1 , 2.. duy nhất là mưu cầu hạnh phúc cho mọi người. Cho nên, Chính Phủ nhân dân bao giờ cũng đặt lợi ích nhân dân lên trên hết thảy. Việc gì có lợi cho dân thì làm, việc gì có hại cho d[r]
Trang 1ĐỀ CƯƠNG GIỚI THIỂU CHUYÊN ĐỀ HỌC TẬP VÀ LÀM THEO TẤM GƯƠNG ĐẠO ĐỨC HỒ CHÍ MINH 2012
Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh suốt đời phấn đấu cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư, làm người công bộc tận tụy, trung thành
của nhân dân, đời tư trong sáng, cuộc sống riêng giản dị.
I TƯ TƯỞNG, TẤM GƯƠNG ĐẠO ĐỨC, PHONG CÁCH HỒ CHÍ MINH SUỐTĐỜI PHẤN ĐẤU CẦN, KIỆM, LIÊM, CHÍNH, CHÍ CÔNG VÔ TƯ, LÀM NGƯỜICÔNG BỘC TẬN TỤY, TRUNG THÀNH CỦA NHÂN DÂN, ĐỜI TƯ TRONGSÁNG, CUỘC SỐNG RIÊNG GIẢN DỊ
1 Suốt đời phấn đấu cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư
- ý thứ nhất, nói về đạo đức và sự tu dưỡng, rèn luyện suốt đời của người cán
bộ đảng viên trong tư tưởng Hồ Chí Minh.
Là người sáng lập Đảng, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn đề cao vấn đề xây dựng đạođức của cán bộ, đảng viên Cho nên, Hồ Chí Minh quan tâm giáo dục và nhắc nhở cán bộ,đảng viên phải giữ gìn đạo đức của người cách mạng, nhằm chống sự sự suy thoái trongĐảng, nhất là trong điều kiện Đảng đã nắm chính quyền
Đạo đức cách mạng mà Hồ Chí Minh đề cập đó là "cần, kiệm, liêm, chính, chícông vô tư" Và, Người cũng đề ra nguyên tắc để rèn luyện đạo đức là phải rèn luyện suốtđời, rèn luyện giữ gìn hằng ngày, hằng giờ Như mỗi sáng người dậy phải rửa mặt
Người cho rằng, người cán bộ, đảng viên, dù tài giỏi đến đâu đi nữa mà nếu không
có đức thì không thể làm điều gì có lợi cho dân, cho nước, thậm chí còn phá hoại sự nghiệpcách mạng Và Người là tấm gương suốt đời phấn đấu rèn luyện thực hiện cần, kiệm, liêm,chính, chí công vô tư
Hồ Chí Minh khẳng định đạo đức cách mạng không phải tự nhiên mà có:
: Đạo đức cách mạng phải qua đấu tranh, rèn luyện bền bỉ mới thành Người viết:
“Đạo đức cách mạng không phải từ trên trời sa xuống Nó do đấu tranh, rèn luyện bền bỉ hằng ngày mà phát triển và củng cố Cũng như ngọc càng mài càng sáng, vàng càng luyện càng trong” 1 Có gì sung sướng và vẻ vang hơn là trau dồi đạo đức cách mạng để góp phần xứng đáng vào sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội và giải phóng loài người".
- Người quan niệm: đã là người thì ai cũng có chỗ hay, chỗ dở, chỗ xấu, chỗ tốt, aicũng có thiện, có ác ở trong mình Vấn đề là dám nhìn thẳng vào con người mình, không
tự lừa dối, huyễn hoặc; thấy rõ cái hay, cái tốt, cái thiện để phát huy và thấy rõ cái dở, cáixấu, cái ác để khắc phục Tu dưỡng đạo đức phải được thực hiện thường xuyên trong mọihoạt động thực tiễn, trong đời tư cũng như trong sinh hoạt cộng đồng, trong mọi mối quan
hệ của mình
- Phải rèn luyện, tu dưỡng đạo đức suốt đời Nếu không tu dưỡng, rèn luyệnthường xuyên, để vật chất cám dỗ, vi phạm đạo đức thì người cán bộ, đảng viên sẽ khôngđược xã hội, nhân dân tôn kính, yêu mến nữa Như thế là không tập hợp lãnh đạo được
nhân dân Bác Hồ thường dạy: “Một dân tộc, một Đảng và mỗi con người, ngày hôm
qua là vĩ đại, có sức hấp dẫn lớn, không nhất định hôm nay và ngày mai vẫn được mọi người yêu mến và ca ngợi, nếu lòng dạ không trong sáng nữa, nếu sa vào chủ nghĩa cá nhân” 2
1 Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2002, t.9, tr 293 Sau đây chú thích nguồn dẫn từ bộ sách
này chỉ ghi tên tác giả, tác phẩm, số tập, số trang (BT).
2 Hồ Chí Minh: Toàn tập, t.12, tr 557-558.
Trang 2Bác ví dụ rất cụ thể: Có những người trong lúc đấu tranh thì hăng hái, trung thành,không sự kẻ địch, không sự nguy hiểm, nghĩa là có công với cách mạng Song, khi có chútquyền hạn trong tay thì đâm ra kiêu ngạo, xa xỉ, phạm vào tham ô, lãng phí, quan liêu màthành có tội với cách mạng Cho nên trong việc tu dưỡng, rèn luyện, Bác yêu cầu là phải tudưỡng, rèn luyện suốt đời.
Đó là nội dung thứ nhất nói về đạo đức và sự tu dưỡng rèn luyện đạo đức của cán
bộ, đảng viên trong tư tưởng Hồ Chí Minh
* ý thứ hai cần làm rõ là nội hàm và tấm gương cần, kiệm, liêm, chính, chí công, vô tư theo tư tưởng Hồ Chí Minh.
Chính tấm gương đạo đức trong sáng, suốt đời phấn đấu cần, kiệm, liêm, chính,
chí công, vô tư là sự quy tụ đặc sắc nhất những giá trị của đạo đức cách mạng của Người.
Đặc biệt, việc Hồ Chí Minh giải thích cần, kiệm, liêm, chính, chí công, vô tư và bằng
thực tiễn, bằng tấm gương rèn luyện đạo đức cần mẫn hằng ngày của Người đã củng cốthêm giá trị những phẩm chất này, tạo sức lan tỏa sâu rộng trong đời sống nhân dân
- Bác yêu cầu, ở bất cứ vị trí công tác nào, người cán bộ, đảng viên cũng phải rènluyện, tu dưỡng những phẩm chất nói trên Bởi vì ở bất kỳ cương vị nào, những chuẩn
mực đạo đức cần, kiệm, liêm, chính, chí công, vô tư luôn cần thiết và phải luôn được tu
dưỡng, rèn luyện để người cán bộ luôn thể hiện mình có đủ đức, đủ tài
- Thứ nhất về Cần:
Theo Hồ Chí Minh, cần có nghĩa là cần cù, siêng năng, chăm chỉ trong học
tập, trong lao động, trong chiến đấu và trong sản xuất; cần còn có nghĩa là làm việc
có phương pháp, có khoa học và có trí tuệ; làm việc có chương trình, kế hoạch, có kiểm tra, giám sát mới có hiệu quả.
