Hướng dẫn chọn giống, chăm sóc và phòng bệnh cho cây đu đủ: Phần 2

Nối tiếp nội dung phần 1, phần 2 của tài liệu Cây đu đủ - Kỹ thuật chọn giống, chăm sóc và phòng bệnh sẽ tiếp tục cung cấp cho người đọc các kiến thức kỹ thật trồng và chăm sóc một số giống đu đủ năng suất cao, đu đủ với sức khỏe con người. Mời các bạn cùng tham khảo.

PHƯƠNG PHÁP TRỒNG ĐU ĐỦ NGHIÊNG

CHO NĂNG SUẤT vưọnr TRỘI

Sau nhiều năm tìm tòi, anh Nguyễn Văn Huỳnh (thôn Phước Điền, Phước Đồng, TP.Nha Trang, Khánh Hòa) đã thực nghiệm thành công phương pháp trồng nghiêng cây đu đủ cho năng suất cao Anh Huỳnh cho biết: "Đu đủ trồng theo phương pháp thông thường thì cây mọc cao, rất khó kiểm soát sâu bệnh, lại thường xuyên bị đổ ngã khi ra trái, năng suất thấp Còn khi trồng nghiêng cày sẽ mọc thấp hơn, ra hoa đậu quả và cho trái nhiều".

Mục đích của trồng nghiêng cây đu đủ là nhằm

hạ thấp chiều cao của cây để dễ quản lý, kiểm soát và khống chế được tình hình sâu bệnh, chăm sóc cây thuận lợi từ khâu tỉa lá, tỉa quả, điều chỉnh trái theo

ý muốn để được năng suất cao

Đặc biệt, cây tạo thành thế ít đổ ngã về mùa mưa bão, dễ giằng chống, giảm công lao động, giảm chi phí, dễ thu hoạch Theo anh Huỳnh, quy trình thực hiện đơn giản, dễ làm: Lúc trồng, đặt bầu và cây đu

đủ nằm ngang trên mặt đất và phải xuôi theo hướng gió mùa hàng năm Trồng xong dùng que cắm để nâng ngọn cây cho ngóc lên

Khi cây đu đủ lớn lên có phần gốc nghiêng so với mặt đất một góc khoảng 45 độ Cây đu đủ ra trái

sẽ ở rất thấp, có thể đụng mặt đất So với cây đu đủ

4 6 DƯƠNG PHONG tuyển chọn

trồng thẳng chỉ cho trái trung bình 55kg/cây/năm, thì cây đu đủ (giống Đài Loan) trồng nghiêng cho trái trung bình 72kg/cây/năm.

Bên cạnh đó, người nông dân cần chú ý tới kỹ thuật chăm só c và b ón phân khoa h ọ c để đu đủ đạt năng suất tốt Bón lót cần từ l-2kg phân cơ sinh học, 200gr vôi Cây từ 1 tháng tuổi sau khi trồng: 50gr Phân NPK 16-12-8-11+TE Pha trong 10 lít nước, tưới cho cây, 1 tuần tưới 1 lần Cây từ 1 - 3 tháng tuổi sau khi trồng: Lượng phân bón tính cho 1 cây: 50-100gr/l lần Bón 15-20 ngày 1 lần

Cây từ 3 -7 tháng tuổi sau khi trồng bón: Lượng phân bón tính cho 1 cây: 100-150gr NPK 12-12-17- 9-1-TE, bón 1 tháng 1 lần Đến tháng thứ 6, có thể bón thêm Ikg phân hữu cơ sinh học HGOl và lOOgr vôi cho một cây, kết hỢp vun gốc Có thể phun thêm phân bón lá Phun định kỳ 3 -4 tuần/lần theo nồng độ hướng dẫn, theo thông tin từ vinacalusa.com.vn

Đu đủ là lo ạ i cây cần n h iều nước nhưng rất sỢ úng Do đó cần cung cấp đầy đủ nước cho cây vào mùa nắng và thoát nước tốt cho cây vào mùa mưa hoặc khi bị úng, lũ Chú ý làm cỏ cho cây, cỏ dại cạnh tranh dinh dưỡng và là nơi trú ẩn của sâu bệnh nênần làm thường xuyên quanh gốc Nông dân cần dùng rơm hoặc cỏ khô tủ quanh gốc vào mùa nắng

để giữ độ ẩm và giữ nhiệt độ thích hỢp cho cây

Theo VietQ

Kỹ llmậl chọn giống, cbăni sóc và ¡Mng bệnh cho cây đu đủ 47

sử DỤNG Ô -ZÔ N ĐỂ BẢO VỆ Đ U ĐỦ

VÀ c Ẩ c TRÁI CÂY XUẤT KHAU KHÁC

Các nhà nghiên cứu của Malaỵsia đang phát triển một biện pháp xử lý ô-zôn để bảo vệ đu đủ và các loại trái cây khác không bị thối rữa và sâu bệnh trong quá trình lưu kho và vận chuyển

Dịch bệnh sau thu hoạch làm giảm giá trị và chất lượng của các sản phẩm nông nghiệp, dẫn đến thiệt hại kinh tế cho người trồng và các nhà sản xuất Đây là một vấn đề lớn đối với các nước nông nghiệp như Malaysia, các nước xuất khẩu đu đủ Các công nghệ hiện nay như thuốc diệt nấm tổng hỢp giúp giảm thiểu những thiệt hại này, mặc dù nguy

cơ tiềm ẩn đối với sức khỏe con người và hệ sinh thái đã hạn chế việc sử dụng các hoá chất đó

Được dẫn dắt bởi Giáo sư Asgar Ali, các nhà nghiên cứu tại Trung tâm Công nghệ sinh học sau thu hoạch tại trường Đại học Nottingham của Malaysia hiện đang khám phá tiềm năng của ô-zôn dưới hình thức là một thay thế an toàn hơn thuốc diệt nấm tổng hỢp Công nghệ này có thể giúp tối đa hóa lợi nhuận cho nhà sản xuất, trong khi vẫn nâng cao được sự an toàn và chất lượng của các sản phẩm nông nghiệp cho người tiêu dùng

