Nêu ĐN và tính chất một đường thẳng song song với mặt phẳng.. + Phương pháp tìm giao tuyến của 2 mặt phẳng: Tìm 2 điểm chung thuộc 2 mặt phẳng ; tìm một điểm chung và chứa 2 đường thẳng
Trang 1B BÀI MỚI :Hoạt động 1: ÔN TẬP LÍ THUYẾT
GV chuẩn bị phiếu học tập, chia lớp thành 2 nhóm Các nhóm cùng trả lời câu hỏi
Trang 2Nhóm 1:
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1
1 Hãy nêu các cách xác định mặt phẳng
2 Nêu định lí về giao tuyến của 3 mặt phẳng
3 Nêu tính chất của phép chiếu song song
4 ĐN hình lăng trụ, hình hộp, hình hộp chữ nhật, hình lập phương
5 Nêu ĐN và tính chất một đường thẳng song song với mặt phẳng
Nhóm 2:
PHIẾU HỌC TẤP SỐ 2
1 Nêu cách nhận biết 2 mặt phẳng song song với nhau
2 Nội dung định lí TALET
3 Nói rõ sự khác nhau giữa 2 đường thẳng chéo nhau và 2 đường thẳng song song
4 Nêu phương pháp chứng minh 3 đường thẳng đồng quy
5 Nêu phương pháp chứng minh đường thẳng song song với mặt phẳng, mặt phẳng
song song với mặt phẳng
- GV phát phiếu học tập và yêu cầu các nhóm học sinh trả lời tóm tắt vào phiếu học tập, sau
đó cử đại diện của nhóm mình trình bày các kết quả theo yêu cầu của phiếu
- GV nhấn mạnh các phương pháp giải toán với các dạng:
+ Phương pháp chứng minh 3 điểm thẳng hàng
+ Phương pháp tìm giao tuyến của 2 mặt phẳng: Tìm 2 điểm chung thuộc 2 mặt phẳng ; tìm một điểm chung và chứa 2 đường thẳng song song với nhau; Tìm một điểm chung và cùng song song với một đường
+ Phương pháp chứng minh một đ.thẳng s.song với m.phẳng: dùng điều kiện đường thẳng s.song với mặt; tìm một đ.thẳng thuộc m.phẳng và s.song với mặt phẳng; giao tuyến của 2 mặt phắng s.song với đ.thẳng
+ Phương pháp chứng minh 2 m.phẳng s.song với nhau; m.phẳng chứa 2 đường cắt nhau s.songvới mặt kia; hai mặt phẳng cùng s.song với mặt phẳng thứ 3
+ Phương pháp tìm thiết diện một mặt phẳng với khối; vận dụng tìm giao tuyến của 2 mặt phẳng; vận dụng tìm giao điểm của một đường với m.phẳng; chú ý đến các cạnh của khối hình (hình chóp, hình hộp, hình lăng trụ, tứ diện, )
Hoạt động 2: BÀI TÂP TRẮC NGHIỆM (SGK)
Giáo viên hướng dẫn cho học sinh trả lời nhanh các đáp án trắc nghiệm từ câu 1 đến câu 12 bằng cách điền kết quả vào phiếu trắc nghiệm:
PHIẾU TRẢ LỜI TRẮC NGHIỆM
GV thu lại phiếu và chấm nhanh một số phiếu để lấy thông tin cho nội dung cần điều chỉnh
GV thông báo đáp án đúng cho từng câu để học sinh so sánh
C CỦNG CỐ:
* GV nhắc lại:
a Cách xác định một mặt phẳng
Trang 3b Tìm giao điểm của một đ.thẳng với m.phẳng
c Giao tuyến của 2 mặt phẳng
TIẾT 22 : ÔN TẬP CUỐI HỌC KÌ I
Trang 4I MỤC TIÊU
1 Kiến thức : -Học sinh ôn tập phép biến hình: phép dời hình, phép đồng dạng Trong phép dời hình phải nắm được phép tịnh tiến, phép đối xứng trục, phép đối xứng tâm, phép quay
- Vận dụng các phép dời hình, các phép đồng dạng để giải các bài toánchwngs minh, quỹ tích, dựng hình
- Nắm được vị trí tương đối giữa đường thẳng, m.phẳng trong không gian Bước đầu vận dụng vao tìm giao điểm với m.phẳng, với đường thẳng Tìm giao tuyến của m.phẳng Dựng thiết diện m.phẳng với hình chóp, hình hộp với một m.phẳng thỏa mãn một số điều kiện
