Thực trạng năng lực của cán bộ ở chính quyền địa phương nước ta hiện nay Đội ngũ cán bộ ở chính quyền địa phương có vai trò hết sức quan trọng trong xây dựng và hoàn thiện bộ máy chính quyền các cấp, trong hoạt động thi hành công vụ. Hiệu lực, hiệu quả của bộ máy chính quyền địa phương nói riêng và hệ thông chính trị nói chung, xét đến cùng được quyết định bởi phẩm chất, năng lực và hiệu quả công tác của đội ngũ cán bộ. Vì vậy, việc nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ vững vàng về chính trị, văn hóa, có đạo đức lối sống trong sạch, có trí tuệ, kiến thức và trình độ năng lực để thực thi chức năng, nhiệm nhiệm vụ theo đúng pháp luật, bảo vệ lợi ích hợp pháp của cá nhân, tổ chức và phục vụ nhân dân... là một trong những nhiệm vụ trọng tâm của Đảng, Nhà nước và cả hệ thống chính trị. Đảng và Nhà nước ta đã xác định công tác cán bộ là khâu quan trọng nhất, có ý nghĩa quyết định tới chất lượng và hiệu quả công việc, là khâu then chốt trong sự nghiệp cách mạng, là một trong những yếu tố quan trọng góp phần vào những thành công trong sự nghiệp đổi mới đất nước, đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước
Trang 1BẢNG PHÂN CÔNG CÔNG VIỆC STT Nhiệm vụ
1 Lập bảng phân công công việc
Tìm hiểu thực trạng năng lực cán bộ chính quyền địa phương
Tổng hợp bài, đánh giá
2 Tìm hiểu những năng lực cần thiết đối với cán bộ chính quyền địa phương
3 Tìm hiểu khái niệm, ví dụ
4 Giải pháp nâng cao năng lực cán bộ chính quyền địa phương
5 Giải pháp nâng cao năng lực cán bộ chính quyền địa phương
6 Giải pháp nâng cao năng lực cán bộ chính quyền địa phương
7 Thực trạng năng lực cán bộ
8 Tổng hợp bài, đánh giá, làm slide
9 Tìm hiểu những năng lực cần thiết đối với cán bộ chính quyền địa phương
10 Thực trạng năng lực cán bộ chính quyền địa phương
Trang 2NỘI DUNG
1 Khái quát chung về cán bộ ở chính quyền địa phương nước Việt Nam 1.1 Khái niệm cán bộ
Theo điều 4 Luật cán bộ công chức năm 2008:
Cán bộ là công dân Việt Nam, được bầu cử, phê chuẩn, bổ nhiệm giữ chức vụ, chức danh theo nhiệm kỳ trong cơ quan của Đảng Cộng sản Việt Nam, Nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội ở trung ương, ở tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương (sau đây gọi chung là cấp tỉnh), ở huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh (sau đây gọi chung là cấp huyện), trong biên chế và hưởng lương từ ngân sách nhà nước
Cán bộ xã, phường, thị trấn (sau đây gọi chung là cấp xã) là công dân Việt Nam, được bầu cử giữ chức vụ theo nhiệm kỳ trong Thường trực Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân, Bí thư, Phó Bí thư Đảng ủy, người đứng đầu tổ chức chính trị - xã hội; công chức cấp xã là công dân Việt Nam được tuyển dụng giữ một chức danh chuyên môn, nghiệp vụ thuộc Ủy ban nhân dân cấp xã, trong biên chế và hưởng lương từ ngân sách nhà nước
Theo quy định của Luật cán bộ công chức, thì cán bộ là: công dân Việt Nam; trong biên chế; hưởng lương từ ngân sách nhà nước, giữ một công vụ thường xuyên; làm việc trong công sở; được phân định theo cấp hành chính (cán bộ ở trung ương, cấp tỉnh, cấp huyện; cán bộ cấp xã )
