Bài giảng Phân tích và thiết kế hướng đối tượng: Phân tích kiến trúc - Đỗ Ngọc Như Loan

Bài giảng Phân tích và thiết kế hướng đối tượng: Phân tích kiến trúc cung cấp cho người học các kiến thức: Class diagram, interaction diagram, sequence diagram, collaboration diagram. Mời các bạn cùng tham khảo.

Phân tích kiến trúc

Nội dung trước

 Quản lý yêu cầu:

 Giới thiệu

 Chi tiết quản lý yêu cầu

 Các kỹ năng

 Mô hình hoá đối tượng

 Class & Class Diagram

Phân tích thiết kế hướng đối tượng

Việc phân tích thiết kế hướng đối tượng được hệ thống hóa như

 Xây dựng biểu đồ đối tượng

 Phân tích sự tương tác giữa các đối tượng

 Kịch bản

 Xây dựng biểu đồ trình tự

Phân tích thiết kế hướng đối tượng

 Xác định quan hệ giữa các đối tượng

 Quan hệ Association

 Quan hệ Generalization

 Quan hệ Dependency

 Quan hệ Realization

 Thêm vào các thuộc tính và phương thức cho các lớp

 Xác định ứng xử của đối tượng

 Xây dựng biểu đồ chuyển trạng

 Xây dựng biểu đồ hoạt động

 Xác định kiến trúc của hệ thống

 Xây dựng biểu đồ thành phần

 Xây dựng biểu đồ triển khai

 Kiểm tra lại mô hình

Xây dựng biểu đồ tương tác

 Bắt đầu từ luồng sự kiện

 Xây dựng từng biểu đồ cho

 Luồng chính, luồng thay thế, luồng lỗi

 Có thể gộp nếu luồng thay thế hay luồng lỗi tương tự

nhau

 Sử dụng mẫu (Pattern) xây dựng Interaction Diagram 

giảm thời gian

 Các mẫu chung: Khai thác CSDL, quản lý lỗi,…

 Các bước xây dựng:

 Tìm kiếm đối tượng

 Tìm kiếm tác nhân

 Bổ sung messege

Tìm kiếm đối tượng

 Khảo sát các danh từ trong luồng sự kiện

 Tìm đối tượng trong tài liệu kịch bản

 Kịch bản (scenario): hiện thực của luồng sự kiện

 Mỗi luồng có nhiều scenario

 Mỗi UC có thể có nhiều Interaction diagram

 Tìm đối tượng không được mô tả trong luồng sự kiện

 Các đối tượng cho phép tác nhân nhập và quan sát thông tin

 Các đối tượng tham gia điều khiển trình tự luồng xuyên qua UC

 Tìm đối tượng tương ứng với khái niệm trừu tượng

Tìm kiếm đối tượng

 Các biểu đồ:

 Mức cao: chỉ ra hệ thống giao tiếp như thế nào

 Mức thấp: để chỉ ra lớp nào cần tham gia vào scenario

 Các nhóm đối tượng được phân ra:

Tìm kiếm các tác nhân

 Xác định đối tượng  tìm kiếm tác nhân

 Tác nhân: là sự kích hoạt từ ngoài để khởi động luồng công việc và luồng sự kiện

 Tìm kiếm tác nhân trong luồng sự kiện

 Ai hay cái gì khởi xướng tiến trình?

 Có thể có nhiều tác nhân nhận và gửi message cho hệ thống

Xây dựng biểu đồ tương tác

 Các thành phần của Interaction Diagram

 Links

• Quan hệ kết hợp giữa các đối tượng

 Notes: chú thích và ràng buộc

Xây dựng biểu đồ tương tác – Interaction Diagram

 Biểu đồ tương tác: gán trách nhiệm cho đối tượng

 Gán trách nhiệm cho đối tượng nhận message

 Gán trách nhiệm cho đối tượng phải phù hợp

 Dựa trên các loại lớp để cân nhắc hình thành trách nhiệm

cho chúng

 Entity: lưu trữ thông tin, thực hiện chức năng nghiệp vụ

 Boundary: form, windows, interface

 Control: theo dõi trình tự thực hiện

Biểu đồ trình tự - Sequence Diagram

 Sequence là biểu đồ theo thứ tự thời gian

 Đọc từ đỉnh xuống đáy

 Đọc biểu đồ bằng quan sát các đối tượng và thông điệp

 Vòng đời đối tượng (Lifeline)

