Một số biện pháp xây dựng lớp học thân thiện, tích cực vì sự phát triển toàn diện của học sinh

Nhận thức được tất cả những điều đó, với tư cách là một giáo viên chủ nhiệm, tôi mạnh dạn đề xuất: “Một số biện pháp xây dựng lớp học thân thiện, tích cực vì sự phát triển toàn diện của

và chủ nghĩa xã hội; phát huy tiềm năng, khả năng sáng tạo của mỗi cá nhân; nângcao dân trí, phát triển nguồn nhân lực, bồi dưỡng nhân tài, đáp ứng yêu cầu của sựnghiệp xây dựng, bảo vệ Tổ quốc và hội nhập quốc tế.

Quan điểm của Đảng về xây dựng con người phát triển toàn diện được thểhiện sâu sắc trong Văn kiện Đại hội XII, trong đó khẳng định: 1- Xây dựng conngười Việt Nam phát triển toàn diện phải trở thành mục tiêu của chiến lược pháttriển, là một trong những nhiệm vụ tổng quát phát triển đất nước; 2- Gắn mục tiêuxây dựng, phát triển văn hóa với xây dựng con người; 3- Khẳng định vấn đề xâydựng con người là bốn trong sáu nhiệm vụ trung tâm của nhiệm kỳ Đại hội XII; 4-Xây dựng con người Việt Nam phát triển toàn diện gắn với sự nghiệp công nghiệphóa, hiện đại hóa đất nước

Một con người toàn diện cần phát triển hài hòa, đầy đủ các mặt đức, trí, thể,

mỹ Do đó, việc xây dựng con người Việt Nam phát triển toàn diện không phải làriêng của từng bộ, ngành mà là nhiệm vụ chung, đòi hỏi sự vào cuộc của các cấp,các ngành, toàn hệ thống chính trị và cần được tiến hành thường xuyên, liên tụcvới nhiều giải pháp đồng bộ Vậy nên, việc hướng tới xây dựng sự phát triển toàndiện cho học sinh là yêu cầu đặt ra cấp bách nhất trong thời đại ngày nay

1.2 Thực trạng của học sinh Trung học phổ thông (THPT) hiện nay.

Yếu tố hướng nghiệp đã ảnh hưởng đến việc học sinh học tập thiên lệch, chútrọng đến các môn văn hóa để đáp ứng nhu cầu thi cử, mà thiếu sự quan tâm, đầu

tư cho sự phát triển kỹ năng

Thực tế cho thấy, trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa và nhất là cơnlốc toàn cầu hóa, con người Việt Nam có những biến đổi phức tạp Một mặt đó là

sự nâng cao rõ rệt về trình độ học vấn, sự phát lộ về tài năng, trí tuệ; sự cải thiệnđáng kể về thể chất, tầm vóc Nhưng mặt khác đó là những chuyển biến tiêu cực vềđạo đức, lối sống; sự tha hóa về nhân cách; rối loạn về thị hiếu thẩm mỹ; lệch lạctrong nhân sinh quan, thế giới quan; yếu kém về kỹ năng… Từ đó đặt ra yêu cầutrực tiếp đối với ngành giáo dục nói chung và người giáo viên nói riêng: phải thẳngthắn nhìn nhận, đánh giá để có những điều chỉnh, có những biện pháp kịp thời,đúng đắn nhằm xây dựng con người Việt Nam phát triển toàn diện

1.3 Vai trò của GVCN.

Qua quá trình làm công tác chủ nhiệm, bản thân tôi nhận thức được vai tròquan trọng của giáo viên chủ nhiệm (GVCN) trong việc giáo dục vì sự phát triểntoàn diện học sinh Đội ngũ GVCN không chỉ là một lực lượng hỗ trợ đắc lực chohiệu trưởng, sẽ “nối thêm đầu, gắn thêm mắt, nối dài tay và mở rộng vòng tay” baoquát mọi hoạt động của nhà trường mà GVCN còn là người quyết định mọi sự pháttriển và tiến bộ của lớp GVCN là người chịu ảnh hưởng nhiều nhất về mọi hoạtđộng của học sinh, đồng thời cũng là người chịu trách nhiệm chính về kết quả họctập cũng như sự trưởng thành mọi mặt của học sinh sau này Vì vậy, việc xây dựngmột lớp học thân thiện, tích cực sẽ có ý nghĩa vô cùng lớn đối với sự phát triểntoàn diện học sinh Một lớp học thân thiện, tích cực sẽ giúp học sinh phát huy đượctinh thần đoàn kết, thống nhất của tập thể, đồng thời khơi dậy được sức mạnh củamỗi cá nhân

Nhận thức được tất cả những điều đó, với tư cách là một giáo viên chủ nhiệm,

tôi mạnh dạn đề xuất: “Một số biện pháp xây dựng lớp học thân thiện, tích cực vì

sự phát triển toàn diện của học sinh”.

