Tài liệu Những ưu tiên và chiến lược cho giáo dục ppt

Sӵ mӣ rӝng các khoҧn cho vay cӫa Ngân hàng ThӃ giӟi ÿӕi vӟi ngành giáo dөc ÿѭӧc tiӃn hành song song vӟi nhiӅu công trình nghiên cӭu vӅ chính sách giáo dөc ӣ các nѭӟc ÿang phát triӇn: Giá

THӴC TIӈN

Nhӳng Ѭu tiên và ChiӃn lѭӧc

cho Giáo dөc

Nhӳng Ѭu tiên và ChiӃn lѭӧc

cho Giáo dөc

Nghiên cӭu cӫa Ngân hàng ThӃ giӟi

NGÂN HÀNG THӂ GIӞI

WASHINGTON, D.C

Ngân hàng Tái thiӃt và Phát triӇn Quӕc tӃ/NGÂN HÀNG THӂ GIӞI

Bҧn quyӅn thuӝc vӅ tác giҧ

Xuҩt bҧn tҥi Hӧp chӫng quӕc Hoa KǤ

In lҫn ÿҫu tiên tháng 8/1995

TuyӇn tұp các ҩn phҭm ӭng dөng Thӵc tiӉn công bӕ nhӳng nghiên cӭu vӅ

hoҥt ÿӝng cӫa Ngân hàng ThӃ giӟi ӣ nhӳng khu vӵc và ngành khác nhau Các ҩn

phҭm này ÿһc biӋt tұp trung ÿӅ cұp nhӳng tiӃn bӝ ÿã ÿҥt ÿѭӧc và nhӳng chính

sách cNJng nhѭ thӵc tiӉn có khҧ năng thành công nhҩt trong viӋc xoá ÿói giҧm

nghèo ӣ các nѭӟc ÿang phát triӇn

Báo cáo này là ҩn phҭm nghiên cӭu do nhân viên cӫa Ngân hàng ThӃ giӟi

thӵc hiӋn, nhӳng ÿánh giá ӣ ÿây không nhҩt thiӃt phҧn ánh quan ÿiӇm cӫa Hӝi

ÿӗng Quҧn trӏ Ngân hàng ThӃ giӟi hay các chính phӫ mà hӑ ÿҥi diӋn

Ҧnh bìa: Nӳ sinh ӣ Fatehpur Sikri (Ҩn Ĉӝ) cӫa ông Maurice Asseo

Thѭ viӋn Quӕc hӝi

Nhӳng ѭu tiên và các chiӃn lѭӧc giáo dөc: Nghiên cӭu cӫa ngân hàng ThӃ giӟi

(Ӭng dөng Thӵc tiӉn)

Bao gӗm cҧ các tài liӋu tham khҧo trong thѭ mөc ISBN 0-8213-3311-9

1 Giáo dөc - Các nѭӟc ÿang phát triӇn 2 Giáo dөc - Các nѭӟc ÿang phát triӇn -

Tài chính 3 Giáo dөc Phә thông Cѫ sӣ - Các nѭӟc ÿang phát triӇn 4 Giáo dөc

và Nhà nѭӟc - Các nѭӟc ÿang phát triӇn 5 Công bҵng hoá trong giáo dөc - Các

nѭӟc ÿang phát triӇn 6 Phát triӇn kinh tӃ - HiӋu quҧ cӫa Giáo dөc I Ngân hàng

Tái thiӃt và Phát triӇn Quӕc tӃ II Các ҩn phҭm: ӭng dөng Thӵc tiӉn

(Washington, D.C.)

LC 2605.P756 1995

CIP

Giáo dөc và tăng trѭӣng kinh tӃ.

Các mӕi liên hӋ vӟi thӏ trѭӡng lao ÿӝng

Xoá ÿói giҧm nghèo

Chұm trӉ trong cҧi cách giáo dөc

Phө lөc Sӵ nghèo nàn cӫa các dӳ liӋu vӅ giáo dөc

3 Tài trӧ công cӝng cho hiӋu quҧ và sӵ công bҵng

Lý do cҫn có nguӗn tài trӧ công cӝng

Sӵ phân bә không hӧp lý giӳa các cҩp giáo dөc

Phân bә không hӧp lý trong tӯng cҩp giáo dөc

Chi phí công cӝng chѭa công bҵng

TiӅm năng ÿӇ tăng hiӋu quҧ và sӵ bình ÿҷng

Tài trӧ cho giáo dөc.

