Tuy nhiên trong thực tế ở trường học, kĩ năng giao tiếp giữa giáo viên và học sinh đang còn rất hạn chế: Giáo viên thường đặt câu hỏi theo kiểu mệnh lệnh, học sinh làm theo giống như [r]
Trang 1Người thực hiện: Phạm Thị Minh Hương
Thời gian thực hiện: 20/2/2012
Nội dung I.ĐẶT VẤN ĐỀ
Trong công cuộc đổi mới của xã hội hiện nay, một nền giáo dục tiến bộ được
coi là nhiệm vụ hàng đầu của Đảng và Nhà nước Sinh thời Bác Hồ đã nói “ Non sông Việt Nam có trở nên tươi đẹp hay không, dân tộc Việt Nam có bước tới đài vinh quang để sánh vai các cường quốc năm châu được hay không chính là nhờ một phần lớn ở công học tập của các cháu” Tất cả những điều đó bắt đầu từ giáo dục mà nên, mà khởi nguồn là từ giáo dục Tiểu học
Trong bậc học Tiểu học, lớp 1 là môi trường đầu tiên các em được làm quen với kiến thức sơ giản nhất của chương trình, lại là môi trường mới lạ của các em nên các em còn rất bỡ ngỡ Chính vì vậy, kĩ năng sư phạm của giáo viên lớp 1 đòi hỏi rất cao và rất cần thiết
II THỰC TRẠNG VIỆC ĐẶT VÀ TRẢ LỜI CÂU HỎI CỦA GIÁO VIÊN
VÀ HỌC SINH LỚP 1 KHI DẠY MÔN TIẾNG VIỆT.
Môn Tiếng Việt của chương trình lớp 1 là môn học các em được tiếp cận đầu
tiên và là cơ sở để các em học tốt các môn khác Trong quá trình dạy học môn này thì phần giao tiếp giữa giáo viên và học sinh là khâu quan trọng nhất, bởi qua câu hỏi của giáo viên thì học sinh mới định hướng được những việc mình sẽ làm Tuy nhiên trong thực tế ở trường học, kĩ năng giao tiếp giữa giáo viên và học sinh đang còn rất hạn chế: Giáo viên thường đặt câu hỏi theo kiểu mệnh lệnh, học sinh làm theo giống như cái máy nên dẫn tới những giờ học căng thẳng và kết quả lại không cao Hơn nữa đặc điểm tâm sinh lí của học sinh lớp 1 lại thích khen nhiều hơn chê, thích nghe lời nhẹ nhàng, động viên của cô hơn là nghe cô mắng, Chính
vì vậy kĩ năng sư phạm của giáo viên khi đặt câu hỏi cho học sinh là cực kì quan trọng để giúp các em tự tin, thoải mái và tạo giờ học đạt kết quả cao
III MỘT SỐ KĨ NĂNG SƯ PHẠM TRONG VIỆC ĐẶT CÂU HỎI CỦA GIÁO VIÊN
1 Tạo sự gần gũi đối với học sinh.
Để học sinh lớp 1 không có cảm giác căng thẳng trong học tập, giáo viên cần
tạo sự gần gũi bằng cách giao cho trẻ những nhiệm vụ học tập mới bằng sự ân cần, dịu dàng, khích lệ Cụ thể:
- Tạo quan hệ cô – trò giống như mối quan hệ mẹ - con Cô luôn nói với trẻ bằng những lời ngọt ngào, âu yếm
- Giáo viên cần làm dịu đi những căng thẳng trong học tập, tạo cho các em không khí học mà vui
2 Sử dụng câu hỏi mang yếu tố khích lệ.
Nhờ lời động viên của cô, học sinh hào hứng, tự tin hơn khi trả lời các câu hỏi ở bài tập Tiếng Việt
Ví dụ: Thay bằng cách đặt câu hỏi : Đề nghị các con trả lời câu hỏi sau ( Vì sao bạn học sinh lại coi trường học là ngôi nhà thứ hai của mình?) bằng câu hỏi: Câu
hỏi này theo cô hơi khó, nhưng cô tin là các con sẽ trả lời được Nào, các con hãy
cùng nhau trả lời cho cô câu hỏi này nhé! ( Vì sao bạn nhỏ lại coi trường học là ngôi nhà thứ hai của mình?)
