trước hết cần làm cho các em thấy được tại sao nhà mình nghèo, thôn bảnmình nghèo, tại sao nơi đây đất rộng người thưa mà đến bó rau người dân cũngphải ra chợ mua mà không tự sản xuất ta được tức là hiểu được sự cần thiết vàlợi ích của lao động SXKD đối với sự phát triển của bản thân, gia đình và xãhội Từ đó hình thành thái độ, ý thức tôn trọng các hoạt động SXCCVC vàđịnh hướng các hành vi cá nhân trong đời sống hàng ngày Như vậy, giáo dụcSXKD chính là giáo dục ý thức công dân, giáo dục con người một cách toàndiện, thông qua quá trình tác động có định hướng, có mục đích mà GV làngười tổ chức, hướng dẫn

2.1.3.3 Tầm quan trọng của việc giáo dục ý thức tham gia HĐSXKD cho học sinh trường THPT Con Cuông.

Con Cuông là vùng đất cây lành, trái ngọt, đất rộng, người thưa, cuộcsống người dân nơi đây gắn liền với lèn, núi hai mùa mưa nắng Những nơi xahút, hẻo lãnh bà con bám chặt lấy ruộng, lấy vườn mà sống, lấy công sức đểkiếm hạt lúa, hoa màu nuôi sống gia đình Xa xôi là thế nên việc đi học củacác em là quãng đường dài lặn lội với những cái nắng, cái mưa để mong các

em có kiến thức mà thay đổi ít nhiều cuộc sống sau này, Mặc dù nền kinh tếcủa huyện trong những năm gần đây đã có nhiều khởi sắc nhưng các em ở đâyđến trường vẫn có ngày đói, ngày no chính điều này đã làm bản thân tôi phảitrằn trọc suy nghĩ và đắt ra câu hỏi: Tại sao Con Cuông đất rộng người thưa

mà mà người dân ở đây vẫn nghèo! Tại sao nhà nào vườn cũng rộng mênhmông nhưng đến bó rau phục vụ cho bữa ăn hàng ngày cũng không có, phải rachợ mua? Vậy nguyên nhân tại sao và vì đâu? Phải chăng một phần do ý thức

về lao động sản xuất của người dân chưa cao, Nhiều người dân nơi đây còn có

tư tưởng trồng chờ ý lại vào nhà nước, ngủ sớm dậy trưa không chịu lao độngsản xuất Phần còn lại là do thiếu hiểu biết kiến thức về lao động sản xuất, tuysiêng năng chăm chỉ nhưng năng suất lao động rất thấp, lam lũ, vất vả quanhnăm nhưng cũng không đủ lúa gạo đáp ứng nhu cầu cuộc sống, cùng nhữngrơi rớt của tư tưởng cổ hủ, lạc hậu vẫn đe dọa nhiều gia đình, nhất là ngườidân tộc thiểu sổ, nếu như từng thành viên trong gia đình không có kiến thứchiểu biết về lao động SXKDHH thì đói nghèo lại nối tiếp đói nghèo của cácthế hệ Vậy làm thế nào để giúp thế hệ trẻ, chủ nhân tương lai của gia đình ởcác thôn bản cái thiện được cuộc sống của bản thân, gia đình, góp phần xâydựng thôn bản ngày càng phát triển tiến kịp mặt bằng chung của xã hội Chính

vì vậy nhiệm vụ vận dụng các kiến thức về kinh tế đã học trong chương trìnhGDCD lớp 11 để giáo dục ý thức tham gia vào hoạt động sản xuất kinh doanh

hàng hóa – định hướng nghề nghiệp cho học sinh là rất cần thiết đối với họcsinh Con Cuông, góp phần quan trọng vào thực hiện nhiệm vụ phát triển kinh

tế, xã hội của địa phương, của đất nước hiện tại cũng như tương lai

2.1.3.4 Giáo dục ý thức sản xuất kinh doanh hàng hóa qua môn GDCD lớp 11.

Song song với việc truyền đạt kiến thức như các môn học khác, MônGDCD đã góp phần không nhỏ vào việc giáo dục đạo đức, nhân cách, lối sốngcho học sinh, đây cũng là nhiệm vụ quan trọng mà ngành giáo dục luôn hướngđến Môn Giáo dục công dân được gọi là bộ môn khoa học dạy làm người.Học GDCD sẽ giúp học sinh hình thành và điều chỉnh những hành vi ứng xửphù hợp với chuẩn mực đạo đức xã hội, góp phần hình thành nhân cách tốtđẹp hơn Xuyên suốt từ khi ngồi vào ghế nhà trường cho đến khi tốt nghiệp,học sinh đã được thầy cô dạy những điều hay lẽ phải phù hợp với xã hội.GDCD là bộ môn gắn liền với cuộc sống giúp em có thêm hiểu biết về kinh tế,chính trị, pháp luật, điều chỉnh những hành vì và có cách cư xử phù hợp vớimọi ngườì Thực hiện giáo dục ý thức tham gia vào hoạt động SXKDHH –Định hướng nghề nghiệp ở trường THPT nhằm đạt mục tiêu sau:

* Về kiến thức Hiểu được thế nào là SXKDHH, Các yếu tố cần có đểtham gia vào hoạt động SXKDHH và vai trò của sản xuất kinh doanh hànghóa đối với bản thân, gia đình và xã hội Biết cách vận dụng các quy luật kinh

tế vào quá trình sản xuất, kinh doanh hàng hóa sao cho đưa lại lợi ích kinh tếcao nhất

* Về kĩ năng: Có kĩ năng vận dụng các quy luật kinh tế cơ bản để giảithích một số hiện tượng kinh tế gần gũi trong cuộc sống, Biết tham gia xâydựng kinh tế gia đình phù hợp với khả năng của bản thân Tuyên truyền, vậnđộng mọi người cùng tham gia vào HĐSXKDHH ở địa phương

* Về thái độ: Có thái độ tích cực tham gia xây dựng kinh tế gia đình vàđịa phương, nghiệm túc học tập để nâng cao chất lượng lao động của bản thângóp phần xây dựng kinh tế gia đình, thôn bản, coi trọng đúng mức vai trò củahàng hóa, tiền tệ, tôn trọng các quy luật kinh tế trong sản xuất và lưu thônghàng hóa Yêu gia đình, yêu quê hương đất nước, trung thực, tự trọng

2.2 Cơ sở thực tiễn.

2.2.1 Đặc điểm của học sinh trường THPT Con Cuông.

Con Cuông là huyện miền núi cao biên giới của tỉnh Nghệ An, Toànhuyện có có 13 xã, thị trấn, 124 thôn (bản), Có ba dân tộc cùng sinh sống gồm:dân tộc Thái, Kinh, Đan Lai, Toàn huyện có hai trường THPT: THPT ConCuông và THPT Mường Quạ Đa số học sinh của trường là người dân tộcthiểu số nên nhận thức của các em có phần hạn chế, quan điểm học tập của các

em cũng rất đơn giản học cho vui, học để lấy bằng tốt nghiệp, học vì cha mẹ

vận dụng vào cuộc sống nhằm đạt năng xuất lao động cao làm giàu cho bảnthân, gia đình và cũng chính là cho xã hội Chính những quan điểm đó cũng đãgây khó khăn cho công tác dạy học của giáo viên môn GDCD tại trườngTHPT miền núi Con Cuông.

Hiện nay trường THPT Con Cuông có đội ngũ giáo viên tương đối đông

82 giáo viên trong đó có 3 giáo viên giảng dạy môn GDCD những giáo viênnày đều có kinh nghiệm giảng dạy trên 10 năm Tuy nhiên qua dự giờ cũngnhư trao đổi chuyên môn trong nhóm về giảng dạy môn GDCD nói chung vàphần “ công dân với kinh tế ” nói riêng, tôi thấy cách giảng dạy khá phổ biếncủa các giáo viên trong nhóm hiện nay là giáo viên trình bày chủ yếu theophương pháp vấn đáp tái hiện cho học sinh hoặc có tổ chức các hoạt độngnhưng rời rạc, vì vậy chưa thu hút được phong trào học tập của học sinh.không liên kết được các kiến thức toàn bài, thiên về lý thuyết, không tự thiết

kế đồ dùng dạy học Như vậy học sinh vấn còn thụ động chưa thật sự tự lựctrong vấn để phát hiện ra kiến thức mới, mặc dù môn GDCD ở trường THPT

có nhiệm vụ quan trọng trong việc đào tạo và giáo dục thế hệ trẻ Nguyênnhân do một số giáo viên chưa thật sự đầu tư cho bài dạy của mình, còn nặng

về lý thuyết, không chú trọng đến các hoạt động trải nghiệm thực tiễn nên dẫnđến học sinh chán học

Học sinh THPT Con Cuông là những em có vị trí chuyển tiếp, chuẩn bịđội ngũ có trình độ, có tri thức cho các dân tộc, đồng thời là những hạt nhântiêu biểu của dân tộc thiểu số ở các địa phương Việc giáo dục ý thức tham giavào hoạt động SXKD hàng hóa – định hướng nghề nghiệp cho học sinh trườngTHPT Con Cuông có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, nếu làm tốt sẽ tạo ra sựtương tác hiệu quả nhất giữa GV và HS, gắn liền lý luận với thực tiễn điều này

sẽ có tác động lớn đến sự hình thành ý thức tích cực trong lao động sản xuấtcủa thế hệ trẻ, góp phần xây dựng gia đình, thôn bản ngày càng phát triển

2.2.2 Kết quả khảo sát thực trạng giáo dục thức SXKDHH – định hướng nghề nghiệp cho học sinh ở trường THPT Con Cuông thông qua hoạt động trải nghiệm sáng tạo.