Theo quy định này thì tiêu chí xác định cán bộ gắn với cơ chế bầu cử, phê chuẩn, bổ nhiệm giữ chức vụ, chức danh theo nhiệm kỳ Những người đủ các tiêu chí chung của cán bộ, công chức mà được tuyển vào làm việc trong các cơ quan của Đảng, Nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội thông qua bầu cử, phê chuẩn, bổ nhiệm giữ chức vụ chức danh theo nhiệm kỳ thì được xác định
là cán bộ
Trang 3Cán bộ luôn gắn liền với chức vụ, chức danh theo nhiệm kỳ; hoạt động của họ gắn với quyền lực chính trị được nhân dân hoặc các thành viên trao cho và chịu trách nhiệm chính trị trước Đảng, Nhà nước và nhân dân Việc quản lý cán bộ phải thực hiện theo các văn bản pháp luật chuyên ngành tương ứng điều chỉnh hoặc theo Điều lệ Do đó, căn cứ vào các tiêu chí do Luật Cán
bộ, công chức quy định, những ai là cán bộ trong cơ quan của Đảng, tổ chức chính trị - xã hội sẽ được các cơ quan có thẩm quyền của Đảng căn cứ Điều lệ của Đảng, của tổ chức chính trị - xã hội quy định cụ thể Những ai là cán bộ trong cơ quan nhà nước sẽ được xác định theo quy định của Luật Tổ chức Quốc hội, Luật Tổ chức Chính phủ, Luật Tổ chức Toà án nhân dân, Luật Tổ chức Viện Kiểm sát nhân dân, Luật Tổ chức Hội đồng nhân dân và Uỷ ban nhân dân, Luật Kiểm toán nhà nước và các quy định khác của pháp luật có liên quan
Ví dụ : ở cấp xã cán bộ gồm: Bí thư, các Phó Bí thư đảng ủy,thường trực đảng ủy, Chủ tịch, Phó Chủ tịch Hội đồng nhân dân, Chủ tịch, Phó Chủ tịch Ủy Ban nhân dân…
1.2 Năng lực cần thiết đối với cán bộ ở chính quyền địa phương
Do tình hình kinh tế, xă hội thường xuyên thay đổi đòi hỏi phải thay đổi liên tục phát triển năng lực của tất cả cán bộ được tiếp cận trên các khía cạnh
Thứ nhất là năng lực lãnh đạo quản lý là khả năng dự báo, phán
đoán khả năng xử lý tình huống, khả năng hành động của cán bộ lãnh đạo, quản lý trong quá trình thực hiện chức năng nhiệm vụ của cơ quan quản lý hành chính Khả năng dự báo, phán đoán thực chất là nhà lãnh đạo, quản lý
có tầm nhìn về tương lai Đó là tư tưởng về tương lai mà hệ thống tổ chức đưa
ra Tầm nhìn là một dạng chiến lược mà hệ thống quản lý hành chính cần hướng tới Nó chỉ ra con đường cần đi, các giai đoạn cần vượt qua Tầm nhìn
là nơi để huy động sức lực của mỗi cán bộ, công chức, mỗi tổ chức Tầm nhìn
Trang 4cho phép mỗi nhà lãnh đạo, quản lý biết được các đặc điểm của hệ thống tổ chức theo hình dung của họ Nhà lãnh đạo, quản lý cần nguồn nhân lực như thế nào cho tổ chức của mình, cần các năng lực gì? Khả năng xử trí tình huống, đó là việc các nhà lãnh đạo, quản lý tìm hiểu để nắm bắt được những việc đang diễn ra trong lĩnh vực công tác, hoạt động của mình, cũng như ngay chính trong hệ thống quản lý hành chính của mình Tìm cách tốt nhất cấp nhật thông tin đầy đủ, kịp thời cho mọi thành viên trong hệ thống tổ chức của mình Khả năng hành động đó là việc nhà lãnh đạo, quản lý lên kế hoạch chiến lược đối với nguồn nhân lực cho phép huy động được đúng người, đúng lúc, đúng chỗ Thách thức này phụ thuộc vào khả năng đọc và hiểu đúng môi trường cũng như hiểu ra những năng lực cần thiết để thực thi công việc một cách hiệu quả nhất Nhà lănh đạo, quản lý phải biết dung hòa nhu cầu của tổ chức với mong đợi của mỗi cán bộ, công chức và phải nhìn nhận hoạt động lănh đạo, quản lý như một phần tất yếu và là điều kiện tiên quyết cho sự phát triển năng lực và quản lý tri thức của hệ thống quản lý hành chính