2 Kĩ năng:
Vận dụng lí thuyết vào thực hành một cách phù hợp, vận dụng các phương pháp phân tích tổng hợp để giải toán, vẽ hình tương đối chính xác
3 Thái độ:
Có ý thức học tập tích lũy, thấy được mối quan hệ giữa các kiến
thức với nhau thấy được mô hình xây dựng môn hình học theo tiên đề Từ đó, tạo cho bản thân tự học, tự giải quyết các vấn đề trong cuộc sống
II CHUẨN BỊ CHO TIẾT ÔN TẬP
GV chuẩn bị hệ thống câu hỏi, bái tập về kiền thức trọng tâm cơ bản của chương 1& chương 2, các phiếu học tập
III NỘI DUNG
Hoạt động 1: ÔN TẬP LÝ THUYÊT
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1 + Nêu khái niệm về phép biến hình
+ Nêu định nghĩa phép dời hình và nêu các phép dời hình thực hiện được
+ Nêu các biểu thức tọa độ của phép tịnh tiến, đối xứng tâm, đối xứng trục với trục là các
trục tọa độ
+ Nêu tính chất cơ bản của phép dời hình, ứng dụng dựng ảnh của điểm, đ.thẳng đ.tròn,
một góc qua các phép dời hình: Tịnh tiến, đối xứng tâm, đối xứng trục
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 2 + Nêu ĐN phép đồng dạng
+ Nêu biểu thức tọa độ phép vị tự với tâm vị tự là O và tỉ số k
+ Nêu quy trình nghiên cứu phép biến hình
• Định nghĩa phép biến hình
• Tính chất phép biến hình
• Vận dụng phép biến hình để làm toán
• Mối quan hệ giữa các phép biến hình
+ Nêu vị trí tương đối của một đường thẳng với đường thẳng, đ.thẳng với m.phẳng và
m.phẳng với m.phẳng
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 3
Trang 5+ Nêu những cách xác định mặt phẳng.
+ Thế nào là hình chóp, các loại hình chóp
+ Cách chứng minh 3 điểm thẳng hàng: Tìm giao điểm của đường thẳng với m.phẳng
+ Nêu p.pháp xác định thiết diện của m.phẳng với một khối, tứ diện, hình chóp
Hoạt động 2: BÀI TẬP TRẮC NGHIỆM
Câu 1: cho v = (2 , -1) và đường thẳng (d): 2x - y + 1 = 0 Qua phép tịnh
tiến v = (2 , -1) đường thẳng (d) có ảnh là (d’).
A (d’): 2x – y + 4 = 0 C (d’): 2x – y + 1 = 0
B (d’): 2x – y - 4 = 0 D (d’): 2x – y – 1 = 0
Câu 2 : Cho đường tròn (C): x2+ y2 -2x - 4y - 4 = 0 và I(-2,0) Qua phép đối xứng tâm I, (C)
có ảnh là (C’):
A ( x +5)2 + y2 = 9 B ( x - 5)2 + y2 = 9
C x2 + ( y +5)2 = 9 D x 2+ ( y-5)2 =9
Câu 3 : Cho đường thẳng (d):2x – 5y + 4 = 0 và điểm I(-2; 0) Xét phép vị tự tâm I tỉ số k = -3 biến đường thẳng d thành d’ có phương trình :
A 2x – 5y + 8 = 0 B 2x – 5y +4 = 0
B 2x + 5y +4 = 0 C 2x +5y -4 = 0
Câu 4 : Cho các mệnh đề sau : nếu ba đường thẳng không cùng nằm trong một mặt phẳng và đôi một khác nhau thì :
A Ba đường thẳng đó đồng quy B Ba đường đó tạo thành một tam giác
C Ba đường đó đồng quy C Không có ba đường thẳng như vậy
Câu 5 : Cho tứ diện ABCD, I, J lần lượt là trung điểm của AC và BC Trên BD lấy điểm K sao cho BK = 3DK Gọi E là giao điểm của CD và mp(I JK) Khi đó tỉ số
DC
DE
bằng: A 1
B
2
1
C
3
1
D
4 1
Câu 6: Cho tứ diện ABCD, I, J lần lượt là trung điểm của AC và BC Trên BD lấy điểm K sao cho BK = 3DK Gọi E là giao điểm của CD và mp(I JK) Khi đó giao tuyến của mp(ABD) với (IJK) là :