Giáo dục ý thức tham gia vào HĐSXKDHH là hoạt động quan trọng đểthúc đẩy nền kinh tế gia đình, thôn bản và đất nước phát triển, là nhiệm vụchung của toàn xã hội trong đó giáo dục giữ vai trò quan trọng nhất, bằng conđường giáo dục và thông qua giáo dục, học sinh hiểu được thế nào là sản xuấtcủa cải vật chất, vai trò của SXCCVC, các quy luật kinh tế của sản xuất và lưuthông hàng hóa, các yếu tố cần và đủ để thực hiện hoạt động SXKDHH Giáodục giúp cho học sinh hiểu biết về truyền thống lao động cần cù, sáng tạo củadân tộc Thông qua hoạt động TNST, sinh hoạt tập thể, giúp cho HS nhận thứcsâu sắc lao động sản xuất và vai trò của lao động sản xuất kinh doanh hànghóa, tạo được sân chơi, xây dựng môi trường giáo dục thân thiện, lành mạnhgắn với thực tiễn cuộc sống Qua đó, giúp các em có điều kiện được giao lưu,

trao đổi học tập, nâng cao ý thức tham gia vào các hoạt động lao động sản xuất,gắn liền lý luận với thực tiền, học đi đôi với hành, biết giữ gìn, trân trọngnhững nét đẹp truyền thống lao động cần cù, sáng tạo của dân tộc và nỗ lựchọc tập tốt để sau này đóng góp công sức xây dựng quê hương giàu đẹp.

Trong những năm gần đây, dạy học gắn liền với giáo dục ý thức tham giavào hoạt động sản xuất kinh doanh trong các trường học luôn được ngành giáodục nước ta nói chung, tỉnh Nghệ An nói riêng quan tâm, nhất là tại nhữnghuyện có tỷ lệ HS người dân tộc thiểu số cao như huyện Con Cuông Bên cạnhviệc truyền đạt kiến thức, các thầy cô đã tìm tòi ra nhiều phương pháp giáodục sáng tạo, tổ chức nhiều hoạt động giáo dục ngoại khóa có ý nghĩa, qua đó,giúp các em hiểu sâu hơn về kiến thức đã học, về giá trị lao động sản xuất củảcải vật chất Cùng với việc nâng cao chất lượng dạy và học, trong những nămqua, trường THPT Con Cuông đã có nhiều cách làm hay, sáng tạo, nhằm giáodục cho HS nâng cao ý tham gia vào hoạt động SXKD tại địa phương Giáodục ý thức tham gia vào hoạt động SXKDHH không chỉ là nhiệm vụ dạy họccủa môn GDCD mà còn là mục đích cuối cùng của giáo dục tổng thể, điều nàyđược xem như một nhiệm vụ vô cùng quan trọng, cấp thiết của mỗi GV Hoạtđộng giáo dục ý thức tham gia vào SXKDHH được nhà trường và các GVtrong trường THPT Con Cuông thực sự quan tâm, Hàng tháng nhà trường kếthợp với tổ, nhóm chuyên môn, các đoàn thể tổ chức nhiều hoạt động ngoạikhóa về chủ đề lao động, sản xuất, kinh doanh hàng hóa Với mong muốn HShiểu được vai trò, ý nghĩa của LĐSXKDHH từ đó có nhận thức đúng hơn vàthay đổi quan điểm, sống có trách nhiệm với bản thân, gia đình và xã hội , Đây

là một trong những cách làm linh hoạt, sáng tạo để giáo dục ý thức tham gialao động sản xuất kinh doanh hàng hóa cho HS trường THPT Con Cuông

GV và học sinh trường THPT Con Cuông tham gia ngoại khóa hội thi HS sáng tạo

Còn đối với môn GDCD hoạt động này được tiến hành thông qua việc dạyhọc trên lớp gắn với kiến thức lớp 11 phần “Công dân với kinh tế” và đã tổchức hoạt động TNST dưới nhiều hình thức cho HS Tháng 12 năm 2020,nhóm GDCD kết hợp với đoàn trường THPT Con Cuông tổ chức hoạt độngngoại khóa hội chợ với chủ đề “Sản xuất kinh doanh hàng hóa tại địa phương– Những tiềm năng cầ cần khai thác”

HS tham gia HĐNK hội chợ “Sản xuất kinh doanh hàng hóa tại địa phương –

Những tiềm năng cầ cần khai thác”

Cho đến nay, mặc dù trường THPT Con Cuông đã có nhiều biện pháp,

tổ chức khá nhiều hoạt động cho HS nhằm giáo dục ý thức tham gia hoạt độngSXKD tại địa phương, tuy nhiên, qua khảo sát thực tế tôi nhận thấy việc đưanội dung giáo dục ý thức lao động sản xuất kinh doanh vào trong các giờ họccủa các bộ môn nói chung và môn GDCD nói riêng chưa thực sự mang lạihiệu quả cao nhất

2.3 Giáo dục ý thức tham gia hoạt động SXKDHH – Định hướng nghề nghiệp cho học sinh thông qua hoạt động trải nghiệm sáng tạo gắn với phần “Công dân với kinh tế” môn GDCD lớp 11.