Thứ hai là, năng lực thực thi công vụ của mỗi cán bộ, công chức,
đây là lĩnh vực khó phân tích Lĩnh vực này liên quan tới cá tính và giá trị, niềm tin của mỗi cán bộ, công chức và những yếu tố này định hướng cách thức xử lý công việc của họ Lĩnh vực cá nhân của năng lực bao gồm khả năng đưa ra sáng kiến có giá trị, dám chịu trách nhiệm, sáng tạo, có khả năng phân biệt cái gì là quan trọng đối vứoi công việc và cái gì thì không quan trọng và có “khát vọng” đạt được kết quả Năng lực của mỗi cán bộ, công chức được coi là khả năng của một người để làm được công việc được giao,
để xử lý một tình huống (thậm chí cả tình huống không hề dự báo trước) và
để thực hiện một nhiệm vụ cụ thể trong một môi trường xác định Như vậy tức là phải biết sử dụng tổng hợp các tài sản của một con người ví dụ như kiến thức, kỹ năng và cá tính để đạt được các mục tiêu và mục đích cụ thể Năng lực gắn với bối cảnh mang tính cá nhân và năng động Ngoài các kiến thức về
lý luận chính trị, quản lý nhà nước, chuyên môn nghiệp vụ và kỹ năng thực thi
Trang 5công vụ đă được trang bị, đối với mỗi cán bộ, công chức, năng lực còn bao hàm khả năng quan hệ giữa cán bộ, công chức với nhau, quan hệ với lănh đạo, quản lý, với các tổ chức bên ngoài va nhân dân trên cơ sở những thái độ, kỹ năng giao tiếp cần thiết Năng lực của mỗi cán bộ, công chức không phải là tổng các kiến thức, kỹ năng, thái độ, mà nó quy tụ đồng thời các nguồn lực, hoạt động và kết quả cần đạt Cán bộ, công chức phải biết phối hợp các yếu tố trên trong một điều kiện, hoàn cảnh nhất định để hành động một cách có năng lực
Thứ ba là, năng lực thực thi công vụ của tập thể (năng lực nhóm):
Năng lực không chỉ liên quan đến các cán bộ, công chức mà còn liên quan tới việc tổng hợp năng lực của cán bộ, công chức để biến chúng thành năng lực tập thể của tổ chức Chúng ta thường tự hỏi rằng một tổ chức, cơ quan hành chính cần có những năng lực gì để đáp ứng và thoả măn được yêu cầu hiện tại phục vự của người dân và tổ chức cơ quan hành chính này phải làm gì, làm thế nào, để chuẩn bị đáp ứng cho các đòi hỏi trong tương lai của sự phát triển năng lực hệ thống quản lý hành chính? Năng lực tập thể giúp kết hợp tất cả các năng lực khác nhau và sử dụng chúng một cách tốt nhất nhằm đạt được các mục tiêu tổng thể của cơ quan, tổ chức và góp phần vào việc phát triển tổ chức, năng lực chức năng bao gồm các khả năng, ví dụ như biết phân tích và giải quyết vấn đề trong các tình huống khác nhau, biết cách giải thích cho người khác và chia sẻ kinh nghiệm học tập với đồng nghiệp Thêm vào đó, biết rút ra kinh nghiệm thực tế, biết điều chỉnh cho phù hợp với môi trường thay đổi và biết hòa nhập những thứ đó với các điểm mạnh của riêng mình, tức là biết thực hiện nhiệm vụ một cách thực sự Mối quan hệ giữa năng lực cán bộ, công chức và năng lực tập thể là một mối quan hệ biện chứng Năng lực không chỉ tồn tại trong mỗi cán bộ, công chức, mà năng lực của một cơ quan, tổ chức được xây dựng trên cơ sở kết hợp có hiệu quả năng lực của nhiều cán bộ, công chức trong cơ quan, tổ chức Năng lực chính của tập thể là tạo điều kiện hỗ trợ sự phát triển năng lực của các cán bộ, công chức và sau