- Bác nói, con người nếu chuyên cần thì việc gì dù khó khăn mấy cũng làm được.Bác ví dụ:
Ruộng nếu siêng làm cỏ thì lúa tốt
Siêng nghiên cứu, học tập thì mau biết
Siêng nghĩ ngợi thì hay có sáng kiến
Siêng làm việc thì nhất định thành công
Siêng luyện tập thể dục thì có sức khỏe
Và Bác khuyên: Cần là luôn cố gắng, luôn chăm chỉ cả năm và cả đời.
+ Vậy trái với cần là gì? Bác nói: trái với cần là lười biếng, Bác cho rằng lười
biếng là kẻ thù của cần Lười biếng cũng là kẻ địch của dân tộc.
Một người lười biếng của thể ảnh hưởng, tác hại đến hàng nghìn người khác, có
thể ảnh hưởng đến uy tín của Đảng, Nhà nước Vậy, cần là không chây lười, chểnh mảng, đùn đẩy công việc trong thực hiện công vụ của người cán bộ, đảng viên Đó là cần.
- Thứ hai là Kiệm
Kiệm là tiết kiệm thời gian, tiền bạc, của cải vật chất cho nhân dân, không
lãng phí, tiêu dùng hợp lý nhằm mục đích mở rộng sản xuất và không ngừng nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho nhân dân
Theo Bác, cần và kiệm phải đi đôi với nhau, như hai chân của con người Bác nói, cần mà không kiệm "thì làm chừng nào xào chừng ấy" Cũng như một cái thùng
không có đáy, nước đổ vào bao nhiêu chảy ra hết bấy nhiêu, không lại hoàn không!
Kiệm mà không cần, thì không tăng thêm, không phát triển được Mà việc gì
không tiến ắc phải thoái
+ Bác cũng nói rõ tiết kiệm không phải là bủn xỉn
+ Khi không nên tiêu xài thì một đồng xu cũng không nên tiêu Khi có việc gìđáng làm, việc gì có ích cho đồng bào, cho Tổ Quốc, thì dù tốn bao nhiêu công, tốn baonhiêu của cũng vui lòng
Trang 3Như thế mới đúng là Kiệm.
+ Việc đáng chi tiêu mà không chỉ tiêu là bủn xỉn, chứ không phải là kiệm
+ Tiết kiệm phải kiên quyết không xa xỉ Việc đáng làm trong một giờ mà kéo dài
hai, ba giờ là thiếu cần và đó là xa xỉ.
+ Ăn sướng, mặc đẹp trong lúc đồng bào còn thiếu cơm, thiếu áo là xa xỉ Ănkhông, ngồi rồi trong lúc đang cần kháng chiến và xây dựng là xa xỉ
Vì vậy, xa xỉ là có tội với Tổ Quốc, với nhân dân
Ông bà ta cũng có câu: Giàu đâu đến kẻ ngủ trưa sang đâu đến kẻ say sửa tốingày
Đó là Kiệm
- Thứ ba là Liêm
+ Liêm là liêm khiết, trong sáng, trong sạch, không tham của cải vật chất,
không tham địa vị, không tham sung sướng; không nịnh hót kẻ trên và cũng không thích người khác tâng bốc mình
Bác nói, ngày xưa dưới chế độ phong kiến, những người làm quan không đục
khoét của dân, thì gọi là Liêm, chữ Liêm ấy có nghĩa hẹp.
Cũng như ngày xưa trung hiếu là "Trung quân Vương, Hiếu phụ mẫu" - trung là
trung với vua, hiếu là hiếu với cha mẹ mình mà thôi.
Ngày nay, nước ta là dân chủ cộng hòa, chữ Liêm có nghĩa rộng hơn là mọi người đều phải liêm Cũng như Trung là Trung với Tổ quốc, Hiếu là Hiếu với Nhân Dân Ta
thương cha mẹ ta, mà ta còn phải thương cha mẹ người, phải làm cho mọi người đều phảibiết thương cha mẹ (Ngày nay có hiện tượng rất lạ la' có những người bất hiếu với cha mẹmình nhưng lại có hiếu với cha mẹ người khác , nhứt nhối lắm các đồng chí) Trong khiBác dạy phải hiếu với cha mẹ mình và phải thương cha mẹ người
Đặc biệt là cán bộ, đảng viên phải biết thương và có hiếu với nhân dân
Khi nói về Đức Liêm của người cán bộ, đảng viên, Bác yêu cầu chữ Liêm phải đi đôi với chữ Kiệm, cũng như chữ Kiệm đi đôi với chữ cần Có Kiệm mới Liêm được Vì
xa xỉ mà sinh tham lam, mà tham lam thì không thể giữ liêm được.
- Những kẻ tham tiền của, tham địa vị, tham danh tiếng, tham ăn ngon thường lànhững kẻ Bât Liêm
Tiền do chính mồ hôi công sức mình làm ra, địa vị danh tiếng do tự thân phấn đấulớn lên bằng tài năng của mình là tốt, chứ vì lòng tham tiền, tham địa vị, thanh danh mà tìmmọi cách đê( ăn của đút, đụt khoét của Nhà nước, chạy chọt mua bằng cấp, mua chức, xin
chức là Bất Liêm, vô đạo đức, chẳng ai coi ra gì?
- Bác cũng chỉ rõ: người cán bộ cậy quyền thế mà đục khoét dân, ăn của đút, hoặctrộm của công dân làm của tư, lợi dụng sơ hở của Nhà nước mà tham nhũng, lãng phí là
Bất Liêm.
- Người buôn bán, mua một bán mười hoặc mua gian bán lận, chợ đen chợ đỏ, tích
trữ đầu cơ là Bất Liêm.
- Người có tiền cho vay cắt cổ, bóp hầu, bóp họng đồng bào là Bất Liêm.
- Người làm nghề (bất cứ nghề gì) nhân lúc khó khăn mà bắt chẹt đồng bào
Người cờ bạc chỉ mong xoay của người làm của mình là Bất Liêm.
- Hoặc: Dìm người giỏi, để giữ địa vị và danh tiếng của mình là đạo vị (đạo là
trộm) đều trái với liêm.
Do Bất Liêm mà đi đến tội ác trộm cắp Bác Hồ trích dẫn câu nói của Khổng Tử "Người mà không liêm, không bằng súc vật"
Liêm đã trở thành thước đo phẩm chất của người cán bộ, đảng viên Liêm là một
đức tính của người cán bộ, đảng viên phải có, phải giữ gìn Bởi vì cán bộ Liêm hoặc Bất
Trang 4Liêm sẽ tác động tốt hoặc xấu đến niềm tin của nhân dân đối với chế độ, với Đảng cầm
quyền
Việc cán bộ, đảng viên giữ liêm hoặc bất liêm nó vô cùng quan trọng Do bất
liêm mà dẫn đến tham nhũng, tiêu cực trong một bộ phận cán bộ, đảng viên, gây bức xúc
trong dư luận, làm giảm lòng tin của nhân dân đối với Đảng, Nhà nước và chế độ ta
Để thực hành chữ liêm, cần có sự tuyên truyền và kiểm soát, giáo dục và phápluật, từ trên xuống dưới, từ dưới lên trên
Bác Hồ khuyên cán bộ muốn giữ được liêm thì ít lòng ham của, chớ tham sắc,tham sắc thì dễ bị mỹ nhân kế, chứ tham danh vọng, tham danh vọng dẫn đến kèn cựa địa
vị , thì sẽ mất liêm Vì vậy, cán bộ phải thực hành chữ liêm trước để làm gương mẫu cho dân Pháp luật phải thẳng tay trừng trị những kẻ bất liêm, bất kỳ kẻ ấy ở địa vị nào
Mỗi người phải nhận rằng tham lam là một điều rất xấu hổ, kẻ tham lam là có tộivới nước, với dân
Đánh giá ý nghĩa của cần, kiệm, liêm, Hồ Chí Minh viết: "Một dân tộc biết cần,
kiệm, biết liêm là một dân tộc giàu về vật chất, mạnh về tinh thần, là một dân tộc văn
minh, tiến bộ" Đó là Liêm.
