Một số biện pháp nhằm giáo dục toàn diện cho học sinh trường THPT thanh chương 3 thông qua công tác chủ nhiệm

Giáo viên chủ nhiệm là người chịu trách nhiệm chính trong việcquản lý nề nếp, định hướng xây dựng tập thể lớp, tạo môi trường tốt để hình thành,phát triển và hoàn thiện nhân cách toàn di

sự vào cuộc của cả hệ thống trong đó có vai trò và trách nhiệm không nhỏ của giáoviên chủ nhiệm Giáo viên chủ nhiệm là người chịu trách nhiệm chính trong việcquản lý nề nếp, định hướng xây dựng tập thể lớp, tạo môi trường tốt để hình thành,phát triển và hoàn thiện nhân cách toàn diện cho học sinh.

Làm tốt công tác chủ nhiệm có ý nghĩa rất lớn trong quá trình giáo dục họcsinh - nhất là trong giai đoạn hiện nay, khi học sinh có thể tiếp cận thông tin từnhiều nguồn khác nhau và việc giáo dục kĩ năng sống, những thói quen tốt, cácnăng lực cần có… cho học sinh đang trở thành nhu cầu cấp thiết

Giáo viên chủ nhiệm (GVCN) lớp là người chịu trách nhiệm thực hiện mọiquyết định quản lý của hiệu trưởng đối với lớp và các thành viên trong lớp GVCNlớp là người vạch kế hoạch, tổ chức cho lớp mình thực hiện các chủ đề theo kếhoạch và theo dõi, đánh giá việc thực hiện của các học sinh GVCN lớp phải biếtphối hợp với các giáo viên bộ môn, chỉ huy quản lý học sinh trong lớp học tập, laođộng, công tác Chủ nhiệm cũng là người phối hợp với các tổ chức, đoàn thể trongtrường trong đó quan hệ nhiều ở cấp THPT là đoàn trường, hội Cha mẹ học sinh(CMHS) để làm tốt công tác dạy- học- giáo dục HS trong lớp phụ trách

Tuy nhiên trong thực tế hiện nay có những quan niệm sai lầm trong nhận thức

về chức vụ GVCN lớp chưa tương xứng với tầm quan trọng của chức vụ này, chưađúng với các văn bản quản lí giáo dục quy định và thậm chí có cả những phươngpháp giáo dục lỗi thời…Ở đâu đó, còn tồn tại chuyện học sinh đánh thầy cô giáochủ nhiệm của mình; bạo lực học đường; giáo viên chủ nhiệm lớp nóng nảy, thôbạo đã mắc phải những sai lầm nghiêm trọng như đuổi hàng chục học sinh ra khỏigiờ học, rút dép đánh học trò trong lớp, bắt học trò liếm ghế, uống nước giặt giẻlau bảng…Ngược lại có những GVCN lớp quá dễ dãi, buông lỏng quản lý, thiếutrách nhiệm với lớp, với chức năng đã được giao, để cho học sinh tự do hư đốn viphạm pháp luật, vi phạm nội quy Thậm chí có chủ nhiệm hùng hồn tuyên bố:Làm chủ nhiệm lớp chỉ cần quan tâm đến nề nếp học sinh còn các mặt khác khôngcần quan tâm

Ngay cả GVCN trong tiết sinh hoạt lớp cũng chưa thật sự đặt nặng vấn đềgiáo dục đạo đức cho học sinh Qua tìm hiểu một số giờ sinh hoạt lớp ở các lớpkhác tôi nhận thấy rằng một số lớp có những khoảng thời gian chết mà cả thầy vàtrò đều không biết làm gì, một số lớp khác thì giáo viên chủ nhiệm dành quá nhiềuthời gian cho việc khiển trách, phê bình học sinh Đôi khi tiết sinh hoạt, GVCNcòn dùng để nhắc đến các khoản thu, hay la mắng HS Việc làm mang tính hìnhthức, hiệu quả tiết sinh hoạt còn thấp, học sinh ít hứng thú Đôi lúc nội dung sinhhoạt chỉ 10-15 phút, thời gian còn lại là nói chuyện, hát… Không biết làm gì chohết thời gian, lúc đó cả thầy và trò ngồi chờ tiếng trống hồi Vì thế tiết sinh hoạtlớp nhiều lúc bị coi thường, hiệu quả thấp.

Chính vì những lẽ đó chúng tôi thực hiện đề tài “Một số biện pháp nhằm giáo

dục toàn diện cho học sinh Trường THPT Thanh Chương 3 thông qua công tác chủ nhiệm”.

2 Đối tượng nghiên cứu

Nghiên cứu quá trình chủ nhiệm lớp

3 Phạm vi nghiên cứu.

Công tác chủ nhiệm tại trường THPT Thanh Chương 3

4 Kết quả nghiên cứu, hiệu quả

Việc nghiên cứu trên nếu áp dụng đại trà thì sẽ góp phần nâng cao hiệu quảgiáo dục toàn diện trong trường THPT

5 Phương pháp nghiên cứu

- Thu thập những thông tin lý luận về vai trò của người GVCN lớp trong công

tác giáo dục toàn diện cho HS ở các tài liệu, các bài tham luận

- Quan sát hoạt động học và sinh hoạt tập thể của HS

- Trò chuyện, trao đổi với các giáo viên bộ môn, HS, hội CMHS, bạn bè vàhàng xóm của HS

- Tham khảo những bản báo cáo, tổng kết hàng năm của nhà trường

- Tham khảo kinh nghiệm của các trường bạn

- Tham khảo những kinh nghiệm của các giáo viên chủ nhiệm lớp khác trongtrường mình

6 Phương pháp thử nghiệm

Thử áp dụng một số biện pháp vào công tác giáo dục cho học sinh lớp 10Anăm 2018-2019; lớp 11A năm 2019-2020; lớp 12D1 năm 2020-2021

PHẦN II NỘI DUNG

I Cơ sở khoa học

1 Cơ sở lý luận

Hiểu một cách khái quát, Giáo dục toàn diện là hoạt động giáo dục tổng thể,được tổ chức có kế hoạch, có mục đích nhằm hình thành và phát triển toàn diện

nhân cách con người Mục tiêu giáo dục theo tinh thần đổi mới là: phát triển toàn

diện năng lực và phẩm chất người học Toàn diện ở đây được hiểu là chú trọng

phát triển cả phẩm chất và năng lực con người, cả dạy chữ, dạy người, dạy nghề.Giáo dục và đào tạo phải tạo ra những con người có phẩm chất, năng lực cần thiết

như trung thực, nhân văn, tự do sáng tạo, có hoài bão và lí tưởng phục vụ Tổ

quốc, cộng đồng; đồng thời phải phát huy tốt nhất tiềm năng, khả năng sáng tạo của mỗi cá nhân, làm chủ bản thân, làm chủ đất nước và làm chủ xã hội; có hiểu biết và kĩ năng cơ bản để sống tốt và làm việc hiệu quả… như Bác Hồ từng mong

muốn: "một nền giáo dục sẽ đào tạo các em nên những người công dân hữu ích

cho nước Việt Nam, một nền giáo dục làm phát triển hoàn toàn những năng lực sẵn có của các em".

Trước hết, hãy nhìn vào mặt đối lập của nó là giáo dục phiến diện Đặc trưng

dễ nhận thấy của giáo dục phiến diện chính là giáo dục vì điểm số, có phân ra mônchính và môn phụ, coi trọng thành tích học tập quan trọng hơn trải nghiệm học tập,

lý thuyết hơn thực hành Sản phẩm đầu ra của giáo dục phiến diện là những đứa trẻkhiếm khuyết về thể lực, sự năng động, khả năng cảm thụ nghệ thuật, kỹ năngsống, sự trải nghiệm vững vàng về tâm lý, cảm xúc, tình cảm xã hội…

Ngày nay đã có nhiều cha mẹ không hài lòng với những đứa trẻ như vậy.Chúng có thể làm việc hiệu quả, nhưng không phải là một cá thể sinh động, đầymàu sắc, trọn vẹn Và họ bắt đầu đi tìm giáo dục toàn diện cho con.Vì thế giáo dụctoàn diện cho học sinh vừa là đòi hỏi, vừa là nhu cầu cấp thiết trong bối cảnh hiệnnay

Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam từng nói: “Triết lý giáo dục của Việt Nam nằmtrong triết lý xây dựng đất nước Đó là phát triển con người Việt Nam toàn diện vềđức - trí - thể - mỹ và hướng tới công dân toàn cầu” Tuy nhiên, từ thực tế dạy vàhọc tại các trường, khái niệm “ Giáo dục toàn diện” có sự nhầm lẫn với “Giáo dụchoàn hảo” Định hướng cho học sinh phát triển toàn diện, nhưng thời gian dànhcho các môn học thuộc lòng nhiều; thời gian dành cho phát triển kỹ năng sống, vănnghệ, thể thao… lại rất ít Tìm hiểu nguyên nhân, nhiều chuyên gia cho rằng, bệnhthành tích và việc đặt nặng mục tiêu phát triển trí lực khiến nhiều trường học xemnhẹ giáo dục thể chất, năng khiếu và đặc biệt là rèn luyện đạo đức, phẩm chất cánhân Từ đó dẫn đến nghịch lý “học giỏi, thi giỏi, nhưng kỹ năng làm việc kém”

Những năm gần đây, các trường học ngoài công lập có đủ điều kiện để đầu

tư về cơ sở hạ tầng, trang thiết bị dạy học, chương trình học và đội ngũ nhân lực đểgiúp học sinh phát triển toàn diện Thạc sĩ Nguyễn Thu Hà - Hiệu trưởng Trường

Tiểu học, THCS và THPT Sky-Line cho rằng: “Việc có bao nhiêu học sinh đượcđiểm cao, bao nhiêu học sinh đạt giải không phải là điều quan trọng Sản phẩmcuối cùng của nhà trường là học sinh có thể phát hiện đam mê, theo đuổi đam mêcủa mình và xây dựng cuộc sống hạnh phúc trong tương lai” Trái ngược giáo dụctruyền thống thiên về lý thuyết, giáo dục toàn diện cho phép học sinh tiếp cận vớikiến thức từ nhiều lĩnh vực khác nhau một cách phổ quát và cơ bản nhất Khôngchỉ phát triển trí lực, học sinh còn được chú trọng rèn luyện thể lực, nghệ thuật, kỹnăng sống, nhân cách Quan trọng nhất, học sinh được tạo điều kiện phát huy đượcnăng lực, cá tính của bản thân và xác định cho bản thân định hướng tương lai…

