Để tìm lối thoát cho cuộc khủng hoảng kinh tế 1929 – 1933, Nhật Bản đã lựa chọn phát xít hóa bộ máy chính quyền, thực hiện chính sách đối nội phản động, đàn áp phong trào cách mạng tron[r]
Trang 1Chương III CHÂU Á GIỮA HAI CUỘC CHIẾN TRANH THẾ GIỚI (1918 – 1939)
Tiết 30 Bài 19 NHẬT BẢN GIỮA HAI CUỘC CHIẾN TRANH THẾ GIỚI (1918 – 1939)
I MỤC TIÊU BÀI HỌC
Sau khi học xong HS có khả năng:
1 Kiến thức
- Trình bày được khái quát về tình hình kinh tế - xã hội Nhật Bản sau chiến tranh thế giới thứ nhất
- Trình bày được diễn biến cuộc khủng hoảng 1929 – 1933 ở Nhật Bản và sự ra đời của chủ nghĩa Phát xít
2 Tư tưởng
- Thấy rõ bản chất phản động, hiếu chiến, tàn bạo của chủ nghĩa phat xít Nhật
- Có tư tưởng đấu tranh chống chủ nghĩa phát xít, lên án những tội ác mà chủ nghĩa phát xít gây ra cho nhân loại
3 Kĩ năng
- Rèn kĩ năng sử dụng bản đồ, khai thác tư liệu lịch sử, nhận xét và đánh giá tranh ảnh, sự kiện lịch sử
- Rèn khả năng tư duy, so sánh những vấn đề lịch sử để hiểu rõ bản chất các sự kiện
Trang 2II TÀI LIỆU VÀ PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC
- Bản đồ thế giới
- Tranh ảnh về Nhật Bản trong thời kì 1918 – 1939
III TIẾN TRÌNH DẠY – HỌC
1 Ổn định lớp
2 Kiểm tra bài cũ:
+ Trình bày nội dung và ý nghĩa của chính sách mới do tổng thống Ru – dơ – ven khởi xướng
3 Gi ới thiệu bài mới
Sau chiến tranh thế giới lần thứ nhất, kinh tế Nhật Bản phát triển nhanh chóng ở những năm đầu, nhưng không ổn định Để tìm lối thoát cho cuộc khủng hoảng kinh
tế 1929 – 1933, Nhật Bản đã lựa chọn phát xít hóa bộ máy chính quyền, thực hiện chính sách đối nội phản động, đàn áp phong trào cách mạng trong nước và đẩy mạnh xâm lược thuộc địa để bành trướng thế lực Tất cả những vấn đề đó của Nhật Bản chúng ta sẽ được tìm hiểu trong bài học ngày hôm nay
4 Bài mới.
Hoạt động dạy Hoạt động học Kiến thức cơ bản
- GV dùng bản đồ thế giới
yêu cầu HS xác định vị trí
nước Nhật
- GV yêu cầu HS đọc
SGK mục 1 và đặt câu
hỏi: Nêu những nét khái
- Trả lời:
Sau chiến tranh thế giới Nhật Bản thu được nhiều lợi nhuận, sự phát triển kinh tế không ổn định
- Trả lời:
I Nhật Bản sau chiên tranh thế giới thứ nhất
1 Sự phát triển kinh tế Nhật Bản sau chiến tranh thế giới thứ nhất
- Nhật Bản thắng trận, thu
Trang 3quát sự phát triển kinh tế
Nhật Bản sau chiến tranh
thế giới thứ nhất
- Hỏi: So sánh sự phát
triển kinh tế của Mĩ và
Nhật sau chiến tranh thế
giới thứ nhất?
- Hỏi: Trình bày những
thành tựu và đặc điểm của
sự phát triển kinh tế Nhật
sau chiến tranh thế giới
thứ nhất
- GV gợi ý: Chiến tranh
thế giới lần thứ nhất kết
thúc (khoảng 18 tháng
đầu), kinh tế Nhật vẫn
tiếp tục đi lên, sau đó lại
bước vào khủng hoảng
(1920 – 1921)
- Hỏi: Hãy cho biết sự
phát triển của phong trào
đấu tranh của nhân dân
Nhật sau thế chiến thứ
nhất?
- GV giảng và phân tích:
Cuộc “Bạo động lúa gạo”
là phong trào đấu tranh
+ Kinh tế Mĩ phát triển nhanh chóng, kinh tế Nhật phát triển không ổn định chỉ phát triển một vài năm sau chiến tranh
- Trả lời:
+ Từ 1914 – 1919: công nghiệp tăng 5 lần, nông nghiệp hầu như không thay đổi, giá lúa gạo tăng, công nông nghiệp phát triển không cân đối
Nông nghiệp hầu như không thay đổi, tàn dư phong kiến cũ tồn tại nặng
nề trong nông thôn
Gía cả gạo và thực phẩm tăng, động đất 9 – 1923 làm đời sống nhân dân khó khăn
- Trả lời:
-Năm 1918, phong trào đánh chiếm các kho thóc gạo của quần chúng, cuộc bạo động lúa gạo lôi cuốn
10 triệu người tham gia
- Trả lời:
được nhiều lợi sau chiến tranh
- Kinh tế phát triển không
ổn định, chỉ phát triển máy năm đầu sau chiến tranh
+ Từ 1914 – 1919: công nghiệp tăng 5 lần, nông nghiệp hầu như không thay đổi, giá lúa gạo tăng, công nông nghiệp phát triển không cân đối
+ Đời sống nhân dân khó khăn
2 Phong trào đấu tranh của nhân dân Nhật sau chiến tranh thế giới thứ nhất
- Cuộc “bạo động lúa gạo” bùng nổ, 10 triệu người tham gia
- Phong trào công nhân sôi nổi
- Tháng 7/1922, Đảng cộng sản Nhật ra đời, lãnh đạo phong trào cách mạng
Trang 4của những người nông
dân bị phá sản, những
người nghèo túng nhất, họ
đã tụ tập nhau lại để đánh
phá những kho thóc, cướp
lấy lương thực Họ tập kết
đồn cảnh sát, phá nhà của
người giàu Bạo động nổ
ra ở nhiều nơi trong toàn
quốc, lôi kéo công nhân,
nông dân, tiểu tư sản
thành thị
- Hỏi: Phong trào đấu
tranh của công nhân Nhật
thời gian này ra sao?