- Thứ tư là chính:
- Chính là luôn đấu tranh để bảo vệ lẽ phải, lên án những cái xấu, cái sai trái
Đối lập với chính là tà Vậy chính là không tà, là thẳng thắn, đứng đắn Điều gì không thẳng thắn, đứng đắn là tà.
Theo Bác thì bốn đức cần, kiệm, liêm, chính có mối quan hệ chặt chẽ với nhau Bác nói: Cần, Kiệm, Liêm là gốc rễ của Chính Như một cái cây cần có gốc, rễ, lại phải có cành, lá, hoa, quả mới hoàn toàn Một con người phải Cần, Kiệm, Liêm, nhưng còn phải Chính mới là người hoàn toàn.
Bác nói trên đời chỉ có hai loại người: Người thiện, người ác Việc thì có hàng trăm, nghìn việc nhưng quy tụ lại chỉ có hai việc: Việc thiện, việc tà, làm việc chính là người thiện, làm việc ác là người tà.
Lười biếng, xa xỉ, tham lam, là tà, là ác
Để thực hiện chính, Bác đặt chính trong 3 mối quan hệ cần giải quyết đó là: vớingười, với mình, với việc Đối với mình, tự mình phải chỉnh trước mới giúp người khácchính Đối với người; trừ việt gian, bán nước, phát xít, thực dân, đế quốc xâm lược là ácqũy ta phải đánh đổ; với tất cả mọi người khác thì ta phải trân trọng, giúp đỡ
Chớ nịnh hót người trên, chớ xem khinh người dưới Thái độ chân thành, khiêmtốn, phải thật thà đoàn kết, phải học người và giúp người tiến bộ
Đối với việc: phải đặt việc công, việc nước lên trước, trước việc tư, việc nhà Đã
là thiện thì việc gì nhỏ mấy cũng phải làm, đã là ác thì việc gì nhỏ mấy cũng phải tránh.Việc gì dù lợi cho mình mà hại cho người thì quyết không làm
- Thứ năm là Chí công, vô tư:
Chí công vô tư là mình vì mọi người; luôn luôn đặt lợi ích của Đảng, của Tổ quốc,
của nhân dân lên hàng đầu; khi khó khăn thì đi trước, khi hưởng thụ thì sau; không tham
tiền tài, địa vị, danh vọng, chỉ có một mục đích cao nhất là làm sao để cuộc sống của
nhân dân no đủ, hạnh phúc, đất nước phồn vinh
- Chí công là rất mực công bằng, công tâm; vô tư là không được có lòng riêng,
thiên tư đối với người, với việc “Khi làm bất cứ việc gì cũng đừng nghĩ đến mình trước,
khi hưởng thụ thì mình nên đi sau”, “lo trước thiên hạ, vui sau thiên hạ” Muốn chí công
vô tư thì phải chiến thắng được chủ nghĩa cá nhân.
Chủ nghĩa cá nhân: vun vén quyền lợi cho cá nhân, gia đình thân tộc, hơn là lo chotập thể, cơ quan, việc nước Bác cho rằng chủ nghĩa cá nhân là một thứ rất gian giảo, xảo
Trang 5quyệt, nó khéo dỗ dành người ta đi xuống dốc Nó là thứ vi trùng rất độc hại đẻ ra hàngtrăm thứ bệnh: Tham ô (đụt khoét của công, lãng phí, ăn xài xa xỉ), hủ hóa (mất phẩm chấttốt đẹp), tham danh, trục lợi, thích địa vị, quyền hành; tự cao, tự đại, coi thường tập thể,xem khinh quần chúng, độc đoán, độc quyền, quan liêu, mệnh lệnh, ăn chơi xa đoạ, bèphái.
Muốn giữ được chí công, vô tư thì bản thân phải chiến thắng chủ nghĩa cá nhân
với những thứ bệnh nguy hiểm trên
Bác chỉ rõ: Người đảng viên, người cán bộ tốt, muốn trở nên người cách mạng chân chính, không có gì là khó cả Điều đó hoàn toàn do lòng mình mà ra Lòng mình chỉ biết vì Đảng, vì Tổ quốc, vì đồng bào thì mình sẽ tiến đến chỗ chí công, vô tư Mình đã chí công vô tư thì khuyết điểm sẽ ngày càng ít, mà những tính
tốt ngày càng thêm
- Như vậy, cần, kiệm, liêm, chính có quan hệ chặt chẽ với nhau và với chí công,
vô tư Cần, kiệm, liêm, chính sẽ dẫn đến chí công, vô tư Ngược lại, đã chí công vô tư,
một lòng vì nước, vì dân, vì Đảng thì nhất định sẽ thực hiện được cần, kiệm, liêm, chính.
Như vậy cần, kiệm, liêm, chính, chí công, vô tư là những đức tính, những phẩm
chất hết sức quan trọng đối với mỗi cán bộ, công chức, nhưng không phải dễ dàng ai cũnghội tụ đủ các phẩm chất cao quí này
Hiện nay, tham nhũng, lãng phí đã trở thành vấn đề nghiêm trọng, gây bức xúctrong nhân dân, cần loại bỏ; tình trạng vi phạm pháp luật, cửa quyền, hách dịch, sách nhiễunhân dân do suy thoái đạo đức tạo nên cũng gây nhức nhối trong dư luận, cần phải ngănchặn, đẩy lùi
Cho nên, hơn ai hết, mỗi cán bộ, đảng viên cần học tập, tu dưỡng và rèn luyệnnhững phẩm chất này sẽ là điều kiện để hoàn thiện các phẩm chất cần thiết khác
Như Bác đã dạy "đạo đức cách mạng không phải trên trời sa xuống, nó do
đấu tranh, rèn luyện bền bỉ hàng ngày mà phát triển và củng cố, cũng như ngọc càng mài càng sáng, vàng càng luyện càng trong".
- Đó là những đức tính mà người cán bộ, đảng viên phải phấn đấu rèn luyện để giữmình trong sạch, trong điều kiện kinh tế thị trường ngày nay
- ý thứ ba, Tấm gương Hồ Chí Minh về cần, kiệm, liêm, chính, chí công, vô tư.