Tại trường THPT Con Cuông trong quá trình dạy học bản thân tôi cũngnhư các thành viên trong nhóm GDCD đã sử dụng nhiều phương pháp dạy họctích cực như: tồ chức trò chơi “đi chợ” trao đổi hàng hóa giữa các nhóm tronglớp học, chia lớp ra thành các nhóm thực hiện các dự án khởi nghiệp, tổ chứccác trò chơi, với những phương pháp dạy học này một mặt học sinh đã khắcsâu hơn những hiểu biết về hàng hóa, tiền tệ, thị trường Quy luật giá trị, cạnhtranh, cung cầu mặt khác học sinh cũng ý thức được vai trò của HĐSXKDtrong thực tiễn Tuy nhiên do thời gian dạy học chính khóa trên lớp quá ít nênhọc sinh chưa thể hiện được hết các năng lực của bản thân Do đó tổ chức cáchoạt động TNST trong môn GDCD theo quan niệm đổi mới phương pháp dạy

học là một hình thức tích cực, bổ ích và có hiệu quả hơn, nối liền bục giảng vớithực tiễn đời sống, phát huy tính tích cực, chủ động sáng tạo của người học,kiểm tra lại chất lượng dạy học trong giờ chính khoá Hoạt động TNST trongmôn GDCD càng cần thiết và bổ ích khi được áp dụng vào quá trình dạy họctích hợp lồng ghép giữa kiến thức môn học với kiến thức thực tiễn Kết quảcủa hoạt động TNST trong môn GDCD phụ thuộc rất nhiều vào việc tổ chức

và lập kế hoạch hoạt động mà GV môn GDCD là người quyết định Khi thựchiện HĐTNST tôi đã thực hiện theo trình tự theo các bước sau

2.4 Thực nghiệm.

2.4.1 Mục đích thực nghiệm.

Thực nghiệm là một quá trình rất cần thiết khi chúng ta tiến hànhnghiên cứu khoa học Vì thực nghiệm sẽ cho biết được tính ứng dụng, tính khảthi của đề tài nghiên cứu Đối với đề tài SKKN này quá trình thực nghiệmđược tiến hành nhằm đánh giá mức độ phù hợp và hiệu quả của việc giáo dục

ý thức tham gia vào hoạt đông XSKDHH thông qua việc tổ chức các hoạtđộng TNST gắn với dạy học phần công dân với kinh tế môn GDCD lớp 11cho học sinh trường THPT Con Cuông, từ đó chứng minh được tính khả thicủa đề tài Để đạt được mục đích đề ra là tính hiệu quả và tính khả thi của đềtài thì nhiệm vụ không chỉ là tổ chức dạy, tổ chức hoạt động TNST mà cầnthiết phải tiến hành so sánh giữa lớp thực nghiệm với lớp đối chứng Có nhưvậy mới chứng minh được tính hiệu quả của đề tài

2.4.2 Đối tượng và thời gian thực nghiệm.

* Đối tượng: HS trường THPT Con Cuông, huyện Con Cuông, tỉnh

Nghệ An

- Đối tượng thực nghiệm được chia thành 2 nhóm:

+ Nhóm thực nghiệm: Lớp 11C2 trường THPT Con Cuông gồm 43 em+ Nhóm đối chứng: Lớp 11C3 trường THPT Con Cuông gồm 39 em.

* Thời gian thực nghiệm: Năm học 2020 – 2021

- Thực hiện thực nghiệm và đánh giá kết quả thực nghiệm; so sánh kếtquả giữa lớp thực nghiệm và lớp đối chứng

2.4.4 Nhiệm vụ thực nghiệm.

Tôi tiến hành thực nghiệm sư phạm nhằm giải quyết các vấn đề cụ thể sau:

- Đánh giá tinh thần, thái độ, khả năng tiếp nhận và thực hiện các nhiệm vụhọc tập, các hoạt động TNST gắn với môn GDCD do GV tổ chức và hướng dẫn

- Theo dõi, đối chiếu diễn biến quá trình thực hiện các nhiệm vụ trảinghiệm về mức độ tự thực hiện của HS

- Đánh giá tính khả thi và hiệu quả của của đề tài

2.4.5 Tổ chức thực nghiệm.

2.4.5.1 Lựa chọn hình thức và chủ đề thực nghiệm.

- Họat động TNST trong môn GDCD rất phong phú và đa dạng, tuynhiên trong phạm vi của đề tài này tôi tiến hành cho học sinh hoạt động trảinghiệm thông qua hai hình thức:

+ Tham quan, dã ngoại tại bốn cơ sở SXKDHH tiêu biểu tại huyện ConCuông và viết bài thu hoạch cá nhân

+ Lập dự án khởi nghiệp theo nhóm về một mặt hàng mà các em có thể

sẽ tham gia sản xuất kinh doanh trong tương lai để tiến hành thực nghiệm

- Chủ đề: “Tham quan, dã ngoại học tập tại các cơ sở SXKDHH tiêubiểu trên địa bàn huyện Con Cuông – Tỉnh Nghệ An”

2.4.5.2 Lập kế hoạch tổ chức TNST.

Trường THPT Con Cuông Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam

Tổ: Xã hội Độc lập – Tự do – Hạnh phúc.