Để kiểm tra tác dụng của ô-zôn, nhóm nghiên cứu

đã cho đu đủ mới thu hái tiếp xúc với khí ô-zôn trong

4 8 DƯƠNG PHONG tuyển chọn

96 giờ và sau đó được lưu trữ ở nhiệt độ mát trong 14 ngày Kết quả cho thấy rằng đu đủ xử lý bằng ô-zôn có hoạt tính chống oxy hóa cao hơn và có nồng độ axít ascorbic, beta-carotene và lycopene cao hơn sò với đu

đủ không được xử lý theo phương pháp này

Nhóm nghiên cứu của Giáo sư Ali cũng nhận thấy rằng xử lý ô-zôn có thể trì hoãn và giảm tỷ lệ mắc các bệnh loét - bệnh phổ biến sau thu hoạch của

đu đủ, bằng cách ức chế sự tăng trưởng của vi sinh vật trên bề mặt của quả Ô-zôn cũng có hiệu quả trong việc loại bỏ dư lượng thuốc trừ nấm

Nghiên cứu thêm khẳng định rằng ô-zôn có tác dụng kháng khuẩn tương tự trên trái cây và rau mới cắt - nhìn chung là tiếp xúc nhiều hơn với nhiễm vi khuẩn trong quá trình cắt hái

Nhóm nghiên cứu của Giáo sư Ali hiện đang hỢp tác với các nhà cung cấp công nghệ chăm sóc MedKlinn International để tiếp tục nghiên cứu về

xử lý ô-zôn như một giải pháp an toần hơn cho bảo

vệ thực phẩm Sự hợp tác này sẽ nhìn vào tính thương mại hóa của biện pháp xử lý ô-zôn đối với một số người trồng rau quả và các nhà xuất khẩu

MARD Nguồn: Science Daily

ẢT’ thuật chọn giống, chăm sóc và phòng bệnh cho cây đu </á 4 9

Đu đủ là loại cây ăn quả ngắn ngày, quả đu đủ

bổ dưỡng là nguồn cung cấp vitamine và khoáng chất đặc biệt rất giàu carotene (tiền vitamin A) ớ nước ta đu đủ được trồng xung quanh nhà, trồng xen trong các vườn cây cà phê, thanh long, ổi, nhãn một số vùng trồng thành vườn chuyên, là một trong những cây ăn quả lấy ngắn nuôi dài, sớm mang lại thu nhập cho nhà vườn Tuy nhiên để đu

đủ trồng cho phẩm chất ngon, năng suất cao mang lại hiệu quả kinh tế thì việc chọn giống trồng là một trong những yếu tố không kém phần quan trọng mà nhà vườn cần phải chú ý

Hiện nay, tùy thuộc vào thị thị trường tiêu thụ của từng vùụg nhà vườn chọn trồng giống đu đủ có màu thịt quả là màu vàng hay màu đỏ ớ vùng Chợ Gạo, Tiền Giang trồng đu đủ có thịt quả màu đỏ,

5 0 DƯƠNG PHONG tuyển chọn

vùng Tân Phong - Cai Lậy, Tiền Giang trồng đu đủ thịt quả màu đỏ và cả màu vàng, vùng Long An, Bà Rịa-Vũng Tàu bà con nông dân trồng đu đủ thịt quả màu vàng Dù quả đu đủ màu đỏ hay vàng thì thị hiếu người tiêu dùng vẫn thích quả có dạng thon dài (quả được hình thành từ hoa lưỡng tính) hơn là quả dạng tròn (quả được hình thành từ hoa cái).

Đu đủ trồng từ hạt được áp dụng rất phổ biến Tuy nhiên để giữ đúng giống, chất lượng đảm bảo là vấn đề quan trọng, đối với những giống thụ phấn chéo hay thụ phấn ngoại hoa (cross pollinated) khi được trồng trong vườn thì khó kiểm soát để giữ đúng giống Để hiểu rõ thêm bà con cần phân biệt một số đặc tính ra hoa của giống như sau:

Giống tự thụ: những giống tự thụ thường là hoa lưỡng tính có thể thụ phấn từ chính hạt phấn của hoa Những giống có hoa tự thụ hoàn toàn có thế nhận biết được như vị trí của nhị đực thường nằm sát với nướm nhụy cái và bao phấn chứa hạt phấn tung phấn trước khi hoa nở

Giống thụ phấn chéo: giống thụ phấn chéo cần nhận hạt phấn từ cây khác hoặc giống khác để phát triển hạt và quả Kết quả nghiên cứu ghi nhận khi cây mang hoa lưỡng tính nhận hạt phấn cũng từ hoa lưỡng tính tạo thành quả và lấy hạt đem trồng sẽ cho cây có

tỷ lệ cây cái và cây lưỡng tính là 1 : 2 (1 female: 2 hermaphrodite) Khi cây mang hoa lưỡng tính nhận

Kỹ thuật chọn giống, chăm sóc và phòng bệnh cho cây du đủ 5 \

hạt phấn từ hoa đực (hermaphrodite X male) lấy hạt đem trồng sẽ cho ra cây có tỷ lệ cây đực, cây cái và cây lưỡng tính là 1:1:1 (1 male: 1 female: 1 hermaphrodite).

Giống lai tạo F1 thì không thể lấy hạt để trồng lại

vụ mùa sau vì để tạo ra hạt F1 thì giống bố mẹ phải là giống thuần (Inbred parents) và hạt đem trồng vụ sau

sẽ phân ly cây không mang đặc tính giống ban đầu Hiện nay đu đủ F1 cũng đưỢc trồng phổ biến ở các vùng Đồng bằng sông Cửu Long, phần lớn đều là giống nhập nội, giá thành cao, đôi khi không thích nghi với điều kiện sinh thái trong vùng

Kết quả nghiên cứu cũng ghi nhận ở một số giống

đu đủ sự hình thành và phát triển của hoa rất mẫm cảm với điều kiện thời tiết thay đổi bất thường Ví dụ như cây ra hoa vào giai đoạn thời tiết nắng khô hạn khéo dài sẽ làm hoa bị biến đổi giới tính (do nhị đực phát triển không bình thường có ít hoặc không chứa hạt phấn), trong trường hỢp này thì sẽ làm gia tăng tỷ

lệ hoa cái, trái phát triển không bình thường, ớ các nước như Thái Lan, Mã Lai, Đài Loan nhà vườn trồng đu đủ rất chú trọng khâu chọn giống trồng từ hạt F1 hay giống được thụ phấn tuyển chọn để giữ đúng đặc tính giống và cây có tỷ lệ quả dạng thon dài cao Ngoài ra để cho cây được thấp, mang quả dạng thon dài (quả lưỡng tính) người ta còn áp dụng phương pháp ghép chồi (chồi ghép được lấy từ cây

5 2 DƯƠNG PHONG tuyển chọn

mẹ lưỡng tính và ghép lên gốc ghép đã chuẩn bị sẵn).

