Bài viết tiến hành nghiên cứu dựa trên quả xuất hiện những vết bệnh màu đốm tròn nhỏ màu đen, hơi lõm vào trong, sau đó sẽ lan dần ra và ăn rộng làm cho quả bị thối, khô đen và mất hết lớp nhân bên trong cây cà phê, đề xuất một số biện pháp. Mời các bạn cùng tham khảo!
Trang 11 Triệu chứng bệnh
a Trên quả: Trên quả xuất hiện những vết bệnh màu
đốm tròn nhỏ màu đen, hơi lõm vào trong, sau đó sẽ lan
dần ra và ăn rộng làm cho quả bị thối, khô đen và mất
hết lớp nhân bên trong Khi bị nặng, quả sẽ rụng, ảnh
hưởng trực tiếp tới năng suất
b Trên cành: Vết bệnh đầu tiên là một vết nhỏ màu
nâu, hơi lõm, nằm trên đốt, sau đó to dần ra và lan rộng
hết chiều dài của đốt cành Vết bệnh thường xuất hiện ở
những cành nhỏ đang bắt đầu hóa gỗ, tiếp đến sẽ chuyển
sang những cành gỗ lớn và làm rụng lá, khô cành
c Trên lá: Vết bệnh trên lá là những đốm tròn màu nâu
đen, sau đó lan rộng dần ra khắp lá Trên những đốm bệnh
đều có các vòng tròn đồng tâm Sau một thời gian ăn mòn
và phát triển, các đốm lá sẽ liên kết lại, tạo thành những
mảng khô, khiến lá không thể quang hợp, khô héo và rụng
2 Nguyên nhân gây bệnh
Bệnh do nấm Colletotrichum spp gây hại.
3 Sự phát sinh và phát triển của bệnh
Bệnh có thể xuất hiện ngay từ khi cây bắt đầu ra hoa
và tạo quả Tuy nhiên, giai đoạn phát triển mạnh nhất trên
quả là vào mùa mưa, xuất hiện vào tháng 5, phát triển
mạnh dần và đỉnh cao là vào tháng 10 khi quả đã phát triển
thành thục Bệnh phát triển trên cành mạnh vào tháng 7
và chậm dần từ tháng 8 trở đi Bào tử nấm Colletotrichum
có khả năng nảy mầm ở nhiệt độ 10-350C, sau khi tiếp
xúc với nước thì chỉ sau 4 giờ, bào tử nấm sẽ hình thành
và phát triển quá trình xâm nhiễm
4 Biện pháp quản lý
Để hạn chế tác hại bệnh khô cành, khô quả hại cà phê
cần phải áp dụng đồng bộ các biện pháp, từ khâu chăm
sóc cho đến điều tra phát hiện bệnh kịp thời, trên cơ sở
phân tích bức tranh sinh thái vườn cà phê để đưa ra giải
pháp quản lý
- Nên trồng với mật độ phù hợp, không nên trồng dày
làm vườn cây rậm rạp, độ ẩm lớn dẫn đến nấm bệnh dễ bùng phát và phát triển lây lan
- Thường xuyên cắt tỉa cành sâu bệnh, cành vượt tạo điều kiện vườn cà phê thông thoáng, khô ráo, hạn chế sự phát sinh của nấm bệnh
- Bón phân cân đối và đầy đủ giữa ba nguyên tố đa lượng (N-P-K) để cây sinh trưởng tốt, tăng cường bón lót phân chuồng đã
ủ hoai để cung cấp dinh dưỡng cho cây, đồng thời tạo độ tươi xốp cho đất
- Thường xuyên thăm vườn cà phê để kịp thời phát hiện bệnh, đặc biệt giai đoạn ra hoa, quả và vào đầu các tháng mùa mưa trong năm
