Chúng tôi, Bộ Y tế nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam [sau đây gọi là Bộ Y tế] và các Đối tác phát triển hỗ trợ cho ngành y tế, nhận thấy rằng các hỗ trợ phát triển có hiệu quả và
Trang 1VỀ TĂNG CƯỜNG HIỆU QUẢ VIỆN TRỢ
CHO LĨNH VỰC Y TẾ
Trang 3Chúng tôi, Bộ Y tế nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam [sau đây
gọi là Bộ Y tế] và các Đối tác phát triển hỗ trợ cho ngành y tế, nhận thấy
rằng các hỗ trợ phát triển có hiệu quả và hiệu suất hơn cho ngành y tế sẽ đóng góp vào việc đạt được các Mục tiêu Phát triển về Y tế của Việt Nam
Với mục đích này chúng tôi đưa ra một danh mục các cam kết có thể theo dõi để hài hoà tốt hơn các nguồn lực tài chính và hợp tác kỹ thuật nhằm tăng cường tuân thủ các kế hoạch và chiến lược của chính phủ cũng như phát huy sử dụng các hệ thống của quốc gia hiệu quả hơn Để làm việc đó chúng tôi dựa vào các nguyên tắc và hành động của Tuyên Bố Hà Nội (HCS)
và Chương trình Hành động Accra (AAA) để thể hiện cách thức chúng tôi sẽ thực hiện các nguyên tắc và hành động này trong lĩnh vực y tế Các cam kết trong văn bản này là bổ sung cho các cam kết đã đề xuất trong HCS và AAA
và không thay thế hay lặp lại các cam kết đã có
Mục đích của chúng tôi là phát huy tối đa tác động của hỗ trợ phát triển về
y tế cho nhân dân Việt Nam Với mục đích này, việc cải thiện tiếp cận với các dịch vụ y tế có chất lượng cho người nghèo và cận nghèo là một ưu tiên chung
Văn bản hợp tác chung này được xây dựng trên tinh thần trách nhiệm chung
và không ràng buộc về pháp lý cũng như không áp đặt phải thực thi về mặt pháp lý Tuy nhiên, tất cả các bên tán thành các nguyên tắc và cam kết được
đề ra và sẽ tích cực làm việc để thực hiện các cam kết này với nhận thức rằng
để đạt được điều này cần có hành động của tất cả các đối tác và các cơ quan chính phủ Chúng tôi dự kiến cập nhật các cột mốc (hoạt động) chính theo
cơ sở hàng năm
Các cam kết
Các Cam kết này dựa trên kết cấu của AAA và các khuyến nghị được lựa chọn từ các Báo cáo Chung Tổng quan Ngành Y tế (JAHR) trước đây, và dựa vào những nỗ lực không ngừng cũng như các kinh nghiệm về phát triển y
tế ở Việt Nam
Trang 41 Tăng cường vai trò làm chủ quốc gia đối với quá trình phát triển
Bộ Y tế có trách nhiệm chính trong việc quản lý điều hành
●
hệ thống y tế và tăng cường vai trò lãnh đạo trong việc điều phối viện trợ y tế ở tất cả các cấp
Bộ Y tế và các đối tác tham gia đối thoại cởi mở và rộng rãi
●
về phát triển y tế thông qua Nhóm Đối tác y tế (HPG) và các nhóm đối tác y tế có liên quan khác như được đề cập trong Điều khoản Tham chiếu của Phụ lục 2 (Cột mốc 5)
Bộ Y tế giữ vai trò chủ trì trong việc xây dựng và thực hiện
●
một kế hoạch y tế quốc gia có tính khả thi, có ước tính chi phí và định hướng kết quả, phản ánh các kế hoạch phù hợp
ở cấp quốc gia và cấp tỉnh cũng như hỗ trợ nhận được từ các đối tác Kế hoạch 5 năm tiếp theo cho ngành Y tế (2011– 2015) sẽ là một kế hoạch đầu tiên như vậy1 (Cột mốc 8) và đưa ra cơ sở cho việc phát triển một phương pháp tiếp cận theo chương trình
Kế hoạch 5 năm này sẽ được thể hiện bằng các kế hoạch
●
thường niên, phản ánh tình hình xây dựng các chính sách mới và các ưu tiên mới nảy sinh
Bộ Y tế sẽ tham vấn và phối hợp đầy đủ với các Bộ ngành và
●
cơ quan Chính phủ và một loạt các bên đối tác phát triển khi xây dựng Kế hoạch 5 năm tới
Bộ Y tế sẽ làm việc với Bộ Tài chính và các đối tác để hoàn
●
chỉnh và sử dụng một khung chi tiêu quay vòng cho nhiều năm có liên quan tới Kế hoạch 5 năm và các kế hoạch công tác hàng năm (Cột mốc 7)
Nhận thức được rằng xây dựng năng lực là đặc biệt quan
●
trọng trong việc củng cố quyền tự chủ, và hỗ trợ kỹ thuật là
1 Kế hoạch này là kế tục từ Chiến lược Bảo vệ và Chăm sóc sức khoẻ nhân dân giai
đoạn 2001-2010 và Kế hoạch tổng thể Phát triển Hệ thống Y tế đến năm 2010.