Trang 6đó biết cách tổng hợp các năng lực đó một cách có hiệu quả và hiệu suất sao cho hệ thống quản lý hành chính thực thi công vụ để đạt được các mục tiêu đă
đề ra
2 Thực trạng năng lực của cán bộ ở chính quyền địa phương nước ta hiện nay
Đội ngũ cán bộ ở chính quyền địa phương có vai trò hết sức quan trọng trong xây dựng và hoàn thiện bộ máy chính quyền các cấp, trong hoạt động thi hành công vụ Hiệu lực, hiệu quả của bộ máy chính quyền địa phương nói riêng và hệ thông chính trị nói chung, xét đến cùng được quyết định bởi phẩm chất, năng lực và hiệu quả công tác của đội ngũ cán bộ Vì vậy, việc nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ vững vàng về chính trị, văn hóa, có đạo đức lối sống trong sạch, có trí tuệ, kiến thức và trình độ năng lực để thực thi chức năng, nhiệm nhiệm vụ theo đúng pháp luật, bảo vệ lợi ích hợp pháp của cá nhân, tổ chức và phục vụ nhân dân là một trong những nhiệm vụ trọng tâm của Đảng, Nhà nước và cả hệ thống chính trị
Đảng và Nhà nước ta đã xác định công tác cán bộ là khâu quan trọng nhất, có ý nghĩa quyết định tới chất lượng và hiệu quả công việc, là khâu then chốt trong sự nghiệp cách mạng, là một trong những yếu tố quan trọng góp phần vào những thành công trong sự nghiệp đổi mới đất nước, đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước
2.1 Tích cực
- Sự chuyển đổi từ cơ chế tập trung quan liêu, bao cấp sang nền kinh tế hàng hóa nhiều thành phần vận hành theo cơ chế thị trường có sự quản lý của Nhà nước; đội ngũ cán bộ các cấp chính quyền địa phương nước ta đã tích cực, chủ động khắc phục khó khăn để học tập, bồi dưỡng nâng cao trình độ lý luận chính trị, văn hoá, kiến thức về kinh tế thị trường, quản lý Nhà nước, pháp luật, pháp chế, đặc biệt là nghiệp vụ hành chính, ngoại ngữ, tin học,…
Do tích cực học tập nên trình độ của công chức được nâng lên, tăng khả năng
Trang 7tham mưu, đề xuất ý kiến đóng góp cùng cấp uỷ xây dựng các chủ trương công tác, hoặc tham mưu, đề xuất ý kiến giúp các cấp, các ngành hoàn thiện các nhiệm vụ, các chỉ tiêu kinh tế - xã hội theo Nghị quyết của Đảng ta đề ra, góp phần từng bước đưa đất nước vượt qua những khó khăn, thử thách, phát huy thuận lợi, tiềm năng để phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao dần đời sống vật chất, tinh thần của nhân dân; giữ vững đoàn kết giữa các dân tộc, các tôn giáo, đảm bảo ổn định an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội
- Số lượng, chất lượng của đội ngũ cán bộ đã cơ bản đáp ứng các yêu cầu, nhiệm vụ được giao Tham gia vào các công tác quản lý lãnh đạo các cấp phát huy tốt vai trò và khả năng của mình, không ngừng nâng cao hiệu quả lãnh đạo quản lý, điều hành, góp phần vào sự nghiệp đổi mới hoạt động của
hệ thống chính trị