Có thể sử dụng một trong các loại thuốc như:
Azoxystrobin + Difenoconazole (Amistar top
325 SC); Carbendazim (Carbenzim 500 FL, Carban 50 SC); Difenoconazole +
Propicona-zole (Map super 300 EC); Propineb (Antracol
70 WP) Khi phun thuốc phải theo nguyên tắc
4 đúng, đảm bảo thời gian cách ly và chỉ sử dụng khi cần thiết để sản phẩm khi tiêu thụ và xuất khẩu phải sạch, an toàn./
Nguyễn Huy Khánh
Trung tâm Bảo vệ thực vật vùng Khu 4
BỆNH KHÔ CÀNH KHÔ QUẢ HẠI CÂY CÀ PHÊ VÀ GIẢI PHÁP
Cà phê là cây trồng có giá trị kinh tế cao, giúp phủ xanh đất trống đồi núi trọc, bảo
vệ môi trường sinh thái Tuy nhiên, trên cây cà phê xuất hiện nhiều đối tượng dịch hại, đặc biệt bệnh khô cành, khô quả (còn gọi là bệnh thán thư) gây hại trên cành, lá, đặc biệt trên quả Bệnh có xu hướng gia tăng vào những tháng có ẩm độ không khí cao, lượng mưa nhiều, làm chết cành, khô quả, ảnh hưởng trực tiếp đến năng suất Bài viết giới thiệu về triệu chứng, thời gian phát sinh gây hại và giải pháp quản lý bệnh.
PHỔ BIẾN KHOA HỌC KỸ THUẬT
Bệnh khô cành, khô quả cà phê
Trang 2Tạp chí
KH-CN Nghệ An
tIN KH&CN tRoNG NướC
LầN đầU tIÊN sẢN xUất tHÀNH CÔNG CHế PHẩm sINH HọC Kết HợP CÔNG NGHỆ NANo Nhà máy Nano sinh phẩm Vietlife vừa chính
thức đi vào hoạt động tại Khu công nghiệp Bắc
Từ Liêm, Hà Nội Đây là nhà máy đầu tiên có
sản phẩm sinh học hoàn toàn do các nhà khoa
học Việt Nam nghiên cứu, ứng dụng và kết hợp
thành công “bộ ba” giữa Nam dược cổ truyền
với Công nghệ Nano và y học hiện đại
Nhà máy đã nghiên cứu và sản xuất thành
công một số sinh phẩm Nano tiêu biểu như
Nanocurcumin NDN22+ từ nguồn nguyên
liệu Nghệ vàng Việt Nam bằng phương pháp
đảo Micelle tạo hạt Nano 36±5nm, có hàm
lượng Curcuminoid trên 22% và phương
pháp Nano Sol-Gel tạo GELNANO thông
minh mang hạt Nano có độ lớn 16±2nm Kết
quả thí nghiệm tiền lâm sàng cho thấy với
nồng độ khoảng 40ppm, dung dịch NDN22+
có thể diệt 100% tế bào u đại/trực tràng và tế
bào u tiền liệt tuyến trong thời gian 72 giờ Ngoài ra, nhà máy còn sản xuất các sinh phẩm cấu trúc Nano khác như Nanorutin từ cây hoa hòe, Nanolycopen từ dầu gấc./
Nhóm nghiên cứu của Bệnh viện Phổi Trung ương do
PGS.TS Đinh Ngọc Sỹ đứng đầu đã xây dựng thành công
quy trình sàng lọc, điều trị đích ung thư phế quản (UTPQ)
phù hợp và khả thi tại Việt Nam Đây là tín hiệu đáng mừng
cho các bệnh nhân UTPQ, bởi trên thế giới nói chung và ở
Việt Nam nói riêng, bệnh UTPQ là bệnh có tỷ lệ mắc và tử
vong cao hàng đầu trong các bệnh ung thư.