2 Mục tiêu, tính mới của đề tài

2.1 Mục tiêu.

Đề tài hướng đến xây dựng mô hình lớp học thân thiện, tích cực, vì sự pháttriển toàn diện của học sinh trong điều kiện thực tế của trường THPT nơi tôi côngtác

Từ mô hình lớp học thân thiện, tích cực, giáo viên chủ nhiệm có được nhữngphương pháp tổ chức, quản lý lớp học vì sự phát triển toàn diện của học sinh, baogồm hình thành và phát triển các năng lực và kỹ năng

Xây dựng thành hệ thống các biện pháp góp phần nâng cao hiệu quả xây dựnglớp học thân thiện, học sinh tích cực

3 Phương pháp nghiên cứu.

3.1 Nghiên cứu lý thuyết:

Tài liệu về lý luận như phương pháp chủ nhiệm lớp, những vấn đề chung vềđổi mới giáo dục trung học phổ thông, các tiêu chí đánh giá lớp học thân thiện, tíchcực, và các tài liệu có liên quan

3.2 Nghiên cứu thực tiễn:

+ Phương pháp điều tra sư phạm:

So sánh, đối chiếu kết quả hoạt động phong trào và kết quả tu dưỡng rènluyện nói chung ở những tập thể lớp có được sự quan tâm chú trọng của giáo viênchủ nhiệm lớp so với các lớp chưa được giáo viên chủ nhiệm quan tâm phát huykhả năng hoạt động phong trào

Thực hiện điều tra thái độ,cảm nhận và đánh giá của học sinh với các hoạtđộng phong trào trong quá trình học tập ở trường phổ thông

+ Phương pháp thực nghiệm sư phạm:

Trực tiếp vận dụng phương pháp tổ chức, hướng dẫn, quản lý hoạt độngphong trào vào việc chủ nhiệm lớp của bản thân

Đối chiếu kết quả thực nghiệm với lý luận để rút ra những kết luận khái quát,khoa học, mang tính phổ biến

4 Phạm vi nghiên cứu:

Đề tài hướng đến xây dựng mô hình lớp học thân thiện, tích cực vì sự pháttriển toàn diện của học sinh được thực nghiệm tại trường tôi dạy từ năm học 2017-

2018 đến năm học 2020-2021

PHẦN II NỘI DUNG

1 Cơ sở lý luận và thực tiễn.

1.1 Cơ sở lý luận:

1.1.1 Khái quát về lớp học thân thiện.

Năm học 2008-2009, Bộ giáo dục và Đào tạo phát động phong trào “Xâydựng trường học thân thiện, học sinh tích cực” nhằm nâng cao chất lượng giáo dụctoàn diện, đặc biệt là giáo dục đạo đức, nhân cách và kĩ năng sống cho học sinh.Qua nhiều năm thực hiện, phong trào đã có sức lan tỏa mạnh mẽ cả chiều sâu lẫnchiều rộng, mang lại hiệu quả thiết thực cho ngành giáo dục và cho xã hội Ngay từnăm đầu tiên Bộ phát động phong trào, nhà trường đã tích cực hưởng ứng Muốn

phong trào Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực ở mỗi trường đạt

hiệu quả thì mỗi giáo viên chủ nhiệm phải tích cực “xây dựng lớp học thân thiện,học sinh tích cực” Có nhiều “lớp học thân thiện, học sinh tích cực” thì mới có

“trường học thân thiện, học sinh tích cực”

Xây dựng lớp học thân thiện là tạo ra môi trường học tập thân thiện, an toàn,

gần gũi với học sinh, làm cho học sinh cảm thấy “mỗi ngày đến trường là mộtniềm vui” " Thân thiện" bắt nguồn từ sứ mệnh của nhà trường và thiên chức củanhà giáo đối với thế hệ trẻ và xã hội Lớp học thân thiện là lớp học mà ở đó họcsinh đươch tạo điều kiện để sống khỏe mạnh, vui vẻ, tích cực học tập và tham giacác hoạt động khác, được giáo viên nhiệt tình giảng dạy, yêu thương, tôn trọng,được gia đình và cộng đồng tạo điều kiện phát huy hết tiềm năng của mình trongmôi trường an toàn và thuận lợi, quyền lợi đi học của học sinh được đảm bảo Chấtlượng của lớp học thân thiện không chỉ thể hiện ở kết quả giáo dục mà còn là chấtlượng của cả môi trường học đường và mối quan hệ giữa nhà trường, gia đình vàcộng đồng

Xây dựng được “lớp học thân thiện” thì sẽ có “học sinh tích cực” Xây dựngđược nhiều lớp học thân thiện thì sẽ có trường học thân thiện, vững mạnh

- Hăng hái nhận phần việc cụ thể, có tinh thần trách nhiệm cao trong việcchăm sóc và phát huy giá trị các di tích lịch sử, cách mạng, văn hóa ở địa phương

- Tham gia bảo vệ và làm sạch đẹp thêm cảnh quan, môi trường ở nhà trường

và nơi công cộng, giữ gìn vệ sinh cá nhân, vệ sinh trường lớp

- Nhiệt tình tham gia các hoạt động văn nghệ, thể thao, nhất là các hoạt độngvăn nghệ, vui chơi dân gian.

- Đóng góp tích cực cho các hoạt động tập thể của Đoàn thanh niên Cộng sản

Hồ Chí Minh, của nhà trường và của cộng đồng ở địa phương

1.1.3 Vai trò của giáo viên chủ nhiệm trong việc xây dựng lớp học thân thiện, tích cực, vì sự phát triển toàn diện của học sinh.