- GV nhận xét, phân tích
bổ sung:
+ 1920 – 1921: tại một số
thành phố như: Cu – bê,
Na – gooia, Ô-xa-ca,
những khu công nhân mỏ
đã xảy ra xung đột giữa
công nhân và cảnh sát
- GV hướng dẫn HS xem
hình 70, sgk, giải thích sự
khốn khó của dân Nhật
sau vụ động đất tháng
Phong trào công nhân diễn ra sôi nổi, tháng 7 năm 1922, đảng cộng sản Nhật ra đời
- Trả lời:
+ 30 ngân hàng đóng cửa
+Mất lòng tin của dân đối với tư bản
+ Chấm dứt sự hồi phục kinh tế Nhật
-Trả lời:
+giáng đòn nặng nề vào nền kinh tế Nhật
- Từ 1929 – 1931: công nghiệp giảm 32,5%
- Ngoại thương giảm 80%
- 3 tr người thất nghiệp
- Phong trào đấu tranh của quần chúng lên mạnh
- Trả lời:
Chúng tăng cường quân
sự hóa đất nước, gây chiến tranh xâm lược bành trướng lãnh thổ
- Trả lời:
Chứng tỏ lò lửa chiến
3 Cuộc khủng hoảng tài chính ở Nhật Bản năm 1927
+ 30 ngân hàng đóng cửa +Mất lòng tin của dân đối với tư bản
+ Chấm dứt sự hồi phục kinh tế Nhật
II Nhật Bản trong những năm 1929 – 1933
1.Cuộc khủng hoảng 1929 – 1933 ở Nhật
- Từ 1929 – 1931: công nghiệp giảm 32,5%
- Ngoại thương giảm 80%
- 3 tr người thất nghiệp
- Phong trào đấu tranh của quần chúng lên mạnh
Trang 5- Hỏi: Trình bày cuộc
khủng hoảng 1929 – 1933
ở Nhật?
- Hỏi: Em có nhận xét gì
về tình hình kinh tế nước
Nhật những năm 1918 –
1929?
- Hỏi: Cuộc khủng hoảng
kinh tế 1929 – 1933 ở
Nhật diễn ra như thế nào?
- GV giảng : Để đưa nước
Nhật thoát khỏi khủng
hoảng, giới cầm quyền đã
thực hiện phat xít hóa bộ
máy chính quyền Năm
1927, thủ tướng Nhật
Ta-na-ca đã đệ trình lên Nhật
hoàng bản “tấu thỉnh” với
nội dung:
+ Vạch ra kế hoạch chiến
tranh toàn cầu
+ Nhật không thể tránh
xung đột với Liên xô và
Mĩ
+ Kế hoạch xâm lược
Trung Quốc, Ân Độ
tranh ở Châu Á – Thái bình dương đã hình thành
- Trả lời:
Chủ nghĩa phát xít thủ tiêu mọi quyền dân chủ trong xã hội, quân sự hóa chình quyền, thi hành chính sách xâm lược trắng trợn
2 Chủ nghĩa phát xít Nhật Bản ra đời
- Để khắc phục khủng hoảng, Nhật đã phát xít bộ máy chính quyền
- Xâm lược thuộc địa
- Những năm 30 của thế
kỉ XX chế độ Phát xít được thiết lập
3 Phong trào đấu tranh của nhân dân Nhật chống chủ nghĩa phát xít
- Dưới sự lãnh đạo của Đảng cộng sản, nhân dân Nhật đã đứng lên đấu tranh với nhiều hình thức, lôi cuốn đông đảo quần chúng tham gia
- Các cuộc đấu tranh đã làm chậm quá trình phát xít hóa ở Nhật
Trang 6- Hỏi: Việc Nhật Bản
đánh Trung Quốc
(9/1931) chứng tỏ điều
gì?
- GV giới thiệu và cho HS
nhận xét hình 71, sgk
- Hỏi: Em hiểu gì về chủ
nghĩa phát xít?
- Hỏi: Thái độ của nhân
dân Nhật với chủ nghĩa
Phát xít ra sao?
5 Bài tập
- Lập bảng so sánh chủ nghĩa Phát xít, Đức, Ý, Nhật, nhiệm vụ chủ yếu của loài người đối với chủ nghĩa phát xít là gì?