KẾ HOẠCH

Về viêc Tô chưc hoạt động ngoại khóa, trải nghiêm sáng tạo ngoài trường

cho học sinh lớp 11C2 Trường THPT Con Cuông

- Căn cứ công văn của Sở giáo dục và đào tạo về hướng dẫn thực hiện

kế hoạch giáo dục ở các trường miền núi

- Căn cứ vào nhiệm vụ năm học 2020 - 2021 của trường THPT ConCuông

- Căn cứ vào kế hoạch giảng dạy môn GDCD lớp 11 trường THPT ConCuông

Nay tôi lập kế hoạch thực hiện dạy học TNST với chủ đề: “Tham quan, dãngoại học tập tại các cơ sở SXKDHH tiêu biểu trên địa bàn huyện ConCuông – Tỉnh Nghệ An”

+ Hiểu rõ được các công đoạn của quá trình đầu tư, sản xuất và tiêu thụ sảnphẩm của các cơ sở SXKD tiêu biểu tại địa phương

2 Kỹ năng:

Thông qua hoạt động TNST giáo dục cho các em kỹ năng làm việc theonhóm, kỹ năng tự học, kỹ năng thu thập, tổng hợp, xử lí thông tin và số liệu,ứng dụng công nghệ thông tin trong học tập

3 Thái độ:

Giáo dục HS có ý thức tham gia vào hoạt động lao động sản xuất, kinh doanhhàng hóa – Định hướng nghề nghiệp cho tương lai

4 Năng lực hình thành cho học sinh:

- Năng lực hợp tác, năng lực giao tiếp, năng lực sáng tạo, giải quyết vấn đề,năng lực tính toán

B Thời gian, địa điểm, thành phần tham gia:

1 Thời gian:Tổ chức tham quan trong 1 ngày chủ nhật (Ngày 6/12/2020)

2 Địa điểm: Một số cơ sở SXKDHH tiêu biểu trên địa bàn huyện Con

Cuông

- Địa điểm 1: Cơ sở sản xuất và chế biến dược liệu pù mát của gia đình ông

Phan Xuân Diện ở thôn Tiến Thành, xã Chi Khê, huyện Con Cuông

- Địa điểm 2: Trang trại trồng Cam của gia đình ông Nguyễn Văn Kính ở

bản Pha, xã Yên Khê, huyên Con Cuông

- Địa điểm 3: Cơ sở dệt vải thổ cẩm truyền thống- bản Xiêng, xã Môn Sơn ,

huyện Con Cuông

- Địa điểm 4: Cơ sở sản xuất và chế biến chè của Ông Nguyễn Công Huỳnh

ở Bản Trung Chính, xã Yên Khê, huyện Con Cuông

3 Thành phần tham gia:

- Học sinh lớp 11C2 – Trường THPT Con Cuông

- Hội trưởng hội phụ huynh của lớp 11C2.

- GVdạy GDCD: Trương Thị Thu Huyền

- GV dạy môn GDCD lớp 11C2: Giản Thị Xuân Thảo

- Thầy Nguyễn Trọng An bí thư đoàn trường Trường THPT Con Cuông

4 Phương tiện: Xe đạp điện.

số liệu, quay phim, chụp ảnh làm tư liệu

Bước 3: HS xử lý số liệu, thu thập thêm thông tin trên mang, sách thamkhảo tiến hành viết bài thu hoạch cho chuyến tham quan trải nghiệm và lập

dự án SXKDHH trong tương lai

Bước 4:

- HS nộp bài thu hoạch sau hoạt động trải nghiệm và trình bày dự án theonhóm

- Giáo viên đánh giá quá trình tham quan

- Đánh giá sản phẩm thu hoạch cá nhân và trình bày báo cáo dự án theonhóm của HS

- Rút kinh nghiệm cho buổi hoạt động trải nghiệm

Trên đây là kế hoạch tổ chức buổi tham quan dã ngoại ngoài trường,trải nghiệm sáng tạo cho học sinh Trường THPT Con Cuông năm học 2020 -

2021 Kính trình Ban Giám hiệu trường THPT Con Cuông xem xét, tạo điềukiện và ra quyết định để chúng tôi tổ chức thành công đợt tham qua dã ngoạinày

2.5.3 Tiến hành thực nghiệm.

* Bước 1: Giáo viên nêu rõ mục đích, yêu cầu, nội dung của chuyến đi.

Mục đích của buổi tham quan, dã ngoại: Các em quan sát thực tế, tìmhiểu và học hỏi kiến thức, tiếp xúc với các chủ các chủ cơ sở SXKDHH tiêubiểu của huyện Con Cuông nơi các em đang sống, học tập, từ đó nâng caonhận thức, ý thức và biết tham gia tích cực vào các hoạt động sản xuất kinhdoanh hàng hóa, có định hướng nghề nghiệp trong tương lai gần sau khi tốtnghiệp THPT Cụ thể, sau chuyến tham quan, HS cần nắm được

* Về kiến thức Hiểu được quá trình sản xuất kinh doanh hàng hóa trongthực tiễn tại các cơ sở SXKD tiêu biểu ở địa phương từ đó biết so sánh, liên

hệ các kiến thức đã học về lao động sản xuất, hàng hóa - tiền tệ - thị trường vàcác quy luật kinh tế trong sản xuất và lưu thông hàng hóa đã được các cơ sởSXKDHH trên địa bàn huyện Con Cuông áp dụng như thế nào? Hiểu được sựcần thiết phải học tập, nâng cao trình độ của bản thân để sau này vận dụng cáckiến thức đã học vào thực tiễn nhằm đưa lại năng xuất lao động cao cho bảnthân, gia đình và xã hội - định hướng được nghề nghiệp trong tương lai