4 Nâng cao chҩt lѭӧng

Xác ÿӏnh tiêu chuҭn

Hӛ trӧ cho các ÿҫu vào có hiӋu quҧ

Linh hoҥt trong cung cҩp các ÿҫu vào

PHҪN II: SÁU CҦI CÁCH THEN CHӔT

5 Ѭu tiên cao hѫn cho công tác giáo dөc

6 Vҩn ÿӅ kӃt quҧ

Sӱ dөng kӃt quҧ ÿӇ ÿiӅu hành và xác lұp các ѭu tiên công cӝng.Ĉӏnh ra các tiêu chuҭn và theo dõi viӋc thӵc hiӋn

7 Ĉҫu tѭ công cӝng tұp trung vào giáo dөc cѫ bҧn

Chính sách vӅ già cho giáo dөc công cӝng

CÁC ѬU TIÊN VÀ CHIӂN LѬӦC CHO GIÁO DӨC viiPHҪN III THӴC HIӊN CҦI CÁCH

11 Bӕi cҧnh chính trӏ và xã hӝi cӫa quá trình chuyӇn ÿәi

Phө lөc Các ѭu tiên cҧi cách giáo dөc ӣ Trung và Ĉông Âu

12 Ngân hàng ThӃ giӟi và giáo dөc

Quá trình phát triӇn kӇ tӯ năm 1980

Hӛ trӧ giáo dөc cӫa Ngân hàng trong tѭѫng lai

TÀI LIӊU THAM KHҦO

BҦNG

1 Nhӳng thӱ thách trong ngành giáo dөc và nhӳng cҧi tә

1.1 TӍ suҩt lӧi nhuұn cӫa ÿҫu tѭ vào giáo dөc theo vùng và cҩp giáo dөc

1.2 Các yӃu tӕ ÿҫu tѭ vào giáo dөc nӳ, Pa-kis-tan

2.1 Trҿ em ÿӝ tuәi 6-11 không ÿӃn trѭӡng, 1960-90 và dӵ báo năm 2000 và 2015

2.2 Các nѭӟc có tӍ lӋ tuyӇn sinh tiӇu hӑc chung dѭӟi 90%, 1990

3.1 Chi phí cho giáo dөc ӣ tҩt cҧ các cҩp theo nguӗn tài trӧ, các nѭӟc chӑnlӑc, 1991

3.2 Chi phí công cӝng thѭӡng xuyên cho giáo dөc theo cҩp, 1990

3.3 Chi phí công cӝng cho mӛi hӑc sinh: giáo dөc ÿҥi hӑc nhѭ là bӝi sӕ cӫagiáo dөc tiӇu hӑc, 1980-1990

3.4 Hӑc sinh ÿҥi hӑc theo thu nhұp cӫa gia ÿình

3.5 Phân bӕ lӧi nhuұn giáo dөc ӣ Ĉông Á 1985

3.6 Chi phí cӫa Chính phӫ và các hӝ gia ÿình cho giáo dөc ӣ Ke-nia theo bұcgiáo dөc, 1992-1993

5.1 TӍ suҩt lӧi nhuұn ӣ các ngành kinh tӃ khác nhau

6.1 Giáo dөc bҳt buӝc, tӍ lӋ tuyӇn sinh và hҥn tuәi tuyӇn sinh tӕi thiӇu, các nѭӟc chӑn lӑc, 1990s

7.1 TӍ trӑng hӑc phí giáo dөc ÿҥi hӑc công trong ÿѫn vӏ chi phí hoҥt ÿӝng, các nѭӟc chӑn lӑc

7.2 TӍ trӑng chi phí cho phúc lӧi cӫa sinh viên trong ngân sách giáo dөc trung hӑc và ÿҥi hӑc, tiӇu Sahara Châu Phi và Châu Á khoҧng năm 1985