2 Cơ sở thực tiễn

2.1 Tổng quan nghiên cứu vấn đề

Hạn chế, yếu kém của nền giáo dục Việt Nam là chưa tạo ra sản phẩm giáodục mang tính toàn diện, hội đủ các kỹ năng thiết yếu để trở thành công dân toàncầu

Vì sao học sinh phổ thông thiếu cơ hội phát huy năng lực sở trường, trảinghiệm sáng tạo… mà chỉ nghiêng về nạp kiến thức? Phát biểu tại hội thảo “Thựctrạng và giải pháp nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện ở trường phổ thôngtrong bối cảnh đổi mới căn bản và toàn diện giáo dục”, PGS-TS Ngô Minh Oanh,Viện trưởng Viện Nghiên cứu giáo dục (Trường Đại học Sư phạm TPHCM), chỉ rahạn chế: “Chương trình giáo dục vẫn tập trung nhiều vào các môn học trên lớp,nặng kiến thức về lý thuyết, hàn lâm và chưa gắn với việc giải quyết những vấn đề

mà thực tiễn đặt ra Nhiều trường học còn nặng về quản lý hành chính, thiếu linhhoạt, sáng tạo trong việc tổ chức các hoạt động trong và ngoài lớp học đa dạng,phong phú Vì thế, phần đông học sinh thiếu cơ hội trải nghiệm, rèn luyện kỹ nănghợp tác, làm việc theo nhóm, phát huy tư duy độc lập, tính năng động, sáng tạo…”

Phát triển con người toàn diện chính là đòi hỏi phát triển năng lực người học

ở mọi mặt chứ không nghiêng về một yếu tố nào Mặc dù chủ trương giáo dục họcsinh toàn diện gồm “đức, trí, thể, mỹ và nghề nghiệp” đã được đề cập từ lâu,nhưng các cấp quản lý giáo dục, trường học và giáo viên vẫn chưa được hiểuđúng, làm đúng “Vì đặt nặng mục tiêu phát triển trí lực nên nền giáo dục chú trọngđến ứng thí là chính, nhiều trường không chú trọng đến khả năng, sở thích năngkhiếu của học sinh Vì coi trọng thành tích thi cử, nhà trường cũng xem nhẹ việcgiáo dục đạo đức, sức khỏe, thẩm mỹ - những yếu tố rất cần để hình thành nhâncách học sinh

2.2 Thực trạng về công tác giáo dục toàn diện cho học sinh THPT hiện nay thông qua công tác chủ nhiệm

2.2.1 Thuận lợi

Trong những năm gần đây, sự phát triển kinh tế - xã hội đã mang lại không

ít những thuận lợi cho công tác chủ nhiệm trong nhà trường Sự quan tâm đầu tưcủa Đảng, nhà nước cùng với sự hỗ trợ tích cực từ phía xã hội Cơ sở vật chất,

trang thiết bị giáo dục của nhà trường ngày một khang trang, đầy đủ, đảm bảo choviệc dạy và học Với chủ trương đúng đắn về chính sách dân số "Chỉ dừng lại haicon để nuôi dạy cho tốt", kinh tế ngày càng được cải thiện đã tạo thuận lợi cho trẻ

em được quan tâm và chăm sóc tốt hơn Bên cạnh đó, sự phát triển như vũ bão củakhoa học công nghệ, đặc biệt là công nghệ thông tin đã hỗ trợ cho giáo viên và phụhuynh trong việc liên lạc, trao đổi, nắm bắt nhanh những thông tin cần thiết trongphối hợp giáo dục; đồng thời hỗ trợ tích cực cho hoạt động dạy của giáo viên trongnhững giờ lên lớp, trong những hoạt động tập thể khiến học sinh thấy hứng thúhơn

Trường THPT Thanh Chương 3 là ngôi trường có bề dày thành tích, ở đâynhiều thế hệ thầy cô không những có kinh nghiệm về chuyên môn mà còn cả vềcông tác chủ nhiệm lớp Đó là cơ hội lớn cho thế hệ giáo viên học hỏi và trau dồikinh nghiệm lẫn nhau trong công tác giảng dạy nói chung và công tác chủ nhiệmnói riêng

Được sự quan tâm và chỉ đạo sát sao của BGH nhà trường là điều kiện thuậnlợi để GVCN lập kế hoạch và phổ biến những chủ trương, kế hoạch của nhà trườngđến với phụ huynh và học sinh kịp thời

Sự phối kết hợp giữa các tổ chức đoàn thể trong và ngoài nhà trường ngàycàng trở nên chặt chẽ có hiệu quả

2.2.2 Khó khăn

Bên cạnh những thuận lợi kể trên, công tác chủ nhiệm lớp còn gặp không ítnhững khó khăn, thách thức Trong thời đại khoa học công nghệ và kinh tế thịtrường hiện nay, ngoài những tiện ích to lớn mà nó mang đến cho nhân loại thìkèm theo đó là hàng loạt các tác động tiêu cực đến đối tượng học sinh: xu hướngđua đòi chưng diện theo trang phục, mái tóc của các ca sĩ, diễn viên trong phimảnh không lành mạnh và đặc biệt là nghiện game online, Facebook Chính nhữngvấn đề này ảnh hưởng không ít đến việc học tập, việc hình thành nhân cách, đạođức của học sinh và gây ra rất nhiều khó khăn cho GVCN trong công tác giáo dụcđạo đức học sinh

Trường THPT Thanh Chương 3 đóng trên địa bàn miền núi rộng lớn, tậptrung đông dân cư, nảy sinh nhiều vấn đề phức tạp thu hút nhiều học sinh ở nhiềuđịa phương tham gia, đi lại khó khăn ảnh hưởng rất lớn đến công tác giáo dục củanhà trường, gia đình và xã hội

Đối với phụ huynh: Phần lớn gia đình học sinh làm nghề nông nghiệp điềukiện kinh tế còn khó khăn, có những bố mẹ đi làm ăn xa nên phó mặc cho nhàtrường trong công tác giáo dục

Về phía học sinh: Kỹ năng giao tiếp, hoạt động xã hội còn nhiều hạn chế, các

em thường hay ngại ngùng, e dè, thiếu tự tin, chưa mạnh dạn trước tập thể

II Một số biện pháp nhằm giáo dục toàn diện cho học sinh Trường THPT Thanh Chương 3 thông qua công tác chủ nhiệm

1 Tìm hiểu, nắm vững đối tượng học sinh của lớp

Học sinh tồn tại với tư cách là đối tượng giáo dục, đồng thời cũng là chủ thểgiáo dục Để giáo dục học sinh có kết quả tốt, GV phải hiểu học sinh một cáchđúng đắn, đầy đủ và cụ thể, từ đó lựa chọn những tác động sư phạm thích hợp

Nhà nghiên cứu giáo dục người Nga K.D.Usinski từng nói: “ Muốn giáo dụccon người về mọi mặt cần phải hiểu con người về mọi mặt” Muốn giáo dục toàndiện cho học sinh, giáo viên cần phải hiểu và phải hiểu rõ về học sinh Muốn vậy,GVCN cần phải tìm hiểu học sinh lớp mình về mọi mặt như hoàn cảnh gia đình,tâm sinh lí, nhu cầu, nguyện vọng, năng lực thậm chí là cá tính, sở thích của các

em Cho nên công tác đầu tiên trong giáo dục toàn diện học sinh đòi hỏi ngườiGVCN phải nắm vững đối tượng học sinh của lớp mình Từ đó GVCN mới có kếhoạch giáo dục phù hợp và đạt kết quả cao nhất

Việc tìm hiểu, nắm vững học sinh của lớp mình có nhiều cách và nhiều kênhkhác nhau và tôi đã thực hiện như sau:

1.1 Nghiên cứu hồ sơ học sinh

- Giáo viên chủ nhiệm tìm hiểu học sinh thông qua các hồ sơ liên quan như:+ Xem lí lịch sẽ giúp GVCN sẽ nắm bắt kịp thời đặc điểm sơ lược của cácem

+ Xem học bạ, sổ điểm, chú ý lời nhận xét và lời phê của GVCN ở lớp dưới

sẽ giúp GVCN nắm được thông tin quan trọng như học sinh giỏi, khá, yếu, kém;môn nào có điểm cao, môn nào có điểm thấp, hạnh kiểm thế nào Từ đó tìm hiểunguyên nhân và có biện pháp giúp các em trong học tập, nhằm kịp thời khắc phụctrong thời gian sau

+ Thông qua sổ đầu bài sẽ giúp GVCN nắm được kịp thời diễn biến của lớptích cực hay không tích cực, em nào nghỉ học vô lí do, em nào hay vi phạm trongcác tiết học

- Tìm hiểu thông qua GVCN và các giáo viên bộ môn trước đó Nhữngthông tin thu được mang tính chính xác cao, đáng tin cậy

1.2 Sử dụng phiếu điều tra

- Yêu cầu học sinh tự viết các thông tin lên Phiếu điều tra và nộp lại chogiáo viên Mặc dù đã nắm được thông tin lý lịch học sinh tuy nhiên giáo viên chủnhiệm vẫn rất cần thực hiện thêm thao tác yêu cầu học sinh tự giới thiệu những nét

cơ bản về bản thân và gia đình mình, như cha ông ta từng nói “nét chữ là nếtngười” trải qua kinh nghiệm nghề nghiệp dài lâu, tiếp xúc với nhiều nét chữ khácnhau, người giáo viên có thể dựa vào nét chữ mà nhận định được một phần tínhcách, tâm hồn của học trò mình

1.3 Trao đổi với học sinh

- Thông qua kênh thông tin bạn bè của các em Bởi chúng ta biết có nhiềuhọc sinh ngại tiếp xúc, chia sẻ với giáo viên, cha mẹ của mình Có những điều các

em chỉ nói và chia sẻ được với những bạn bè cùng trang lứa Chính vì vậy qua bạn

bè của các em giáo viên sẽ thu thập được nhiều thông tin quý giá, bổ ích, thầm kín,riêng tư về các em

1.4 Quan sát trực tiếp

- Tìm hiểu thông qua quan sát trực tiếp Đây là cách mà giáo viên làmthường xuyên nhất để hiểu và nắm học sinh của mình Việc GVCN quan sát họcsinh hàng ngày trong các hoạt động trên lớp, các buổi lao động, hoạt động vuichơi, trải nhiệm sẽ giúp GVCN nắm bắt, thu thập được những thông tin chân thật,khá đầy đủ về các em Cách này rất hiệu quả đối với những GVCN dạy những môn

có thời lượng nhiều tiết bởi giáo viên sẽ có điều kiện tiếp xúc và quan sát được các

em nhiều hơn Tất nhiên cách này đòi hỏi kĩ năng, khả năng quan sát của ngườigiáo viên