- Giáo viên chủ nhiệm là người được Hiệu trưởng bổ nhiệm, phân công chịutrách nhiệm về một lớp Điều lệ trường Trung học ghi rõ: “Mỗi lớp có một giáoviên chủ nhiệm lớp do hiệu trưởng chỉ định, chọn trong số giáo viên giảng dạy ởlớp đó” Giáo viên chủ nhiệm là người thay mặt hiệu trưởng chịu trách nhiệm quản

lý toàn diện lớp học từ giáo dục văn hóa cho đến giáo dục đạo đức nhân cách.Chính vì thế có thể nói giáo viên chủ nhiệm là cầu nối đa chiều giữa các lực lượnggiáo dục trong và ngoài nhà trường với tập thể học sinh lớp chủ nhiệm

- Giáo viên chủ nhiệm lớp ở trường phổ thông là linh hồn của lớp học, làngười góp phần không nhỏ hình thành và nuôi dưỡng nhân cách học sinh, nhữngchủ nhân tương lai của đất nước Một người giáo viên chủ nhiệm giỏi sẽ góp phầnxây dựng nên một tập thể lớp giỏi, nhiều tập thể lớp giỏi sẽ xây dựng nên một nhàtrường vững mạnh

- Để xây dựng một lớp học thân thiện, tích cực vì sự phát triển của học sinh,người làm công tác chủ nhiệm cần giáo dục học sinh thông qua các hoạt động tậpthể như cắm trại, tham quan, sinh hoạt đoàn, chủ điểm hàng tháng, thăm hỏi, giúp

đỡ công việc gia đình của những em học sinh có hoàn cảnh khó khăn, neo đơn…Giáo viên chủ nhiệm phải biết cách tổ chức, lôi cuốn học sinh vào hoạt động tậpthể để giáo dục dễ dàng, có hiệu quả hơn

1.2 Cơ sở thực tiễn:

1.2.1 Tình hình chung về công tác chủ nhiệm của giáo viên ở trường phổ thông.

Nhận thức của giáo viên về ý nghĩa,vai trò của công tác chủ nhiệm còn có nơi

có lúc chưa khách quan, toàn diện Một số giáo viên được phân công làm chủnhiệm còn chưa tâm huyết với công việc, ngại khó ngại khổ mặc dù hiểu rõ tầmquan trọng của nhiệm vụ chủ nhiệm lớp Lại cũng có những giáo viên mà năng lựcđiều hành, quản lý lớp chủ nhiệm còn hạn chế

Về công tác tổ chức, hướng dẫn, quản lý hoạt động phong trào ở lớp chủnhiệm nói riêng lại càng ít được các lực lượng giáo dục và cả bản thân giáo viênchủ nhiệm chú trọng đầu tư công sức và thời gian xứng đáng với tầm quan trọngcủa nó Hoặc chưa có phương pháp hiệu quả để phát huy các hoạt động này đạt kếtquả cao Có những tập thể lớp chưa tìm được tiếng nói chung giữa giáo viên chủnhiệm với học sinh trong hoạt động phong trào Ví dụ như lớp thì rất muốn hoạtđộng phong trào thật sôi nổi rầm rộ nhưng giáo viên chủ nhiệm lại không muốnhọc sinh của mình tích cực tham gia vì cho rằng chỉ tốn thời gian, lãng phí côngsức và tiền của mà chẳng giúp ích gì cho mục tiêu học tập để thi tốt nghiệp và vào

được các trường Cao đẳng- Đại học, vốn là mục tiêu số một của bậc học THPT.Lại có lớp không có khả năng giành thành tích cao trong các hoạt động phong tràothi đua nhưng giáo viên chủ nhiệm lại áp đặt học sinh phải tham gia và giành thànhtích cao Các quan điểm này thực ra đều sai lầm vì như vậy học sinh không có cơhội phát triển toàn diện và gây ức chế tâm lí cho học sinh, tạo khoảng cách bất lợicho mối quan hệ giữa giáo viên chủ nhiệm và học sinh Như vậy sẽ không có kếtquả giáo dục tốt.

1.2.2 Tại đơn vị công tác.

Công tác chủ nhiệm lớp mặc dù đã được Ban giám hiệu nhà trường và giáoviên của trường quan tâm, được đầu tư cơ sở vật chất cũng như tinh thần một cáchtối đa trong khả năng cho phép để nâng cao chất lượng dạy và học nói riêng, chấtlượng giáo dục toàn diện nói chung Song, không ít các thầy cô làm công tác chủnhiệm lớp cho rằng đi học chỉ cần ngoan ngoãn, học giỏi chứ hoạt động tập thể,hoạt động phong trào chung không quan trọng lắm, chỉ cần có tham gia cho hoànthành nhiệm vụ, chủ trương hướng học sinh đầu tư thời gian công sức cho việc họcvăn hóa chuyên môn: học các môn thi tốt nghiệp và thi vào Cao đẳng- Đại học,quên đi việc học sinh cần được giáo dục để phát triển một cách toàn diện

Thực trạng trên đã khiến tôi mạnh dạn làm sáng kiến kinh nghiệm đề xuấtmột số biện pháp để xây dựng lớp học vừa thân thiện, vừa tích cực vì sự phát triểntoàn diện của học sinh, mong góp phần làm tăng hiệu quả của công tác chủ nhiệmlớp trong trường phổ thông

2 Biện pháp xây dựng lớp học thân thiện, tích cực vì sự phát triển toàn diện của học sinh.

2.1 Nguyên tắc, yêu cầu xây dựng lớp học thân thiện, tích cực, vì sự phát triển toàn diện của học sinh.

- Đảm bảo nguyên tắc đồng bộ phối hợp.