Các quy trình được nghiên cứu thành công gồm: Quy trình sàng lọc ung thư phế quản sử dụng ánh sáng huỳnh quang qua nội soi phế quản đơn giản, có thể áp dụng tại các cơ sở y tế tuyến tỉnh Quy trình phát hiện bộc lộ gene VEGF mRNA và kiểu gene VEGF đã được xây dựng với các yêu cầu kỹ thuật bảo đảm và cho kết quả xét nghiệm gene chính xác Nhóm nghiên cứu đã sử dụng sinh phẩm chế tạo tại đơn vị nghiên cứu, giá thành rẻ hơn của nước ngoài nhưng kết quả tương tự Quy trình này có thể ứng dụng rộng rãi tại bất kỳ phòng xét nghiệm sinh học phân tử nào Cùng với đó là quy trình điều trị đích ung thư phế quản bằng Bevacizumab phù hợp và khả thi tại Việt Nam Bevazicumab điều trị đích đã chứng
tỏ tác dụng điều trị kéo dài thời gian sống cho người bệnh UTPQ./
HY VọNG mớI CHo BỆNH NHÂN UNG tHư PHế QUẢN
Khánh thành nhà máy Nano sinh phẩm Vietlife
Trang 3CHÀNG sINH VIÊN LÀm mÁY BAY PHUN tHUốC tRừ sÂU
những vùng núi cao, nơi ít loại máy có thể đến được Vật liệu chế tạo được cậu sinh viên xin từ các xưởng nhỏ như ống nhựa, tôn lợp lấy sáng, xốp, gỗ dán, nhôm thanh Không chỉ được sử dụng để phun thuốc trừ sâu, máy bay Fanwing còn có thể quay phim trên cao hoặc dùng để đo đạc trong ngành môi trường./
Cao Xuân Quân - Lớp Kỹ thuật Hàng không
K57, Trường Đại học Bách khoa Hà Nội sáng tạo
thành công chiếc máy bay Fanwing phun thuốc
trừ sâu Chiếc máy hướng đến tìm kiếm giải pháp
phun thuốc trừ sâu an toàn, nhanh, tiết kiệm và
hiệu quả, phục vụ ngành sản xuất nông nghiệp
hiện nay
Máy bay Fanwing được thiết kế có lồng
quạt tại mép vào của cánh, các lá cánh đẩy
không khí từ phía trước ra phía sau, qua
lưng cánh và tạo lực nâng và lực đẩy Dựa
theo nhu cầu, mật độ từng loại cây trồng,
diện tích đồng ruộng, hướng gió, nhiệt độ ,
chiếc máy sẽ đưa ra quỹ đạo bay cùng lưu
lượng phun phù hợp
Ưu điểm của chiếc máy bay này là khả
năng cất cánh, hạ cánh trên đường băng
ngắn, độ cao lớn, thậm chí hoạt động ở
Nhóm nghiên cứu (Nguyễn Thị Diệu Huyền, Lê Thiêm
Tuấn, Nguyễn Xuân Tiến, Nguyễn Mậu Thạch, Lê Thị Hằng,
Trần Đức Hiệp) thuộc Viện Khoa học và Kỹ thuật Vật liệu,
Trường Đại học Bách Khoa Hà Nội đã tạo ra sản phẩm xà
phòng đen từ vỏ trấu và các chất nguyên liệu thiên nhiên
thân thiện với môi trường.
Xà phòng là một trong những sản phẩm thiết yếu trong đời sống hàng ngày, nhưng những loại xà phòng công nghiệp thường
sử dụng các chất tẩy trắng làm sạch, có thể gây kích ứng da Trong khi đó, sản phẩm
xà phòng đen do sử dụng các chất phụ gia hoàn toàn lành tính như tinh bột nghệ, bột trà xanh, chiết xuất tía tô, tinh dầu bạc hà, không sử dụng chất tạo bọt, chất tạo độ cứng, chất bảo quản, nên vừa hiệu quả, vừa thân thiện với môi trường, không độc hại,
có khả năng dưỡng ẩm và chống lão hóa da khá tốt
Sản phẩm xà phòng đen từ vỏ trấu đã giành giải Nhì trong Cuộc thi chọn đề tài nghiên cứu khoa học sinh viên 2016 do Đại học Bách khoa Hà Nội tổ chức Sản phẩm đang được hoàn thiện mẫu mã, bao bì để đưa
ra thị trường./
Máy bay Fanwing ứng dụng phun thuốc trừ sâu Sản phẩm xà phòng đen làm từ vỏ trấu thân thiện với môi trường
Trang 4Tạp chí
KH-CN Nghệ An
tIN KH&CN tHế GIớI
Các nhà khoa học thuộc Viện Nghiên cứu da trung
ương của Ấn Độ vừa công bố công nghệ thuộc da không
cần nước trong quá trình xử lý, qua đó sẽ giúp tiết kiệm
nước và bảo vệ môi trường.