1.5 Trao đổi với cha mẹ học

sinh

Tìm hiểu thông qua hoạt động

thăm hỏi trực tiếp gia đình của các em

“Trăm nghe không bằng một thấy” với

những buổi thực tế đến thăm hỏi gia

đình của các em, GVCN sẽ thu thập

được nhiều thông tin chính xác về hoàn

cảnh sống, điều kiện kinh tế, gia đình

của các em

1.6 Tạo tình huống thử nghiệm

Tìm hiểu thông qua tình huống thử nghiệm Đây là cách giúp GVCN có thểthu thập được những thông tin cần làm sáng tỏ, những thông tin có tính chủ định từgiáo viên Ví dụ như: Thông qua phiếu in sẵn một số câu hỏi về vấn đề định tìmhiểu rồi yêu cầu học sinh trả lời nhanh Hay là những tình huống có vấn đề trongcuộc sống, giáo viên quan sát thái độ, cách ứng xử, cách xử lí của các em, thôngqua đó GVCN có thể nắm bắt được những thông tin cần thiết mà mình muốn tìmhiểu, làm sáng tỏ một cách khá chính xác

Đó là những cách mà tôi thường làm để thu thập thông tin của học sinh, đểnắm rõ hơn từng đối tượng học sinh trong lớp Từ đó sẽ giúp GVCN có kế hoạchchủ nhiệm, giáo dục phù hợp, linh hoạt đạt hiệu quả trong việc giáo dục toàn diệncho học sinh, sát với từng đối tượng học sinh

Tìm hiểu hoàn cảnh gia đình học sinh

2 Xây dựng đội ngũ ban cán sự lớp

Một thực tế cho thấy vai trò của GVCN là hết sức quan trọng và nặng nềtrong việc góp phần giáo dục toàn diện cho học sinh Bởi vậy ngoài sự trăn trở tìm

ra giải pháp GVCN cũng cần đến những nhân tố để hỗ trợ mình hoàn thành tốtnhiệm vụ Và một trong những nhân tố quan trọng góp phần nâng cao chất lượnggiáo dục toàn diện lớp mình chủ nhiệm đó chính là đội ngũ ban cán sự lớp- cánhtay đắc lực của GVCN; là đội ngũ chịu sự điều hành quản lí trực tiếp của GVCN.Điều hành, quản lí các hoạt động của lớp và từng thành viên trong lớp chấp hànhđầy đủ và nghiêm chỉnh nội quy của trường của lớp Đồng thời nắm bắt thông tincủa lớp một cách kịp thời những kiến nghị của các thành viên trong lớp báo cáocho GVCN Có thể nói ban cán sự lớp là lực lượng nòng cốt là điều kiện để xâydựng một tập thể vững mạnh- môi trường tốt nhằm nâng cao chất lượng giáo dụctoàn diện cho học sinh

Ý thức được điều đó nên trong quá trình làm chủ nhiệm lớp tôi đặc biệt quantâm đến việc xây dựng đội ngũ ban cán sự lớp và xem đó là một biện pháp quantrọng giúp GVCN giáo dục toàn diện cho học sinh

Để xây dựng một đội ngũ ban cán sự tốt, có khả năng hỗ trợ giáo viên chủnhiệm làm tốt công tác của mình Bản thân xin trình bày các bước đi cụ thể nhưsau:

2.1 Lựa chọn ban cán sự

Lựa chọn ban cán sự lớp là khâu đầu tiên đóng vai trò tiên quyết cho sựthành công của giáo viên chủ nhiệm Bởi vậy ở bước thứ nhất này giáo viên phảidành nhiều thời gian và phối hợp nhiều phương pháp để tìm ra cho mình một độingũ ban cán sự lớp có khả năng hỗ trợ cho bản thân trong việc hoàn thành nhiệm

vụ Để bước đầu có sự lựa chọn chính xác, bản thân tôi thực hiện theo quy trìnhnhư sau:

- Đề ra tiêu chuẩn chọn lựa:

Trước khi lựa chọn ban cán sự lớp giáo viên phải đặt ra các tiêu chí cụ thể

về tư cách đạo đức; về tinh thần, kết quả học tập; ý thức trách nhiệm cũng như các

kỹ năng cần có của một người cán bộ lớp

Tuy nhiên trong quá trình lựa chọn, giáo viên phải nắm bắt tình hình lớphọc, tùy vào đối tượng lớp khác nhau để có sự

ưu tiên khác nhau cho mỗi tiêu chí cụ thể

- Hình thức lựa chọn:

Thứ nhất giáo viên chủ nhiệm tự lựa

chọn một đội ngũ cán bộ lớp trên cơ sở của

việc tìm hiểu và quan sát của mình

Đại hội Chi đoàn bầu Ban cán sự lớp

Thứ hai tập thể lớp tự lựa chọn, bầu ra đội ngũ cán bộ lớp thông qua hìnhthức bỏ phiếu kín tại phiên Đại hội lớp- Chi đoàn.

Tốt nhất, GVCN định hướng cho tập thể lựa chọn, biến ý định của mìnhthành quyết định dân chủ của tập thể học sinh

2.2 Bố trí chức danh

Lựa chọn đúng người là bước tiên quyết, tuy nhiên chọn đúng việc để giaocũng là một khâu hết sức quan trọng đòi hỏi người GVCN phải cân nhắc hết sứccẩn thận

Để bố trí chức danh phù hợp với khả năng của từng học sinh, GVCN cầntheo dõi, quan sát khả năng của từng học sinh để phát huy được ưu điểm từngngười và phù hợp với khả năng và công việc:

+ Đối với Bí thư Chi đoàn: Phải là người năng nổ trong các hoạt động vàphong trào của chi đoàn, của Đoàn cấp trên tổ chức; có vai trò uy tín trong đoànviên thanh niên; ưu tiên những học sinh có năng khiếu văn nghệ thể thao

+ Đối với lớp trưởng: Phải là người có năng lực lãnh đạo, chỉ đạo tập thể,

có thể bao quát công việc của lớp; ưu tiên chọn học sinh có học lực tốt và tínnhiệm của đa số thành viên trong lớp

+ Đối với lớp phó: Chọn học sinh có năng lực về lĩnh vực mình phụ trách và

dự kiến bố trí

Lưu ý trong việc bố trí chức danh, GVCN cần tham khảo ý kiến tập thể bởi

vì chính các em học sinh hàng ngày cùng học tập và sinh hoạt cùng nhau sẽ lànhững người hiểu về nhau nhiều hơn, do đó việc tham khảo ý kiến tập thể học sinhcũng là một kênh thông tin giúp GVCN phân công nhiệm vụ chức danh hợp lý.Ngoài ra cũng có thể xin ý kiến tư vấn của tổ chức Đoàn trường, giáo viên bộ môn,những người hàng ngày trực tiếp quản lý và giảng dạy các em

2.3 Xây dựng quy chế làm việc

Sau khi đã hoàn thành việc bố trí chức danh, bước tiếp theo GVCN cần xâydựng một quy chế làm việc cụ thể Trong bản kế hoạch đại hội lớp, giáo viên chủnhiệm giao nhiệm vụ cụ thể cho ban cán sự để các em nắm được trách nhiệm củamình trong việc thay thế GVCN điều hành hoạt động của lớp

* Nguyên tắc xây dựng Quy chế làm việc:

- Để làm tốt nội dung quan trọng này, GVCN cần phối hợp chặt chẽ với Bancán sự lớp cùng soạn dự thảo Quy chế làm việc của lớp trước khi đưa ra thảo luậntrước lớp

- Quy chế làm việc của lớp cần phải được tập thể lớp đồng thuận và thôngqua, có như vậy mọi thành viên trong lớp mới tự giác thực hiện và chịu tráchnhiệm

- Quy chế làm việc là cơ sở để ban cán sự lớp áp dụng chỉ đạo và giám sátlớp và qua đó GVCN mới có cơ sở để đánh giá chính xác mọi thành viên trong lớp.Đồng thời, GVCN mới đánh giá được khả năng hoàn thành nhiệm vụ của từngthành viên ban cán sự lớp.

- Quá trình tổ chức thực hiện, GVCN phải giám sát chặt chẽ để kịp thời uốnnắn điều chỉnh

2.4 Huấn luyện và bồi dưỡng

Một đội ngũ ban cán sự tốt không phải ngay từ đầu mà có được, để phát huyvai trò của lược nòng cốt này giáo viên phải có kế hoạch huấn luyện và bồi dưỡng

Ngay sau khi bàn giao công việc, GVCN phải khuyến khích động viên vàđặt niềm tin vào các em bởi khi được tin tưởng, các em sẽ tự tin, cố gắng hết mìnhtrong mọi công việc GVCN phải là người hậu thuẫn cho các em để các em vữngtin, cảm thấy có chỗ dựa khi cần thiết trong quá trình làm việc

Ban đầu, GVCN tham gia trực tiếp vào việc hướng dẫn ban cán sự xây dựng

kế hoạch hoạt động, hướng dẫn học sinh chuẩn bị hoạt động, điều khiển quá trìnhtham gia hoạt động và đánh giá kết quả cuối cùng Sau khi ban cán sự đã quen dầnvới công việc, GVCN giao dần cho đội ngũ cán bộ lớp tự tổ chức và điều khiển cáchoạt động của lớp, giúp đỡ học sinh với tư cách là người cố vấn, điều chỉnh đúnghướng cho các em

Tổ chức để học sinh tự đánh giá kết quả hoạt động của tập thể lớp, qua đánhgiá, các em rút ra được bài học kinh nghiệm để cho những hoạt động tiếp theo đạthiệu quả cao hơn Mỗi lần như vậy là dịp để tập thể học sinh trưởng thành

Hướng dẫn các em cách phân công giao việc cho các thành viên lớp, thựchiện đồng thời rèn luyện cho các em kỹ năng giao tiếp trước đám đông

Yêu cầu các em tham gia đầy đủ các buổi bồi dưỡng ban cán sự lớp do Đoàntrường tổ chức, ngoài ra có thể cho các em trực tiếp đi dự các tiết sinh hoạt lớp tạinhững lớp có đội ngũ ban cán sự có năng lực để học hỏi kinh nghiệm

Với cách đó tôi đã bồi dưỡng được một bí thư chi đoàn tích cực gương mẫu,

đó là em Phạm Thị Thu Hằng Trong các hoạt động của của chi đoàn em luôn chủ động và sáng tạo Tiếp thu mọi hướng dẫn của Đoàn trường về triển khai chi tiết

cụ thể , rõ ràng đến từng đoàn viên, triển khai thực hiện hiệu quả Vì vậy các hoạt động bề nổi của lớp như văn nghệ, bóng chuyền, làm tập san, thi cắm hoa lớp luôn đạt các giải cao Nhiều năm liền em đạt cán bộ lớp tích cực, gương mẫu, được huyện đoàn tặng bằng khen ( xem PHỤ LỤC).