Để đu đủ trồng giữ đúng giống, chất lượng đảm bảo khi chọn quả lấy hạt để làm giống trồng cho vụ sau thì cần biết rõ đặc tính giống, nguồn gốc giống thì mới quyết định để lấy hạt trồng

Trong những năm qua Viện Cây ăn quả miền Nam đã tiến hành chọn tạo được giống đu đủ triển vọng, năng suất cao phẩm chất ngon, thích nghi với điều kiện sinh thái vùng Đồng bằng sông Cửu Long

TS Nguyễn Trịnh Nhất Hằng - Viện Cây ăn quả miền Nam

Nguồn:

h ttp : //s o f r i.o r g v n /N e w s D c ta il.a s p x ? = ỉ & c a t d e t a ũ = 4

KỸ T H U Ậ T T R Ồ N G CÂ Y Đ U Đ Ủ Đ À I LOAN

1 Dặc tính chung của giống đu đủ Đài Loan

Các giống đu đủ Đài Loan thích hỢp với nhiệt

độ cao, đủ ánh sáng, không chịu đưỢc úng Đu đủ là giống cây đòi hỏi thâm canh, có giá trị kinh tế cao nhưng hay bị bệnh nhất là trồng liên canh

2 Kỹ thuật trồng và chăm sóc

* Thời vụ trồng đu đủ:

Có thể trồng đu đủ vào vụ Xuân và vụ Thu, lưu

ý là khi mới trồng cây con phải được che nilón trong

AT thuật chọn giống, chăm sóc và phòng bệtih cho cáp du đủ 5 3

suốt ở ncfi đủ sáng, để chống sương muối và gió vào mùa đông, rệp đến truyền bệnh và chuột phá hoại (không tưới đạm cho đu đủ), ban ngày nên mở nilón che phía trên, ban đêm và khi trời mưa che lại.

* Làm đất và cây trồng:

Làm đất: Đất phải cày thật sâu phải đập nhỏ vừa

lên luống cao 40 - 50cm so với mặt rãnh, khoảng cách giữa các luống từ 2 - 2,5m, mặt luống rộng 1,6 - 2m (ở ruộng thấp dễ bị úng thì luống càng phải cao lên) Đất ở ruộng trồng luôn canh đu đủ phải nhặt hết rễ đu đủ, phơi ải 1 - 2 tháng Bón lót 1 tấn phân hữu cơ, 0,3kg Bosat/sào Đào hố trồng 60 X 60 X

30cm, ở giữa luống cách nhau 2m một hố Mỗi sào trồng từ 80 - 90 cây, lưu ý trồng cây thẳng hàng dọc

và thẳng hàng ngang để sau này dễ chằng chống đổ Phân hữu cơ phải ủ hoai, vôi bột bón lót phải bón đều, phải trộn đều với đất đào hố trước khi trồng đu

đủ vào hố

Cách trồng: Rạch bầu nilón thẳng đường, tránh

làm rách bầu đứt rễ Lúc đặt cây vào hố mặt bầu bằng mặt luống, vun đất nhỏ xung quanh gốc bằng mặt luống, tưới nước đủ ẩm nên phủ bèo hoặc rơm trấu để giữ gốc cây Cây còn nhỏ nên che nilón xung quanh cho mỗi cây chống chuột, chống rệp đến truyền bệnh (có thể trồng xen đu đủ vào ruộng cam, bưởi, chanh trong suốt năm đầu khi cam, bưởi, chanh còn nhỏ) Nhưng chỉ xen tối đa 35 - 40 cây/sào

5 4 DƯƠNG PHONG tuyển cliọn

* Cây trồng xen vào luống đu đủ :

Có thể trồng xen đậu tương, ớt vào mép luống

đu đủ, nhưng phải cách gốc 30cm nếu là xen ớt, 80cm nếu là xen đậu tương

* Bón phân cho đu đủ :

15kg phân chuồng hoai mục + 0,5kg lân + 0,1 kg kali + 0,5kg vôi bột Số lượng phân trên phải trộn thật đều với đất đào hố lấp phẳng ủ lại khoảng 1 tuần lễ trước khi trồng đu đủ

B ó n th ú c :

- Sau khi trồng 7 - 1 0 ngày cần tưới nước phân

đã để hoai cứ 7 - 10 ngày/lần

- Thời kỳ chuẩn bị ra hoa bón mỗi cây 0,15kg lân

-I- 0,15kg đạm Ure + 0,15kg kali + 0,15kg Borax, cách bón lượng phân chia làm 2 - 3 lần hòa với nước lã hoặc tưới phân tưới xung quanh tán lá cây

- Thời kỳ đậu quả non bón mỗi cây 0,15kg lân + 0,15kg đạm Ure -I- 0,15kg kali cũng chia làm 2 -3 lần

- Thời kỳ nuôi quả: Tùy theo số lượng nuôi quả trên cây để bón tiếp cho hỢp lý.

phát triển chậm, cây kém chất lượng, đôi khi vỏ quả lồi lõm không phẳng Bệnh này do rệp truyền virut cho cây nên cây bị bệnh này thì khó chữa khỏi Nếu cây mới trồng 1-2 tháng vào tháng 3 bị bệnh thì nên nhổ bỏ cây,xử lý đấy ở gốc và trồng cây khác thay thế.Do vậy nên phòng bệnh là chính, chú ý chăm sóc quản lý để cây đu đủ phát triển tăng cường kháng bệnh.Dùng thuốc egasus để trừ rệp (nguyên nhân truyền bệnh), loại thuốc này có tác dụng như trừ nhện đỏ hại cây (theo hướng dẫn sử dụng trên bao bì thuốc).