Hồ Chí Minh không chỉ dạy, yêu cầu cán bộ, đảng viên tu dưỡng rèn luyện mà HồChí Minh thực hành triệt để tất cả những quan niệm đạo đức mình đưa ra, thậm chí Ngườicòn làm nhiều hơn, tốt hơn những gì Người nói Hồ Chí Minh là một tấm gương tu rèn cầnmẫn, tận tụy với nhiệm vụ của mình, với mọi công việc của mình
+ Trong công việc, Hồ Chí Minh sắp xếp có kế hoạch, giờ nào việc ấy và bằngmọi cách duy trì thời gian biểu đã vạch ra Người thường xuyên suy nghĩ để đổi mới cáchnghĩ, cách làm, tìm tòi những biện pháp tối ưu để công việc được tiến hành nhanh chóng,đạt hiệu quả cao nhất
Không chỉ xây dựng kế hoạch làm việc của cá nhân, Hồ Chí Minh còn phân cônghợp lý công việc cho mọi người, để ai cũng có thể làm đúng năng lực, phát huy sở trường,khắc phục hạn chế của mình
Bác nói, không có cán bộ tồi, chỉ có người sử dụng cán bộ có biết cách dùng haykhông Dùng cán bộ không đúng chỗ, không đúng tài năng của họ sẽ không phát huyđược
Bác ví dụ: Người viết giỏi, nói kém lại dùng vào việc phải nói, người nói khéo viếtxoàng lại dùng vào việc viết lách Thành thử hai người đều không phát huy được
Trang 6Người tin tưởng động viên tính tự giác và tinh thần trách nhiệm của mọi người,nhưng không bao giờ sao nhãng việc kiểm tra, đánh giá công việc của từng người, khenthưởng, động viên kịp thời những cá nhân cần cù, sáng tạo trong công việc.
Nghĩa là Bác không chỉ thực hiện tốt việc cần, đưa cần, để làm gương mà cònhướng dẫn, giáo dục, động viên cán bộ, đảng viên thực hiện tốt các đức cần để hoàn thànhtốt nhiệm vụ được giao
+ Hồ Chí Minh là tấm gương sáng về thực hành tiết kiệm, giữ liêm khiết, trong sạch trở thành phong cách riêng của Người ở mọi lúc, mọi nơi Người sống trung thực,
chân thành với chính mình và với người khác
Hồ Chí Minh là một tấm gương đấu tranh không mệt mỏi chống lại cái ác, cái xấutrong xã hội, trong mỗi con người, chống lại những biểu hiện tiêu cực, nhất là căn bệnhtham ô, lãng phí, quan liêu trong bộ máy tổ chức của Đảng, Nhà nước để các cơ quanđảng, cơ quan nhà nước thật sự trong sạch, đại diện cho nhân dân (Trong tác phẩm nângcao đạo đức cách mạng, quét sạch chủ nghĩa cá nhân, Bác dành hẳn một phía nói về chốngtham ô, lãng phí, quan liêu)
Hồ Chí Minh có thái độ rõ ràng, công minh trước công và tội của từng cá nhân.Người viết nhiều bài báo giáo dục, cảnh tỉnh cán bộ, đảng viên không được phép làm
“quan cách mạng”, phòng tránh những cám dỗ đời thường để không bị ngã gục trướcnhững “viên đạn bọc đường”
Người đã trực tiếp chỉ đạo xét xử những vụ án lớn;xử tử đại tá Trần Dụ Châu)phân tích thấu tình đạt lý những nguyên nhân dẫn đến lỗi lầm của cán bộ, đảng viên, trong
đó có đảng viên có chức, có quyền Người chỉ ra hậu quả kinh tế, chính trị, xã hội, đạo đức
mà các hành vi phạm tội gây ra, qua đó củng cố niềm tin của nhân dân vào luật pháp, vào
sự lãnh đạo sáng suốt của Đảng và bản chất tốt đẹp của chế độ ta
Tóm lại, Bác Hồ không chỉ yêu cầu cán bộ, đảng viên rèn luyện được cần, kiệm,
liêm, chính, chí công, vô tư mà Bác còn là tấm gương thực hiện cần, kiệm, liêm, chính, chícông, vô tư để cho cán bộ, đảng viên học tập, noi theo (biết bao mẫu chuyện về tấm gươngcần, kiệm, liên, chính, chí công, vô tư của Bác mà chúng ta đã được nghe)
2 Xin chuyển qua nội dung thứ hai là: Suốt đời vì dân, vì nước, làm người công bộc tận tụy, trung thành của nhân dân.
* Truyền thống gia đình, quê hương đã làm nên nhân cách Hồ Chí Minh
Sinh ra, lớn lên trong một gia đình nhà nho, ở xứ nghệ, thuộc huyện Nam Đàn, làquê hương nhà cách mạng Phan Bội Châu Sinh ra ở một vùng quê nghèo khổ nhưng giàutruyền thống yêu nước, văn hiến, Hồ Chí Minh được nuôi dưỡng, thấm nhuần sâu sắc triết
lý sống của cha ông: Muốn dựng làng và giữ nước phải bắt đầu từ việc làm người mộtcách thành thật, đúng nghĩa
Người cũng bộc lộ rất sớm một nét tính cách lớn: Sống có lý tưởng, có hoài bãolớn va' trung kiên
Ngay từ thuở nhỏ Hồ Chí Minh đã có ý thức gắn vận mệnh cá nhân mình với vậnmệnh chung của đồng bào, đất nước, luôn đau đáu một nỗi niềm: trước cảnh mất nước,nhà tan, đồng bào lầm than, đói khổ
Đấy chính là những biểu hiện ban đầu của một nhân cách lớn, một trí thức chânchính: luôn luôn trăn trở, đau đớn trước nỗi nhục mất nước, đồng bào nô lệ, lầm than, suynghĩ về những vấn đề liên quan đến số phận con người và các giá trị làm người
- Chính vì được sinh ra trong một gia đình, quê hương giàu truyền thống yêu nước
và văn hiến là yếu tố quan trọng đã hình thành nên một Hồ Chí Minh mang nhân cách vĩđại, giàu lòng yêu nước, thương dân, nhất là những người nghèo khổ, giúp Người thấuhiểu được sức mạnh của ý chí tự cường, tinh thần tự tôn dân tộc
Trang 7- ý 2: Trọn một đời vì dân, vì nước, làm công bộc tận tụy của nhân dân
- Hồ Chí Minh luôn tâm niệm: Độc lập cho Tổ quốc tôi, tự do cho đồng bào tôi,
đó là tất cả những gì tôi muốn, đó là tất cả những gì tôi hiểu, mang khát khao, hoài bão lớn
đó, Bác Hồ quyết tâm ra đi tìm đường cứu nước
- Yêu nước, thương dân, tất cả vì dân, vì nước là suy nghĩ thường trực, nhất quántrong con người Hồ Chí Minh
Người đi sang Pháp, sang các nước phương Tây nhằm mục đích học hỏi xem bênngoài người ta làm thế nào để rồi về nước giúp đồng bào mình giải phóng khỏi gông cùm
Rồi bao nỗi đau về tinh thần, những dày dò về tình cảm gia đình, con người bìnhthường không thể vượt qua nổi, mà Bác Hồ chúng ta trong thời gian dài phải chịu đựng tất
cả Có lúc bị quốc tế cộng sản nghi kỵ, vô hiệu hóa không cho hoạt động Nhờ đâu mà Bácvượt qua được đó là Bác có một lý tưởng chính trị, nhưng quan trọng hơn đó là đạo đức,nguyện một đời vì nước, vì dân