2.5 Kiểm tra giám sát

Để nắm bắt và phát huy vai trò của ban cán sự lớp cũng như tình hình lớphọc, GVCN phải thường xuyên kiểm tra giám sát bao gồm giám sát hàng ngày,giám sát hàng tuần, hàng tháng qua sổ theo dõi của Ban cán sự kết hợp với sổ đầu

bài và ý kiến của Đoàn thanh niên, giáo viên bộ môn Đồng thời có những buổihọp riêng với Ban cán sự để nắm bắt tình hình và khích lệ những việc làm của cácem.

Lập một nhóm kín gồm Ban cán sự lớp và GVCN để trao đổi thảo luận vàđịnh hướng khi cần thiết

2.6 Đánh giá rút kinh nghiệm và điều chỉnh kịp thời

GVCN tiến hành đánh giá tập thể Ban cán sự lớp hàng tuần qua các buổigiao ban sinh hoạt Nhận xét những việc làm được và chưa làm được để rút kinhnghiệm, đồng thời biểu dương những bạn làm tốt công việc được giao phó, khéoléo nhắc nhở những bạn chưa tích cực trong công việc thuộc chức trách của mình

Với việc xây dựng được một đội ngũ ban cán sự lớp tích cực, hoạt động cóhiệu quả sẽ có ý nghĩa hết sức to lớn trong việc hỗ trợ GVCN quản lí học sinh củalớp mình, góp phần vào việc nâng cao giáo dục toàn diện cho học sinh

3 Xây dựng mối quan hệ thầy – trò, bạn bè trong và ngoài lớp

3.1 Xây dựng mối quan hệ thầy – trò

Từ xưa mối quan hệ Thầy- Trò luôn được hiểu đó là người dạy chữ và ngườihọc chữ, thậm chí nhiều khi chúng ta đã xem là mối quan hệ một chiều, áp đặt củangười dạy đến người học "nhất tự vi sư, bán tự vi sư" Nên mối qua hệ Thầy- Trò

có những khoảng cách nhất định Nhưng trong công cuộc đổi mới căn bản giáo dụchiện nay, khi người học trở thành trung tâm của hoạt động dạy học với yêu cầugiáo dục mang tính toàn diện, phát huy những năng lực của học sinh chứ khôngđơn thuần là việc dạy chữ, truyền thu kiến thức đặt ra một vấn đề mối quan hệThầy- Trò cũng đã có những chuyển biến, thay đổi ít nhiều Để thực hiện tốt mụctiêu giáo dục hiện nay đòi hỏi người giáo viên cần xây dựng mối quan hệ Thầy-Trò đảm bảo tính nghiêm túc, đạo đức cũng vừa phải gần gũi thân thiện, tốt đẹp,

có như vậy chúng ta mới hoàn thành được mục tiêu giáo dục

Theo tôi để xây dựng được mối quan hệ Thầy- Trò tốt trước tiên người giáoviên cần có một cách ứng xử mô phạm, đạo đức, lịch sự, có văn hóa Mà trước hết

là văn hóa giao tiếp, xưng hô với học sinh, có thể xưng hô bằng nhiều cách nhưngphải đảm bảo một nguyên tắc là lịch sự và phải có sự tôn trọng đối với học sinh.Giáo viên cần nhớ tên học sinh, sử dụng tên để gọi học sinh điều này giúp học sinhnhận thấy rằng thầy cô đang quan tâm chú ý tới mình, ngoài ra việc làm đó tạo nênnhững cảm xúc tích cực của học sinh

Ví dụ: khi mình gọi tên một học sinh nào đó, có thể làm nó bất ngờ, có những học sinh đã bật ra những câu hỏi khi mình gọi tên nó “Thầy! Sao Thầy nhớ tên con” hay “Thầy vẫn biết tên con à?”.

Và tôi nghĩ với cách xưng hô này sẽ góp phần xây dựng mối quan hệ Trò Chính vì vậy cho dù nhiều lúc nóng nảy, tức giận hay khi học sinh hỗn láo vớimình đòi hỏi người giáo viên vẫn phải xưng hô mô phạm, tránh việc xưng hô mày-

Thầy-tao hay những lời nói thô tục, coi thường học sinh Ngoài văn hóa lời nói cần chú ýđến những cách ứng xử sao cho mô phạm, văn hóa để có tính nêu gương Từ đó sẽtạo được những ấn tượng tốt sẽ có được những mối quan hệ tốt.

Thiết lập không gian tâm lí gần gũi, xóa bỏ hàng rào, ngăn cách giữa Trò Nếu giáo viên tạo khoảng cách quá lớn thì học sinh luôn mang tâm lí sợ hãi,ngại tiếp xúc, khó thân thiện, học sinh sẽ không cởi mở, bộc lộ bản thân thậm chí

Thầy-sẽ có những học sinh tìm cách trốn tránh tiếp xúc, chống đối giáo viên Ngược lạikhi người giáo viên thiết lập được một không gian tâm lí gần gũi với học sinh sẽgiúp rút ngắn khoảng cách, quan hệ Thầy- Trò Làm cho học sinh cảm thấy thoảimái, tự tin khi gần giáo viên và từ đó sẽ nảy sinh nhu cầu muốn tâm sự, bộc lộ vớithầy cô giáo

Ví dụ như trong giờ học, ngoài việc hình thành kiến thức cho các em, để hoạt động dạy học đỡ căng thẳng, áp lực nhàm chán, tôi thường nói, kể những câu chuyện vui đùa, hài hước, kể một mẩu chuyện có ý nghĩa giáo dục liên quan đến bài học sẽ tạo được một không gian học tập sinh động, thoải mái giúp các em dễ dàng hơn trong việc tiếp nhận, hình thành kiến thức.

Hay là việc GVCN chủ động tạo ra những buổi nói chuyện mang tính tâm

sự, chia sẻ Lúc đó giáo viên đóng vai trò người mẹ, người chị, người anh thậm chíđặt mình vào vị trí của các em để hiểu nắm bắt những tâm tư, nguyện vọng, biếtcác em có những gì? khó khăn ra sao? có vấn đề gì bức xúc cần tư vấn giải quyết.Lúc đó GVCN là “thủ lĩnh” là “điểm dựa tinh thần” cho các em Nếu học sinh cảmnhận được điều đó thì chúng sẽ có nhu cầu bộc lộ tâm sự, nói lên tiếng nói củamình Và khoảng cách Thầy- Trò sẽ được rút ngắn, mối quan hệ sẽ thân thiết vàgần gũi hơn Trong trường hợp các em không tiện nói ra trực tiếp GVCN có thểđộng viên các em viết vào giấy nhắn tin có tính chất riêng tư

Và tôi đã gặp một tình huống như thế này: Vào một buổi chiều thứ 7, tôi dạy bồi dưỡng học sinh giỏi, đang chữa một đề văn Nghị luận xã hội mà nội dung liên quan đến sự thấu hiểu, đồng cảm trong cuộc sống Tôi có kể một câu chuyện gia đình tôi: Hôm 20/11 con trai tôi đi chúc tết Thầy cô về, khác với mọi hôm, nhìn mặt tôi thấy con trai không vui, mặt có vẻ “sượng” đi,tôi liền nói: “Hôm nay Anh hai Sài Gòn đi chơi về có chuyện gì phải, mẹ thấy không vui? ( Tôi thường gọi con trai như thế) con trai tôi liền khóc và kể cho mẹ nghe về câu chuyện mà nó gặp phải Nghe đến đó một học sinh trong đội tuyển là Nguyễn Trần Anh P (xin được không ghi tên cụ thể) đã nói: Em M nhà cô thật hạnh phúc” và tôi thấy em lấy tay lau vội giọt nước trên khoé mắt em Nhưng nhận thấy em cố dấu cảm xúc nên bài giảng của tôi lại tiếp tục Sáng hôm sau khoảng 11 giờ trưa, tôi đang nấu ăn thì thấy cuộc gọi từ bố của em Nguyễn Trần Anh P với một giọng hốt hoảng: “ Cô ơi! Anh P từ sáng đến giờ đóng cửa và nằm khóc trong phòng, không chịu gặp ai trong gia đình Tôi lo quá! Chẳng biết vì lí do gì Đứng ngoài gõ cửa bảo mở cửa cháu không mở, nói vọng ra con không nói chuyện với bố me, chỉ muốn nói chuyện với cô N thôi Biết là làm phiền cô nhưng không có cách nào khác, nên muốn nhờ

cô gọi điện nói chuyện với cháu giúp tôi Thế là tôi gọi điện cho Anh P, chuông đổ, rồi em bốc máy, em òa khóc nức nở và cứ gọi Cô ơi! Cô ơi! Tôi nói “ Cô ôm Anh

P một cái! Nếu em muốn khóc cô cứ cầm máy để nghe em khóc.” (Bởi có nhiều lần trong cuộc sống như bước vào kì thi hay xử lí việc gì đó hồi hộp nó thường bảo: “cho em ôm cô cái để lấy tinh thần”) Có chuyện gì cứ bình tĩnh nói với cô Anh P bản lĩnh của cô đâu rồi!, học trò cô N mà mềm yếu thế! Và cứ như thế em

đã nói chuyện với tôi hơn một tiếng đồng hồ Vấn đề mà em gặp phải là trong thời gian gần đây do gặp phải những khó khăn trong làm ăn nên bố mẹ thường xuyên cãi vã, to tiếng với nhau, giận nhau, không có thời gian quan tâm đến việc học học của nó Nó buồn vui, muốn cái gì bố mẹ cũng không biết

Biết lắng nghe học sinh: giáo viên phải biết lắng nghe những ý kiến của các

em, sẵn sàng trả lời thấu đáo những câu hỏi của các em, cho các em biết các em cóthể điện thoại cho thầy cô để nói chuyện hay hỏi bài, hay những vấn đề khó khăntrong cuộc sống như vậy các em sẽ có nhu cầu bộc lộ, chia sẻ những ý kiến mongmuốn của mình