Trang 5một phương tiện hiệu quả để đẩy mạnh công tác này, các Đối tác và
Bộ Y tế sẽ làm việc để đảm bảo rằng hỗ trợ kỹ thuật là dựa trên yêu cầu và được điều phối (Cột mốc 2)
2 Xây dựng quan hệ đối tác có hiệu quả và rộng rãi để phát triển
Các đối tác sẽ hài hòa hỗ trợ của mình cho lĩnh vực y tế để đạt được
●
sự điều phối tối ưu Theo hướng này, các đối tác sẽ tham khảo ý kiến
và hợp tác một cách cởi mở và minh bạch khi lập kế hoạch và thực hiện hỗ trợ của mình (Cột mốc 1)
Bộ Y tế sẽ tăng cường điều phối giữa các dự án và chương trình, thu
●
hút các đối tác tham gia dựa trên các thế mạnh tương đối của họ và quản lý một cách hiệu quả việc phân bổ hỗ trợ của đối tác cho các
cơ sở; tất cả các đối tác sẽ nỗ lực để đảm bảo rằng việc này sẽ không dẫn tới sụt giảm viện trợ y tế cho Việt Nam
Các đối tác sẽ liên kết hỗ trợ trong Kế hoạch 5 năm và các kế hoạch
●
thường niên liên quan khi đã được xây dựng (Cột mốc 9) Việc liên kết không bị ảnh hưởng bởi phương thức viện trợ dưới dạng các dự
án, chương trình và hỗ trợ theo ngành và ngân sách - tất cả sẽ phù hợp với các kế hoạch này
Nhận thức việc hỗ trợ ngân sách là một phương thức viện trợ mới,
●
Bộ Y tế (Vụ Kế hoạch – Tài chính) sẽ làm việc với Bộ Tài chính và Bộ
Kế hoạch - Đầu tư cũng như tham khảo ý kiến với các đối tác quan tâm để xây dựng một hướng dẫn về các cơ chế thực hiện việc hỗ trợ ngân sách2 Hỗ trợ này sẽ bao gồm hỗ trợ ngân sách cấp tỉnh, khoản vay căn cứ theo chính sách và hỗ trợ tổng thể ngành (Cột mốc 3)
Bộ Y tế (Vụ Kế hoạch – Tài chính) với sự hỗ trợ của các đối tác sẽ
●
thực hiện đánh giá công việc đấu thầu, phê duyệt, mua sắm và giải ngân đối với việc sử dụng viện trợ y tế nhằm mục đích đưa ra các khuyến nghị làm đơn giản hoá và tổ chức tốt hơn các công tác này (Cột mốc 4)
2 Xây dựng theo Quyết định số 11/2008/QD-BYT về Ban hành Quy chế Quản lý và Sử dụng
Viện trợ Phát triển Chính thức của Bộ Y tế
Trang 63 Cung cấp viện trợ và trách nhiệm giải trình về kết quả phát triển
Bộ Y tế và các Đối tác cùng đánh giá tiến bộ trong lĩnh vực Y tế
●
thông qua Báo cáo chung Tổng quan ngành Y tế (JAHR), theo như các điều khoản tham chiếu được đưa ra trong Phụ lục 1 JAHR được coi như một cơ chế trách nhiệm giải trình chung cho các bên tham gia trong nước cũng như quốc tế (Cột mốc 10) Dựa vào khung theo dõi được vạch ra trong JAHR, Bộ Y tế và
●
các đối tác sẽ hỗ trợ một khung kết quả liên kết với Kế hoạch
5 năm mới và được cập nhật thường niên Cũng như trong JAHR, khung này sẽ bao gồm các kết quả (đầu ra) đã được định lượng cũng như các mục tiêu mang tính phân tích, chính sách và thực thi (Cột mốc 8 và 10)
Trong chừng mực có thể, các đối tác sẽ dựa trên JAHR và
●
khung kết quả để thực hiện theo dõi giám sát và không yêu cầu Bộ Y tế có các báo cáo riêng