+ Sau Cách mạng Tháng Tám, Hồ Chí Minh phát biểu mục đích cuộc sống màNgười đeo đuổi là: “Tôi chỉ có một ham muốn, ham muốn tột bậc, là làm sao nước ta đượchoàn toàn độc lập, dân ta được hoàn toàn tự do, đồng bào ai cũng có cơm ăn, áo mặc, aicũng được học hành”1
Nói chuyện với đồng bào trước khi sang thăm Pháp (30-5-1946), Hồ Chí Minh khẳng định: “Cả đời tôi chỉ có một mục đích, là phấn đấu choquyền lợi Tổ quốc, và hạnh phúc của quốc dân Những khi tôi phải ẩn nấp nơi núi non,hoặc ra vào chốn tù tội, xông pha sự hiểm nghèo Là vì mục đích đó Đến lúc nhờ quốcdân đoàn kết, tranh được chính quyền, ủy thác cho tôi gánh việc Chính phủ, tôi lo lắngđêm ngày, nhẫn nhục cố gắng - cũng vì mục đích đó Bất kỳ bao giờ, bất kỳ ở đâu, tôicũng chỉ đeo đuổi một mục đích, làm cho ích quốc lợi dân”2
Điểm nổi bật ở Hồ Chí Minh, chúng ta thấy xuyên suốt trong tư tưởng của người
là yêu nước phải gắn liền với yêu dân, yêu đồng bào Không thể nói yêu nước mà lạikhông thương dân, không lấy nguyện vọng, mong muốn, nhu cầu của dân làm nguyệnvọng, ham muốn của mình, mà đã thương dân thì phải đem hết sức mình để lo cho dân
+ Là lãnh tụ của dân tộc, là người đứng đầu Đảng và Nhà nước, Hồ Chí Minhnhận thức rất rõ trách nhiệm của cá nhân là lo cho dân, cho nước từ những việc lớn đếnviệc nhỏ: từ việc tìm đường cứu nước, bảo vệ, đấu tranh thống nhất đất nước, xây dựng,phát triển mọi mặt xã hội, đến việc tương, cà, mắm, muối để thỏa mãn các nhu cầu thiếtyếu nhất của dân, để mọi người đều có cơm ăn, có áo mặc, có chỗ ở, được học hành, cóđiều kiện khám, chữa bệnh, chăm sóc sức khỏe
Bác từng nói: Người xưa nói: quan là công bộc của dân, ta có thể nói: Chính
Phủ là công bộc của dân vậy Các công việc của Chính Phủ phải làm nhằm vào mục đích
1, 2 Hồ Chí Minh: Toàn tập, t.12, tr 517; t.4, tr 240
Trang 8duy nhất là mưu cầu hạnh phúc cho mọi người Cho nên, Chính Phủ nhân dân bao giờcũng đặt lợi ích nhân dân lên trên hết thảy Việc gì có lợi cho dân thì làm, việc gì có hạicho dân thì tránh "Chúng ta yêu dân, kính dân thì dân mới yêu ta, kính ta"
Chúng ta phải hiểu rằng, các cơ quan của Chính Phủ từ toàn quốc cho đến các làng, đều là công bộc của dân, nghĩa là để gánh vác việc chung cho dân, chứ không phải để đè đầu, cởi cổ dân như trong thời kỳ dưới quyền thống trị của Nhật, Pháp
Ngày nay, dù đã đi xe nhưng chắc Bác rất đau lòng, một bộ phận cán bộ,đảng viên ở cơ quan công quyền, được học hành, giáo dục đàng hoàng, nhưng lại bất hiếuvới dân, bắt nạt, sách nhiễu, cửa q uyền khi dân đến nhờ việc; nhiều người vô cảm trướcnỗi đau của nhân dân )
- Là người đứng đầu Chính Phủ, Người luôn thể hiện tấm gương là công bộc củadân, và yêu cầu tất cả cán bộ trong bộ máy từ trung ương đến cơ sở phải thật sự là côngbộc của dân, yêu dân, kính dân
- Trong suốt cuộc đời mình, Hồ Chí Minh luôn day dứt với một suy nghĩ: Ngườichưa làm tròn nghĩa vụ cách mạng với dân, với nước Vì thế, Hồ Chí Minh từ chối mọidanh hiệu, phần thưởng cao quý mà Đảng, Nhà nước, nhân dân, bạn bè quốc tế dành riêngcho Người1
- Tự nhận là công bộc của dân, Hồ Chí Minh dồn hết tâm lực, trí tuệ cùng Đảng vàChính phủ lãnh đạo nhân dân xây dựng, phát triển đất nước, làm cho Việt Nam trở nêngiàu mạnh, hùng cường, sánh vai với các cường quốc năm châu
Trong Di chúc, Hồ Chí Minh viết: “VỀ VIỆC RIÊNG - Suốt đời tôi hết lòng
hết sức phục vụ Tổ quốc, phục vụ cách mạng, phục vụ nhân dân Nay dù phải từ biệt thế giới này, tôi không có điều gì phải hối hận, chỉ tiếc là tiếc rằng không được phục
vụ lâu hơn nữa, nhiều hơn nữa” 2
+ Một con người khi sống trọn cuộc đời chỉ có một ham muốn, ham muốn đưa tộtbật là làm cho nước ta được hoàn toàn độc lập, dân ta được hoàn toàn tự do, đồng bào aicũng có cơm ăn, có mặc, ai cũng được học hành Đến khi sắp lìa khỏi cõi đời chỉ có mộtđiều tiếc là tiếc rằng không được phục vụ nhân dân lâu hơn nữa, nhiều hơn nữa" (ngày nay
có nhiều người khi sắp về hưu lại tiếc không được ở lại lâu hơn nữa, để với vét nhiều hơnnữa)
Và điều mong muốn cuối cùng của Người là: “Toàn Đảng, toàn dân ta đoàn kết phấn đấu, xây dựng một nước Việt Nam hòa bình, thống nhất, độc lập, dân chủ
và giàu mạnh, và góp phần xứng đáng vào sự nghiệp cách mạng thế giới” 2
- Nghiên cứu toàn bộ các tác phẩm của Người và hành động của Người, chúng ta
thấy: Đối với Hồ Chí Minh phạm trù Nhân Dân là một phạm trù cao quý nhất, là một
phạm trù chính trị chủ đạo trong học thuyết cách mạng của Người Hồ Chí Minh đã nhìnthấy sức mạnh của nhân dân không chỉ đơn thuần là sức mạnh chính trị mà còn là chiều
sâu của tư tưởng nhân văn: “Trong bầu trời không gì quý bằng nhân dân Trong thế
1 Năm 1963, khi biết tin Quốc hội định trao tặng Người Huân chương Sao vàng cao quý, Hồ Chí Minh đã phát biểu rất chân thành: “Tôi vừa nhận được một tin tức làm cho tôi rất cảm động và sung sướng Đó là tin Quốc hội có ý định tặng cho tôi Huân chương Sao vàng, Huân chương cao quý nhất của nước ta Tôi xin tỏ lòng biết ơn Quốc hội Nhưng tôi xin Quốc hội cho phép tôi chưa nhận Huân chương ấy Vì sao? Vì Huân chương là để tặng thưởng người có công huân; nhưng tôi tự xét chưa có công huân xứng đáng với sự tặng thưởng cao quý của Quốc hội” Và Người mong muốn: “Chờ đến ngày miền Nam hoàn toàn giải phóng, Tổ quốc hòa bình thống nhất, Bắc - Nam sum họp một nhà, Quốc hội sẽ cho phép đồng bào miền Nam trao cho tôi
Huân chương cao quý Như vậy thì toàn dân ta sẽ sung sướng, vui mừng” (Hồ Chí Minh: Toàn tập, t.11, tr 61-62) Hồ Chí
Minh bao giờ cũng muốn niềm vui riêng của mình hòa trong niềm vui chung của toàn dân tộc.