3.2 Xây dựng mối quan hệ bạn bè trong và ngoài lớp

Ngoài xây dựng mối quan hệ Thầy - Trò thì GVCN cần xây dựng được mốiquan hệ bạn bè cho học sinh hòa đồng, thân thiện, đoàn kết Để làm được điều đócông việc của giáo viên là phải làm cho lớp học đoàn kết yêu thương nhau Giáoviên cần phải tạo điều kiện cho học sinh thể hiện sự quan tâm của mỗi thành viêntrong lớp như thăm hỏi khi các bạn bị ốm đau, có những lời chúc mừng trong ngàysinh nhật, giúp đỡ khi bạn gặp rủi ro Từ đó sẽ hình thành sự quan tâm, tình yêuthương, sự sẻ chia ở các em Ngoài ra GVCN cần có sự đối xử công bằng, côngtâm đối với tất cả học sinh trong lớp Điều này giúp học sinh cảm nhận được mìnhđược bình đẳng, được quan tâm, được yêu thương như những bạn khác Tránh tìnhtrạng thiên vị, quan tâm đặc biệt của GVCN đối với một số học sinh Chính sựcông bằng sẽ tạo nên sự đoàn kết hòa đồng, đồng thuận, đồng lòng trong học sinh

và khi đó chúng ta đã xây dựng được một mối quan hệ bạn bè tốt đẹp thân thiệnđoàn kết cho học sinh Là môi trường tốt để học sinh có điều kiện học tập, tudưỡng, rèn luyện đạo đức, giúp các em hình thành những phẩm chất tốt đẹp nhưtinh thần đoàn kết, yêu thương chia sẻ, sự hợp tác góp phần hoàn thiện nhân cách,đạo đức cho học sinh

4 Kết hợp chặt chẽ với giáo viên bộ môn

Nếu việc quản lý giáo dục chỉ dựa vào GVCN thì khó đạt được kết quả caobởi không phải lúc nào GVCN cũng có mặt bên cạnh để quản lý, giáo dục Vì vậyquản lý giáo dục toàn diện cần đến sự phối hợp GVCN và giáo viên bộ môn

- Trước tiên để giáo dục các em, GVCN cần tạo điều kiện hình thành mốiquan hệ tốt đẹp giữa giáo viên bộ môn và học sinh, GVCN sẽ là chiếc cầu nối, làsợi dây gắn kết giúp giáo viên bộ môn và học sinh hiểu nhau hơn

Ở phương diện thứ nhất , GVCN cần giúp học sinh của lớp hiểu giáo viên bộmôn của lớp mình Thực ra giáo viên bộ môn là đồng nghiệp của mình vì thế ítnhiều GVCN sẽ nắm được đặc điểm, tính cách, năng lực của từng giáo viên để từ

đó giúp các em hiểu, có cách ứng xử phù hợp với từng giáo viên Đồng thời GVCNphải thường xuyên nhắc nhở, yêu cầu học sinh của lớp mình tôn trọng thầy cô, kiênquyết xử lý những học sinh vô lễ thiếu tôn trọng thầy cô

Ở phương diện thứ hai, ngược lại GVCN cần tạo điều kiện để giáo viên bộmôn có thể hiểu tình hình của lớp, đặc điểm của từng học sinh Phản ánh trao đổikịp thời những mong muốn, nguyện vọng của học sinh đến giáo viên bộ môn đểdẫn đến việc giáo viên bộ môn hiểu, cảm thông, yêu thương, đối xử công bằng vớihọc sinh Sau đây tôi xin nêu một tình huống cụ thể mà tôi đã thực hiện:

Vào đầu năm học mới được mấy tuần, học sinh nói: “Cô ơi! Năm nay chắc chết vì thầy Nguyễn Anh T dạy Sử lớp ta, Thầy T “hắc xì dầu” lắm, chúng em nghe

sợ và lo!” Tôi biết, hiểu sự lo lắng của các em là có cơ sở và cũng muốn nói chuyện với thầy T để chia sẻ với thầy về những tâm sự của các em nhưng chưa có dịp và nên bằng cách nào Cho đến một hôm, tôi tranh thủ giờ ra chơi vào dặn dò lớp một số việc, trống vào học tôi không để ý và thấy thầy T bước vào lớp, học sinh nhắc đến giờ sử thầy T rồi cô ạ! Tôi nghĩ đây là cơ hội để tôi giúp Thầy trò hiểu nhau nên tôi đã xin phép thầy cho tôi 5 phút, thầy đồng ý Tôi hỏi : “Các em thấy thầy T đẹp trai không? Học sinh đáp: “Có ạ!”( Vì tôi biết thầy đẹp trai và chắc chắn học sinh trả lời có) Tôi lại tiếp: Các em có sợ Thầy không? Cả lớp im lặng rồi có đứa lí nhí nhưng cũng đủ để Thầy nghe “sợ chết đi được” Thầy T nói:

“tại sao sợ Thầy? Thầy đã làm gì mà các em sợ? Mới khen Thầy đẹp trai đó mà!”

cả lớp nhao nhao “Đúng là đẹp trai thật nhưng vẫn cứ sợ!” Tôi liền nói: Bây giờ

có cô và thầy ở đây các em hãy chia sẻ cho cô và thầy biết vì sao? Tôi khuyến khích và cũng cảm nhận được sự tự tin của các em vì có cô chủ nhiệm của mình- chỗ dựa tinh thần vững chắc nên các em đã mạnh dạn chia sẻ vô vàn những lí do

mà chúng sợ như nhiều khi em thấy thầy nhanh nổi nóng, kiểm tra bài cũ thì yêu cầu cao mà cho điểm thì thấp, chả khi nào thấy thầy cười khi câu chuyện đang ở cao trào tôi xin phép rút lui, nhường không gian cho thầy trò Sau một thời gian tôi nghe học trò tâm sự: thầy T dạo ni khác lắm cô à, thoáng lắm, thân thiện lắm còn Thầy thì cứ gặp tôi luôn nói: Lớp cô rành tình cảm, ngoan, môn tôi không thi đại học mà học rất chăm

Qua câu chuyện trên, tôi nghĩ rằng GVCN phải là chiếc cầu nối giúp giáoviên bộ môn và học sinh lớp mình hiểu nhau hơn

- Phối hợp để giáo dục đạo đức, lối sống cho học sinh Đối với công tác giáodục đạo đức cho học sinh, GVCN mong muốn nhận được sự cộng tác của giáo viên

bộ môn bằng cách mỗi giờ học nhờ giáo viên bộ môn kiểm tra sĩ số, vệ sinh phònghọc, việc thực hiện các nội quy như trang phục, đầu tóc GVCN nhờ giáo viên bộmôn kịp thời phản ánh những lỗi vi phạm của học sinh để phối hợp giáo dục Vàkhi nhận được thông báo học sinh vi phạm, GVCN cần lắng nghe thông tin từ hai

phía (giáo viên và học sinh) để có hướng giáo dục tốt GVCN cần có sự thống nhấthình thức và biện pháp tác động đối với học sinh vi phạm như bỏ tiết, nghỉ phụđạo Nếu có sự phối hợp chặt chẽ giữa GVCN và giáo viên bộ môn thì hiệu quảgiáo dục sẽ tốt hơn rất nhiều.

- Phối hợp để hoạt động dạy học đạt hiệu quả: Thông qua giáo viên bộ môn,GVCN nắm bắt được năng lực học tập của học sinh một cách toàn diện, đầy đủ.GVCN sẽ biết được các em học tốt môn nào? Môn nào còn hạn chế? Năng lực cụthể của từng môn đến đâu? Có thể nói GVCN phải thường xuyên theo dõi kết quảhọc tập của các em qua giáo viên bộ môn để nắm bắt kịp thời năng lực của từnghọc sinh Qua việc theo dõi ấy chúng ta có thể lựa chọn những học sinh khá, giỏi

để bồi dưỡng nâng cao kiến thức, đối với học sinh yếu kém cần quan tâm hơn, phốihợp phụ đạo kịp thời giúp đỡ các em trong học tập Từ đó sẽ giúp nâng cao chấtlượng mũi nhọn và đại trà, thực hiện tốt mục tiêu dạy học, qua đó có thể tư vấnđịnh hướng nghề nghiệp chính xác cho các em trong tương lai

- Nếu chỉ giao việc quản lý nề nếp học sinh cho đoàn trường và GVCN thì sẽkhó đạt hiệu quả cao Do vậy việc quản lý nề nếp học sinh cần có sự phối kết hợpcủa giáo viên bộ môn Giáo viên bộ môn nên lồng ghép trong các kiến thức môndạy của mình để tuyên truyền ý thức, trách nhiệm, thực hiện các nghĩa vụ của họcsinh Tôi tin tưởng rằng nếu đoàn trường – giáo viên chủ nhiệm – giáo viên bộmôn phối hợp tốt cùng tham gia quản lý thì nề nếp học sinh sẽ nhanh chóng đi vàoquy củ

5 Phối hợp tốt với các tổ chức giáo dục trong nhà trường

5.1 Phối hợp chặt chẽ với Ban Giám hiệu

GVCN là người thừa lệnh hiệu trưởng, được hiệu trưởng giao quyền thaymặt nhà trường để tổ chức, quản lí, giáo dục học sinh một lớp học, là cầu nối giữaBan Giám hiệu với tập thể học sinh lớp chủ nhiệm Nói một cách khác, GVCN làngười đại diện hai phía, một mặt đại diện cho các lực lượng giáo dục của nhàtrường, mặt khác đại diện cho tập thể học sinh GVCN phải thường xuyên báo cáotình hình lớp, kết quả giáo dục, nguyện vọng của học sinh lớp mình với Ban Giámhiệu; kiến nghị, đề xuất, xin ý kiến về biện pháp giáo dục và đề nghị BGH cùngphối hợp

Công tác phối kết hợp với Ban Giám hiệu là một trong những biện pháp hữuhiệu có khi tăng tính răn đe nâng cao hiệu quả giáo dục học sinh Có những côngviệc, nội dung hay tình huống mà một mình GVCN không thể giải quyết được thìcần phải nhờ sự hỗ trợ của Ban Giám hiệu (BGH) nhà trường hoặc Đoàn trường vàcác giáo viên bộ môn nếu có thể Vì vậy, khi làm công tác chủ nhiệm, tôi luôn nhờ

sự tư vấn, chỉ đạo từ phía BGH nhà trường cho phép tôi mới thực hiện, gặp trườnghợp nào cần đến sự hỗ trợ xử lý của BGH là tôi lập tức báo cáo, cùng với BGH để

có biện pháp tốt và hay nhất

Ví dụ có một lần, em Nguyễn Đình D gặp tôi và nói: Cô cho em đánh bạn Nguyễn Tư H, bởi em không thể chịu nổi nữa Tôi hỏi: vì sao đòi đánh H, em làm sao đánh được vì H to lớn hơn em nhiều, em có biết nếu đánh, em sẽ vi phạm nội quy, điều lệ trường học không? Em trả lời không đánh được em sẽ thuê người đánh, cô không cản được em đâu Biết sự việc đã vượt khỏi tầm kiểm soát, một mình tôi không thể giải quyết, tôi lập tức báo cáo với BGH, Ban nề nếp nhà trường BGH đã tổ chức buổi gặp gỡ giữa GVCN, hai học sinh cùng với phụ huynh của hai em để tìm hiểu nguyên nhân, hướng giải quyết ngăn chặn được nguy cơ bạo lực học đường