7.3 Khoҧn tiӃt kiӋm trong GNP nhӡ giҧm tӍ lӋ ÿҿ ӣ Ĉông Á ÿѭӧc chi cho giáo dөc.

9.1 Chi phí trung bình tѭѫng ÿӕi hiӋu quҧ cӫa trѭӡng công và trѭӡng tѭ ÿҫunhӳng năm 1980

10.1 Cҩp quyӃt ÿӏnh trong hӋ thӕng giáo dөc cҩp mӝt ӣ mӝt sӕ nѭӟc ÿang phát triӇn

10.2 TӍ lӋ quyӃt ÿӏnh ӣ trѭӡng trong tәng sӕ quyӃt ÿӏnh cӫa các trѭӡng công ӣcác nѭӟc OECD, tính theo cҩp hӑc, 1991

12.1 Tài trӧ nѭӟc ngoài cho giáo dөc 1975-1990

HÌNH

1.1 TӍ lӋ sinh tәng theo trình ÿӝ hӑc vҩn cӫa mҽ và theo vùng

1.2 Xác suҩt chӃt cӫa trҿ em dѭӟi hai tuәi theo trình ÿӝ hӑc vҩn cӫa mҽ

2.1 TӍ lӋ tuyӇn sinh theo vùng và cҩp giáo dөc, 1980 và 1990

2.2 Sӕ năm ÿi hӑc mӟi theo vùng, 1980 và 1990

2.6 Các khoҧng cách vӅ giӟi trong các năm hӑc theo vùng, 1980 và 1990

2.7 Sӵ phân bӕ khҧ năng ÿӑc ӣ tuәi 14 trong các nѭӟc ÿѭӧc lӵa chӑn, 1990-

1991

2.8 Sӵ khác biӋt trong kӃt quҧ môn hӑc giӳa các trѭӡng nông thôn và thành

thӏ cho lӭa tuәi 14 ӣ các nѭӟc ÿã lӵa chӑn, 1990-1991

3.1 Thay ÿәi trong phân bә chi phí công cӝng thѭӡng xuyên cho giáo dөc theo

khu vӵc và cҩp, 1980- 1990

3.2 TӍ lӋ hӑc sinh-giáo viên cҩp tiӇu hӑc và trung hӑc, 1980- 1990

3.3 Phân bә trӧ cҩp cho giáo dөc ӣ Cô-lôm-bi-a, In-ÿô-nê-xi-a và Kê-ni-a,

theo các năm lӵa chӑn

3.4 TӍ trӑng phҫn trăm chi phí giáo dөc công cӝng trong GNP và tәng chi phí

cӫa Chính quyӅn Trung ѭѫng, 1980- 1990

3.5 Quan hӋ giӳa chi phí công cӝng cho giáo dөc và TӍ lӋ tuyӇn sinh cho

nhӳng ngѭӡi ӣ ÿӝ tuәi 6-23, các nѭӟc ÿѭӧc lӵa chӑn, 1990

3.6 Mӭc tăng tuyӇn sinh ÿҥi hӑc và chi phí công cӝng cho giáo dөc ÿҥi hӑc

phân nhóm theo thu nhұp, 1980-1988

CÁC ѬU TIÊN VÀ CHIӂN LѬӦC CHO GIÁO DӨC ix

3.7 Mӕi liên hӋ giӳa các tӍ lӋ sinh viên tuyӇn mӟi trong giáo dөc ÿҥi hӑc và

mӭc tăng cӫa tài trӧ tѭ nhân, các nѭӟc Châu Á ÿѭӧc lӵa chӑn, khoҧngnăm 1985

4.1 Các yӃu tӕ quyӃt ÿӏnh viӋc hӑc tұp có hiӋu quҧ cҩp tiӇu hӑc

12.1 Cho vay giáo dөc cӫa NHTG, năm tài chính 1980-1994

12.2 Cho vay giáo dөc cӫa NHTG theo tiӇu ngành, năm tài chính 1964-1994 12.3 Cho vay giáo dөc cӫa NHTG theo vùng, năm tài chính 1964-1994