- Bệnh phấn trắng: Mặt lá, cuống lá, hơi nổi hộp

tiếp đó có lớp phấn trắng, lá vàng héo sớm Vì vậy chú ý thoáng gió và thoát nước tốt cho ruộng đu đủ Phun thuốc Karathane, Daconll, Topsin, Score (theo hướng dẫn bao bì)

- Bệnh thán thư: Trong thời gian dài quả chín

vòng ngoài xuất hiện vòng tròn hơi lõm màu nâu, vết bệnh từ từ lan rộng, vết lõm chuyển sang màu đen rồi thối đi Phòng trừ bằng cách sau khi có hoa

và thời kỳ đậu quả phun Mancozeb 10%WP

http://nhanonghoitu.com

5 6 DƯƠNG PHONG tuyển chọn

G IỐ N G Đ U Đ Ủ H Ồ N G PHI F1

C H O NĂNG SU Ấ T T Ừ 60 Đ Ế N 70 TẤN/HA

Trong những năm gần đây diện tích, năng suất và sản lượng

đu đủ ở nước ta đã được tăng lên và đang trở thành một trong số những loại cây ăn quả quan trọng trong việc chuyển đổi cơ cấu cây

Năm 2011, Trung tâm ứng dụng tiến bộ khoa học (Sở Khoa học và Công nghệ Hải Dương) đã triển khai trồng mô hình giống đu đủ Hồng Phi F1

tại thị trấn Lai Cách (huyện cẩm Giàng) Iha và xã

Nam Tân (huyện Nam Sách) Iha Kết quả cho thấy Cây đu đủ Hồng Phi F1 phát triển rất khỏe, cây có trái sớm, cây có chiều cao từ 1,2 - l,5m, có trái đầu

ẢT' Ihiíật chọn giống, chăm sóc phòng bệnh cho cây đu đủ 5 7

tiên lúc cây cao khoảng 80cm Tỷ lệ đậu trái cao, một mùa 1 cây có thể đậu 30 trái trở lên, cây cái ra trái hình bầu dục, cây lưỡng tính cho trái dài Da nhẵn bóng, thịt dày màu đỏ tươi, độ đường thông thường khoảng 13 độ brix, dễ vận chuyển Trái lớn, trọng Iượng trái từ l,5kg - 2kg, (có thể đạt 3kg/trái), sau trồng 7 - 8 tháng cho thu hoạch từ 70 - 80 tấn/ha Giống đu đủ Hồng Phi F l, quả to vừa phải, chiều dài quả từ 25 - 35cm, đường kính quả 13 - 15cm, cùi dày 3,0 - 3, cm, thịt quả đanh màu đỏ đậm, vị ngọt sắc, có mùi thơm đặc trưng.

Qua theo dõi sinh trưởng và phát triển của đu

đủ Hồng Phi F1 bước đầu ở các địa phương cho thấy khả năng thích nghi với điều kiện ngoại cảnh rất tốt, cây phát triển khoẻ ít sâu bệnh, có khả năng đậu quả cao Tại thị trấn Lai Cách (Cẩm Giàng) trung bình một ha cho từ 60 - 63 tấn quả xanh/ha, cho thu nhập

180 - 189 triệu đồng/ha, lãi thuần đạt 94,4 - 103,4 triệu đồng/ha Tại Nam Tân (Nam Sách), trung bình cho thu hoạch từ 72 - 75 tấn quả xanh/ha, với giá bình quân 3.000 đồng/kg cho thu nhập từ 216 triệu đến 225 triệu đồng/ha, lãi thuần đạt 130,4 - 139,4 triệu đồng/ha, đu đủ Hồng Phi F1 được thị trường trong nước ưa chuộng

Hải Ninh Nguồn: h í l p : / / w w w h a id u o n g d o s t.g o v v n /

5 8 DƯƠNG PHONG tuyển d iọ n

KỸ T H U Ậ T T R Ồ N G PH Ủ BẠT

Đ U Đ Ủ H Ồ N G PHt 786

Việc dùng màng phủ nông nghiệp (bạt plastic) phủ lên mặt luống rồi mới trồng cây đu đủ có thể hạn chế đưỢc rệp truyền virus cho cây, hạn chế cỏ dại, ổn định nhiệt độ đất, thúc đẩy cây phát triển, vào mùa khô giữ được độ ẩm đất, giảm lượng nước bốc hơi, khi trời mưa tránh cho đất bị xói mòn gây tổn thương bộ rễ và nước mưa thấm xuống đất gây nên quá ẩm và phân bị rửa trôi

Dùng bạt phủ nông nghiệp trồng đu đủ là một biện pháp kỹ thuật mới, người sản xuất nên áp dụng, chọn trồng những giống đu đủ có năng suất cao, phẩm chất tốt, mang lại hiệu quả kinh tế cao Xin giới thiệu kỹ thuật trồng đu đủ hồng phi 786 bằng phương pháp dùng bạt phủ:

I Dặc tính của giống Hồng Phi 786:

Cây phát triển rất khỏe, có trái sớm, cây có trái đầu tiên lúc cây cao khoảng 80cm Tỷ lệ đậu trái cao, một mùa 1 cây có thể đậu 30 trái trở lên, sản lượng rất cao Trái lớn, trọng lượng trái từ l,5kg - 2kg (có thể đạt 3kg/ trái) Cây cái ra trái hình bầu dục, cây lưỡng tính cho trái dài Da nhẵn bóng, thịt dày màu đỏ tươi

Thời vụ gieo trồng:

- Miền Bắc: vụ Xuân trồng vào tháng 2 - 4 hoặc

ẢT Ihiiậl chọn giốìiỊỉ chăni từi phòng bệnh cho câỴ du đù 59

vụ Thu cuối mùa mưa (Tháng 9 - 10).