Quan hệ công việc cụ thể giữa GVCN và Ban Giám hiệu thường thể hiệnnhư sau:

- Tiếp nhận chủ trương, kế hoạch và những định hướng hoạt động cụ thể củaBan Giám hiệu

- Xây dựng kế hoạch và chỉ đạo triển khai thực hiện cho phù hợp với tìnhhình của lớp

- Báo cáo kết quả hoạt động của lớp theo định kì hoặc đột xuất

- Đề nghị BGH khen thưởng hay kỉ luật học sinh

- Đề đạt những nguyện vọng chính đáng của học sinh lớp chủ nhiệm với BanGiám hiệu

- Phản ánh nguyện vọng của gia đình học sinh về sự đồng thuận hay khôngđồng thuận với những chủ trương quy định của nhà trường

5.2 Phối hợp chặt chẽ với Đoàn trường

Đi đôi với chất lượng giảng dạy kiến thức trên lớp thì công tác Đoàn thanhniên chiếm một vị trí quan trọng trong các trường THPT trong giai đoạn hiện nay.Tất cả các hoạt động của Đoàn trong trường học đều hướng tới sự rèn luyện kỹnăng sống cũng như định hướng về tư duy, lối sống, suy nghĩ tích cực cho các emhọc sinh giúp các em có cái nhìn đúng đắn, lối sống lành mạnh hơn, phát triển họcsinh một cách toàn diện Đặc biệt giáo dục đạo đức, lối sống lành mạnh, ý thứctrách nhiệm cho học sinh là một trong những yêu cầu cơ bản, thiết yếu của giáodục nói chung và giáo dục nhà trường nói riêng Đối với thanh niên, trong giaiđoạn hiện nay, yêu cầu đó lại càng trở nên cấp thiết Để nâng cao chất lượng giáodục toàn diện cho học sinh, GVCN cần có sự phối hợp chặt chẽ Đoàn trường

- Thường xuyên nhắc nhở, động viên, đôn đốc học sinh tham gia tốt và đầy

đủ các hoạt động đoàn thể, phong trào thi đua do Đoàn phát động cũng là một biện

pháp tích cực thúc đẩy phong trào đi lên của tập thể lớp Giúp cán bộ đoàn phát

hiện những thanh niên ưu tú để giới thiệu kết nạp Đoàn, các đoàn viên ưu tú để kếtnạp Đảng Phối hợp với đoàn trường xử lý HS vi phạm nội qui nhà trường.Theodõi phần kiểm tra của Đoàn, xử lí kịp thời những HS sai phạm bằng các biện pháptích cực

- Để phối kết hợp tốt với đoàn trường, GVCN phải đưa ra được những quyđịnh, tiêu chí thi đua cụ thể, sát với quy định của nhà trường Những tiêu chí thiđua đó phải thiết thực, đánh giá được tương đối chính xác và toàn diện học sinh,góp phần khuyến khích và nhắc nhở các em trong học tập và sinh hoạt Với hìnhthức thi đua trên thì mọi hoạt động của học sinh đều được giám sát và chấm điểmthi đua, từ những vi phạm đến những việc làm tốt đều được đánh giá và ghi nhậnchính xác, kịp thời.

- GVCN thường xuyên bám sát lớp, nắm chắc các diễn biến xảy ra trong lớp,các hoạt động phong trào mà đoàn trường, nhà trường phát động để có biện phápgiáo dục kịp thời và hiệu quả, cũng như khích lệ các em tham gia Phải có mặttrong giờ chào cờ đầu tuần, các buổi sinh hoạt tập thể và thường xuyên quản lýkiểm tra ý thức học sinh của mình trong suốt buổi đó, có mặt vào đầu giờ học.Trực tiếp quản lý các buổi hoạt

động ngoài giờ lên lớp của học

sinh Tổ chức cho học sinh tham

gia đầy đủ các hoạt động của nhà

trường và đoàn thanh niên

Thường xuyên trao đổi thông tin

với đoàn trường về tình hình học

sinh của lớp mình

- GVCN phối hợp với

Đoàn trường trong việc tổ chức

các hoạt động ngoài giờ lên lớp

gắn với chủ đề sinh hoạt hàng

tháng Trong đó Đoàn trường tư

vấn định hướng, lập kế hoạch,

các lớp thực hiện

6 Phối hợp tốt với gia đình học sinh và Ban đại diện cha mẹ học sinh lớp

6.1 Phối hợp tốt với gia đình học sinh

Gia đình là nơi diễn ra những mối quan hệ xã hội đầu tiên của con người.Những mối quan hệ trực tiếp giữa đứa trẻ và cha mẹ là những tác động qua lại đầutiên trong đời sống xã hội của đứa trẻ Trong gia đình, các em nhận được nhữngkinh nghiệm và kỹ năng sống đầu tiên Các hình thức giáo dục con cái trong giađình có ảnh hưởng trực tiếp đến định hướng giá trị nhân cách của học sinh THPT

Sự thiếu quan tâm chăm sóc của bố mẹ, gia đình và người thân Một số bậcphụ huynh cũng vì lo toan cuộc sống mưu sinh mà quên bẵng đi việc giáo dục concái, do đời sống gia đình khó khăn, quanh năm làm ăn lam lũ hoặc phải đi làm ăn

xa, hoặc các em thuộc gia đình có bố mẹ ly dị, thiếu sự chăm sóc của bố hoặc mẹ,đôi khi thiếu cả hai, phải sống với ông bà cho nên không đủ điều kiện chăm sóc,

Thầy Nguyễn Nhật Đức- Bí thư Đoàn trường Phát biểu trong chương trình "Khi tôi 18"

quản lý con cái, việc giáo dục con cái phó mặc cho Nhà trường Nhiều em bị ảnhhưởng nặng nề từ bạo lực gia đình, sinh ra tính cục cằn, cáu bẳn, bạo lực còn bịảnh hưởng nhiều từ cuộc sống gia đình không êm ấm Nhiều học sinh quậy phá cónguyên nhân từ tâm lý không ổn định, ở nhà không được quan tâm nhiều Gia đình

có ảnh hưởng rất lớn đến sự lựa chọn các giá trị của các em, trước hết là nhân cáchcủa bố mẹ, anh chị em, cách thức giáo dục và chăm sóc của bố mẹ, lối sống của giađình Do vậy, việc xây dựng một lối sống, sự quan tâm đúng mực của gia đình và

sự gương mẫu của bố mẹ là điều kiện cần thiết để hình thành định hướng giá trịnhân cách đúng đắn của các em Chúng ta cần tôn trọng những quan điểm, nhu cầu

và mong muốn chính đáng của các em, sẽ là sai lầm nếu chúng ta chỉ nhìn các emnhư là những đứa trẻ còn non nớt Các hình thức giáo dục con cái trong gia đìnhcần được bố mẹ và các thành viên trong gia đình chú ý, tránh sử dụng các hìnhthức giáo dục thiếu tích cực và đặc biệt là các hình thức giáo dục roi vọt, xâmphạm thể chất và tinh thần của con em mình

Gia đình cần kết hợp với nhà trường, xã hội trong việc giáo dục giá trị chocác em, không nên phó mặc trách nhiệm giáo dục giá trị con em mình cho nhàtrường và xã hội

Để làm được công tác chủ nhiệm tốt, tôi không thể không nói tới sự phốihợp chặt chẽ giữa GVCN và cha mẹ học sinh Đây là mối quan hệ không thể thiếuđược Chính vì thế ngay từ khi nhận lớp tôi đã lập danh sách số điện thoại liên lạccủa gia đình, đây là điều kiện thuận lợi giúp GVCN trao đổi với cha mẹ học sinhkhi cần thiết Ngoài ra GVCN cần phải tiếp xúc riêng để trao đổi thông tin với cha

mẹ những học sinh cá biệt Thông qua công việc này giúp giáo viên biết được cácthói quen, sở thích thái độ của học sinh thường biểu hiện ở gia đình Qua đó giúpcha mẹ học sinh biết được tình hình học tập, những dấu hiệu sa sút của các emđồng thời giúp cha mẹ học sinh thấy được sự quan tâm của nhà trường đối với giađình từ đó tạo được niềm tin đối với phụ huynh trong việc giáo dục con cái họ.Mối quan hệ có tác động hai chiều này nhằm hạn chế bớt mặc cảm, tự ti ở các emgiảm bớt tâm lí lo sợ khi tiếp xúc với GVCN Về cách thức phối hợp, tôi thườnglàm như sau:

- Tổ chức và thực hiện tốt các kỳ họp CMHS do nhà trường đề ra Họp định

kì CMHS 3 lần/năm học vào đầu năm học và cuối mỗi học kỳ GVCN phối hợpvới CMHS để trao đổi và có biện pháp

tích cực, thích hợp kịp thời giáo dục

học sinh sai phạm GVCN phải có

chương trình họp cụ thể, dựa trên kế

hoạch và nhiệm vụ năm học của nhà

trường, vận dụng vào lớp đang chủ

nhiệm

- Thăm và trao đổi trực tiếp với

gia đình học sinh khi cần thiết Để tiếp Mời CMHS đến trường để phối hợp

giáo dục HS vi phạm

xúc được với CMHS thì nên chuẩn bị tốt nội dung cần trao đổi, chính xác, rõ ràng,

cụ thể Có như thế, CMHS thấy được GVCN đã quan tâm sâu sắc đến con mình từ

đó yên tâm, tin tưởng GVCN, tin tưởng nhà trường

- Mời CMHS đến trường để trao đổi về việc giáo dục học sinh khi có nhữnghiện tượng bất thường và khẩn cấp

- GVCN và CMHS cùng có trách nhiệm đảm bảo "thông tin hai chiều".

