-Nhược điểm của sinh sản vô tính:Tạo ra thế hệ con cháu giống nhau về mặt di truyền.Khi điều kiện sống thay đổi có thể dẫn đến cá thể chết hàng loạt,quần thể bị tiêu diệt toàn bộ?. [r]
Trang 1Ngày soạn: 16/3/2012
Tuần: 32 Tiết: 47
B SINH SẢN VÔ TÍNH Ở ĐỘNG VẬT BÀI 44: SINH SẢN VÔ TÍNH Ở ĐỘNG VẬT
I Mục tiêu bài giảng:
1 Về kiến thức:
- Định nghĩa được sinh sản vô tính ở động vật, bản chất của sinh sản vô tính
- Phân biệt các hình thức sinh sản vô tính ở động vật
- Ưu và nhược điểm của sinh sản vô tính
- Biết được ứng dụng sinh sản vô tính của động vật trong y học , thẩm mỹ(nuôi cấy mô,nhân bản vô tính)
2 Về kỹ năng: Rèn luyện kỹ năng quan sát, thảo luận nhóm, diễn đạt.
3 Về thái độ: có thái độ đúng đắn trong vấn đề nhân bản vô tính đặc biệt đối với con người.
II Phương pháp và phương tiện dạy học:
1 Phương pháp:
+ Hỏi đáp
+ Khám phá
+ Giảng giải
2 Phương tiện:
- SGK sinh học 11
- Hình 44.1, 44.2, 44.3 SGK
III Nội dung và tiến trình lên lớp:
1 Chuẩn bị:
- Ổn định lớp (1 phút)
- Kiểm tra bài cũ (bỏ qua)
-Vào bài: (1 phút)
Sinh sản là 1 trong những đặc trưng của cơ thể sống Sinh sản là gì? ở Đv có những hình thức sinh sản nào
và sinh sản có ý nghĩa gì đối với cơ thể động vật, ta sẽ nghiên cứu phần B, và bài học hôm nay sẽ giải đáp
1 phần câu hỏi trên
2 Nội dung bài mới:
- Hoạt động 1: Tìm hiểu khái niệm về sinh sản vô tính.
- Hoạt động 2: Tìm hiểu các hình thức sinh sản vô tính ở động vật
- Hoạt động 3: Tìm hiểu nuôi cấy mô và nhân bản vô tính ở động vật
I)Khái niệm:
-Khái niệm: Sinh sản vô tính là
hình thức sinh sản mà một cá
thể sinh ra một hoặc nhiều cá
thể mới giống hệt mình, không
có sự kết hợp giữa tinh trùng và
tế bào trứng
-Cơ sở của sinh sản vô tính là sự
phân bào nguyên nhiễm,các tế
bào phân chia và phân hóa để tạo
tế bào mới
II)Các hình thức sinh sản vô
tính ở động vật:
-Ưu điểm của sinh sản vô tính:
+Cá thể sống đơn lẻ,độc
*Hoạt động 1:5 phút
-Cho ví dụ về một số động vật có hình thức sinh sản vô tính
-Yêu cầu Hs quan sát hinh44.1
và hình 44.2 thảo luận nhóm nhỏ(2 HS) để tìm khái niệm sinh sản vô tính
-Gọi đại diện nhóm trình bày kết quả thảo luậnvà gọi nhóm khác nhận xét
-Khẳng định lại Cơ sở của sinh sản vô tính là sự phân bào nguyên nhiễm, các tế bào phân chia và phân hóa để tạo tế bào mới
*Hoạt động 2:24 phút
- Phát phiếu học tập yêu cầu học
sinh thảo luận nhóm:
Hình thức sinh sản
Nội dung
Nhóm sinh
-Nấm men,trùng đế giày,thuỷ tức…
-Thảo luận nhóm
-Dựa vào SGK trình bày
-Thảo luận nhóm và ghi kết quả vào phiếu học tập -Đại diện nhóm trình bày
Trang 2lập vẫn có thể tạo ra con cháu vì
vậy có lợi trong trường hợp mật
độ quần thể thấp
+Tạo ra cá thể mới giống
nhau và giống với cá thể mẹ về
mặt di truyền
+Tạo ra các cá thể thích
nghi tốt với môi trường sống ổn
định,ít biển đổi
-Nhược điểm của sinh sản vô
tính:Tạo ra thế hệ con cháu
giống nhau về mặt di truyền.Khi
điều kiện sống thay đổi có thể
dẫn đến cá thể chết hàng
loạt,quần thể bị tiêu diệt toàn bộ
III)Nuôi cấy mô và nhân bản
vô tính ở động vật:
+ Nguyên tắc: Lợi dụng khả
năng sinh sản vô tính của tế bào
(do quá trình nguyên phân)
+ Phương pháp:
1 Nuôi mô sống: Mô động vật
nuôi cấy trong môi trường có đủ
chất dinh dưỡng, vô trùng, nhiệt
độ thích hợp mô tồn tại và
phát triển
vật
Phân đôi Nảy chồi Phân mảnh Trinh sản (trinh sản)
- Phân biệt sinh sản vô tính và tái sinh các bộ phận của cơ thể?