Như vậy, cách đặt câu hỏi theo kiểu thứ hai sẽ hay hơn nhiều và tạo động lực
Trang 2cho học sinh đi tìm đáp án.Và thường xuyên nên thay việc ra lệnh cho học sinh, giáo viên nên sử dụng những yếu tố làm nhẹ mức độ lệnh như: Dùng từ giúp, nhờ, cho, có tác dụng xoá đi sự ép buộc của sự ra lệnh Qua đó học sinh nào cũng mong muốn được trả lời để đáp lại sự cậy nhờ của cô, tạo ra những giờ học thoải mái, sôi nổi, đỡ căng thẳng
3 Chuyển đổi các lệnh thành các hoạt động hấp dẫn.
Các câu hỏi, bài tập Tiếng Việt là những dạng bài tập hơi khô cứng, khó hấp dẫn với học sinh lớp 1 nhưng sẽ lôi cuốn được các em khi chúng ta khéo léo ẩn các câu hỏi trong nhiều hình thức như: thi, đố, trò chơi,
Ví dụ: Trò chơi thi tìm nhanh các tiếng có vần cho trước
Chuẩn bị: Một số tấm bìa ghi vần đã học ( kích thước 10 cm x 15 cm) đính vào bảng lớp – mặt bìa có ghi vần úp vào phía trong khi học sinh chơi mới lấy ra để đọc vần
Cách tiến hành: Khi giáo viên đổi lệnh thành câu “ Bắt đầu”, học sinh lên bảng 2 nhóm khoảng 4 em lật ngược mảnh bìa xem vần rồi viết nhanh chữ ghi tiếng mang vần đó vào mặt bìa còn lại Học sinh nào ghi đúng nhất, nhanh nhất sẽ thắng cuộc
Việc chuyển đổi câu hỏi sang hình thức thi đua sẽ tạo được sự hào hứng cho học sinh, các em tham gia một cách dễ dàng, không có cảm giác căng thẳng, mệt mỏi
4 Tạo tình huống khi đặt câu hỏi:
Ví dụ: Để làm bài tập ( Tìm tiếng ngoài bài có vần ai/ay) giáo viên có thể tạo tình huống như sau: Mời 2 em lên bảng sắm vai cuộc đối thoại sau:
Nai Nhỏ nói:
- Chào Thỏ Trắng, hôm nay cậu học bài gì thế?
Thỏ Trắng:
- Tớ học bài vần ai/ay
Nai Nhỏ:
- Vậy cậu tìm cho tớ các tiếng có vần ai/ ay xem nào!
Các em hãy cùng tìm với Thỏ Trắng nhé!
Việc chuyển đổi cách đặt câu hỏi sang hình thức thi đố như thế sẽ tạo cảm giác hứng thú cho học sinh đồng thời còn hình thành một số kĩ năng khác cho các em
5 Chuẩn bị của giáo viên và học sinh
Để có kết quả tốt trong giờ dạy Tiếng Việt cho học sinh lớp 1 là quá trình đồi hỏi sự đầu tư thật sự của mỗi một giáo viên Tuy nhiên bên cạnh đó cũng cần sự phối hợp nhịp nhàng của học sinh, Chính vì vậy, để có những giờ dạy có chất lượng, giáo viên và học sinh cần có sự chuần bị kĩ càng
*Giáo viên:
- Tìm các phương pháp dạy học phù hợp với lớp học, phù hợp với nội dung bài học
- Giáo viên phải có nghệ thuật sư phạm khéo léo
* Học sinh: Chuẩn bị bai học trước- luyện đọc và tìm hiểu trước các câu hỏi cho nội dung bài học
KẾT QUẢ ĐẠT ĐƯỢC
Với kinh nghiệm nhỏ đó, tôi đã triển khai tới tất cả giáo viên trong nhà trường qua cuộc họp chuyên môn hôm 20/2/2012 và kết quả là các giáo viên đều tán
Trang 3thành và áp dụng những kĩ năng sư phạm đó vào cho công việc giảng dạy của mình
Sơn Hoà, ngày 20/2/2012
P HIỆU TRƯỞNG Phạm Thị Minh Hương