Miền Nam: trồng vào đầu mùa mưa (Tháng 4

-5) Những vùng chủ động tưới tiêu trồng vào cuối mùa mưa (Tháng 10 -11)

- Miền Trung: vụ Xuân trồng vào Tháng 12 - 1,

15cm Đất + phân chuồng hoai mục trộn đều theo

tỷ lệ 2: 1

Gieo trên luống: Đất làm kỹ cần 5 - lOkg phân

hữu cơ hoai mục, 0,1 - 0,15kg Supe lân, 0,3 - 0,5kg vôi rải đều, trộn lại trên Im^

2 Gieo hạt:

Chọn hạt giống tốt Ngâm trong nước 4 -5 giờ vớt

ra, ủ trong nhiệt độ 30 - 32°c từ 4 - 5 ngày thì nứt mầm Chọn những hạt nảy mầm gieo vào bầu đất, sâu 0,5 - Icm Gieo trên luống từ 7 - 10 ngày hột nảy mầm, khi cây được 5 - 7 lá (30 - 50 ngày) thì có thể trồng

thật cao và đường mương thoát nước phải sâu Đất

giàu chất hữu cơ là lý tưởng nhất Độ pH thích hỢp

20cm)

Mỗi hố cần: 5kg phân chuồng; 300g NPK (15-9-

17 + TE), 300g Supe lân, 250g bao hạt vàng, 200g vôi

* Lượng phân bón lótlioo cây (khoảng 500m^);

Phân chuồng; 500 kg; NPK (15-9-17 +TE): 30kg; Supe lân: 30 kg; 25 kg bao hạt vàng; vôi: 20 kg

* Kỹ thuật trồĩig: Lấp đất phủ qua phần cổ rễ,

nén chặt xung quanh Tưới nước, giữ ẩm

ẢT’ Ihtiật chọn giống, chăm sóc và phòng bệnh cho cày đu đủ 6 1

III Chăm sóc

1 Cắm cây cọc:Thông thường đu đủ đều trồng thẳng, khi gặp gió bão phải cắm cọc chống gió, dùng 3 cây cọc cắm chéo hoặc 1 cây cọc cắm thẳng và cột chắc cây đu đủ vào cọc Vào thời kỳ cây đậu trái nhiều mà gặp gió bão có thể chặt bớt một số lá già gần gốc, để giảm bớt sức cản gió, chống đổ ngã hoặc gãy

2 Tỉa cành và hái trái: Sau khi xuống giống, nếu trên thân chính mọc ra nhánh con phải ngắt bỏ sớm Vào thời kỳ đậu trái phải hái bỏ kịp thời những trái bị méo, bị sâu bệnh, những lá già héo chết phải ngắt bỏ luôn cuống lá

3 Bón phân thúc: Cây đu đủ ra hoa đậu trái quanh năm, cần bón bổ sung phân cho cây để cây có thể đậu trái liên tục

Sau đây là lượng phân bón dùng cho cây 1 năm: 0,4 - 0,5kg urê + 0,5 - Ikg supe lân + 0,2 - 0,3kg kali Sulfat (hoặc kali clorua) + 0,2 - 0,4kg Canxinit hoặc Nitra bo.

Cách bón:

- Lần 1: Sau trồng 1,5 - 2 tháng, bón 1/3 đạm + 1/3 lân

- Lần 2: khi cây ra hoa, bón 1/3 đạm + 1/3 lân + 1/2 kali + 1/2 Canxinit hoặc Nitra bo

- Lần 3: Khi thu quả lứa đầu (sau trồng 6 - 7 tháng) bón hết đạm, lân, kali, Canxinit hoặc Nitra

6 2 DƯƠNG PHONG tuyển cliọn

bo còn lại.

Cây 2 năm: Phân chuồng 5 - lOkg + 0,3 - 0,4kg urê + 0,5 - Ikg supe lân + 0,3 - 0,4kg kali sulfat (hoặc kali doma)

Có thể quy ra phân NPK (15-9-17) -1-TE chuyên dùng cho rau ăn quả của Cty phân bón Năm Sao) để bón thúc cho đu đủ

Ghi chú: ở những vùng đất thiếu Borax, cứ 100

cây đu đủ bón 0,25 - 0,5kg Borax

Chăm sóc quản lý để cây đu đủ phát triển khỏe

và nhanh, tăng cường sức kháng bệnh

Vệ sinh vườn, phun các loại thuốc trừ côn trùng môi giới gây bệnh Bệnh nặng phải hủy bỏ cây

b) Nhện đỏ: Phun thuốc Ortus, Silsau, comité,

Danitol, Kelthane

c) Rệp, rầy: Vệ sinh vườn, phun các loại thuốc:

Supracide, Regent,

5 Thu hoạch: khi quả đã có vệt vàng trên vỏ quả

(sau khoảng 2 -3 tháng sau khi ra hoa) thì thu hoạch

Nguồn: K ỹ T h u ậ t T rồ n g Đ u Đ ủ , KS Nguyễn Văn Tuyến

Kỹ Ihiiật chọn giống, chăm sóc và phòng bệnh cho cây đu đủ63

Đ U Đ Ủ LÙN C A O SẢN

Viện Cây lương thực & cây thực phẩm đã chọn tạo, trồng thử nghiệm thành công và khuyến cáo nông dân trồng giống đu đủ thấp cây cao sản cho thu nhập cao

Giống có nguồn gốc từ nguồn nhập nội của Thái Lan, sau khi trồng 5 - 7 tháng cho thu hoạch Độ đóng trái thấp, từ 40 - 50cm, nhiều cây chỉ cách mặt đất 20cm nên rất tiện chăm sóc, thu hoạch và kéo dài chu kỳ kinh doanh, tăng hiệu quả kinh tế

Tùy chế độ chăm sóc và mùa vụ, giống cho trái ở

2 dạng: Trái tròn và trái dài, trong đó tỷ lệ trái dài nhiều hơn, bán đưỢc giá cao hơn vì được nhiều người ưa chuộng Trọng lượng bình quân 1,5 - 2kg/trái, có trái nặng tới 3kg

Khi chín, vỏ trái có màu vàng tươi, ruột đỏ vàng như ruột gấc, tỷ lệ phần ăn được cao, tới trên 85%, ít hạt, ăn ngọt và thơm Thịt dày, chắc, thuận tiện cho việc bảo quản và vận chuyển đi xa nếu thu đúng độ chín cần thiết

Giống cho năng suất rất cao, tất cả các cây đều cho trái hầu như quanh năm, mỗi cây cho bình quân

50 - 60 trái/năm, sản lượng đạt tới 90 - 100 kg/cây/ năm Có thể thu xanh để làm rau (làm nộm, xào nấu), thu chín để ăn tươi, làm kem, làm mứt, chế biến nước quả Với giá bán bình quân từ 7.000 -

6 4 DƯƠNG PHONG tuyển d iọ ii

10.000 đồng/kg tùy vụ, giống đu đủ lùn Thái Lan có thể cho thu hoạch trên 200 triệu đồng/ha/năm.