Lưu ý trinh sản chỉ là một giai đoạn trong vòng đời của động vật
- Tìm hiểu thông tin ở trang 73 SGK thảo luận nhóm nhỏ (1’)để tìm ra những ưu điểm và hạn chế của sinh sản vô tính
- Gọi đại diện nhóm trình bày kết quả thảo luận
- Khẳng định lại.Do các cá thể giống nhau về mặt di truyền nên khi điều kiện sống thay đổi=>tất
cả quần thể điều không thể thích nghi=>bị tiêu diệt.Đối với nhứng động vật gây bệnh thì sinh sản
vô tính làm tăng nhanh số lượng mầm bệnh=>phát sinh dịch bệnh
*Hoạt động 3:10 phút
- Sinh sản vô tính được ứng dụng vào các lĩnh vực nào?
- Nguyên tắc của nuôi cấy mô và nhân bản vô tính ở động vật là gì?
- Mục đích của việc nuôi mô sống là gì? Hiện nay đã thành công ở nuôi cấy mô nào?
-Nuôi cấy mô được tiến hành như thế nào? Tại sao chưa thể tạo được cá thể mới từ tế bào hoặc mô động vật có tổ chức cao?
- Sinh sản vô tính tạo ra cơ thể mới, còn tái sinh các bộ phận không tạo ra cơ thể mới không phải là hình thức sinh sản
-Thảo luận nhóm nhỏ -Ưu điểm của sinh sản vô tính:
+Cá thể sống đơn lẻ,độc lập vẫn có thể tạo ra con cháu vì vậy có lợi trong trường hợp mật độ quần thể thấp
+Tạo ra cá thể mới giống nhau và giống với cá thể mẹ
về mặt di truyền +Tạo ra các cá thể thích nghi tốt với môi trường sống ổn định,ít biển đổi
-Nhược điểm của sinh sản vô tính:
+Tạo ra thế hệ con cháu gióng nhau về mặt di truyền.Khi điều kiện sống thay đổi có thể dẫn đến cá thể chết hàng loạt,quần thể bị tiêu diệt toàn bộ
- Được ứng dụng để nuôi mô sống và nhân bản vô tính
- Lợi dụng khả năng sinh sản
vô tính của tế bào (do quá trình nguyên phân)
- Để thay thế những phần bị hỏng trên cơ thể.Nuôi cấy da người để thay thế những phần da đã bị hỏng -Tách mô từ cơ thể động vật
và nuôi cấy trong môi trường
có đầy đủ chất dinh dưỡng,nhiệt độ và trong điều kiện vô trùng để mô phát triển.Do tính biệt hóa cao ở động vật bậc cao nên chưa thể tạo được cá thể mới từ việc nuôi cấy mô
Trang 32 Cấy ghép mô: Ghép mô hoặc
cơ quan cho chính cơ thể (tự
ghép) hoặc ghép vào cơ thể
khác có sự tương đồng về mặt di
truyền (đồng ghép) hoặc ghép
vào cơ thê khác loài, không
tương đồng về mặt di truyền (dị
ghép)
3 Nhân bản vô tính: Chuyển
nhân của một tế bào xôma (2n)
vào một tế bào trứng đã lấy mất
nhân kích thích tế bào trứng
phát triển thành phôi, cơ thể mới
đem cấy trở lại vào dạ con
- Cấy ghép mô có những dạng nào?
-Nhân bản vô tính được tiến hành như thế nào?
-Nhân bản vô tính có ý nghĩa gì đối với đời sống?
-Thành tựu lớn nhất của nhân bản vô tính cuối thế kỉ 20 là gì?
-Ngoài ra các nhà khoa học còn nhân bản thành công các động vật khác như:chuột,lợn,bò,chó…
- Ghép mô hoặc cơ quan cho chính cơ thể (tự ghép) hoặc ghép vào cơ thể khác có sự tương đồng về mặt di truyền (đồng ghép) hoặc ghép vào
cơ thê khác loài, không tương đồng về mặt di truyền (dị ghép)
-Nhân bản vô tính gồm những bước sau:
+Chuyển nhân của tế bào xôma vào tế bào trứng đã lấy mất nhân
+Kích thích tế bào trứng phát triển thành phôi
+Phôi phát triển thành cơ thể mới
-Tạo ra cá thể mới có đặc điểm sinh học giống như tế bào gốc
-Áp dụng nhân bản vô tính
để thay thế các cơ quan bị bệnh,hư hỏng ở người -Nhân bản thành công cừu Đolly
3 Củng cố: 3 phút
GV:Việc nhân bản vô tính ở người hiện nay có được ủng hộ không?
-HS:…
-GV:Việc nhân bản vô tính ở người gặp nhiều phản đối của rất nhiều người vì lí do đạo đức và nhiều lí do xã hội khác
-GV:Tại sao môi trường sống thay đổi thì các cá thể của sinh sản vô tính bị chết hàng loạt? -HS:Vì chúng có kiểu gen giống nhau nên khi môi trường sống thay đổi thì chúng không có khả năng thích nghi và bị chết hàng loạt
4 Dặn dò: 1phút
- Xem lại bài
- Chuẩn bị bài 45: trả lời tất cả các câu hỏi SGK, câu hỏi lệnh
Rút kinh nghiệm:
Tổ trưởng ký duyệt Giáo viên soạn
Thái Thành Tài