Các đối tác sẽ cung cấp thông tin đầy đủ và kịp thời cho Bộ Y
●
tế về các cam kết hàng năm, chi tiêu và / hoặc các kế hoạch thực hiện trong vòng 3 đến 5 năm tới để Bộ Y tế có thể ghi nhận chính xác tất cả các nguồn viện trợ và chuẩn bị các kế hoạch cho ngành (Cột mốc 6)
Trang 7Các cột mốc
Thời hạn hoàn thành dự kiến
Đơn vị đầu mối thực hiện phía Việt Nam
Đơn vị thực hiện phía đối tác (dự kiến)
1 Bảng ma trận chi tiết các hoạt
động của nhà tài trợ trên cơ sở
hàng năm theo một hình thức
đã được thống nhất Bảng ma
trận đầu tiên sẽ do TCYTTG
chuẩn bị
Quý 1 năm
2009 và sau đó sẽ tiến hành hàng năm
BYT (Vụ
2 Thực hiện một nghiên cứu để
đánh giá mức độ sự hài hòa
và liên kết của hỗ trợ kỹ thuật
trong ngành Y tế
Tháng 6 năm 2009 BYT (Vụ HTQT) GTZ, JICA
3 Ban hành Hướng dẫn về việc
cung cấp hỗ trợ ngân sách
trong ngành Y tế
Tháng 9 năm 2009 BYT (Vụ KHTC),
phối hợp với Bộ Tài chính
EC (phối hợp với Nhóm Đối tác Y tế Châu Âu),
và ADB
4 Rà soát các quy trình phê
duyệt, mua sắm và giải ngân
để sử dụng cho viện trợ Y tế
Tháng 10 năm 2009 BYT (Vụ KHTC) WB (sáng kiến cùng 6
ngân hàng)
5 Chính phủ phê duyệt chính
thức diễn đàn HPG với các
điều khoản tham chiếu được
nêu tại Phụ lục 2, thiết lập một
cơ chế kinh phí chuyên cho
ban thư ký HPG với hỗ trợ của
các đối tác có quan tâm Các
quy trình liên kết chính thức
HPG với các nhóm đối tác có
liên quan đến y tế được thống
nhất
Tháng 12 năm 2009 BYT (Vụ HTQT) AusAID, WHO, Đại
sứ quán
Mỹ, ,
EC (hỗ trợ chuyên gia), Pathfinder (hỗ trợ nhóm kỹ thuật)
Trang 8Các cột mốc
Thời hạn hoàn thành dự kiến
Đơn vị đầu mối thực hiện phía Việt Nam
Đơn vị thực hiện phía đối tác (dự kiến)
6 Kiểm điểm về tính minh bạch,
tính chính xác và đúng thời
gian đối với thông tin về tài
chính do các đối tác cung cấp
Tháng 12 năm 2009 BYT (Vụ KHTC và
Vụ HTQT)
WHO
7 Hoàn thiện kế hoạch chi tiêu
gắn với Kế hoạch 5 năm với
thông tin về tổng thu nhập
từ các nguồn trong nước và
ngoài nước cho ngành y tế
Tháng 8 năm 2010 BYT (Vụ KHTC),
phối hợp với Bộ Tài chính
EC (phối hợp với Nhóm Đối tác Y tế Châu Âu),
và WB
8 Hoàn thành Kế hoạch 5 năm
khả thi, có ước tính kinh phí
cho ngành Y tế và gắn với
khung theo dõi
Tháng 12 năm 2010 BYT (chịu trách
nhiệm chính là
Vụ KHTC, phối hợp các Vụ, Cục và các tỉnh thành)
EC (phối hợp với Nhóm Đối tác Y tế Châu Âu)
9 Đánh giá mức độ hỗ trợ của
đối tác được liên kết với Kế
hoạch 5 năm và gắn với các kế
hoạch hàng năm
Đánh giá độc lập, hay một phần của JAHR 2010
Đánh giá độc lập, hay một phần của JAHR 2010
AusAID
10 Báo cáo chung Tổng quan
ngành Y tế được thực hiện,
với sự tham gia của tất các
cấp chính quyền, các tổ chức
dân sự và các đối tác tài trợ và
được phổ biến
Đang tiến hành BYT (Vụ KHTC)
Các đối tác phát triển