12.4 Cho vay giáo dөc cӫa NHTG theo loҥi hình chi phí, năm tài chính

1964-1994

KHUNG

1.1 TӍ suҩt lӧi nhuұn tӯ giáo dөc

1.2 Giáo dөc và tăng trѭӣng kinh tӃ ӣ Ĉông Á

2.1 BӋnh SIDA và Giáo dөc

2.2 Giáo dөc ӣ Ĉông và Trung Âu trong thӡi kǤ quá ÿӝ vӅ chính trӏ và kinh tӃ.4.1 Sӵ thiên vӏ vӅ giӟi trong sách giáo khoa

4.2 Con ÿѭӡng ÿҫy hӭa hҽn: Sӵ lãnh ÿҥo cӫa nhà trѭӡng

8.1 Giҧm chi phí cӫa các gia ÿình trong viӋc giáo dөc

9.1 Các uӹ ban phát triӇn trѭӡng hӑc ӣ Sri Lanka

10.1 Thu hút các tә chӭc phi chính phӫ vào công tác giáo dөc: các BRAC 11.1 Tѭѫng Quan giӳa phҥm vi phә cұp và chҩt lѭӧng: Bài hӑc kinh nghiӋm

cӫa Kênia và Thái Lan

11.2 ViӋc hӧp tác hùn vӕn ӣ Mauritius

12.1 Cҧi cách giáo dөc phә cұp ӣ các bang nghèo miӅn Nam Mêhicô

Giáo dөc tҥo ra kiӃn thӭc, kӻ năng, giá trӏ và hình thành thái ÿӝ Giáo dөc

là sӵ cҫn thiӃt cѫ bҧn ÿӕi vӟi kӹ cѭѫng xã hӝi, ÿӕi vӟi ngѭӡi công dân và ÿӇ ÿҥtÿѭӧc sӵ tăng trѭӣng kinh tӃ bӅn vӳng và giҧm ÿói nghèo Giáo dөc cNJng có nghƭa là văn hoá; nó là công cө chӫ yӃu ÿӇ truyӅn bá nhӳng thành tӵu cӫa nӅnvăn minh cӫa nhân loҥi Nhӳng mөc tiêu phong phú này làm cho giáo dөc trӣthành mӝt lƭnh vӵc then chӕt cӫa chính sách công cӝng ӣ tҩt cҧ mӑi nѭӟc Tҫmquan trӑng cӫa giáo dөc ÿѭӧc công nhұn trong mӝt sӕ công ѭӟc Quӕc tӃ và trong nhiӅu hiӃn pháp quӕc gia Năm 1 990, giáo dөc là ÿӅ tài cӫa mӝt hӝi nghӏQuӕc tӃ quan trӑng: Hӝi nghӏ Giáo dөc ThӃ giӟi cho tҩt cҧ.mӑi ngѭӡi, ÿѭӧc tәchӭc tҥi Jomtien, Thái Lan, dѭӟi sӵ ÿӗng bҧo trӧ cӫa UNDP, UNESCO, UNICEF và Ngân hàng ThӃ giӟi

Mөc tiêu dân sӵ cӫa giáo dөc - chia sҿ các giá trӏ trong toàn xã hӝi ngày càng nәi bұt dѭӟi ánh sáng cӫa phong trào giҧi phóng chính trӏ trong thұp kӹqua Xu thӃ này, rõ nét nhҩt ӣ Ĉông Âu và Trung Á cNJng bao gӗm cҧ viӋc cӫng

cӕ chӃ ÿӝ dân chӫ dân sӵ ӣ châu Mӻ La Tinh, viӋc áp dөng chӃ ÿӝ ÿa dҥng ӣchâu Phi và viӋc chuyӇn giao quyӅn lӵc chính trӏ ӣ cҩp chính quyӅn tiӇu bang ӣnhiӅu vùng trên thӃ giӟi