2, 2 Hồ Chí Minh: Toàn tập, t.12, tr 512.
Trang 9giới không gì mạnh bằng lực lượng đoàn kết của nhân dân” 1 Đó là một minh chứng
điển hình về niềm tin vào sức mạnh của nhân dân Người khẳng định, dân khí mạnh thìbinh lính nào, súng ống nào cũng không địch nổi
- Từ đó, Người quan niệm cái gì có lợi cho nhân dân, cho dân tộc là chân lý, vàNgười xem phục vụ nhân dân là phục tùng chân lý; làm công bộc cho dân là một việc làmcao thượng
Người tâm niệm: Nhà nước được độc lập mà dân không được hưởng tự do, dânvẫn cứ chết đói, chết rét thì độc lập ấy chẳng có nghĩa gì Là công bộc, là đầy tớ của dân thìĐảng, Chính phủ và mỗi cán bộ phải chăm lo cho đời sống của nhân dân
Cách mạng Tháng Tám năm 1945 thành công, tại cuộc họp đầu tiên của Ủy banNghiên cứu kế hoạch kiến quốc, Hồ Chí Minh nêu rõ mục tiêu của Nhà nước là:
“1 Làm cho dân có ăn
Khi bàn về mục tiêu hoạt động của Đảng, Hồ Chí Minh khẳng định Đảng không
có mục tiêu nào khác là đem lại lợi ích cho dân Để thực hiện được mục tiêu đó, Đảng phảithu phục, chinh phục được nhân dân, muốn vậy, Đảng phải làm tròn trách nhiệm là ngườiđầy tớ của nhân dân Người đã viết thật sâu sắc: Người xưa nói: quan là công bộc của dân,
ta cũng có thể nói: Chính phủ là công bộc của dân vậy
Các công việc Chính phủ làm phải nhằm vào một mục đích duy nhất là đem lại tự
do hạnh phúc cho mọi người Cho nên Chính phủ nhân dân bao giờ cũng đặt quyền lợi dânlên trên hết thảy”3 Người nói: “Làm Chủ tịch nước mệt lắm Trăm việc đều phải lo Trờimưa, trời nắng, gió bão, v.v., chưa ai lo, mình đã phải lo Các cháu choẹt mắt, chưa ai lo,mình đã phải lo”2
(Nếu tất cả cán bộ, đảng viên từ Trung ương đến cơ sở thực hiện đầy đủ tráchnhiệm như Bác Hồ dạy nêu trên thì tuyệt vời)
Người căn dặn và giáo dục nhận thức cho cán bộ, đảng viên rằng, cơm chúng ta
ăn, áo chúng ta mặc đều do mồ hôi, nước mắt của dân mà ra, nên chúng ta phải đền bùxứng đáng cho dân
Bác yêu cầu cán bộ, đảng viên phải xông xáo, nhiệt tình, sâu sát nhân dân, gươngmẫu và dám chịu trách nhiệm trước dân cả về lời nói và việc làm; phải luôn quyết tâm, bền
bỉ, chịu đựng gian khổ, quan tâm và tìm mọi cách giải quyết kịp thời, hiệu quả những nhucầu mà dân đặt ra, kể cả chấp nhận sự hy sinh để bảo vệ dân, phấn đấu vì sự ấm no, hạnhphúc của nhân dân
Qua nội dung trên, những gì Bác nói, những gì Bác viết, những gì Bác đã hànhđộng suốt cuộc đời từ lúc đi tìm đường cứu nước cho đến khi làm lãnh đạo tối cao củaĐảng, Chính phủ, của dân tộc đã thể hiện một cách trọn vẹn trong cuộc đời vì nước, vì dân,làm tròn trách nhiệm là công bộc của nhân dân
* Xin chuyển qua nội dung thứ ba, đời tư trong sáng, cuộc sống riêng giản dị, hếtmực khiêm tốn
1 Hồ Chí Minh: Toàn tập, t.8, tr 276
2 Hồ Chí Minh: Toàn tập, t.4, tr 152.
3,2.Hồ Chí Minh: Toàn tập, t.4, tr.22; t.10, tr 466.
Trang 103 Đời tư trong sáng, cuộc sống riêng giản dị và khiêm tốn hết mực
Tấm gương đạo đức của Hồ Chí Minh được thể hiện trong cuộc sống sinh hoạt
hằng ngày, đó là đời tư trong sáng, cuộc sống riêng giản dị và đức khiêm tốn hết mực.