Ban giám hiệu, Đoàn thanh niên, chi đoàn giáo viên cần phải quan tâm đếncông tác chủ nhiệm lớp, đến vấn đề giáo dục toàn diện học sinh trong nhà trường

để góp phần nâng cao hiệu quả xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cựcCông tác chủ nhiệm cần phối hợp chặt chẽ với các đoàn thể trong nhà trườngnhư: Ban giám hiệu, công đoàn, đoàn thanh niên, chi đoàn giáo viên, với các giáoviên bộ môn, đặc biệt là với hội cha mẹ phụ huynh học sinh

Phối hợp với các giáo viên làm công tác chủ nhiệm trong đơn vị công cũng như những giáo viên làm công tác chủ nhiệm ở một số trường bạn, để hoànthiện hơn các biện pháp xây dựng lớp học, trường học thân thiện, học sinh tích cực

tác-vì sự phát triển toàn diện của học sinh

Phối hợp đồng bộ các biện pháp để đạt kết quả cao nhất trong công tác chủnhiệm lớp

- Tiến hành thường xuyên, liên tục, tránh thời vụ.

Công tác chủ nhiệm là công tác lâu dài, cần hoạch định kế hoạch dài hơi

2.2 Biện pháp xây dựng lớp học thân thiện, tích cực vì sự phát triển toàn diện của học sinh.

2.2.1 Xây dựng không gian lớp học thân thiện vì sự phát triển toàn diện của học sinh.

Việc xây dựng không gian lớp học gần gũi, thân thiện phù hợp với đặc điểmtâm sinh lý học sinh: biết yêu và tạo ra cái đẹp, khát khao được khẳng định cá tínhsáng tạo Không gian lớp học sẽ đẹp hơn khi được trang trí, sắp xếp bởi bàn tay tàihoa và tư duy sáng tạo của học sinh Hoạt động này có một ý nghĩa quan trọngtrong đời sống học tập của các em Các em sẽ tự giác và tích cực học tập hơn khiđược sống trong một không gian lớp học thân thiện

* Cách thức tiến hành

Nhận thức rõ tầm quan trọng của việc xây dựng không gian lớp học đối vớiviệc xây dựng lớp học thân thiện, tích cực vì sự phát triển toàn diện học sinh, tôi đã

áp dụng những biện pháp sau:

- Xây dựng không gian chung, lựa chọn các góc trang trí hợp lý

Việc trang trí lớp học không phải chỉ để làm cho lớp học đẹp mắt mà các góctrang trí còn phải chứa đựng nội dung học tập Mỗi góc đều có ý nghĩa riêng, mỗiphần trang trí đều được lồng ghép giáo dục và giúp học sinh hiểu được ý nghĩa của

nó Không gian lớp học thân thiện sẽ tạo cho học sinh sự thoải mái, hứng thú hơntrong học tập Do đó, khi tổ chức cho học sinh trang trí lớp học, tôi đã dựa vào điềukiện và đặc điểm cụ thể của trường, của lớp, xác định rõ mục đích của việc trangtrí để từ đó có hướng thiết kế trang trí các góc một cách phù hợp

+ Góc học tập- góc thư viện:

Giáo viên phối hợp với hội cha mẹ phụ huynh học sinh xây dựng 1 tủ học sinh sẽ là người quyên góp các đầu sách Mỗi học sinh 2 quyển- có thể là sách

sách-tham khảo hoặc sách truyện- thì mối năm, với sĩ số 42, lớp tôi đã có hơn 80 đầusách Số đầu sách sẽ tăng thêm theo mỗi năm học.

Tác dụng:

Nhằm đề cao văn hóa đọc và hình thành khả năng tự học cho học sinh, giúphọc sinh phát triển hài hòa, toàn diện Góc học tâp- thư viện là nơi học sinh mangđến những quyển sách hay, bổ ích để trưng bày, trao đổi và giao lưu với bạn bè, đểđược đọc nhiều hơn

Ngoài việc đọc sách tăng thêm vốn kiến thức, học sinh còn tham gia các hoạtđộng giới thiệu những quyển sách mà mình mang đến Hoạt động này sẽ giúp họcsinh rèn kỹ năng diễn đạt, rèn sự tự tin khi đứng trước tập thể Đây là một trong kỹnăng sống rất cần thiết cho các em sau này

Góc học tập- góc "thư viện"

+ Góc thiên nhiên:

Giáo viên khuyến khích học sinh sử dụng những chai, lọ, gáo dừa bỏ đi đểlàm những lọ hoa độc đáo và đẹp mắt Tổ chức cho học sinh trang trí các ô cửa sổbằng những lọ hoa, bình hoa mà các em đã làm Giao trách nhiệm cho các tổ chămsóc, có chấm điểm

Ý nghĩa

Nhằm tạo một không gian lớp học xanh, thân thiện với môi trường

Giáo dục học sinh về ý thức tôn trọng và bảo vệ môi trường sống

Hình thành khả năng hợp tác, tự giác phân công thành viên thay nhau chămsóc cây

Không gian xanh của lớp học

- Huy động phụ huynh cùng chung tay trang trí lớp học:

+ Lên và phổ biến kế hoạch với hội cha mẹ học sinh ngay trong buổi họp phụhuynh đầu năm học

+ Tuyên truyền về mục đích, ý nghĩa của việc xây dựng không gian lớp họcthân thiện đối với sự phát triển toàn diện của học sinh

+ Cho phụ huynh xem một số mô hình trang trí lớp học

+ Phụ huynh đồng thuận và tự nguyện dành ngày công để trang trí (quét sơntường) và mua sắm cơ sở vật chất (ti vi, loa đài, quạt treo tường) để thêm phầnphục vụ cho việc dạy- học hàng ngày của giáo viên và học sinh