Công tác nghiên cӭu và kinh nghiӋm cNJng mang lҥi sӵ hiӇu biӃt sâu sҳchѫn vӅ viӋc giáo dөc ÿã ÿóng góp vào tăng trѭӣng kinh tӃ, giҧm ÿói nghèo và công tác quҧn lý tӕt cҫn thiӃt cho viӋc thӵc hiӋn các chính sách kinh tӃ - xã hӝinhѭ thӃ nào Phù hӧp vӟi tình hình và quan niӋm ÿang biӃn ÿәi này, viӋc tài trӧcӫa Ngân hàng ThӃ giӟi cho giáo dөc ÿã tăng nhanh chóng trong 15 năm qua và giӡ ÿây Ngân hàng ThӃ giӟi là nguӗn tài trӧ nѭӟc ngoài lӟn nhҩt cho giáo dөc ӣcác nѭӟc có thu nhұp thҩp và thu nhұp trung bình Các dӵ án hӛ trӧ giáo dөc tiӇuhӑc và giáo dөc cҩp hai - giáo dөc cѫ sӣ - ngày càng nәi bұt trong chѭѫng trình cho vay cӫa Ngân hàng cho ngành giáo dөc Sӵ tұp trung này phù hӧp vӟinhӳng khuyӃn nghӏ cӫa Hӝi nghӏ ThӃ giӟi vì giáo dөc cho tҩt cҧ mӑi ngѭӡi

Sӵ mӣ rӝng các khoҧn cho vay cӫa Ngân hàng ThӃ giӟi ÿӕi vӟi ngành giáo dөc ÿѭӧc tiӃn hành song song vӟi nhiӅu công trình nghiên cӭu vӅ chính sách giáo dөc ӣ các nѭӟc ÿang phát triӇn: Giáo dөc ӣ vùng TiӇu Xa-ha-ra Châu Phi (1988), Giáo dөc tiӇu hӑc (1990), Giáo dөc và ÿào tҥo trung cҩp kӻ thuұt(1991) và Giáo dөc ÿҥi hӑc (1994) Ngoài ra, các Báo cáo phát triӇn mӟi ÿây cӫaNgân hàng ThӃ giӟi, nhѭ - Tình trҥng nghèo ÿói (1990), Nhӳng thách thӭc cӫaphát triӇn (1991), Ĉҫu tѭ vào sӭc khoҿ (1993) và Công nhân trong mӝt thӃ giӟi

CÁC ѬU TIÊN VÀ CHIӂN LѬӦC CHO GIÁO DӨC xi

ÿang hoà nhұp (1995) - ÿã nhҩn mҥnh tҫm quan trӑng cӫa giáo dөc ÿӕi vӟi phát triӇn

Cuӕn sách Lý thuyӃt phát triӇn trong thӵc tiӉn này - tài liӋu tәng quan hoàn thiӋn ÿҫu tiên cӫa Ngân hàng ThӃ giӟi kӇ tӯ khi phát hành tài liӋu chính sách vӅ ngành giáo dөc năm 1980 - tәng hӧp các kӃt quҧ cӫa các tài liӋu ÿã ÿѭӧcphát hành trong nhӳng năm tӯ ÿó ÿӃn nay, cӝng thêm mӝt tәng quan vӅ giáo dөctrung hӑc trong ÿó (phҧn ánh) các kӃt quҧ cӫa công viӋc vүn ÿang ÿѭӧc tiӃnhành tҥi Vө Phát triӇn nhân lӵc cӫa Ngân hàng ThӃ giӟi và phát triӇn các kӃt quҧnày vào các lƭnh vӵc tài chính và quҧn lý cӫa ngành giáo dөc Cuӕn sách này cNJng sӱ dөng nhiӅu các tài liӋu cӫa Báo cáo vӅ giáo dөc thӃ giӟi cӫa UNESCO (1993) Bҧn báo cáo này phác thҧo ra các phѭѫng án chính sách mà các nѭӟc có thu nhұp thҩp và thu nhұp trung bình có thӇ áp dөng ÿӇ ÿáp ӭng nhӳng thách thӭc khi bѭӟc vào thӃ kӹ 21