Người coi khinh sự xa hoa để sống một cuộc đời trong sạch, suốt đời thực hành cần, kiệm, liêm, chính một cách cần mẫn
Cuộc đời hoạt động cách mạng của Chủ tịch Hồ Chí Minh rất sôi nổi và oanh liệt,tiếng thơm vang vội khắp năm Châu bốn bể Cụ là lãnh đạo tối cao của Đảng, Chính phủ,của dân tộc được cán bộ, đảng viên và của dân tộc tôn vinh, kính mến, nhưng đời sống của
cụ rất bình thường, vô cùng giản dị, khiêm tốn, tính giản dị, khiêm tốn của Bác được catụng hết lời
Trăm người viết về Hồ Chí Minh thì trăm người ca ngợi tính giản dị của Cụ Ngànngười tiếp xúc, biết cụ thì nói Cụ giản dị
Giản dị là tính tự nhiên của Cụ Hồ Người giản dị thì có nhiều; nhưng lại có ít, rất
ít người đã đạt tới thành công to lớn nhất trong sự nghiệp xã hội và cá nhân, đã đạt tới đỉnhcủa sự vinh quang cả trong nước và thế giới mà tính giản dị tự nhiên vẫn không thay đổi
Suốt 79 mùa xuân, suốt 60 năm hoạt động đều như vậy Trong mấy chục năm đầugiản dị là bản tính, mấy chục năm sau tính giản dị của Bác có nhằm mục đích giáo dục vàlàm gương cho cán bộ, đảng viên
Khi Bác mất, báo Pháp Bằng chứng Thiên chúa giáo viết: Vinh quang đến tộtđỉnh, nhưng con người Cụ vẫn như trước kia, nghĩa là vẫn ghét xa hoa hào nhúng, vẫn giản
dị về ăn mặc, sinh hoạt Khi Cụ đã cho các em học sinh vuốt râu mình, lúc cụ đến thămtrường, hoặc như Cụ đi đôi dép cao su, thì đều không có chút gì là mị dân hoặc giả tạo cả"
- Còn báo Anh viết: Cụ Hồ xem khinh mọi vinh hoa và quyền cao chức trọng Cụsống không phải trong Chủ tịch Phủ mà trong một căn nhà nhỏ bây giờ Cụ mặc bộ quần
áo Kaki bạc màu, đi đôi dép cao su Đây không phảI là hình ảnh nhằm phục vụ mục đíchtuyên truyền hay chính trị; cụ không phải là con người như vậy
- Tính giản dị của Bác, những đồng chí gần gũi Bác, những anh em nhiều năm bảo
vệ phục vụ, kể rất nhiều
+ Về ăn "Bữa cơm của Bác thanh đạm lắm Cá kho khô, canh cua đồng, điểm chútrau thơm, rau ghém, qủa ớt đỏ, cơm nóng dẻo là được rồi Nếu đổi món thì rau muốn luộccho xanh, cho mềm, trứng luộc vừa chín lòng đỏ, thêm mấy quả cà pháo muối kiểu xứnghệ là được rồi
+ Về mặc, về ở thì chúng ta đã biết rồi, cho nên trong cách ăn, cách ở, cách mặccủa Bác đều rất giản dị, chính trong sự giản dị ấy đã toát lên cái vĩ đại của Chủ tịch Hồ ChíMinh
Chủ tịch Chính phủ ChiLê, khi đến thăm nơi ở, làm việc của Bác, phải thoát lên
"không bao giờ chúng tôi thấy sự giản dị và sự vĩ đại đi liền với nhau như vậy"
- Khó kiếm thay một người công lao to lớn đã đạt được sự cao nhất của vinhquang mà vẫn giữ tính khiêm tốn, giản dị y như thở hàn vi hoạt động trong vòng vây dàyđặc của kẻ thù Đời tư của Bác thật giản dị, khiêm tốn, trong sáng như pha lê; gương sángchói ấy không có một hạt bụi nào có thể bám được
Trong tác phẩm Đường Kách Mệnh (1925)m quyển sách vở lòng cho thanh niên
cách mạng đồng chí Hội, trang đầu nói về tư cách người đảng viên cách mạng, Nguyễn ÁiQuốc có ghi 12 điểm, mà điểm thứ nhất là "cần, kiệm", điểm thứ 12 là "ít lòng ham muốn
về vật chất", điểm thứ 9 là "không hiếu danh, không kiêu ngạo"… Ba điểm đó đều thuộc
Trang 11tính giản dị cả Người dạy làm sao thì chính bản thân người làm gương như vậy.
- Hồ Chí Minh luôn luôn nói đi đôi với làm Trong hành trình tìm đường cứunước, dù ở đâu, làm gì, Hồ Chí Minh chấp nhận mọi công việc, miễn là việc đó có lợi cho
tổ chức, cho cách mạng Người là tấm gương sáng về người lãnh đạo, người đứng đầu ở vịtrí cao nhất nhưng luôn trung thành, tận tụy vì lợi ích của Tổ quốc và nhân dân, khôngmưu cầu lợi ích riêng cho cá nhân và gia đình Người tâm sự khi phải giữ trọng trách Chủ
tịch nước: “Tôi tuyệt nhiên không ham muốn công danh phú quý chút nào Bây giờ
phải gánh chức Chủ tịch là vì đồng bào ủy thác thì tôi phải gắng sức làm, cũng như một người lính vâng mệnh lệnh của quốc dân ra trước mặt trận Bao giờ đồng bào cho tôi lui, thì tôi rất vui lòng lui
Tôi chỉ có một sự ham muốn, ham muốn tột bậc, là làm sao cho nước ta được hoàn toàn độc lập, dân ta được hoàn toàn tự do, đồng bào ai cũng có cơm ăn áo mặc,
ai cũng được học hành Riêng phần tôi thì làm một cái nhà nho nhỏ, nơi có non xanh, nước biếc để câu cá, trồng hoa, sớm chiều làm bạn với các cụ già hái củi, em trẻ chăn trâu, không dính líu gì với vòng danh lợi” 1
- Tư tưởng và tấm gương “tuyệt nhiên không ham muốn công danh phú quý chútnào” một lần nữa lại được Hồ Chí Minh trịnh trọng tuyên bố trước Kỳ họp thứ hai Quốchội khóa I (31-10-1946):
"Lần này là lần thứ hai Quốc hội giao phó cho tôi phụ trách Chính phủ một lầnnữa Việt Nam chưa được độc lập, chưa được thống nhất thì bất kỳ Quốc hội ủy cho tôihay cho ai cũng phải gắng mà làm Tôi xin nhận Giờ tôi xin tuyên bố trước Quốc hội,trước quốc dân và trước thế giới rằng: Hồ Chí Minh không phải là kẻ tham quyền cố vị,mong được thăng quan phát tài”2
- Trong lời tuyên bố của Hồ Chí Minh, chúng ta chú ý rằng Người nhấn mạnh việcđảm nhận chức vụ trong một hoàn cảnh đất nước khó khăn, đầy gian khổ, hy sinh khi
“Việt Nam chưa được độc lập, chưa được thống nhất” Chức vụ đó là do Quốc hội
(nhân dân) ủy thác thì phải gắng sức làm Còn khi đồng bào đã cho lui thì lại vui vẻ trở vềcuộc sống của một người dân bình thường
Người luôn khẳng định: Sự nghiệp anh hùng cách mạng Việt Nam là của toànĐảng, toàn dân, toàn quân ta; còn khuyết điểm thì Người nhận về mình Hiếm có một lãnh
tụ nào trên thế giới đứng trước toàn dân để Tự phê bình, nhận lấy khuyết điểm của mình và
cho rằng do mình “tài hèn đức mọn, cho nên chưa làm đầy đủ những sự mong muốn củađồng bào”3 (Sai lầm trong cải cách ruộng đất, Bác đã xin lỗi quốc dân, đồng bào)
Có lẽ, Hồ Chí Minh là lãnh tụ duy nhất trên thế giới có nhiều đóng góp vĩ đại cho
Tổ quốc mình, nhưng khi đi vào cõi vĩnh hằng trên ngực áo không hề có bất kỳ một tấmhuân, huy chương nào
II YÊU CẦU RÈN LUYỆN ĐẠO ĐỨC ĐỐI VỚI CÁN BỘ, ĐẢNG VIÊNTRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY
1 Tuyệt đối trung thành với sự nghiệp cách mạng, nêu cao tinh thần phụng
sự Tổ quốc, phục vụ nhân dân
- Bác từng dạy: Đạo đức cách mạng là trong mọi hoàn cảnh, điều kiện người cán
bộ, đảng viên luôn đặt lợi ích của Tổ quốc, của Đảng, của nhân dân lên trên hết, trước hết
và tuyệt đối trung thành với sự nghịêp cách mạng, hết lòng, hết sức phụng sự Tổ quốc,
1 Hồ Chí Minh: Toàn tập, t.4, tr 161.
2 Hồ Chí Minh: Toàn tập, t.4, tr 427.
3 Hồ Chí Minh: Toàn tập, t.4, tr 165.
Trang 12phục vụ nhân dân.