Trang 9Văn bản thỏa thuận chung này được các đối tác sau đây thông qua tại cuộc họp Nhóm Đối tác Y tế được tổ chức tại Hà Nội ngày 31 tháng 3 năm 2009
Bộ Y tế Việt Nam
Cơ quan Phát triển Quốc tế Australia
Ngân hàng Phát triển Châu Á
Đại sứ quán Vương quốc Bỉ
Đại sứ quán Cộng hòa Liên bang Đức
Đại sứ quán Vương quốc Hà Lan
Đại sứ quán Công quốc Luxembourg
Chính phủ Nhật bản
Ngân hàng Thế giới tại Việt Nam
Đại sứ quán Cộng hòa Pháp
Đại sứ quán Vương quốc Thụy Điển
Phái đoàn Uỷ ban Châu Âu tại Việt Nam
Các Cơ quan Liên Hợp Quốc
Chương trình phối hợp của Liên Hợp Quốc về HIV/AIDS
Quỹ Dân số Liên Hợp Quốc
Quỹ Nhi đồng Liên Hợp Quốc
Tổ chức Y tế Thế giới
Các tổ chức xã hội dân sự
Tổ chức Catholic Relief Service Việt Nam
Tổ chức Counterpart International Việt Nam
Tổ chức FHI
Trang 10Tổ chức Ipas Việt Nam
Tổ chức Marie Stopes International Việt Nam
Tổ chức Orbis tại Việt Nam
Tổ chức PATH
Tổ chức Pathfinder International
Trang 11PHỤ LỤC 1: Báo cáo Chung Tổng quan ngành Y tế (JAHR)
Báo cáo Chung Tổng quan ngành Y tế là một tiến trình, qua đó Bộ Y
●
tế và các Đối tác cùng nhau đánh giá tiến độ trong ngành Y tế trên
cơ sở thường niên Như vậy, cùng với Nhóm Đối tác Y tế (HPG), đây
là một cơ chế để đối thoại về các vấn đề quan trọng, ưu tiên cho sự phát triển của ngành
Có thể nhìn thấy trước rằng các ưu tiên được xác định trong JAHR
●
sẽ cung cấp thông tin về cơ chế lập kế hoạch và dự thảo ngân sách thường niên trong ngành y tế, cũng như Kế hoạch 5 năm sắp tới giai đoạn 2011–2015, việc này cũng sẽ là cơ sở thông tin cho chương trình của ngành Theo đó, JAHR sẽ hỗ trợ việc đánh giá từ chỗ dựa trên cơ sở đầu vào và định mức chi chuyển sang dựa trên kết quả đầu ra theo định hướng đã được lập kế hoạch và dự trù ngân sách
từ trước
Mỗi báo cáo cung cấp một tổng quan về tiến bộ trong ngành, bao
●
gồm số liệu cập nhật về một bộ chỉ số được thống nhất và đi sâu vào từng chủ đề quan tâm cụ thể Khi Kế hoạch 5 năm sắp tới được xây dựng, các chỉ số theo dõi trong JAHR sẽ nhất quán với các chỉ số trong khung các kết quả của Kế hoạch
JAHR sẽ tiến hành các nghiên cứu cụ thể trong các lĩnh vực quan
●
tâm chiến lược theo yêu cầu
Vụ Kế hoạch - Tài chính, Bộ Y tế có trách nhiệm hướng dẫn và thực
●
hiện JAHR, có sự tham khảo ý kiến của các bên trong và ngoài nước
Các đối tác mong muốn hỗ trợ tài chính cho JAHR sẽ cố gắng đưa ra
●
các cam kết trong quý ba (một cách lý tưởng là cam kết nhiều năm),
và giải ngân trong quý một theo năm tài chính của Chính phủ Việt Nam Các nguồn lực sẽ do Vụ Kế hoạch-Tài chính quản lý và Vụ này
sẽ thành lập một cơ chế tài chính để đạt được mục đích này
Trang 12PHỤ LỤC 2: Các điều khoản tham chiếu của Nhóm Đối tác Y tế
Mục đích