Để có thể đạt được năng suất và hiệu quả cao khi trồng giống đu đủ lùn mới của Thái Lan bà con cần chú ý một số điểm sau đây:

- Thời vụ trồng thích hỢp: Trồng vụ xuân (tháng 1 - 2), thu quả vụ hè (tháng 8 - 9), vụ thu (tháng 7 - 8), thu quả vào dịp Tết Nguyên đán (tháng 1 - 2)

- Khoảng cách, mật độ trồng thích hợp: 2 X 3m (60 cây/sào Bắc bộ)

- Giống thích hỢp với nhiều loại đất, nhưng tốt nhất nên chọn những chân vàn, vàn cao, đất thoát nước tốt, giàu mùn trồng sẽ cho năng suất cao, chất lượng quả tốt mà cây kéo dài tuổi thọ do không bị úng ngập nước

Những nc?i đất thấp nên đắp mô cao 50 - 60cm, rộng 80 - lOOcm để trồng hoặc đào mương sâu 30 - 40cm, rộng 30 - 40cm vừa để lấy nước tưới trong mùa khô, tránh úng ngập mùa mưa

- Đu đủ có quả và cho thu hoạch liên tuç trong năm, do đó cần cung cấp đủ lượng phân để cây luôn

có đủ dinh dưỡng nuôi hoa, nuôi trái lớn, cho chất lượng tốt nhất

Ngoài việc bón phân lót trước khi trồng (8 - lOkg phân chuồng + 0,5kg vôi bột + 0,5kg supe lân

Ẳĩ' Ihuậl chọìi giống, chătii sóc và phòng bệnh cho cây đu đủ 6 5

cho mỗi gốc), cần bón thúc cho cây 3 lần trong năm: Lần 1 sau trồng 4 - 6 tuần, lần 2 khi cây ra hoa, đậu trái, lần 3 khi trái lớn.

Lượng phân tính cho 1 cây như sau: Năm thứ nhất 10 - 12kg phân chuồng + 0,3 - 0,5kg urê + Ikg supe lân + 0,2 - 0,3kg kali Năm thứ hai 15 - 20kg phân chuồng + 0,3 - 0,4kg urê + 1 - l,5kg supe lân + 0,3 - 0,4kg kali

Đây là giống lai F1 nên bà con k h ô n g tự để giố n g đưỢc m à p h ả i m ua giống ở n h ữ n g cơ sở uy tín

để sản x u ất đạt năn g suất cao, ch ất lượng trái tốt.

Theo NNVN Nguồn; h ttp : //w w w g io n g c a y lr o n g n e t/n e w s /lS 8 / D u -d u -ỉu n -

6 6 DƯƠNG PHONG tuyển diọn

Bà con đều cho rằng xen canh chính là quy trình canh tác trồng đồng thời nhiều loại cây khác nhau trên cùng một khu đất Việc làm này vừa là biện pháp tốt nhất để đồng thời sử dụng tối ưu hoá các điều kiện sử dụng quỹ đất, tiếp thu ánh sáng, sử dụng nguồn nước tưới, tạo điều kiện bổ sung chất dinh dưỡng làm tăng năng suất lại vừa giúp làm giảm thiệt hại do các loài dịch hại gây ra cho cây trồng chính tức là cây cao su.

Nói riêng về 2 thị xã Phước Long và Bình Long (tỉnh Bình Phước) mà chúng tôi đã đến tham khảo

là những nch có thế mạnh về tiềm năng thổ nhưỡng, với phần lớn là đất đỏ bazan thích hỢp cho các loại cây công nghiệp dài ngày có giá trị kinh tế cao như cao su, cà phê, tiêu, điều cùng các loại cây hoa màu lương thực khác

ĐưỢc biết trước đây (khoảng năm 2010 trở về trước), người nông dân ở Phước Long và Bình Long thường có xu hướng chọn xen cây khoai mì (sắn) vào các vườn cao su non nhưng theo đánh giá của các nhà khoa học, cán bộ ngành chức năng ở địa phương

và kinh nghiệm của chính người trồng, việc này khiến đất ngày càng bạc màu, gây ảnh hưởng không tốt đến năng suất, chất lượng của cây trồng chính

Vì vậy, bà con đã bắt đầu tìm tòi những mô hình mới, loại cây trồng mỡi để trồng xen vào các vườn cao

su sao cho nó thật sự có lợi ích kinh tế vừa ờ loại cây

Ẵ'f Ibuậl cbọn giống, cbăm sóc và phòng bệnh cho câ)' du dù 6 7

trồ n g p h ụ xen lẫn cây chủ lực C hẳng h ạn n h ư về nguyên tắc cần phải ch ọ n n h ữ n g cây trồ n g xen th ích hỢp sao cho ch ú n g m ang lại lợi ích cho cả hai hoặc ít

n h ất cũng khô n g gây ản h hưởng xấu cho nhau.

Tiếp tục khảo sát tại TX Phước Long, chúng tôi biết tại đây rất nhiều hộ tiểu điền thường cho trồng xen cây đu đủ trong vườn cao su Ví dụ trường hỢp gia đình ông Tư Thành cư ngụ phường Thác Mơ với vườn cao su tiểu điền trên 5 héc-ta nay được khoảng

5 năm tuổi, ông Tư Thành nói: “Do không chịu ngồi yên chờ cao su cho thu hoạch mà giá bán mủ cao su hiện không cao, vì thế tôi luôn mày mò tìm tòi loại cây trồng xen thích hỢp Qua tham khảo kinh nghiệm thực tế từ các mô hình trồng xen cây bí

đỏ, đậu cô-ve, cây đu đủ từ một số chủ vườn ở Bình Dương, Đồng Nai Lựa chọn cuối cùng của tôi là cây

6 8 DƯƠNG PHONG tuyển chọn

đu đủ vì thấy nó vừa cho thu nhập cao cộng thêm những ích lợi cho cây cao su Ngay từ đầu năm 2012, tôi đã tiến hành trồng xen đu đủ đồng loạt trên vườn cao su Tôi nhận thấy nếu chăm bón tốt thì cây đu

đủ cho thu hoạch kéo dài khoảng 3-4 năm, trong đó năm đầu sẽ thu hồi số tiền đầu tư, còn lãi sẽ được tính từ năm thứ hai trở đi ”

Nói về lợi ích với cây cao su, ông Tư Thành cho biết: “Cứ giữa hai hàng cao su ta lại trồng xen hai hàng