A IE B JE C IK D Tất cả đều sai
Câu 7: Cho tứ diện ABCD, I và J thuộc AC và BC,
JB
JC
=
IA
IC
=
3
1
, điểm K thuộc BD Mặt phẳng (ABD) và (IJK) có giao tuyến là :
A AK B đường thẳng KF // AB
C JK D Tất cả đều sai
Câu 8 :Cho hình lăng trụ tam giác ABC.A’B’C’ I, J, K lần lượt là trọng tâm tam giác ABC, A’B’C’, ACC’ Mp(IGK) cắt lăng trụ theo thiết diện là:
A Tam giác B tứ giác
C Ngũ giác D Lục giác
*GV phát phiếu trắc nghiệm và hướng dẫn HS trả lời
Hoạt động 3: BÀI TẬP TỰ LUẬN
Bài 1: Cho 2 tam giác ∆ABC =∆A'B'C' Chứng minh tồn tại duy nhất một phép dời hình biến
ABC
∆ thành ∆A'B'C'
Phương pháp giải: Dùng p.pháp phản chứng
Gợi ý:
Trang 6GV: Giả sử có F1và F2là hai phép dời hình biến ∆ABC thành ∆A'B'C'.khi đó ta có kết luận gì?
HS: Lấy M∈ (p) : f1:M →M1,f2 :M →M2.ta có A→A' Từ đó suy ra
f1 :AM → A' M' 1 ⇒AM = A'M' 1
f2 :AM → A' M' 2 ⇒ AM =A'M' 2
Vậy A’ là trung trựccủa M’1 M’2 Chứng minh tương tự, B’,C’ là đường trung trực của M’
1 M’2 Do đó, A’,B’,C’ thẳng hàng
Bài 2:Cho đường tròn đường kính AB cố định Một đường kính MN thay đổi Tiếp tuyến tại B cắt AM,AN tại P,Q Tìm quỹ tích trực tâm tam giác MPQ, tam giác NPQ
Gợi ý:
GV: Hãy tìm trực tâm tam giác ∆MPQ
Xét ∆NHM so sánh 2 vectơ HM → và →OA ?
HS: MK⊥PQ⇒MK//AB,NA∩PQ=H
Bài 3: Cho hình chóp tứ giác S.ABCD,ABCD là hình chữ nhật Gọi M,N,E,F lần lượt là trọng tâm các tam giác SAB,SBC,SCD,SDA Chứng minh rằng :
a M,N,E,F đồng phẳng
b Tứ giác MNEF là hình thoi
c Ba đường ME, NF, SO đồng quy ( O là giao điểm của AC và BD)
Gợi ý :
a Phương hướng chứng minh M,N,E,F đồng phẳng
Chứng minh bốn điểm M,N,E,F nằm trên 2 đường thẳng s.song, hoặc 2 đường cắt nhau
b MNEF là hình thoi (học sinh tự làm)
c HS chứng minh rằng: Ba đường ME,NF,SO đồng quy khi và chỉ khi SQ
∅
≠
∩
∅
≠
∩ME ,SO NF
Trang 8TIẾT 27: ÔN TẬP CHƯƠNG II (tiếp theo)
I MỤC TIÊU : 1.Kiến thức: Giúp HS nắm được:
-Những kiến thức cơ bản nhất đã học trong chương: đường thẳng , mặt phẳng và quan hệ song song giữa chúng
- Các điều kiện xác định mặt phẳng
- Các vị trí tương đối giữa các đường thẳng, mặt phẳng, giữa đường thẳng và mặt phẳng, đặc biệt là quan hệ song song giữa chúng
2 Kĩ năng:
- Nắm được cách xác định thiết diện của một hình khi cắt bởi một mặt phẳng
- Vẽ được 2 hình không gian: hình chóp và hình lăng trụ
- Nắm được dấu hiệu nhận biết hai đường thẳng song song, đường thẳng song song với mặt phẳng, hai mặt phẳng song song
3 Thái độ :
- Liên hệ được với nhiều vấn đề có trong thực tế
- Nhận thức tốt hơn trong tư duy hình học
- Có nhiều sáng tạo trong hình học
II CHUẨN BỊ CỦA GV VÀ HS :
1.GV : Chuẩn bị tốt phần ôn tập cho HS
2.HS : Đọc bài kĩ ở nhà, ôn lại kiến thức toàn chương
3.Phân phối thời gian: Bài này chia làm 2 tiết:
+ Tiết 21: Ôn tập lý thuyết
+ Tiết 27: Luyện tập
III TIẾN TRÌNH BÀI HỌC :
A BÀI CŨ : GV có thể tiến hành kiểm tra trong tiết học
B BÀI MỚI :
Hoạt động 1: Cho HS trả lời nhanh một số vấn đề đã ôn tập tiết 21.