- Vận dụng tối đa không gian lớp học vào mục đích dạy học và hoạt động:+ Thời đại công nghệ thông tin, khi cơ sở vật chất của các nhà trường còn hạnchế- thì việc mỗi lớp học mua sắm được ti vi, loa đài đã hỗ trợ rất lớn cho giáoviên và học sinh trong quá trình dạy và học

+ GVCN tổ chức được nhiều tiết sinh hoạt theo chủ đề, rèn luyện kỹ năngsống cho học sinh nhờ sự hỗ trợ của các thiết bị mà hội cha mẹ học sinh đã đầu tư,mua sắm

Việc xây dựng không gian lớp học thân thiện đã tạo sự hứng khởi cho họcsinh khi tới trường, thôi thúc các em cố gắng trong học tập, rèn luyện Tất cả họcsinh trong lớp đều có ý thức bảo vệ thành quả do chính phụ huynh và các em xâydựng nên

Lớp học được trang bị khá tiện nghi

2.2.2 Xây dựng quy tắc ứng xử để hướng tới việc tạo dựng một bầu không khí lớp học thân thiện, tích cực vì sự phát triển toàn diện của học sinh.

* Mục đích:

Nói đến văn hóa ứng xử, giao tiếp chính là nói đến chân thiện mỹ, là cái đẹp,

là các giá trị chuẩn mực trong ứng xử, giao tiếp Cả giáo viên và học sinh đều phảiứng xử có văn hóa, biểu hiện trong nhận thức, thái độ và hành vi, trong các mốiquan hệ, trước tiên là quan hệ trong trường phù hợp với chuẩn mực, đạo đức, lốisống, tác phong của xã hội Văn hóa ứng xử là một bộ phận của văn hóa họcđường Văn hóa học đường là một trong những tiêu chí quan trọng để đánh giá sựphát triển của một nền giáo dục Trong môi trường này mọi chủ thể tham gia từngười học đến nhà quản lý, giáo viên, nhân viên đều phải tuân thủ pháp luật, quiđịnh, nội qui trường, rèn luyện lối sống, đạo đức và nhân cách Nhằm góp mộtphần trong việc xây dựng, phát triển văn hóa học đường vững mạnh, đẹp từ trongnhận thức và đáp ứng nhu cầu về nguồn nhân lực chất lượng cao trong nhà trường,tôi đã xây dựng 1 số quy tắc ứng xử để hướng tới việc tạo dựng một bầu không khílớp học thân thiện, tích cực, vì sự phát triển toàn diện của học sinh

* Cách thức tiến hành

- Xây dựng quy tắc ứng xử giữa giáo viên với học sinh:

Xem học sinh là trung tâm trong mọi hoạt động giáo dục đào tạo của nhàtrường

Cần phải tạo điều kiện, khuyến khích hỗ trợ chứ không áp đặt ý kiến chủ

quan của mình nhằm phát huy trình độ, năng lực, vị trí, vai trò của học sinh

Cho phép học sinh được tự do nêu ra quan điểm, suy nghĩ, bày tỏ cá tính bảnthân, thể hiện cái “tôi” bản thân

Phát huy tính dân chủ trong khuôn khổ

Tôn trọng ý kiến của từng cá nhân học sinh; luôn lắng nghe và cùng chia sẻnhững khó khăn trong cuộc sống của học sinh Ứng xử thân thiện, gần gũi, khôngxúc phạm danh dự , thân thể, không phân biệt đối xử đối với học sinh

Thấu hiểu hoàn cảnh riêng của mỗi học sinh; quan tâm, giúp đỡ các em cóhoàn cảnh đặc biệt; học sinh chậm tiến bộ; luôn tạo cơ hội cho học sinh sửa chữalỗi lầm, tạo điều kiện cho học sinh phấn đấu vươn lên Tôn trọng nhân cách củahọc sinh, mềm mỏng nhưng kiên quyết, nghiêm khắc khi xử lý vi phạm của họcsinh; không có thái độ trù dập học sinh

Luôn là tấm gương sáng, mẫu mực về đạo đức, tác phong cho học sinh noitheo

Khi học sinh nhận thức mình là trung tâm của mỗi bài giảng khi lên lớp củagiáo viên, các bạn sẽ chủ động tiếp thu kiến thức và mạnh dạn phản hồi những ýkiến mà bản thân cho rằng giáo viên đưa ra thông tin chưa được chính xác Cáchứng xử giữa giáo viên và học sinh là nhịp cầu nối cho sự hình thành, phát triểnnhân cách tốt cho các em Học sinh có hành vi đẹp, thái độ ứng xử, giao tiếp tốt làmột yếu tố góp phần làm tăng giá trị thương hiệu và làm đẹp thêm hình tượng vềtrường học Như vậy cách ứng xử của giáo viên với học sinh trong trường học cótác động tích cực, qua lại với nhau Mối quan hệ này được duy trì, kết hợp hài hòavới mục tiêu chung là đào tạo những con người phát triển toàn diện

- Xây dựng quy tắc ứng xử giữa học sinh với học sinh:

Tôn trọng bạn bè, biết chia sẻ, động viên, giúp đỡ bạn bè vươn lên trong họctập và rèn luyện Không được bao che khuyết điểm cho bạn; không được có nhữnghành động phân biệt đối xử, vu khống, nói xấu bạn bè; giữ gìn mối quan hệ bìnhđẳng, trong sáng với bạn bè khác giới;

Không sử dụng mạng internet, mạng xã hội để nói xấu, tuyên truyền nhằmbôi nhọ, kích động hận thù đối với người khác