Báo cáo này ÿѭӧc thiӃt kӃ ÿӇ giúp ÿӥ cho các nhà hoҥch ÿӏnh chính sách ӣcác nѭӟc này, nhҩt là nhӳng ngѭӡi quan tâm ÿӃn toàn thӇ hӋ thӕng giáo dөc và ÿӃn viӋc phân bә các nguӗn lӵc công cӝng cho giáo dөc Báo cáo này cNJngnhҵm giúp cho nhӳng cán bӝ cӫa Ngân hàng ThӃ giӟi làm viӋc vӟi các nѭӟcthành viên ÿӇ hӛ trӧ cho các chính cách và dӵ án giáo dөc Bҧn báo cáo thҧoluұn các phѭѫng án chính sách giáo dөc, chӭ không thҧo luұn các chi tiӃt cӫa dӵ

án giáo dөc Báo cáo này tұp trung vào hӋ thӕng giáo dөc chính thӭc và vai trò cӫa Chính phӫ thông qua các chính sách ÿúng ÿҳn vӅ tài chính và quҧn lý ÿӇkhuyӃn khích sӵ phát triӇn cӫa khu vӵc tѭ nhân và nâng cao chҩt lѭӧng cӫa các trѭӡng công Báo cáo này sӁ không bao quát thұt chi tiӃt các khía cҥnh, cNJngkhông thҧo luұn sâu vӅ công tác ÿào tҥo (phҫn này ÿã ÿѭӧc thҧo luұn trong tài liӋu năm 1991) hay giáo dөc cho ngѭӡi lӟn, mӝt lƭnh vӵc ÿѭӧc ÿӅ cұp trong chѭѫng trình công tác hiӋn ÿang triӇn khai tҥi Vө phát triӇn nguӗn nhân lӵc.NhiӋm vӵc cӫa báo cáo này là xem xét tәng thӇ toàn ngành giáo dөc chính thӕng Báo cáo tұp trung vào viӋc phân tích, ÿánh giá sӵ ÿóng góp cӫa ngành giáo dөc chính thӕng vào tăng trѭӣng kinh tӃ và giҧm nghèo ÿói Nó cNJng nhҩnmҥnh các phѭѫng pháp tiӃp cұn và cách xác ÿӏnh nhӳng ѭu tiên và các chiӃnlѭӧc, vӟi nhұn thӭc rҵng các chính sách khi ÿѭӧc ÿiӅu chӍnh cho phù hӧp vӟitӯng giai ÿoҥn phát triӇn giáo dөc và kinh tӃ ӣ nѭӟc và trong bӕi cҧnh lӏch sӱchính trӏ cӫa nѭӟc ÿó Nhìn chung, báo cáo này sӁ bám sát các mөc tiêu cӫaNgân hàng ThӃ giӟi xuyên suӕt công tác cӫa Ngân hàng trong lƭnh vӵc giáo dөccNJng nhѭ trong tӯng ngành: ÿó là giúp cho các nѭӟc vay vӕn giҧm nghèo ÿói và cҧi thiӋn mӭc sӕng bҵng viӋc duy trì táng trѭӣng và ÿҫu tѭ vào con ngѭӡi

Armeane M.Choski

Phó Chͯ t͓ch Phát tri͋n ngu͛n v͙n con ng˱ͥi và th͹c thi chính sách

Ngân hàng Th͇ giͣi

Bҧn báo cáo này ÿã ÿѭӧc xây dӵng bӣi ÿoàn công tác do Nicholas Burnett làm trѭӣng ÿoàn và gӗm Tom Eisemon, Kari Marble và Harry Anthony Patrinos, dѭӟi sӵ chӍ ÿҥo cӫa K.Y Amoako và sӵ giám sát trӵc tiӃp cӫa Peter R.Moock thuӝc Vө Giáo dөc và Chính sách xã hӝi Nhӳng ngѭӡi khác có ÿónggóp nhiӅu cho báo cáo là Arun Joshi, Marlaine Lockheed và Kim Bing Wu; tѭliӋu cNJng do Barbara Bruns, Charbani Chakraborty, Helen Craig, Joy Del Rosso, Reed Garfield, Indermit Gill, Masooma Habib, Jane Hannaway, Ward Heneveld, Donald Holsinger, Theresa Moran, Christina Rawley, Omporn Regel, Rajendra Swamy và Stella Tamayo cung cҩp Các bҧn nháp ban ÿҫu ÿã nhұn ÿѭӧc nhӳnglӡi bình luұn bә ích cӫa Arvil Van Adams, Jean Claude Eicher, Vincent Grgreaney, Lauriztz Holm-Nielsen, Bruno Laporte, Jon Lauglo, Michael Mertaugh, John Middleton, Alain Mingat, Paud Murphy, Orivel, Jamil Salmi, Nate Scovronick, Lyn Squire, Jee-Peng Tan, Francoiszafiris Tzannatos, Michael Walton, Maureen Woodhall và Adrian Ziderman Các thành viên cӫa Hӝi ÿӗng