Hoạt động 2: Luyện tập (Bài tập tự luận: Bài tập 1,2,3,4 trang 77,78 SGK)
Trợ giúp của giáo viên Hoạt động của học sinh
Bài1
Yêu cầu HS ghi tóm tắt và vẽ hình
a Tìm giao tuyến của (AEC) và mặt
phẳng (BFD)
Hỏi: Hãy nêu cách tìm giao tuyến của 2
mặt phẳng
Gợi ý: Thông thường, cần các đ.thẳng
là giao tuyến của các m.phẳng
b Lấy M DF∈ ,tìm giao điểm của
AM với m.phẳng (BCE)
c Chứng minh AC, DF không cắt
HS vẽ hình
D
F
C E
Trang 9
Gợi ý : Dùng p.pháp chứng minh phản
chứng
Bài 2: Giáo viên yêu cầu học sinh ghi
tóm tắt và vẽ hình: Cho hình chóp
S.ABCD có ABCD là hình bình hành
và thỏa mãn các giả thiết MS=MA,
NB=NC, PD=PC
O là giao điểm của AC và BD
a Tìm thiết diện của (MNP) với hình
chóp S.ABCD
b Tìm giao điểm của SO với
m.phẳng(MNP)
Hướng dẫn:
a
Hỏi:+ Hãy nêu p.pháp tìm thiết diện
Gợi ý:Tìm giao điểm của SB với mặt
phẳng (MNP) Tìm giao tuyến của 2
mặt phẳng (MNP) và m.phẳng (SAB)
+Tương tự, tìm giao điểm của SD
với m.phẳng (MNP)
b
Hỏi: Hãy tìm giao tuyến của (SBD)
với m.phẳng(MNP) Suy ra giao tuyến
của SOvới m.phẳng(MNP)
* Tóm tắt: Hình thang: ABCD và ABEF
a Giao tuyến: (AEC)và (BFD)
b M DF∈ Tìm giao điểm AM∩(BCE)
c AC không cắt BF Giải:
a +Xét m.phẳng (ABCD) và m.phẳng (ABEF) Gọi G = AC∩BD;H =AE∩BF;
Tacó:
GH=(AEC)∩ (BFD)
Gọi I=AD∩BC;K =AF ∩ BE;ta có: IK=(BCE) ∩ (ADF)
b Gọi N= AM ∩ IK ta có N=AM∩ (BCE)
c HS nêu p.pháp CM phản chứng
Giả sử rằng:
AC ∩ BF = I⇒ A,B,C,D,E,F cùng nằm trên một m.phẳng (điều này vô lí)
HS vẽ hình :
J I
P N
M
C
B
S
K
L
+Ghi tóm tắt +Phương án giải +HS nêu cách tìm NP∩ AB= ? Nối MR cắt SB tại L.⇒ L = SB∩ (MNP)
+Tương tự ME ∩ SD = F Vậy, Thiết diện là MLNPF
+SO ∩ EL = O’ thì O’ chính là điểm cần tìm
IV CỦNG CỐ :
*GV nhắc lại :
• Cách xác định một mặt phẳng
Trang 10• Tìm giao điểm của một đ.thẳng với m.phẳng
• Giao tuyến của m.phẳng với m.phẳng
• Cách CM bốn điểm thuộc cùng một m.phẳng
***************
*****
Nguồn maths.vn