Người cán bộ, đảng viên phải thấu hiểu và thấm nhuần một cách triệt để: Trungthành với cách mạng chính là trung thành với sự nghiệp của nhân dân Hồ Chí Minh nhắcnhở, dù ở trong bất kỳ hoàn cảnh nào cũng phải đặt lợi ích của nhân dân lên trên hết, trướchết Cán bộ phải ra sức phấn đấu để thực hiện mục tiêu của Đảng, hết sức trung thành phục
Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI khẳng định: “Cán bộ, đảng viên phải
nêu cao tinh thần trách nhiệm trước Tổ quốc, trước Đảng và nhân dân, hết lòng, hết sức phụng sự Tổ quốc, phục vụ nhân dân” 3 Làm sao tinh thần đó phải quán triệt cho
trong mỗi cán bộ, đảng viên và mỗi cán bộ, đảng viên phải sống và hành động với tinhthần ấy
- Cán bộ, đảng viên trung thành với lý tưởng, với đất nước phải được thể hiệntrong công việc hằng ngày, đó là: hướng tới phục vụ nhân dân, vì lợi ích của nhân dân Bảo
vệ thành quả chính đáng của cách mạng cũng có nghĩa là phải bảo vệ quyền tự do, dân chủrộng rãi cho nhân dân lao động Đó là đạo đức chân chính của người cách mạng mà Chủtịch Hồ Chí Minh đã dày công vun đắp
- Đó là yêu cầu thứ nhất về rèn luyện đạo đức cách mạng của người cán bộ, đảngviên trong giai đoạn hiện nay
2 Yêu cầu thứ hai là kiên quyết chống tham ô, lãng phí, quan liêu, thực hành dân chủ.
- Trong sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội hiện nay, tham nhũng, lãng phí, quanliêu đang làm cản trở công cuộc kiến thiết đất nước, cản trở sự nghiệp công nghiệp hóa,hiện đại hóa đất nước, là kẻ thù nguy hiểm của cách mạng
+ Với quyết tâm đưa đất nước đi lên chủ nghĩa xã hội, Đảng ta đã thông qua
Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội (bổ sung, phát triển năm 2011) Cương lĩnh chỉ rõ mục tiêu tổng quát khi kết thúc thời kỳ quá độ ở nước
ta là “xây dựng được về cơ bản nền tảng kinh tế của chủ nghĩa xã hội với kiến trúc
thượng tầng về chính trị, tư tưởng, văn hóa phù hợp, tạo cơ sở để nước ta trở thành một nước xã hội chủ nghĩa ngày càng phồn vinh, hạnh phúc” 2
Để thực hiện thành công mục tiêu tổng quát này, Đại hội đặc biệt chú trọng đếnviệc đẩy mạnh cuộc đấu tranh phòng, chống tham nhũng, lãng phí một cách có hiệu quả
Trong cuộc đấu tranh này, cần phải: “Nâng cao phẩm chất đạo đức của đội ngũ công
chức; công khai, minh bạch tài sản của cán bộ, công chức Tăng cường công tác giám sát, thực hiện dân chủ, tạo cơ chế để nhân dân giám sát các công việc có liên quan đến ngân sách, tài sản của Nhà nước” 3
Rõ ràng, chống tham nhũng là một quyết tâm chính trị lớn của Đảng Để thực hiệnquyết tâm đó, mỗi cán bộ, đảng viên phải gương mẫu, tự giác trong phòng chống thamnhũng, thực hiện triệt để, đồng bộ các giải pháp, thì một yếu tố quan trọng và cần kíp là
1, 2 Hồ Chí Minh: Toàn tập, t.8, tr 276; t.4, tr 22.
3 Đảng Cộng sản Việt Nam: Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI, Nxb Chính trị quốc gia - Sự thật, Hà Nội,
2011, tr 258.
2 Đảng Cộng sản Việt Nam: Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI, Sđd, tr 71.
3, 2 Đảng Cộng sản Việt Nam: Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI, Sđd, tr 144, 55.
Trang 13Lãng phí của công điển hình là các cơ quan công quyền dùng vật liệu, điện nướcmột cách phí phạm; các xí nghiệp dùng máy móc và nguyên liệu không đúng mức; các cơquan dùng xe vào mục đích cá nhân, không tiết kiệm xăng dầu; các dự án đầu tư dàn trải,không hiệu quả, nhất là lãng phí trong đầu tư xây dựng, trong sử dụng ngân sách Nhànước, trong mua sắm tài sản công).
Cho nên nhiệm vụ của cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức nhà nước là phảitriệt để loại bỏ những căn bệnh đó và tăng cường thực hành tiết kiệm; có như thế mới thựchiện được đạo đức mới, đạo đức cách mạng, mới làm cho dân cường, nước thịnh
Vì vậy, chống tham ô, lãng phí phải gắn với chống quan liêu và là việc làm cầnthiết, thường xuyên
Bệnh quan liêu làm hỏng tinh thần trong sạch và ý chí vượt khó của cán bộ ta Nóphá hoại những phẩm chất đạo đức cách mạng mà chúng ta đang xây dựng là: Cần, kiệm,liêm, chính
- Yêu cầu thứ hai, chống tham ô, lãng phí, quan liêu là để giữ gìn phẩm chất đạođức của cán bộ, đảng viên; đặc biệt là góp phần xây dựng đất nước ta cơ bản đạt mục tiêucủa chủ nghĩa xã hội vào năm 2050
- ý 3: Thực hành dân chủ để chống lãng phí, quan liêu, tham nhũng.
Theo Bác, muốn chống quan liêu, tham nhũng, lãng phi thì phải thực hành dânchủ
Nguyên nhân sinh ra quan liêu, từ đó sinh ra tham nhũng, lãng phí là do xa dân,
xa rời cuộc sống của nhân dân; Vì quan liêu, xa rời cuộc sống của nhân dân nên lãng quêntrách nhiệm của mình đối với Đảng, với Tổ quốc và nhân dân, vì coi thường dân, khôngthương dân; không chi xẻ nỗi khổ cực của nhân dân để có tiền đóng thuế để nuôi mình,không nhớ đồng lương mình hưởng là do nhân dân đóng góp
- Để thực hành dân chủ chống lãng phí, quan liêu thì phải dựa vào dân, phát độngphong trào để nhân dân tích cực tham gia
Từ lâu Bác đã yêu cầu phát huy dân chủ, thực hiện dân chủ để phát huy sức mạnhtrí tuệ của nhân dân trong xây dựng đất nước, đặc biệt là trong phòng, chống lãng phí, quanliêu, tham nhũng Đảng ta có chủ trương về thực hành dân chủ (Chỉ thị 30 của Bộ Chínhtrị, Nhà nước ban hành quy chế dân chủ cơ sở Vấn đề còn lại là phải tổ chức thực hiện chotốt thì nhân dân sẽ tham gia tích cực
3 Ra sức phấn đấu thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội lần thứ XI của Đảng
Nghị quyết Đại hội lần thứ XI của Đảng đã đưa ra quyết tâm trong nhiệm kỳ nàyphải “tạo nền tảng để đến năm 2020 nước ta cơ bản trở thành nước công nghiệp theohướng hiện đại; đến giữa thế kỷ XXI nước ta trở thành một nước công nghiệp hiện đại,theo định hướng xã hội chủ nghĩa”1
1 Đảng Cộng sản Việt Nam: Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI, Sđd, tr 149.