Những biến đổi tích cực hay tiêu cực của học sinh, đối tượng giáo dục, cần đượcGVCN và phụ huynh thông báo cho nhau kịp thời để điều chỉnh hay thay đổiphương pháp, biện pháp giáo dục

- Sử dụng có hiệu quả tác dụng của Sổ liên lạc điện tử Trên cơ sở

đó, GVCN thông báo tới các bậc CMHS về tình hình học tập, rèn luyện, ý thứctừng em đồng thời cũng nắm bắt được các thông tin về hoàn cảnh, cá tính, năngkhiếu… của học sinh từ phía CMHS cung cấp Qua đó GVCN tìm những biệnpháp giáo dục phù hợp với từng học sinh GVCN cung cấp số điện thoại của mìnhcho CMHS để tiện liên hệ

6.2 Phối hợp tốt với Ban đại diện cha mẹ học sinh lớp

- Liên hệ thường xuyên với Ban đại diện CMHS lớp để tích cực hoá các hoạtđộng của hội CMHS trong công tác giáo dục Thông qua Ban đại diện CMHS lớpphổ biến các chủ trương, đường lối giáo dục chung Vận động CMHS tạo điềukiện, phương tiện, thời gian để các em học tập, rèn luyện tốt

- Phối hợp với ban Đại diện CMHS lớp thăm hỏi những gia đình học sinh cóhoàn cảnh éo le, trao đổi về tình hình của lớp để tìm ra phương cách tốt nhất giúplớp tiến bộ trên tất cả các mặt học tập và hoạt động phong trào như: văn nghệ, thểdục, thể thao, HĐNGLL, hoạt động trải nghiệm …từ việc nhỏ đến việc lớn của lớp

- Ban đại diện cha mẹ học sinh lớp chuẩn bị các tham luận trong cuộc họp vềkinh nghiệm học tập, hỗ trợ học tập và hợp tác cùng GVCN, là cầu nối trung giangiữa GVCN và CMHS trong lớp

7 Giáo dục đạo đức học sinh thông qua tiết sinh hoạt chủ nhiệm

Tổ chức tiết sinh hoạt lớp cuối tuần không phải là một điều mới mẻ đối vớigiáo viên, nhất là GVCN Theo cách truyền thống, tiết sinh hoạt chủ nhiệm gồm bahoạt động cơ bản: Tổng kết đánh giá hoạt động trong tuần; Xây dựng kế hoạchtuần tiếp theo; GVCN nhận xét đánh giá Tuy nhiên, để khắc phục một số tồn tạitrong tiết sinh hoạt, làm cho tiết sinh hoạt lớp có ý nghĩa và tác dụng thiết thực,sinh động và phong phú hơn, đặc biệt là đáp ứng mục tiêu giáo dục toàn diện họcsinh, chúng ta cần đổi mới nội dung và cách thức tiết sinh hoạt chủ nhiệm Cụ thể,tôi đã tiến hành như sau:

7.1 Yêu cầu về tổ chức

- Đối tượng tham gia: HS cả lớp, GVCN và đại diện CMHS (nếu có)

- Bám sát mục tiêu giáo dục của chương trình đưa ra: lựa chọn những mụctiêu cần củng cố, cần hình thành ở học sinh.

- Các hoạt động phát huy tối đa tính tích cực của học sinh và phù hợp vớiđặc điểm lứa tuổi, phù hợp với yêu cầu sư phạm Học sinh là chủ thể thi công, giáoviên là người hướng dẫn và chỉ đạo từ khâu chuẩn bị đến khâu thực hiện

- Khuyến khích sự tham gia của CMHS

- Thời gian: 1 tiết/ tuần

- Địa điểm: Tại lớp học

7.2 Chuẩn bị

- Báo cáo tuần về tình hình của lớp, tổ về hoạt động học tập rèn luyện nề nếp

và hoạt động khác (Tập trung vào điểm tiến bộ nhiều hơn)

- Phần thưởng cho cá nhân và tập thể

- Các nội dung hoạt động cho sinh hoạt chủ đề: xây dựng kịch bản, chuẩn bịphương tiện và trang thiết bị, triển khai cho các nhóm chuẩn bị nội dung

Phân công nhiệm vụ rõ ràng cho cá nhân, nhóm

7.3 Cấu trúc buổi sinh hoạt lớp

Phần 2: Sinh hoạt lớp theo chủ đề

Các chủ đề cho sinh hoạt lớp

được xây dựng dựa trên yêu cầu cần

đạt của chương trình và đã được nhà

trường đưa vào kế hoạch của nhà

trường Bên cạnh đó các chủ đề liên

quan đến địa phương, chủ đề có tính

thời sự của lớp, của xã hội hoàn toàn

có thể linh hoạt bổ sung

- Tổ chức triển khai các hoạt

động đã được chuẩn bị trước (chủ yếu

HS thực hiện)

- GV nhận xét

* Các phương pháp thường được sử dụng trong giờ sinh hoạt lớp

- Phương pháp hoạt động nhóm: kĩ năng hợp tác, chia sẻ, đồng cảm

Lớp trưởng điều hành sinh hoạt chủ đề Covid-19 theo hình thức trò chơi ô chữ

- Phương pháp đóng vai, sân khấu hóa: kĩ năng biểu cảm cảm xúc, kĩ nănggiao tiếp

- Phương pháp tình huống: kĩ năng giải quyết vấn đề, kĩ năng ra quyết định,

kĩ năng giao tiếp, vận dụng kiến thức vào thực tiễn

- Phương pháp trò chơi: kĩ năng tổ chức hoạt động, kĩ năng giám sát, kĩ năngphản ứng linh hoạt, kĩ năng tuân thủ

8 Tổ chức các hoạt động trải nghiệm; hoạt động lao động và hướng nghiệp cho học sinh của lớp

8.1 Tổ chức các hoạt động trải nghiệm

Hoạt động trải nghiệm cho học sinh ở trường luôn được BGH nhà trườngquan tâm đặc biệt và đây cũng là việc làm thường xuyên trong kế hoạch phối hợphoạt động giữa GVCN và Đoàn trường

Sau khi xây dựng kế hoạch và được BGH nhà trường phê duyệt kế hoạchhoạt động trải nghiệm, GVCN và Đoàn trường tổ chức thực hiện ngoài giờ họcchính khóa, với lịch trình và nội dung hoạt động cụ thể Nhờ vậy, mỗi chuyến trảinghiệm đều diễn ra hiệu quả, nhanh gọn Trước đây, để tổ chức trải nghiệm chohọc sinh là một việc làm rất khó khăn đối với các nhà trường vì liên quan đếnnhiều yếu tố như kinh phí, thời gian, lực lượng

Những năm gần đây, nhờ sự linh hoạt và mục đích trải nghiệm nên đã tổchức khá hiệu quả GVCN kết hợp với CMHS, Đoàn trường tổ chức các chuyếntrải nghiệm gắn với thực tiễn, chủ đề chủ điểm, đưa học sinh về với những giá trịthực tiễn ngay trên mảnh đất mà các em sống Nhờ đó, mỗi chuyến trải nghiệm đãmang lại kết quả thiết thực, bổ ích

Trong năm học 2018 - 2019, tổ chức ba chuyến trải nghiệm cho học sinh vềcác di tích lịch sử, các danh lam thắng cảnh trên địa bàn ba tỉnh Nghệ An, Hà Tĩnh,Quảng Bình

Thông qua việc tổ chức tham quan, học tập một số địa chỉ đỏ như Ngã baĐồng Lộc, Làng Sen, Truông Bồn… đã gắn việc dạy học trên lớp với thực tế, thựcđịa, dạy học gắn với di sản nhằm:

+ Nắm rõ những di tích lịch sử và ý nghĩa của từng di tích, biết ơn các thế hệcha anh đi trước đã hi sinh máu xương của mình cho nền độc lập tự do của Tổquốc;

+ Giáo dục địa phương: Văn hóa, lịch sử, địa lý địa phương;

+ Rèn các kỹ năng, hình thành và phát triển các năng lực, bồi đắp các phẩmchất cho học sinh;

+ Tích hợp, liên môn giáo dục đạo đức, lối sống, lí tưởng sống, kỹ năngsống, giáo dục truyền thống, bản sắc văn hóa của dân tộc thông qua các hoạt độnghọc tập và rèn luyện;

Bên cạnh đó, trên địa phương có nhiều di tích lịch sử, GVCN cho học sinhtrải nghiệm ngay tại những di tích đó, qua đó góp phần giáo dục lịch sử địa phương

và nhân lên niềm tự hào dân tộc cho học sinh

8.2 Tổ chức các hoạt động giáo dục lao động và hướng nghiệp

Căn cứ vào kế hoạch chung của nhà trường và dựa vào tình hình cụ thể củalớp, GVCN cần xây dựng kế hoạch lao động cụ thể để giáo dục học sinh Cần quantâm thường xuyên và toàn diện đến tất cả loại hình lao động như: lao động vệ sinh,làm sạch đẹp trường lớp, lao động sản xuất, lao động công ích Điều quan trọng làphải tổ chức hoạt động này một cách có hệ thống, vừa sức với học sinh, đảm bảovừa có hiệu quả kinh tế vừa có hiệu quả giáo dục cao

Nền kinh tế thị trường, đặc biệt là công cuộc công nghiệp hóa, hiện đại hóađất nước hiện nay đã và đang đặt ra những yêu cầu ngày càng cao về chất lượng vànguồn nhân lực Việc giáo dục hướng nghiệp cho học sinh phổ thông, vì thế càngtrở nên cấp thiết, đòi hỏi phải thực hiện các yêu cầu sau:

- Giúp học sinh hiểu rõ nhu cầu nghề nghiệp của xã hội nói chung, của địaphương nói riêng

- Tổ chức cho học sinh thể nghiệm thực tiễn lao động sản xuất của các nghềnghiệp Đây chính là một trong những cơ sở quan trọng giúp học sinh lựa chọnnghề nghiệp tương lai một cách tự giác, phù hợp với sở thích, chí hướng và kĩ năngcủa các em

- Tạo điều kiện cho học sinh nắm vững cơ sở khoa học và kĩ năng lao độngcủa các nghề Nhờ vậy, học vấn phổ thông và học vấn kĩ thuật tổng hợp sẽ kết hợpnhuần nhuyễn với nhau và trở thành cơ sở cho học vấn nghề nghiệp, giúp học sinh

có khả năng thích ứng được với những đòi hỏi của hoạt động lao động sản xuất,hoạt động nghề nghiệp trong tương lai

- Giúp học sinh xác định rõ các tiêu chí lựa chọn nghề nghiệp tương lai:chọn nghề phù hợp với sở thích, chí hướng, khả năng bản thân và đáp ứng yêu cầucủa xã hội