tѭ vҩn tӯ khҳp các phòng ban cӫa Ngân hàng, nhӳng ngѭӡi ÿã dành cho chúng tôi sӵ giúp ÿӥ quí báu là Mark Baird, Carl Dahlman, Birger Fredriksen, Wadi Haddad, Ralph Harbison, Roslyn Hees, Stephen Heyneman, Emmanuel Jimenez, Homi Kharas, Jack Maas, Himelda Marinez, Philip Musgrove, George Psacharopoulos, Julian Schweitzer, Richard Skolnik, James Socknat và Donald Wink Báo cáo này ÿã ÿѭӧc duyӋt lҥi tháng 9 năm 1994 bӣi mӝt hӝi ÿӗng bên ngoài Ngân hàng gӗm các bӝ trѭӣng, quan chӭc cao cҩp và các hӑc giҧ tӯ các nѭӟc Armenia, Colombia, Pháp, Guinea, Ҩn Ĉӝ, Nhұt Bҧn, Jordan, Mê-hi-cô, Nigeria, Pakistan, Phi-lip-pin, Liên bang Nga, Cӝng hoà Slô-vҳc, Thái Lan, Uganda và Vѭѫng quӕc Anh Chúng tôi cNJng ÿã có nhӳng cuӝc thҧo luұn vӟicán bӝ cӫa các Tә chӭc Hӧp tác và phát triӇn kinh tӃ (OECD), UNESCO, UNICEF, CIDA Ca-na-ÿa, SIDA Thuӷ ĈiӇn và Cѫ quan Phát triӇn Quӕc tӃ cӫaHoa KǤ, vӟi Uӹ ban cӫa UNESCO vӅ giáo dөc cho thӃ kӹ 21 do ông Jacques Delors làm Chӫ tӏch, vӟi ÿҥi diӋn cӫa các cѫ quan tài trӧ tҥi cuӝc hӑp dѭӟi sӵ bәtrӧ cӫa Nhóm công tác Quӕc tӃ vӅ giáo dөc, vӟi các Bӝ trѭӣng giáo dөc cӫa các nѭӟc thuӝc khӕi Thӏnh vѭӧng chung, vӟi các hӑc giҧ và quan chӭc ngѭӡi Anh tҥi cuӝc hӑp do Hӝi ÿӗng Anh tә chӭc; và vӟi Tә chӭc giáo dөc quӕc tӃ Các ÿӗng sӵ Jo Bischoff, Gian Conachy, Richard Chum, Kari Labrie, và Margot Verbeeck ÿã giúp vào viӋc soҥn thҧo báo cáo này

Các ÿӏnh nghƭa và ghi chú

Phөc vө cho các mөc ÿích hoҥt ÿӝng cӫa mình, Ngân hàng ThӃ giӟi ÿãchia các nѭӟc có thu nhұp thҩp và thu nhұp trung bình (theo ÿӏnh nghƭa cӫa Vөkinh tӃ Quӕc tӃ cӫa Ngân hàng ThӃ giӟi) thành sáu nhóm: TiӇu Sa-ha-ra Châu Phi, Ĉông Á và Thái Bình Dѭѫng, Châu Âu và Trung Á, Trung Ĉông và BҳcPhi và Nam Á Các phân tích cӫa báo cáo này ÿӇ cұp tӟi các vùng này và vì mөcÿích so sánh, có ÿӅ cұp ÿӃn hai vùng nӳa là tҩt cҧ các nѭӟc thu nhұp thҩp và thu nhұp trung bình, các nѭӟc thành viên cӫa tә chӭc OECD