Phối hợp cùng nhau trong nhiều hoạt động

Ví dụ cùng nhau tới thư viện tìm kiếm tài liệu, cùng nhau hoàn thành tốt bàitập được giao Không tỏ ra hơn thua với bạn Luôn tạo tâm thế bình đẳng và cư

xử mềm mỏng, chân thành, không đồng cảm ba phải, không hùa theo khuyến khíchviệc xấu Luôn thể hiện bản tính năng động, tự tin nhiệt tình của học sinh chứkhông phải tinh thần anh hùng rơm, thủ đoạn, giả dối Khi bạn bè gặp khó khăn sẵnsàng chia sẻ, động viên, hỗ trợ, an ủi Một lời cảm ơn, xin lỗi nhẹ nhàng chân

thành có thể để lại một ấn tượng tốt, có thể giải tỏa được những vướng mắc tạo nênmâu thuẫn không đáng có Sự giúp đỡ cùng nhau tiến bộ, chia sẻ khó khăn, thamgia các hoạt động, công tác đoàn… giúp học sinh gần nhau hơn.

Giống như những viên gạch, dựa trên sự ăn ý, khi gắn kết sẽ tạo nên một ngôinhà vừa đẹp vừa bền Qua giao tiếp, ứng xử cởi mở chân thành, học sinh dễ dànghiểu nhau, tìm được sự tương đồng trong học tập và sinh hoạt

- Xây dựng quy tắc ứng xử giữa học sinh với giáo viên:

Có thái độ tôn trọng, lễ phép với thầy, cô giáo, nhân viên nhà trường; trongviệc chào hỏi, xưng hô với thầy cô giáo, nhân viên trong nhà trường khách đếnthăm, làm việc với nhà trường: Đảm bảo kính trọng, lịch sự, lễ phép; không được

có những hành động, cử chỉ, lời nói thiếu chuẩn mực đạo đức, vô lễ với thầy, cô vàngười lớn tuổi

Không được có những hành vi xúc phạm nhân phẩm, danh dự của thầy, côgiáo, nhân viên nhà trường

Để có thể xây dựng quy tắc ứng xử, tạo một bầu không khí thân thiện tronglớp học, cần có sự phối kết hợp giữa GVCN với Ban giám hiệu nhà trường, vớiĐoàn thanh niên, với tập thể các giáo viên bộ môn, với hội cha mẹ học sinh và các

tổ chức khác trong nhà trường

Ban giám hiệu phải nhận thức được tầm quan trọng và tính cấp thiết của việcgiáo dục văn hóa ứng xử nói chung và văn hóa ứng xử trong học sinh nói riêng.Nhà trường phải ban hành được qui định, nội qui về giao tiếp, ứng xử trong môitrường giáo dục Thường xuyên tổ chức kiểm tra, giám sát và tổng kết công tácthực hiện văn hóa học đường Tổ chức các chuyên đề buổi nói chuyện, sinh hoạt về

ý thức và văn hóa học đường cho học sinh.Tổ chức các hoạt động, phong trào vănhóa ứng xử như thi học sinh thanh lịch, các cuộc thi nói lời hay làm việc tốt, mỗingày một hành động đẹp…

Đoàn trường cùng giáo viên chủ nhiệm, hàng tuần, hàng tháng cần triển khai

đánh giá hoạt động của lớp, trong đó có văn hóa ứng xử Tổ chức tuyên dươnghành vi đẹp Hành động xấu cần phải được phê bình rộng rãi mang tính cảnh báo,răn đe và áp chế

Giáo viên phải là người gương mẫu về đạo đức, lối sống, nhân cách, là một

tấm gương về văn hóa ứng xử để học sinh noi theo Giáo viên cần thể hiện nănglực chuyên môn, đổi mới phương pháp giảng dạy, luôn có hành vi và thái độ chuẩnmực trong giao tiếp, ứng xử Đây là tính tất yếu trong quá trình đổi mới toàn diệnđại học Việt Nam hiện nay Đặc biệt giáo viên phải lấy phương châm “lấy ngườihọc làm trung tâm”, phải tăng cường giám sát, tăng cường tương tác với học sinhtrong quá trình trước trong và sau giờ học Giáo viên đóng vai trò là người gợi mở,định hướng, cố vấn để học sinh chủ động, tích cực chiếm lĩnh tri thức và hìnhthành văn hóa đẹp

Cần có sự phối hợp giữa công đoàn trường, đoàn thanh niên với chính quyền

địa phương tổ chức các hoạt động đào tạo, hoạt động ngày hội việc làm, hoạt độngtình nguyện, hoạt động hướng nghiệp, hoạt động vì cộng đồng, hoạt động tri ân…nhằm hướng học sinh tích cực, chủ động tham gia, tự giác rèn luyện và bồi dưỡng

về nhân cách, đạo đức, lối sống cho bản thân Các hoạt động phù hợp có thể giaocho học sinh tổ chức Ban giám hiệu, Đoàn trường, GVCN sẽ giúp các em nângcao kỹ năng, khả năng tự tổ chức, thích nghi và phát huy tinh thần của tuổi trẻ

Tạo kênh truyền thông cho học sinh chia sẻ các bài viết hay, hành động đẹp,

chia sẻ kiến thức, kỹ năng mình học được cho các bạn trong trường Tạo sân chơi

bổ ích, tăng tính thi đua, cạnh tranh lành mạnh giữa các lớp, các học sinh thôngqua các cuộc thi như Olympic, thể thao, thi tay nghề Khuyến khích học sinhnghiên cứu khoa học, giúp học sinh được trải nghiệm thực tế, được tiếp xúc vớinhiều môi trường khác nhau để qua đó được thể hiện và phát triển bản thân