• Bắt đầu khi hình thành, kết thúc khi phá hủy

• Message được vẽ giữa 2 đối tượng: đối tượng gọi hàm đối tượng khác

• Messge phản thân

Ví dụ

Ví dụ

 Sequence Diagram cho hoạt động rút tiền ở ATM

Sequence Diagram

 Trục tọa độ, trục ngang thể hiện các đối tượng, trục

đứng thể hiện thời gian

 Chúng ta, dễ dàng nhận thấy các đối tượng tương tác

với nhau theo tuần tự các bước để hình thành nên chức

năng của hệ thống

 Object mô tả một đối tượng trong hệ thống Để phân

biệt với Class, Object có dấu “:” phía trước tên của nó

 Đường gạch chấm bên dưới đối tượng thể hiện thời gian sống của đối tượng

 Mũi tên thể hiện thông điệp từ một đối tượng này tương

tác với một đối tượng khác

Ví dụ

 Thiết kế Sequence Diagram cho use case

“Xem sản phẩm theo loại”

Ví dụ

Mô tả đối tượng

Các đối tượng trong biểu đồ

 Đặt tên đối tượng

 Ánh xạ đối tượng sang lớp

 Có thể ánh xạ sang lớp mới hay lớp có sẵn

 Lựa chọn duy trì đối tượng

 Persistent: có thể lưu trữ vào CSDL hay dạng khác

 Static: tồn tại trong bộ nhớ cho đến khi chương trình kết

thúc

 Transient: tồn tạo trong bộ nhớ khoảng thời gian ngắn

 Đa thực hiện (Multiple Instance)

Xây dựng biểu đồ

 Sau khi vẽ đối tượng:

 Vẽ liên kết các đối tượng

Xây dựng biểu đồ

 Đặc tả message

 Đặt tên: chỉ mục tiêu thông điệp

 Ánh xạ thông điệp vào thao tác

• Trước khi phát sinh mã trình phải ánh xa mọi thông điệp vào thao tác

 Đặt tần số cho thông điệp

• Đánh dấu thông điệp sẽ được gởi đều đặn (mỗi 30s)

• Có 2 loại

– Periodic: message được gởi đều đặn theo chu kỳ – Aperiodic: không được gởi đều đặn mà chỉ được gởi

1 lần hay theo thời điểm không đều

 Đặc tả đặc tính tương tranh cho message

Đặc tả tính tương tranh cho mesage

 Đơn (Simple): mặc định, message chạy trong tiến trình đơn

 Đồng bộ (Synchronous): client gởi message, chờ khi supllier

Các loại đồng bộ thông điệp

Lifetime trong biểu đồ trình tự

Script trong biểu đồ trình tự

 1996 Buschman bổ sung script cho sequence diagram

trong UML

 Diển tả chú thích, làm rõ các thông điệp

 Diễn tả điều kiện logic trong biểu đồ

Script trong biểu đồ

Biểu đồ cộng tác

 Collaboration diagram: chỉ ra luồng thực hiện trong kịch bản của UC

 Tập trung vào:

 Quan hệ giữa các đối tượng

 Cấu trúc tổ chức các đối tượng

 Luồng dữ liệu trong kịch bản

 Tương đối khó quan sát trình tự các thông điệp

 Nên thường phải đi kèm Sequence diagram

 Chuyển đổi qua lại bằng phím F5

Ví dụ

Thực hành

Thực hành

 Làm việc với công cụ Rational Rose

 Class Diagram (xem demo)

 Interaction Diagram

 Sequence Diagram (xem demo)

 Collaboration Diagram(xem demo)