Mục đích thành lập Nhóm Đối tác Y tế (HPG) là để nâng cao hiệu quả viện trợ từ bên ngoài cho lĩnh vực y tế Với sự tham gia của các đối tác phát triển, Bộ Y tế và các Bộ ngành khác của chính phủ, HPG được thừa nhận là một diễn đàn chính trong việc tạo dựng sự tin tưởng, xây dựng hiểu biết chung và hỗ trợ tiến bộ theo hướng các hệ thống
và cách thức làm việc chung trong lĩnh vực y tế, một lĩnh vực ưu tiên của chính phủ và các đối tác phát triển HPG cũng sẽ liên hệ và thiết lập mối liên hệ với các nhóm đối tác liên ngành khác như Nhóm Đối tác về cúm gia cầm ở Người và Động vật, các Nhóm công tác về HIV
và Nhóm Đối tác về Hiệu quả Viện trợ
Mục tiêu
Là một diễn đàn điều phối chung trong lĩnh vực y tế, HPG chủ yếu tập trung vào vấn đề chính sách và chiến lược Ngoài ra, diễn đàn HPG cũng sẽ lắng nghe các báo cáo của các tiểu nhóm kỹ thuật khác nhau Các mục tiêu được đề ra là:
Đánh giá tổng thể hiệu quả hỗ trợ của các đối tác phát triển
●
cho lĩnh vực y tế, kể cả việc đặt ra các ưu tiên cho việc sử dụng hỗ trợ phát triển;
Đánh giá một cách đầy đủ điều phối viện trợ, tính minh bạch,
●
giảm sự trùng lặp, manh mún trong việc điều phối viện trợ trong lĩnh vực y tế;
Tăng cường việc tiếp cận đa ngành để đạt được các mục tiêu
●
y tế, thu hút sự tham gia các cơ quan chính phủ liên quan và các đối tác phát triển
Trang 13Các lĩnh vực trọng tâm
Các đề xuất điều phối, hài hòa, liên kết và quản lý viện trợ một cách
●
tối ưu nhất;
Trình bày và thảo luận về bản dự thảo và bản hoàn thiện của các
●
chiến lược, kế hoạch và dự thảo kinh phí liên quan tới y tế của Bộ Y
tế và của Chính phủ;
Trình bày và thảo luận về các đề xuất tài chính quan trọng, nhằm
●
đảm bảo sự liên kết với các chiến lược của Chính phủ;
Điều phối và lập kế hoạch cho các đoàn công tác, các nghiên cứu
●
và các đánh giá chung;
Các giải pháp lựa chọn để đưa ra các vấn đề y tế có liên quan trong
●
thảo luận phát triển ở cấp cao hơn, chẳng hạn như Hội nghị Nhóm các nhà tài trợ;
Các báo cáo của các tiểu nhóm, đặc biệt là về các vấn đề thích hợp
●
và tác động đến toàn bộ ngành Y tế
Các nhóm kỹ thuật
Sự điều phối hỗ trợ của các đối tác trong các lĩnh vực cụ thể hoặc các lĩnh vực nhỏ không thuộc trách nhiệm của HPG Trong một số lĩnh vực cụ thể, các tiểu nhóm nằm dưới HPG đã được thành lập để thực hiện chức năng này Trong các nhóm khác, ví dụ như HIV và cúm, cơ chế điều phối độc lập
đã có Các điều khoản tham chiếu này sẽ thiết lập một liên kết chính thức giữa các nhóm đối tác có liên quan đến y tế trước đây với HPG Các quy trình cho các liên kết này sẽ được xây dựng Đại diện của tất cả các nhóm
sẽ được mời dự các cuộc họp của HPG, được tạo cơ hội để nêu các vấn
đề quan tâm tại diễn đàn HPG và các nhóm sẽ cung cấp các báo cáo tiến
độ và các thông tin cập nhật theo yêu cầu của các vị đồng chủ tịch HPG,
Trách nhiệm tổ chức những cuộc họp tiểu nhóm của HPG thuộc về
●
những người chủ trì các nhóm này