- Đa phần các cán bộ các cấp đã đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ có tinh thần trách nhiệm trong công việc, giữ vững đạo đức phẩm chất cách mạng, có ý thức tổ chức kỉ luật và chấp hành sự phân công của tổ chức, có lối sống lành mạnh, gắn bó với nhân dân, đóng góp to lớn vào sự nghiệp phát triển Kinh tế
xã hội của đất nước trong thời kì hội nhập nền kinh tế quốc tế
- Đội ngũ cán bộ luôn luôn nâng cao không ngừng trình độ chuyên môn, các cấp chính quyền địa phương đã thực hiện tốt công tác đào tạo bồi dưỡng cán bộ để nhằm phát huy tốt nhất năng lực để phục vụ nhân dân một cách có hiệu quả hơn, tạo niềm tin cho nhân dân
VD: Ông Nguyễn Bá Thanh là biểu hiện cho cán bộ chính quyền địa phương có năng lực, phẩm chất tốt Với những quyết định, chính sách sáng suốt mang lại hiệu quả trong quản lý nhà nước Dưới sự lãnh đạo của ông, Đà Nẵng đã được xếp loại thành phố thông thoáng và thuận lợi cho kinh doanh
và phát triển hàng đầu Việt Nam Tuy rằng ông đã ra đi nhưng nhiều người dân Đà Nẵng vẫn tiếc thương và biết ơn ông vì những cống hiến để đời
2.2 Hạn chế
Trang 8Trong tình hình đất nước có nhiều biến chuyển phát triển hội nhập nền kinh tế quốc tế, đời sống nhân dân ngày một nâng cao, xã hội ngày càng phát triển đã gây ảnh hưởng mạnh mẽ đến năng lực của đội ngũ CB bên cạnh những ảnh hưởng tích cực trên còn có những mặt hạn chế sau đây
- Trình độ chuyên môn của một số cán bộ còn thấp nên dù qua đào tạo bồi dưỡng nhưng không đảm bảo chất lượng nên dẫn tới hiệu quả thấp nhiều cán bộ không biết việc hoặc không đủ khả năng làm việc
- Một số nơi vẫn còn tình trạng cán bộ đi học theo kiểu chạy bằng cấp
để đủ tiêu chuẩn theo quy định Nhiều cán bộ đạt chuẩn nhưng chưa được đào tạo bồi dưỡng có hệ thống, một số cán bộ chưa chịu khó học tập, rèn luyện Tác phong còn chậm, thiếu sáng tạo trong việc vận dụng đường lối, nghị quyết của Đảng, chính sách của pháp luật của nhà nước để xây dựng nhiệm vụ chính trị của địa phương, nên chưa có những giá trị tốt mang tính đột phá trong thực hiện nhiệm vụ
- Ý thức trách nhiệm làm việc không cao, một số cán bộ còn làm việc theo kiểu qua loa, ỷ lại trông chờ
- Một số địa phương nhiều cán bộ hoạt động còn chưa thực sự dựa vào pháp luật, giải quyết công việc theo ý muốn chủ quan, ứng xử với nhân dân với cộng đồng còn nặng nề… một số cán bộ thiếu tinh thần trách nhiệm với nhân dân, chưa thực sự tâm huyết trong công việc, một số ít còn có biểu hiện suy thoái
- Một số cán bộ tuy có trình độ nhưng năng lực còn hạn chế Đặc biệt những kỹ năng hành chính làm việc trách nhiệm không cao, không nắm bắt kịp tình hình địa phương, biểu hiện thiếu trách nhiệm,…
- Một số cán bộ chưa chấp hành nghiêm chỉnh kỷ luật hành chính ảnh hưởng đến phong cách, tác phpng làm việc của CBCC, ảnh hưởng đến chất lượng và hiệu quả hoạt động của chính quyền địa phương
Trang 9- Một số nơi chưa tăng cường công tác kiểm tra đánh giá năng lực, khen thưởng… một số cán bộ còn bao che, phủ nhận những sai trái thiếu sót chưa ý thức được năng lực và trách nhiệm của mình Việc đánh giá cán bộ không cụ thể, xác đáng; việc sắp xếp chưa phù hợp chuyên môn, đúng người đúng việc