Theo tính toán của các nhà khoa học, cần đến
khoảng 50 lít nước để xử lý 1kg da thú và lượng
nước thải sau xử lý này là rất độc hại Công nghệ
thuộc da mới sẽ sử dụng phương pháp thuộc da trống
thông thường thay vì sử dụng vôi nước cùng với các
chất phụ gia Điều này giúp tiết kiệm nước, giảm
khoảng 90-95% lượng nước thải và giảm thiểu chất
thải rắn từ vôi, các hóa chất khác Công nghệ thuộc
da mới này được hy vọng sẽ cứu được những con
sông khỏi bị ô nhiễm do nước thải có chứa các chất
crom và sulphate độc hại hòa trong hơn 170 triệu lít
nước mỗi ngày./
CÔNG NGHỆ tHUộC dA BẢo VỆ mÔI tRườNG
tẠo RA Vật LIỆU QUANG HọC sIÊU mẠNH từ CÁNH Bướm
đã tạo ra một phiên bản riêng của cấu trúc gyroid dựa vào cấu trúc cánh phức tạp của bướm callophrys rubi Vật liệu mới có hai ưu điểm vượt trội hơn so với các vật liệu trước đó được sử dụng để chế tạo máy tính quang học - thiết bị siêu nhanh truyền tin với tốc độ của ánh sáng
Ưu điểm của vật liệu là cải thiện được độ phân giải và có độ bền cơ học tốt hơn Các cấu trúc gyroid mới với các lỗ dày chưa đến 1 micromét
có thể giúp nén ánh sáng bằng các thiết bị điện tử theo cách hiệu quả hơn vì số lượng lớn các thiết bị kích thước nhỏ gọn có thể được tích hợp vào một con chip duy nhất Điều đó có nghĩa là vật liệu mới
có thể được sử dụng để kiểm soát cách ánh sáng tương tác với nó, do đó, được dùng để truyền thông tin với tốc độ của ánh sáng xung quanh một con chip máy tính Nhóm nghiên cứu đang tìm hiểu cách gyroid nhân tạo có thể được sử dụng trong quang học mới và lượng tử ánh sáng trong tương lai, trong
đó tập trung vào các vùng bước sóng nhìn thấy hoặc
tử ngoại gần, những gì mà các vật liệu hiện nay không thể khai thác hiệu quả./
Các nhà nghiên cứu Ôxtrâylia đã sử dụng cánh
bướm để chế tạo vật liệu siêu mạnh cho ra đời các
linh kiện máy tính hoạt động nhanh và mạnh hơn.