đu đủ, khoảng từ 20 ngày đến 1 tháng bắt đầu bón phân cho đu đủ một lần kết hỢp tưới nước thường xuyên Đất được giữ ẩm và bổ sung lượng dinh dưỡng cần thiết cho đu đủ vô hình trung làm cho cây cao su cũng hấp thụ được và phát triển xanh tốt Do vậy, suốt mấy năm qua, vườn cao su trồng xen của gia đình tôi không phải bón phân mà cây vẫn xanh tốt, rõ ràng giảm được một khoản tiền không nhỏ”

Riêng về giống, ông Tư Thành nói; “Bà con nên chọn giống đu đủ lùn Thái Lan, sau khi trồng 5 - 7 tháng đã cho thu hoạch Độ đóng trái thấp, từ 40 - 50cm nên rất tiện chăm sóc, thu hoạch và kéo dài chu

kỳ kinh doanh, gia tăng hiệu quả kinh tế Tùy chế độ

chăm sóc và mùa vụ, giống cho trái ở 2 dạng: Trái tròn

và trái dài, trong đó tỷ lệ trái dài nhiều hơn, bán được giá cao hơn vì nhiều người ưa chuộng Trọng lượng bình quân 1,5 - 2kg/trái, có trái nặng tới 3kg Với giá bán bình quân từ 4.000 - 8.000 đồng/kg tùy vụ, giống

ẲT’ thuậl chọn giống, chăm sóc và phòng bệnh cho cây đu đủ 6 9

đu đủ lùn Thái Lan có thể cho thu hoạch trên 25-30 triệu đồng/l.OOOmVnăm”.

Trong khi đó tại xã Thanh Lương (TX Bình Long), anh Mười Dũng cùng nhiều hộ tiểu điền khác cũng khá thành công với mô hình trồng xen cầy chanh tứ quý (chanh không hạt) trong diện tích hơn 2ha cao su tiểu điền của gia đình

Anh Mười Dũng nói: “Qua tìm hiểu, nhận thấy cây chanh tứ quý có thể phát triển trên nền đất sỏi cơm ở địa phương nên từ đầu năm 2012, tôi và một

số bà con đã tìm về tỉnh Tiền Giang chọn mua hơn1.000 cây mang về trồng xen trong vườn cao su gia đình Do thích hỢp với điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng ở đây nên cây chanh tứ quý phát triển khá mạnh và cho năng suất cao Sau khi trồng 2 nãm sẽ cho thu hoạch rộ Năng suất quả có thể cho từ 150 - 200kg/năm/cây.Với hơn 2ha chanh trồng xen trong vườn cao su, mỗi năm gia đình tôi thu hoạch hơn 20 tấn trái Với giá bán hiện nay 25 - 30 ngàn đồng/kg, xem ra Iha chanh trồng xen trong vườn cao su cho thu nhập bình quân trên 200 triệu đồng/nãm”

vẫn theo lời anh Mười Dũng, cây chanh tứ quý

có ưu đỉểm nổi bật là có thể trồng quanh năm và cho trái quanh năm, sức kháng bệnh mạnh, ít bị nhiễm bệnh vàng lá gân xanh như các loại cây có múi khác Phương thức và mật độ trồng: cây cách cây 3 mét, hàng cách hàng 4 mét

7 0 DƯƠNG PHONG tuyển chọn

Cách trồng: đào một, hốc trồng kích thước 0,6 X 0,6 X 0,6 mét ngay giữa mô Khi trồng, cho một lớp phân đã trộn với đất vào hốc sao cho khi đặt bầu cây thì mặt bầu ngang mặt mô, dùng dao cắt đáy bầu, sau đó rạch theo chiều dọc của bầu để kéo bao ni-lông lên và lấp đất lại, tưới nước Để đủ đất cho

bộ rễ phát triển, hàng năm cần phải đắp đất thêm cho mô Sau khi trồng nên cắm cọc giữ chặt cây con nhằm tránh gió, mưa làm lung lay bộ rễ dễ làm ảnh hưởng đến sự phát triển của cây Ngoài ra, đa số rễ chanh thường mọc cạn, nhiệt độ của đất cao trong mùa khô ảnh hưởng đến bộ rễ cây nên cần phải tủ gốc giữ ẩm bằng cách tận dụng lá khô của cây cao su

và ủ cách gốc khoảng 20cm Biện pháp này cũng tránh được cỏ dại phát triển, đồng thời khi lá cao su khô bị phân hủy sẽ cung cấp mùn tạo độ phì nhiêu màu mỡ cho đất

Cũng như trường hỢp anh Tư Thành ở Phước Long, anh Mười Dũng nói: “Cây chanh tứ quý sau khi trồng 1 năm đã báo quả, từ khi ra hoa đến thu hoạch

độ chừng 3-4 tháng Tuy nhiên, để cây chanh đạt năng suất, chất lượng, người trồng cần xử lý cho cây ra hoa tập trung, cho đậu trái nhiều vào một vụ chính từ tháng 3 đến tháng 5 âm lịch hàng năm Và để ra ttái theo ý muốn, bà con cần áp dụng phun thuốc kích thích làm cho chanh rụng lá, ra đọt, bông Việc trồng xen cây chanh vào vườn cao su sẽ rất có lợi chO'người

ẪT' thuật chọn giống, chăm sóc và phòng bệnh cho cãỵ đuđủix

trồng Vì cây chanh có thể phát triển tốt trong vườn cao su, ngược lại cây cao su sẽ có thêm nguồn dinh dưỡng từ việc chăm sóc cho cây chanh”.