Nhà trường, gia đình là những tấm gương về văn hóa, là nơi nuôi dưỡng ước

mơ, hoài bão cho học sinh Văn hóa ứng xử là một trong những nét đẹp, nội dungcần được quan tâm duy trì và bồi dưỡng của văn hóa học đường Môi trường họcđường là nơi rất quan trọng để rèn luyện nhân cách, đào tạo và giáo dục cho nhữngcon người sống có hoài bão, có lý tưởng tốt đẹp Vấn đề xây dựng văn hóa họcđường trong đó có văn hóa ứng xử phải được coi là trọng tâm và quan trọng nhất.Nếu môi trường học đường thiếu đi văn hóa thì không thể làm được chức năngtruyền tải những giá trị về kiến thức nhân văn cho thế hệ trẻ Cần đặt một kế hoạchdài hơi để xây dựng một thế hệ trẻ có sức khỏe có tinh thần sống đẹp

2.2.3 Phát huy vai trò của các nhân tố nổi bật vì một lớp học thân thiện, tích cực.

Một tập thể thân thiện, tích cực phải được xây dựng từ những cá nhân thânthiện, tích cực Hiểu được điều đó, nên trong quá trình làm công tác chủ nhiệm,bản thân tôi luôn luôn chú trọng việc phát hiện và nuôi dưỡng những nhân tố cótriển vọng Bởi những nhân tố đó sẽ là lực lượng nòng cốt, dẫn dắt và thúc đẩy sựphát triển của tập thể lớp

* Cách thức thực hiện :

+ Phát hiện học sinh là nhân tố triển vọng:

Học sinh đó phải có tham vọng (sẵn sàng làm việc cật lực, thực sự cố gắng,khát vọng thành công, sẵn sàng trả giá – không sợ thất bại)

Học sinh đó phải có khả năng (kiến thức, trình độ tốt và ngày càng trở nên tốthơn theo năm tháng và phải có rất nhiều năng lực để làm được việc)

Nhanh nhẹn (khả năng làm việc được ở nhiều môi trường khác nhau, khảnăng làm việc trong môi trường đòi hỏi kết quả ngắn hạn và cả trong dài hạn)

Có khả năng thích nghi cao; biết nhận định về lượng kiến thức mà mình cònchưa biết đến; ham hiểu biết và khám phá; có suy nghĩ không bó buộc bản thân và

thường tỏ ra cởi mở với những ý tưởng, cơ hội mới; dễ kết bạn hơn người xungquanh; có khả năng tự kiềm chế tốt; là những người hài hước.

Hiệu quả công việc (được xem xét trong tương quan về số lượng, thời gian).+ Các kênh để phát hiện những nhân tố triển vọng:

Từ kênh gia đình:

Ngay từ đầu năm học, để hiểu hơn về hoàn cảnh gia đình mỗi học sinh, tôi đã

tổ chức đến thăm nhà học sinh, trao đổi trực tiếp với cha mẹ phụ huynh học sinh.Tôi đã lắng nghe những chia sẻ từ phụ huynh về con em họ, về những mặt mạnh,

về năng khiếu, về sở trường cũng như những hạn chế của học sinh Từ đó, tôi đãbước đầu nắm bắt những thông tin cơ bản, ngắm được đối tượng

Từ kênh bạn bè:

Đã học và hoạt động cùng nhau từ cấp Tiểu học và Trung học cơ sở, nên bạn

bè là người biết và hiểu những sở trường, sở đoạn của bạn mình Lắng nghe nhữngchia sẻ từ kênh bạn bè, giáo viên chủ nhiệm cũng sẽ phần nào định hướng trongviệc ươm mầm và phát hiện những nhân tố triển vọng

Từ các giáo viên dạy bộ môn:

Lắng nghe chia sẻ từ những giáo viên dạy bộ môn cũng là một cách để giáoviên chủ nhiệm có cái nhìn toàn diện hơn về học sinh lớp mình chủ nhiệm

Từ những buổi hoạt động ngoại khóa của lớp, của trường

Những buổi sinh hoạt tập thể là sân chơi vô cùng hữu ích trong việc kích thíchcác bạn học sinh bộc lộ năng khiếu bản thân Có thể thấy, học sinh bậc THPT rấtkhao khát được thể hiện bản thân- GVCN giỏi sẽ là người giáo viên thông qua cáchoạt động tập thể để phát hiện ra những nhân tố thực sự có tố chất

Từ việc tìm hiểu học sinh qua những lần trao đổi, trò chuyện trong những giờsinh hoạt 15 phút, những giờ ra chơi, những giờ sinh hoạt cuối tuần

Quan sát thông qua hành vi, hành động, thao tác, động tác, lời nói, thái độ…của học sinh

Từ các kênh đó, có thể phát hiện ra:

Những học sinh có năng khiếu văn nghệ, thể dục thể thao

Những học sinh có năng lực tổ chức, năng lực quản lý

Những học sinh có năng khiếu vẽ, viết chữ đẹp

Những học sinh có khả năng sáng tạo

Những học sinh đam mê nghiên cứu, tìm tòi

+ Bồi dưỡng những nhân tố triển vọng:

Tạo điều kiện cho học sinh thể hiện năng lực cá nhân bằng cách:

Giao những công việc phù hợp với năng lực của học sinh để học sinh có môitrường và điều kiện phát huy năng khiếu bản thân: Giao vị trí lớp trưởng, lớp phóhọc tập, lớp phó văn nghệ, lớp phó lao động