* Về yêu cầu: Học sinh thực hiện chuyến đi trải nghiệm nghiêm túc, antoàn, hiệu quả, chuẩn bị đầy đủ các yếu phẩm phục vụ bản thân như: Ô, mũ,nước uống giấy bút ghi chép cẩn thận về viết bài thu hoạch

* Nội dung Tìm hiểu thực tiễn quá trình sản xuất kinh doanh và tiêu thụsản phẩm tại bốn cơ sở SXKD tiêu biểu tại địa phương

- Địa điểm 1: Cơ sở sản xuất và chế biến dược liệu pù mát của gia đìnhông Phan Xuân Diện ở thôn Tiến Thành, xã Chi Khê, huyện Con Cuông

- Địa điểm 2: Trang trại trồng Cam của gia đình ông Nguyễn Văn Kính ởbản Pha, xã Yên Khê, huyên Con Cuông

- Địa điểm 3: Cơ sở dệt vải thổ cẩm truyền thống tại bản Xiêng, xã MônSơn, huyện

Địa điểm 1: Cơ sở sản xuất, chế biến dược liệu Pù Mát của gia đình ông Phan

Xuân Diện

Ông Phan Xuân Diên bên vùng trồng dây thìa canh theo tiêu chuẩn GACP

Đến tham quan dã ngoại tại cơ sở trồng và chế biến dược liệu pù mátcủa ông Phan Xuân Diện, tại thôn Quyết Tiến, xã Chi Khê, huyện Con Cuông,tỉnh Nghệ An Cơ sở chuyên trồng và sản xuất các sản phẩm trà dược liệu theotiêu chuẩn GACP thực hành tốt trồng trọt và thu hái cây thuốc Điểm nổi bậtcủa các cây dược liệu ở đây là được trồng tại trung tâm nghiên cứu trồng vàchế biến cây dược liệu miền Tây

Nghệ An thuộc vùng đệm Vườn Quốc gia Pù Mát, huyện Con Cuông,tỉnh Nghệ An, trên độ cao hơn 800 m so với mặt nước biển Đây là vùng khíhậu, thổ nhưỡng đặc biệt của vùng Vườn Quốc gia Pù Mát, bởi vậy, hàmlượng dược tính của dược liệu cao hơn hẳn vùng đất khác Hiện tại ông Diện

có hơn 7 ha đất trong vùng đệm Vườn Quốc gia Pù Mát dùng để trồng các loạicây dược liệu: Cà gai leo, giảo cổ lam, dây thìa canh, đinh lăng và mướp đắngrừng Quá trình trồng và chăm sóc, cơ sở của ông Diện đã áp dụng quy trìnhtheo tiêu chuẩn GACP Để sản phẩm đảm bảo chất lượng, Ông đã áp dụngcông nghệ phơi nguyên liệu bằng năng lượng mặt trời

Học sinh lớp 11C2 tham quan trải nghiêm thực tế vườn dược liêu Pù Mát.

Sản phẩm của dự án khoa học công nghệ được nghiên cứu và phát triểnbởi cơ sở sản xuất Dược liệu Pù Mát trên dây chuyền hiện đại bằng máy tựđộng, bao bì hấp dẫn, chất lượng tốt, được người tiêu dùng ưa chuộng trongthời gian qua.

Ông Phan Xuân Diện chủ cơ sở xuất và chế biến Dược liệu Pù Mát chobiết: Hiện tại, cơ sở đã cho ra các sản phẩm trà dược liệu được đóng gói bằngtúi lọc, tiện lợi cho người tiêu dùng.Tới đây, cơ sở Dược liệu Pù Mát tiếp tụcđầu tư dây chuyền công nghệ để sản xuất các loại cao dược liệu và trà hòa tan,viên nén nhằm phục vụ khách hàng đa dạng sản phẩm, thuận lợi hơn trong quátrình sử dụng

Địa điểm 2: Trang trại trồng cam của gia đình ông Nguyễn Văn Kính ở bản

Pha, xã Yên Khê, huyên Con Cuông

Vườn cam Con Cuông

Cam Con Cuông là một trong những đặc sản nổi tiếng cả nước Cam ởđây nổi tiếng thơm ngon, mọng nước, vị thanh Thời gian gần đây huyện ConCuông thực hiện chủ trương khôi phục diện tích trồng cam quy mô lớn, ápdụng công nghệ mới vào canh tác nhằm đưa cây cam trở thành cây trồng chủlực mang lại giá trị kinh tế cao cho người dân địa phương Nhờ sự nỗ lực củangười trồng cam những triền đồi đất hoang trước đây đã biến thành nhữngvườn cam xanh mướt được chăm sóc bảo vệ chu đáo Ông Kính chủ vườn camBản Pha chia sẻ với các em: Thời gian đầu trồng cam gặp nhiều khó khăntrong kỷ thuật chăm sóc và thiếu vốn đầu tư trong sản xuất vì cây cam phảimất 5 năm chăm sóc mới cho quả, vụ thu hoạch quả đầu tiên mới đủ trang trảichi phí, những năm tiếp theo thì dần dần ổn định, 1ha cam được khoảng 30tấn quả Sau khi trừ chi phí còn lại khoảng 500 triệu đồng Các vườn cam ởđây đều áp dụng mô hình trồng cam an toàn theo tiêu chuẩn VietGAP Người