Trong hoạt động giáo dục lao động và hướng nghiệp ấn tượng nhất là côngtrình “Vườn hoa thanh niên”:

Thực ra, trồng và chăm sóc bồn hoa cây cảnh thì tất cả các trường từ mầmnon đến THPT đều thực hiện nhằm tạo khuôn viên xanh sạch đẹp và đều thực hiện

từ trước đến nay, với trường THPT Thanh Chương 3, cũng không ngoại lệ Dấu ấnđầu tiên là năm học 2015 - 2016, kỉ niệm 40 năm thành lập trường, Ban Lao độngchỉ đạo các lớp trồng 5.000 giỏ hoa trang trí toàn bộ khuôn viên cho nhà trườngphục vụ lễ hội, tiết kiệm cho ngân sách nhà trường khoảng 50 triệu đồng

Năm 2019 Sở khoa học và Công nghệ ban hành thể lệ và tổ chức cuộc thi

“Khởi nghiệp đổi mới sáng tạo tỉnh Nghệ An năm 2019” Các lớp dưới sự chỉ đạocủa GVCN đã thay đổi cách thức và quy mô của hoạt động trồng hoa, từ chỗ trồng

hoa chỉ phục vụ trang trí khuôn viên nhà trường, các lễ hội của trường và nhân lựctrước đây chủ yếu là giáo dục học sinh vi phạm Từ năm học 2018 - 2019 và đặcbiệt năm học 2019 - 2020 nhà trường lồng ghép hoạt động Giáo dục hướng nghiệp,Hoạt động trải nghiệm với bộ môn

GDCD, Công nghệ Sinh học có nội

dung trồng chăm sóc vườn hoa với

sự tham gia học sinh toàn trường

Nhà trường đã nhân rộng mô hình

này và trở thành điểm sáng, điển

hình của các trường THPT trong

toàn huyện

Cách đây năm năm, bất cứ ai

bước vào trường Thanh Chương 3

ắt hẳn đều nhận ra một bãi đất trống

sau dãy phòng học của nhà trường

Bãi đất này là nơi ngổn ngang gạch

đá vụn, um tùm cỏ dại Các lớp

dưới sự chỉ đạo của Đoàn trường và

GVCN đã nhiều lần huy động học

sinh cuốc dọn vệ sinh, lao động

Tuy nhiên, đây cũng chỉ là giải pháp

tạm thời, vì là đất hoang, đất trống

nên chỉ dăm bữa nửa tháng, tất cả

đều trở về trạng thái ban đầu Bãi

đất này là nơi hao tổn nhiều tâm sức

và thời gian của thầy trò nhà trường Với quan điểm chỉ đạo "Muốn diệt được hết

cỏ dại tốt nhất phải trồng cây vào đất hoang" đó là bài học của một vị thiền sư ởNhật Bản truyền dạy cho môn đồ của mình Cũng từ ý tưởng này mà các lớp có ýđịnh cải tạo bãi đất để trồng một vườn hoa Tuy nhiên " vạn sự khởi đầu nan", khuđất này vốn bỏ hoang từ rất lâu Đất đa phần bị xói mòn, bạc màu, cỏ dại bén rễsâu, trong đất còn hỗn tạp gạch đá vụn, rác thải của học sinh, cần dày công cải tạo.Nhưng một lần nữa sức sáng tạo của thầy trò đã phát huy tính hiệu quả Bằng cáchoạt động trải nghiệm ngoài giờ, học sinh các lớp cải tạo bãi đất hoang Nhữngbuổi phát dọn cỏ dại, thu dọn gạch đá vụn, rác thải đồng thời cuốc xới, bón phânhữu cơ dưới sự chỉ đạo trực tiếp của Ban Lao động, khu đất hoang gần 700m2 trởthành vườn hoa đẹp Vườn hoa làm bừng lên sức sống trong khuôn viên của nhàtrường, là nơi cho học sinh thêm yêu cái đẹp, có ý thức giữ gìn cảnh quan nhàtrường và hơn hết vườn hoa phục vụ rất nhiều cho mỗi dịp lễ hội, trồng hoa sốlượng lớn đã góp một phần không nhỏ vào việc tiết kiệm hàng chục triệu đồng tiềnmua hoa cho nhà trường Không dừng lại ở đó, mô hình trên không chỉ là tiết kiệm,trong lễ Rằm tháng giêng vừa rồi, nhân dân ở chợ Chùa, chợ Giăng, chợ Cồn…trên địa bàn lân cận ắt hẳn rất bất ngờ với hình ảnh học sinh Thanh Chương 3 với

HS trường THPT Thanh Chương 3 trồng hoa gây quỹ

những giỏ đầy ắp hoa tươi Theo phân công của Đoàn trường và GVCN, người cắthoa, người gói, người vận chuyển, người bán, phục vụ trong các ngày lễ tết trên địabàn Cát Ngạn

Bên cạnh việc thu hoạch và bán hoa tươi thành phẩm, Nhà trường còn ươm

và nhân giống, vừa bán để lấy kinh phí mua hạt giống và phân bón vừa phục vụcác trường cấp I, II và THPT trên địa bàn huyện Thanh Chương

Vườn hoa của nhà trường không chỉ mang ý nghĩa của cái đẹp, của sự cốgắng hay mang ý nghĩa kinh tế Nhìn ngắm những bông hoa, ta nhận thức được bàihọc về ý thức biết trân trọng sức lao động, trân quý những đồng tiền do bản thânlàm ra cũng như bố mẹ giành cho chúng ta Đó cũng là cách GVCN phối hợp vớiĐoàn trường Thanh Chương 3 đã và đang giáo dục học sinh của mình hướng thiện

Học sinh Trường THPT Thanh Chương 3 trải nghiệm tại đồi hoa hướng dương và tham quan trại

bò sữa TH Nghĩa Đàn tại Nghĩa Đàn

xử lý sữa, đồi hoa và còn được thưởng thức sữa tươi

Để hoạt động trải nghiệm có ý nghĩa giáo dục học sinh không đơn thuầnđược hiểu chỉ là buổi đi "vui chơi, giải trí" GVCN nói rõ mục đích của chuyến đi

và yêu cầu học sinh viết bài thu hoạch sau trải nghiệm Dựa trên các yêu cầu nàycác em tham quan nhà máy, quan sát các hoạt động theo định hướng vận dụng lýthuyết môn học vào thực tiễn, đồng thời cũng giúp các thầy cô đánh giá các nănglực của học sinh qua hoạt động trải nghiệm

Từ thực tiễn của công ty, các học sinh có thể nhận thấy mối liên hệ chặt chẽgiữa sản xuất và kinh doanh - mối quan hệ liên quan đến sự tồn tại và phát triểncủa một doanh nghiệp

Điểm đáng chú ý là, học sinh sẽ thu hoạch được rất nhiều kỹ năng “mềm”khi tham gia các hoạt động trải nghiệm, như: kỹ năng khai thác, tìm hiểu thông tin,

kỹ năng làm việc nhóm, xử lý vấn đề, quan sát… để từ đó hình thành năng lực tựhọc, tự giải quyết vấn đề, giao tiếp, hợp tác, sử dụng CNTT và truyền thông

Thông qua hoạt động nhằm giúp các em tìm hiểu về việc vận dụng kiến thức

đã học trong nhà trường vào thực tiễn sản xuất, kinh doanh; đồng thời bồi dưỡngmột số năng lực thực tiễn, phẩm chất, nhân cách, bước đầu phát huy tiềm năngsáng tạo của học sinh nhấn mạnh vai trò quan trọng của việc “học đi đôi với hành”luôn hướng tới làm sao để học sinh không những học được ở trên lớp mà còn học ởngoài đời, học ở ngoài xã hội, học ở cơ quan, xí nghiệp và học chính trong gia đình

của mỗi em học sinh Từ việc hoạt động trải nghiệm còn giúp các em định hướngnghề nghiệp tương lai

III Một số kết quả đạt được trong giáo dục toàn diện cho học sinh Trường THPT Thanh Chương 3 thông qua công tác chủ nhiệm

Sau khi áp dụng các biện pháp nhằm giáo dục toàn diện cho các lớp 10A(2018-2019), 11A (2019-2020), 12D1 (2020-2021) tôi thu được kết quả trên cácmặt như sau:

1 Kết quả xếp loại học lực, hạnh kiểm

1.1 Kết quả xếp loại học lực

SỐ HỌC LỰC

Nhận xét: xếp loại học lực, hạnh kiểm đạt kết quả cao

2 Kết quả xếp loại thi đua các lớp

Kết quả xếp loại thi đua theo từng học kì (xem PHỤ LỤC)

Nhận xét: Tất cả các học kì, năm học thì các lớp do tôi chủ nhiệm đều đạtdanh hiệu lớp Tiên tiến xuất sắc

- Tham gia tích cực và có hiệu quả các hoạt động: CLB Tiếng anh, Vẽ bảng tin,chương trình “Tiếp sức mùa thi”.

- Tham gia các cuộc thi: “Người đẹp áo dài”, Giải bóng đá nữ truyền thống, Giảibóng chuyền nam truyền thống, Hội thi văn nghệ chào mừng ngày Nhà giáo ViệtNam 20/11 với tinh thần hăng hái nhiệt tình và luôn được đánh giá cao

- Tham gia trồng hoa gây quỹ từ thiện và được báo … viết bài tán dương

- Tham gia tích cực các hoạt động Viết bảng tin, Phát cháo tình nguyện

- Tích cực tham gia Cuộc thi “Đại sứ Văn hóa đọc” và Cuộc thi “Tìm hiểu phápluật về an toàn giao thông và cung cấp, sử dụng thông tin trên mạng Internet năm2019” với 100% thành viên tham gia

- Em Võ Thị Ánh Nguyệt tham gia, đạt giải Ba cuộc thi “Khoảnh khắc một thờithanh niên do Hội đồng hương Thanh Chương tổ chức và được Huyện đoàn khenthưởng

- 3 em Nguyễn Quý Dương, Nguyễn Trần Anh Phương và Phạm Thị Thu Hằngtham gia Cuộc thi viết: Tri ân thầy cô và lần lượt đạt giải Nhất, đồng giải Ba

- Đoàn viên Nguyễn Quý Dương được Báo Nghệ An viết bài về tấm gương Họcsinh có hoàn cảnh khó khăn vươn lên học giỏi và về lời Tri ân cô giáo đầy cảmđộng của mình

* Lớp 12D1 (2020-2021)

+ Tập thể:

- Giải Nhất cấp Trường viết bài tri ân thầy cô giáo nhân ngày 20/11