Nguyễn Sinh (Trung tâm Nghiên cứu Triển khai - Khu công nghệ cao

TP Hồ Chí Minh)

KỸ T H U Ậ T T R Ồ N G Đ U Đ Ủ

TRÊN C H Ậ U LÀM CẢ N H

Chch đu đủ cảnh là cách chơi lưỡng dụng, quả ăn và cây làm cảnh,

có thể coi là cái thú ăn chơi đủ đầy bền vững không thừa và không thiếu Một chậu đu đủ cảnh được coi là đẹp chơi trong những ngày tết, trên cây phải có đủ hoa, lá và quả Quả có đủ 3 loại, non, già

và chín, thế dáng siêu - nghiêng đều về một bên, thân gốc to gồ, rễ con nổi bật Để có được những chậu đu

đủ cảnh như vậy, người làm vườn có thể tham khảo một số biện pháp kỹ thuật cơ bản dưới đây:

1 Thời Vụ:

Từ trồng bầu cây lên chậu đến khi chậu cây có

7 2 DƯƠNG PHONG tuyển chọn

giá trị sử dụng làm cảnh cần khoảng thời gian từ 7 -

8 tháng Nếu trồng cho mục đích kinh doanh, cần tính toán thời vụ trồng để có chậu cây cung ứng kịp thời cho nhu cầu thị trường trong dịp tết Nguyên đán, khi đó giá trị cảnh của đu đủ sẽ cao gấp 20 - 30 lần so với trồng đủ đủ thuần trên cùng diện tích đất

để thu quả bán ăn tươi, ớ các tỉnh đồng bằng Sông Hồng thời vụ trồng đu đủ cảnh tốt nhất bắt đầu từ cuối tháng 4 đầu tháng 5 Âm lịch

2 Giống trồng:

Chọn giống đu đủ lai F l, loại chuyên trồng làm cảnh: Cây lùn, lóng đốt ngắn, giống sinh trưởng khỏe, khả năng chống chịu tốt với điều kiện bất thuận, sai hoa, nhiều quả, chất lượng quả cao, trồng

cây nào có quả cây đó (thường là các giống có nguồn gốc

từ Thái Lan hoặc Đài Loan).

3 Chuẩn bị chậu và đất trồng:

- Chậu: Dùng chậu sứ hoặc chậu xi măng chuyên

dụng, kích thước: 90 X 40 X 40cm, các lỗ thoát nước

ở đáy và xung quanh

- Đất trồng: Bao gồm hỗn hỢp đất thịt ải, xỉ than

tỷ lệ 3 : 1, ủ kỹ 12 - 15 ngày trước khi đưa vào chậu, Im^ hỗn hỢp này đủ cho 1 1 - 1 2 chậu trồng đu đủ cảnh Yêu cầu, đất thịt ải phải là đất mới chưa qua gieo trồng bất cứ loại rau màu nào, có thể lấy đất từ ruộng chuyên canh lúa nước, tốt nhất khai thác đất từ các hồ,

Kỹ thuật chọn giống, chăm sóc và phòng bệnh cho câỵ đu 4 á 7 3

ao, sông, trục, kênh, mương phơi khô ải, đập nhỏ Đây là

khâu kỹ thuật then chốt, có ý nghĩa quyết định tỷ lệ sống của cây đu đủ trên chậu sau trồng

4 ươm giâm bầu cây và trồng cây con lên chậu:

Trồng đu đủ cảnh nhất thiết phải trồng bằng cây con đã gieo ươm trong bầu Thông thường các nhà vườn mua giống cây đã gieo ươm trong bầu, loại bầu có kích thước (10 - 12cm) X (12 - 15cm), cây giống to mập, khỏe, sạch bệnh có từ 4 - 5 cặp lá, cao

10 - 15cm, sau đó đưa về giâm lại trong vườn nhà, nơi cao ráo, thoáng mát Hàng ngày tưới nhẹ, bón thúc 1 lần sau giâm cây 2 - 3 ngày bằng Super lân, liều lượng 100 - 150g Super lân pha cho bình 8 - 1 2 lít nước, phun ướt đều cho các bầu cây, nên kết hỢp phun cùng một số thuốc BVTV phòng ngừa nhện

đỏ, rệp sáp và bệnh khảm Khoảng 12-15 ngày sau giâm có thể đưa cây trồng lên chậu Nếu mua cây giống có kích thước bầu nhỏ hơn, cần phải sang lại bầu có kích thước lớn hơn bằng bằng kích thước bầu nêu trên, sau đó mới tiến hành giâm lại theo cách làm như trên

Trồng cây lên chậu: Đưa hỗn hỢp đất, xỉ than

đã chuẩn bị trước đó đổ đầy cách miệng chậu 5 - 7cm bón lót mỗi chậu 0,5kg NPK (15-9-17-l-TE), và

0,2kg vôi bột (trộn đều trong đất trước khi đưa vào

chậu) Nhấc nhẹ bầu cây, dùng dao sắc rạch nhẹ vừa

7 4 DƯƠNG PHONG tuyển chọn

đứt lớp vỏ bao bầu một đường từ trên xuống sát đáy bầu, nhưng không bóc bỏ vỏ bầu, để định hướng sự phát triển rễ cây trong chậu sau này Đặt bầu cây (còn nguyên túi nilón bao ngoài) trồng ngay ngắn trong chậu, phủ đất kín bầu cây, nén chặt nhẹ, tưới dưỡng ẩm hàng ngày Đặt các chậu cây trong vườn

so le nanh sấu cách nhau 2m X (1,5 - l,7m) Nếu uốn cây theo hướng Đông -Tây, thì hướng vết rạch vỏ bầu trồng về hướng Đông Trong quá trình sinh trưởng, bộ rễ cây sẽ bị hạn chế phát triển bởi phần túi nilón còn bao bầu, chủ yếu phát triển tập trung theo hướng mở của vỏ nilón bao bầu rạch trước đó, cùng với các biện pháp kỹ thuật khác như: uốn cây, bón phân, tưới nước, sẽ tạo cho phần gốc rễ cây nổi

gồ lên to mập theo ý muốn

4 Chăm sóc, uốn vít cây

Sau trồng cây lên chậu cần tưới ẩm ngày 1 - 2 lần, dùng rơm, rạ che phủ mặt chậu để hạn chế bốc thoát hơi nước và giữ ẩm cho cây Định kỳ 15 ngày bón thúc phân hữu cơ, vô cơ và 30 ngày bón vôi bột, rắc trực tiếp lên mặt chậu xa gốc cây, các loại phân

có thể dùng như; Phân gà, phân lợn, phân chim cút, phải ủ hoai mục trước khi bón, tốt nhất sử dụng bã thải từ hầm Biogas hoặc bột ngô đỏ, đậu tương ủ với Super lân cho lên men rồi bón Liều lượng mỗi lần bón cho 1 gốc: 0,2kg vôi bột, 0,2kg NPK Đầu Trâu

ẢT’ thuật chọn giống, chăm sóc vc'i phòng bệnh cho cây du đủ 15