5 năm gần đây gia đình ông Kính đã trồng hai loại cam chín sớm và chínmuộn cho thu hoạch từ tháng 9 năm nay đến tháng 2 năm sau, nhằm đảm bảonhư cầu tiêu thụ cao vào dịp tết với gia bán từ 30 000 đến 60 000 đồng /1kg.người trồng cam có thể thu lãi từ 500 đến 700 triệu đồng/ ha cam/ 1năm.Ngoài việc bán cam ra thị trường người dân nơi đây còn tận dụng được vỏcam sạch Con cuông để làm mứt vỏ cam, tinh dầu cam, rượu cam, rượu mencam, xà phòng cam, siro cam được tổng cục đo lường chất lượng Việt Namcấp nhãn hiệu Sản phẩm dược bán trực tiếp tại xưởng hoặc chính quyền địaphương hỗ trợ giới thiệu quảng bán sản phẩm tại các siêu thị với giá mứt cam

350 000đ/ 1kg rượu men cam 90 000đ/ 1chai, tinh dầu cam 4 000 000đ/ 1 lít

Địa điểm 3: Cơ sở dệt vải thổ cẩm truyền thống- bản Xiêng, xã Môn Sơn ,

huyện Con Cuông

HS trải nghiêm tại làng nghề dêt vải thô cẩm truyền thống tại Bản Xiềng, Con Cuông, Nghê An.

Dệt thổ cẩm là một trong những nghề truyền thống của người phụ nữThái Những năm gần đây, chính quyền cùng phụ nữ Thái ở bản Xiềng, xãMôn Sơn, huyện Con Cuông đẩy mạnh khôi phục, phát triển nghề, tạo ra sảnphẩm mang tính hàng hóa, mang lại thu nhập…Làng nghề bản Xiềng nổi danhbởi làng dệt thổ cẩm truyền thống và đang được xây dựng thành điểm du lịchcộng đồng Sản phẩm thổ cẩm làng Xiềng rất đa dạng với nhiều loại sản phẩmnhư: Khăn quàng, váy, áo, bìa sổ, túi thêu với những nét họa tiết, hoa vănphong phú mang giá trị nghệ thuật cao, phản ánh tay nghề khéo léo của nhữngngười thợ lành nghề và nghệ nhân Cầm những tấm vải thổ cẩm được thêu sặc

sỡ, chị Hà Thị Hằng, Chủ nhiệm HTX thủ công mỹ nghệ xã Môn Sơn ở bảnXiềng, vui vẻ: “Các hoa văn thêu trên váy áo đều mô phỏng các con vật, loàicây trên rừng, hay các vì sao trên trời, nghĩa là tất cả những gì gần gũi, thânthuộc với người Thái, với triết lý sống hòa hợp với thiên nhiên” Chị giảithích: “Đây là “kết pa” (vảy cá), đây là “laotaxa” (sao trời), còn đây là “tinpu”

cũng khó giải thích, bởi đã được truyền lại từ hàng trăm năm trước, qua người

mẹ truyền cho con gái hoặc con dâu “Con gái Thái khoảng 10 tuổi đã được

mẹ cho làm quen với khung cửi, dệt, thêu theo cách bài bản từ xưa, liên tụcđến khoảng 16 tuổi mới tạm được coi là thành thạo nghề canh cửi”

Với mong muốn giữ lại nghề truyền thống, sau những ngày mùa màngbận rộn, chị Hà Thị Nga ở bản Xiềng cùng với chị em phụ nữ HTX Thủ công

mỹ nghệ xã Môn Sơn lại dành thời gian ngồi vào chiếc khung cửi để họcdệt “Từ niềm đam mê, muốn giữ nghề dệt truyền thống của cha ông từ baođời nay, các chị em đều hăng say học hỏi và tự tay làm ra sản phẩm để mặcvào những ngày lễ hội truyền thống của đồng bào mình Chị em cũng phấnkhởi hơn bởi giờ đây nó không chỉ là khôi phục lại nghề truyền thống, mà cònmang lại nguồn thu nhập cải thiện đời sống” Sản phẩm làm ra ngoài phục vụcho những người trong gia đình còn được bán cho khách du lịch, người dântrong xã và các vùng lân cận Thu nhập không cao lắm, chiếc khăn đội đầu chỉ

có giá 80.000 đồng, túi xách 150.000 đồng, chiếc váy hoặc khăn quàng có hoavăn cầu kỳ có giá từ 700.000 - 900.000 đồng, Nhưng chi em làm tranh thủđược những lúc rãnh rỗi và hơn hết là giữa văn hóa của dân tộc