Phối hợp với Đoàn trường , tạo điều kiện cho các em tham gia vào các câulạc bộ, các hoạt động do Đoàn trường tổ chức, chủ trì

Tham gia vào các câu lạc bộ, đội văn nghệ, đội bóng đá, bóng chuyền củatrường cho những học sinh có năng khiếu văn nghệ, thể dục thể thao

Tham gia dẫn chương trình trong các hoạt động của Đoàn trường với nhữngbạn hoạt ngôn, có năng khiếu tổ chức, dẫn dắt

Viết và trang trí bảng tin với những bạn có năng khiếu vẽ, viết chữ đẹp, khảnăng sáng tạo

Tham gia các hoạt động nghiên cứu và sáng tạo khoa học với những học sinhsay mê tìm tòi, nghiên cứu, sáng tạo

Những nhân tố có khả năng, năng lực khi được giáo viên chủ nhiệm pháthiện, bồi dưỡng sẽ đóng vai trò là đầu tàu, thúc đẩy sự phát triển của tập thể lớp.Tôi nhận thấy học sinh THPT nhiều bạn đam mê ca nhạc và thực sự có năngkhiếu đàn hát Lớp tôi cũng thế Với những học sinh có năng khiếu này, tôi khuyếnkhích các em lập nhóm nhạc, để trau dồi hơn năng khiếu bản thân, và cũng để cácbạn mạnh dạn hơn, tự tin hơn khi đứng trước mọi người

Thể hiện niềm đam mê sau giờ học phụ đạo

Khi các lớp học đã học đã thực sự thân thiện, học sinh thực sự tích cực thì sẽgóp phần tạo nên một trường học thân thiên – học sinh tích cực Mối thân thiệngiữa thầy và trò, nhà trường với cha mẹ học sinh ngày một tăng thêm Giúp các emkhông những nắm được kiến thức một cách chủ động, nhẹ nhàng mà còn rèn chocác em nhiều kĩ năng khác góp phần giáo dục con người mới, con người phát triểntoàn diện

2.2.4 Đa dạng hóa các hình thức hoạt động tập thể nhằm xây dựng lớp học thân thiện, tích cực vì sự phát triển toàn diện của học sinh.

* Khích lệ học sinh tham gia tất cả hoạt động do Nhà trường và Đoàn thanh niên tổ chức.

- Mục đích, ý nghĩa:

Tạo sự gắn kết tập thể

Tổ chức lớp phải gắn liền với các hoạt động phong trào của tập thể, phongtrào của nhà trường Vì vậy, giáo viên cần thông qua các hoạt động tập thể để xâydựng cho lớp học tinh thần đoàn kết, hòa đồng Sự thân thiện, tích cực của tập thểlớp được hình thành và phát triển trong những hoạt động chung như thế

Phát huy sở trường cá nhân và sức mạnh tập thể:

Một thực tế cho thấy, nhiều giáo viên chủ nhiệm lớp- đặc biệt chủ nhiệm bậcTHPT- không muốn học sinh lớp mình tham gia vào quá nhiều các hoạt động doĐoàn trường tổ chức, vì họ sợ sẽ làm ảnh hưởng đến thời gian học của học sinh

Bố mẹ các em nhiều người cũng có tâm lý như thế Nhưng nếu đến trường chỉ đểnhồi nhét kiến thức như một cái máy, các em sẽ cảm thấy vô cùng mệt mỏi và chánchường Các em muốn được vui chơi, muốn được hoạt động, muốn được khẳngđịnh bản thân Và hơn hết, qua các hoạt động tập thể, tinh thần đồng đội sẽ đượcđẩy lên, sự gắn kết của tập thể cũng sẽ được nhân lên gấp bội Sự đoàn kết thốngnhất giữa các thành viên qua các hoạt động tập thể có ý nghĩa cực kì to lớn đối vớiviệc xây dựng tập thể

- Cách thức tổ chức:

+ Chủ động nắm bắt kế hoạch đầu năm của Nhà trường và Đoàn thanh niên.+ Lên kế hoạch hoạt động cho tập thể lớp

Thành lập các nhóm bạn có chung sở thích, năng khiếu:

Nhóm bạn có năng khiếu văn nghệ: hát, múa

Nhóm bạn có năng khiếu hoạt động thể dục thể thao: bóng đá, bóng chuyền Nhóm bạn có chung đam mê nghiên cứu, tìm tòi

Nhóm bạn có sở trường sáng tạo

+ Khích lệ học sinh luyện tập sau mỗi buổi học phụ khóa

Không chỉ động viên, khuyến khích các em tham gia đầy đủ các hoạt động bềnổi của trường theo kiểu tham gia cho có, mà tôi định hướng để các em tham giamột cách có đầu tư và có chất lượng Vì thế, những hoạt động như diễn văn nghệ,cắm trại, làm báo tường, viết tập san, tham gia các hoạt động thể thao, thi gói bánhchưng và trang trí cây đào Tết- lớp chúng tôi đều hoàn thành xuất sắc, đạt thànhtích cao, được Đoàn trường ghi nhận

MỘT SỐ HÌNH ẢNH HOẠT ĐỘNG CỦA HỌC SINH LỚP CHỦ NHIỆM

Văn nghệ chào mừng ngày thành lập Quân đội nhân dân Việt Nam 22-12

Khích lệ các bạn luyện tập thể dục thể thao sau mỗi buổi học phụ khóa

ở trường