Cánh bướm có một mô hình đặc biệt bao
gồm các bề mặt cong đan xen được gọi là cấu
trúc gyroid Cấu trúc tự nhiên này rất chắc chắn
và còn có các đặc tính ánh sáng thú vị mang lại
cho chúng một số màu sắc rất rực rỡ
Các nhà nghiên cứu tại trường Đại học Công
nghệ Swinburne tại Úc cùng với Đại học RMIT,
Trang 5HỘP THƯ TÒA SOẠN
Trong tháng này, Tòa soạn Tạp chí KH&CN Nghệ An đã nhận được tin, bài, ảnh của các Vị:
Lê Tú Anh, Phạm Văn Chương, Võ Thị Dung, Nguyễn Anh Dũng, Đỗ Ngọc Đài, Trần Hữu Đức, Phạm Thị Hà, Nguyễn Thúy Hà, Hồ Thị Hiền, Nguyễn Đức Hoàng, Nguyễn Quang Hồng, Hồ Sĩ Hùy, Chu Trọng Huyến, Nguyễn Đình Hương, Lê Thị Hương, Đào Khang, Nguyễn Huy Khánh, Nguyễn Xuân Khoa, Hoàng Thị Lộc, Trương Quế Phương, Võ Vinh Quang, Hoàng Anh Tài, Nguyễn Văn Thành, Đặng Thị Thảo, Phạm Văn Thắng, Bùi Minh Thuận, Đào Tam Tỉnh, Đặng Xuân Trường, Doãn Trí Tuệ,
Nguồn:Khoa học phổ thông, Báo Xây dựng, Tạp chí Hoạt động khoa học, Báo Đất Việt, NASATI…
Tổng hợp tin: Tòa soạn Tạp chí KH&CN
Vật LIỆU mớI tIÊU dIỆt VI KHUẩN E.CoLI tRoNG 30 GIÂY
cũng an toàn khi sử dụng vì vật liệu mang điện tích dương nhằm vào mục tiêu là các vi khuẩn điện tích âm mà không phá hủy các tế bào hồng cầu Nhóm nghiên cứu cũng đã thử nghiệm khả năng của vật liệu trong việc chống lại vi khuẩn
và nấm kháng kháng sinh như Staphylococcus aureus, Pseudomonas aeruginosa và Candida al-bicans Chuỗi phân tử tiêu diệt được 99,9% tế bào trong vòng chưa đến 2 phút./
Các nhà nghiên cứu Viện Kỹ thuật sinh học và Công
nghệ nano Singapo đã tạo ra một loại vật liệu kháng
khuẩn mới có khả năng trung hòa vi khuẩn E.coli trong
vòng 30 giây
Mối đe dọa của các vi khuẩn kháng thuốc trên
toàn cầu đã làm tăng nhu cầu cấp thiết đối với các
vật liệu mới có khả năng tiêu diệt và ngăn chặn sự
sinh sôi của vi khuẩn có hại Vật liệu kháng khuẩn
mới này có thể được sử dụng trong tiêu dùng và các
sản phẩm chăm sóc cá nhân để hỗ trợ những thói
quen vệ sinh cá nhân và ngăn chặn sự lây lan của các
bệnh truyền nhiễm
Cấu trúc giống chuỗi của các phân tử trong các
oligomer imidazolium hóa học mới được các nhà
nghiên cứu tổng hợp, di chuyển xuyên qua màng tế
bào của vi khuẩn E.coli và tiêu diệt vi khuẩn Trong
khi đó, các loại thuốc kháng sinh làm cho vi khuẩn
trở nên yếu ớt nhưng chúng vẫn giữ cho màng tế bào
và cấu trúc tế bào còn nguyên vẹn, cho phép các vi
khuẩn sản sinh tế bào kháng thuốc mới Vật liệu này
Các nhà nghiên cứu Đại học California (Hoa Kỳ) vừa phát hành một ứng dụng chạy trên Androi (MyShake), có chức năng phát hiện ra động đất và cảnh báo người dân
MyShake thu thập thông tin từ các máy đo gia tốc được tích hợp trong điện thoại, ghi lại tín hiệu rung, lắc và sẽ được chuyển tới phòng thí nghiệm địa chấn Bơcơlây ở Caliphonia để phân tích MyShake có thể đưa ra những cảnh báo về động đất sớm và chính xác hơn các phương pháp truyền thống Nhất là việc sử dụng bộ cảm biến trên điện thoại thông minh để tạo thành một hệ thống cảnh báo động đất với chi phí thấp, cung cấp một mạng lưới theo dõi dày đặc và là công
cụ tốt đối với những quốc gia hay gặp động đất./