Bản Xiềng nằm trong tuyến du lịch Vườn quốc gia Pù Mát, vài năm trởlại đây trở thành điểm du lịch cộng đồng khá hấp dẫn Khách đến bản Xiềng

để tham quan, tìm hiểu, trải nghiệm các hoạt động sản xuất truyền thống nhưdệt thổ cẩm, làng nghề mây tre đan, làm rượu cần, rượu cẩm, mua hàng hóa.Việc khôi phục và giữ được nghề dệt thổ cẩm không chỉ làm sống lại mộtnghề thủ công đã bị mai một mà còn giúp chị em phụ nữ Thái ở Môn Sơn cóđược việc làm, tăng thu nhập, xoá đói, giảm nghèo

Địa điểm 4: Cơ sở sản xuất và chế biến chè của ông Nguyễn Công Huỳnh ở

Bản Trung Chính, xã Yên Khê, huyện Con Cuông.

Cô trò trường THPT Con Cuông đến cánh đồng trồng chè của gia đìnhông Nguyễn Công Huynh, mặc dù đây là điểm cuối cùng theo kế hoạch trảinghiệm, bước chân đến đây đa phần các em đều vui vẻ thoái mãi ngắm nhìnnhững cánh đồng chè bao la, xanh ngát, đến thăm quan trải nghiệm đúng vàothời điểm, người dân trồng chè ở đây đang vào mùa thu hoạch trong niềm vuinhân đôi khi chè được mùa, chè búp tươi lại có giá tăng cao hơn nhiều so vớinăm trước.Theo từng luống trồng chè, có ba người đang dùng máy để cắtnhững ngọn chè xanh biếc, một số người khác lại thu gom ngọn chè đã cắt chovào từng bao tải lớn để chờ thương lái tới thu mua Mồ hôi đầm đìa, song aicũng phấn khởi bởi đây là nguồn thu nhập chính của bà con nhân dân nơi đây

từ nhiều năm nay Ông Huynh cho biết, trước đây đất ở dưới chân núi này rấtkhô cằn, trồng các loại cây màu khác đều cho năng suất rất thấp, đời sống kinh

tế gia đình gặp nhiều khó khăn Năm 2015, được sự vận động chuyển đổi cơcấu cây trồng của chính quyền địa phương, gia đình ông bắt đầu chuyển sangtrồng cây chè Hiện gia đình ông có 1,7 ha chè đến thời kỳ thu hoạch, sau khi

trừ chi phí, trung bình hàng năm cho thu nhập từ 50 – 70 triệu đồng.Theo sựchỉ dẫn của ông Huỳnh, cây chè rất phù hợp với thổ nhưỡng nơi đây, dễ chămsóc và chi phí đầu tư ít Bằng phương pháp trồng giâm cành, chỉ sau 2-3 năm

là có thể thu hoạch Cây chè mỗi năm cho thu hoạch 7 lứa, mỗi lứa cách nhau

từ 30 - 45 ngày Nếu thời tiết thuận lợi, năng suất chè càng cao, trung bìnhkhoảng 4 - 5 tấn/ha Hiện nay, giá bán bình quân 4- 5 ngàn đồng/kg, so với cáccây trồng khác thì trồng chè cho thu nhập cao và ổn định hơn nhiều

Vườn chè của gia đình ông Nguyễn Công Huynh.

Đặc biệt, người trồng chè không lo đầu ra, trong những năm gần đây,chè búp rất được ưa chuộng, các thương lái tới tận vườn để thu mua Bên cạnh

đó, các gia đình trồng chè tại xã Yên Khê cũng đã góp phần thực hiện côngnghiệp hóa tại địa phương đó là đầu tư máy cắt chè để vừa thu hoạch cho giađình vừa kiếm thêm thu nhập từ việc cho thuê máy, người thu hái cũng có thunhập cao từ tiền công Hiện toàn xã Yên Khê có khoảng 20 chiếc máy cắt chè.Yên Khê là địa phương có 70% là đồng bào dân tộc Thái, còn lại là đồng bàodân tộc Kinh, Đan Lai (nhóm địa phương thuộc dân tộc Thổ) và Ê Đê Pháthuy lợi thế của địa phương, những năm qua, chính quyền xã Yên Khê đã tậptrung lãnh đạo, chỉ đạo nhân dân chuyển đổi cơ cấu cây trồng, phát triển cácloại cây trồng mũi nhọn là cây chè và cây cam Để khuyến khích người dântrồng chè, Nhà nước cũng đã hỗ trợ 400 đồng/ bầu chè, hỗ trợ tiền làm đất 5triệu đồng/ha Đến nay, Yên Khê đã trở thành xã trồng chè trọng điểm củahuyện Con Cuông với hơn 200 hộ trồng chè, trên diện tích 245 ha, tổng sảnlượng chè hàng năm trên 2.000 tấn Nhờ phát triển cây chè, không chỉ thoátnghèo mà đời sống người dân ở đây được nâng cao, nhiều hộ còn giàu lên mộtcách chính đáng Hiện người trồng chè tại xã Yên Khê cũng đang gặp phải