VD: - Những sai phạm trong quyết định giao đất của UBND huyện Tiên Lãng cho ông Đoàn Văn Vươn; Sai phạm, và yếu kém trong việc xử lý tòa nhà 8B Lê Trực đã thể hiện năng lực yếu kém trong quản lý nhà nước của cán bộ chính quyền địa phương
2.3 Nguyên nhân
Nguyên nhân của ưu điểm và hạn chế
- Đội ngũ công chức của chính quyền địa phương được hình thành từ nhiều nguồn khác nhau; nhiều cán bộ chưa được đào tạo một cách hệ thống, bài bản Một số được đào tạo thì phần đông là đào tạo trong cơ chế kế hoạch hoá tập trung
- Cùng với sự chuyển đổi của nền kinh tế thị trường, đội ngũ cán bộ của tỉnh mới chỉ bước đầu được làm quen nên chưa nắm vững được cơ chế vận hành của nền kinh tế thị trường, trừ một số mới được đào tạo về quản lý kinh
tế thị trường Nguyên nhân này đã tác động rất lớn đến chất lượng đội ngũ cán
bộ của tỉnh, nhiều cán bộ tỏ ra lúng túng và hẫng hụt kiến thức trước những thay đổi công việc và vị trí công tác
- Quá trình hội nhập quốc tế đang diễn ra nhanh chóng, dẫn tới sự thay đổi chức năng, nhiệm vụ của các cơ quan hành chính; thay đổi những tiêu chuẩn đối với người thực hiện công việc…Nguyên nhân này làm cho khoảng cách giữa yêu cầu của công việc và năng lực hiện có của người thực hiện công việc có xu hướng ngày càng xa nhau
Trang 10- Sự không đồng bộ và chưa chặt chẽ của hệ thống pháp luật về cán bộ
là một trong những nguyên nhân quan trọng làm ảnh hưởng tới chất lượng công chức hành chính nhà nước của tỉnh, trong việc đáp ứng yêu cầu đòi hỏi của công việc hiện tại; yêu cầu của hội nhập, yêu cầu công nghiệp hoá hiện đại hoá của đất nước
- Chính sách tiền lương chậm được cải tiến nên việc thu hút, khuyến khích đội ngũ cán bộ hành chính nhà nước làm việc còn gặp nhiều khó khăn Chế độ tiền lương chưa tương xứng với nhiệm vụ, với cống hiến của cán bộ,
để cán bộ yên tâm, chuyên cần với công việc ở vị trí công tác của mình trong
bộ máy nhà nước
3 Giải phấp nâng cao năng lực cán bộ ở chính quyền địa phương
Phương hướng chung là xây dựng một đội ngũ cán bộ nhà nước chuyên nghiệp, ổn định, hợp lý về cơ cấu, số lượng, chất lượng, đủ năng lực, phẩm chất để thực thi công vụ có hiệu lực, hiệu quả, đáp ứng nhu cầu thời kì công nghiệp hóa – hiện đại hóa đất nước
Các giải pháp chủ yếu bao gồm:
1 Đổi mới mạnh mẽ, triển khai đồng bộ các khâu: đánh giá, quy hoạch, đào tạo, bồi dưỡng, luân chuyển, bố trí, sử dụng, xây dựng
và thực hiện chính sách cán bộ.
Đánh giá cán bộ phải công khai, minh bạch, khách quan, toàn diện và công tâm, lấy hiệu quả hoàn thành nhiệm vụ chính trị làm thước đo phẩm chất
và năng lực của cán bộ Đánh giá cán bộ lãnh đạo phải căn cứ vào hiệu quả công việc, khả năng đoàn kết, quy tụ, phát huy sức mạnh của tập thể, tạo ra sự tiến bộ và kết quả cụ thể trong ngành, lĩnh vực, địa phương, đơn vị mình phụ trách Cán bộ phải không tham nhũng, lãng phí, quan liêu Không bổ nhiệm,
đề bạt những người không đủ phẩm chất và năng lực Trong xem xét cán bộ phải có thái độ khoan dung với những người thành thật nhận và sửa chữa sai lầm, khuyết điểm.Về chính sách cán bộ, cần tiếp tục coi trọng cải cách chế độ tiền lương, thực hiện đồng bộ có hiệu quả hệ thống các chính sách đối với cán
bộ đang công tác và những cán bộ lão thành cách mạng, cán bộ có công đối với đất nước