Vì sӕ liӋu có ÿѭӧc không ÿӗng ÿӅu, mӝt vài sӕ liӋu trung bình cho vùng châu Âu và Trung Á không gӗm các nѭӟc thuӝc Liên Xô cNJ

Trӯ trѭӡng hӧp có ÿӏnh nghƭa khác, lѭӧng ÿô la là ÿӗng ÿô la hiӋn hành Mӝt tӍ là mӝt ngàn triӋu

Giáo dөc có ý nghƭa hӃt sӭc quan trӑng ÿӕi vӟi phát triӇn kinh tӃ và giҧmÿói nghèo Quá trình thay ÿәi công nghӋ và các cҧi cách kinh tӃ ÿã tҥo ra nhӳngbѭӟc chuyӇn biӃn to lӟn trong cѫ cҩu kinh tӃ, các ngành công nghiӋp và các thӏtrѭӡng sӭc lao ÿӝng trên toàn thӃ giӟi Sӵ phát triӇn kiӃn thӭc nhanh chóng và tiӃn trình thay ÿәi công nghӋ tҥo ÿiӅu kiӋn cho phát triӇn kinh tӃ mҥnh mӁ và kèm theo ÿó là sӵ thay ÿәi nghӅ nghiӋp thѭӡng xuyên hѫn trong cuӝc ÿӡi mӛi cá nhân Nhӳng phát triӇn này làm nҧy sinh hai ѭu tiên lӟn cho giáo dөc: phҧi ÿápӭng nhu cҫu ngày càng tăng cӫa các nӅn kinh tӃ là cung cҩp ÿӝi ngNJ công nhân

có khҧ năng tiӃp thu các kӻ năng mӟi và phҧi hӛ trӧ cho quá trình phát triӇn kiӃnthӭc không ngӯng Bài viӃt này tәng hӧp các hoҥt ÿӝng cӫa Ngân hàng ThӃ giӟitrong lƭnh vӵc giáo dөc kӇ tӯ khi xuҩt bҧn tài liӋu vӅ chính sách giáo dөc gҫnÿây nhҩt, năm 1980 và xem xét các lӵa chӑn cho nhӳng nѭӟc vay tiӅn cӫa Ngân hàng ThӃ giӟi

ChiӃn lѭӧc giҧm ÿói nghèo cӫa Ngân hàng ThӃ giӟi tұp trung vào thúc ÿҭy sӱ dөng có hiӋu quҧ nhân lӵc - tài sҧn chính cӫa tҫng lӟp nghèo Ĉҫu tѭ vào giáo dөc tҥo ra sӵ tích luӻ vӕn con ngѭӡi là yӃu tӕ hӃt sӭc quan trӑng ÿӇ tăngthu nhұp và phát triӇn kinh tӃ Giáo dөc - ÿһc biӋt là giáo dөc cѫ bҧn (tiӇu hӑc và bұc ÿҫu trung hӑc) - giúp giҧm ÿói nghèo nhӡ tăng năng suҩt lao ÿӝng cӫa tҫnglӟp nghèo, giҧm sinh ÿҿ và tăng cѭӡng sӭc khoҿ, trang bӏ cho dân chúng nhӳng

kӻ năng hӑ cҫn ÿӇ có thӇ tham gia hӃt sӭc mình vào nӅn kinh tӃ và xã hӝi Khái quát hѫn, giáo dөc giúp cӫng cӕ các thӇ chӃ dân sӵ, xây dӵng tiӅm năng quӕcgia và nӅn quҧn lý ѭu viӋt là nhӳng yӃu tӕ căn bҧn ÿӇ thӵc hiӋn các chính sách kinh tӃ và xã hӝi quan trӑng

Giáo dөc cѫ bҧn bao gӗm giáo dөc nhӳng kӻ năng chung nhѭ ngôn ngӳ,khoa hӑc tӵ nhiên và toán, thông tin liên lҥc ÿӇ tҥo cѫ sӣ cho giáo dөc và ÿào tҥocao hѫn Giáo dөc cѫ bҧn cNJng bao gӗm cҧ giáo dөc thái ÿӝ ÿúng mӭc ӣ nѫi làm viӋc Ӣ trình ÿӝ cao, các kӻ năng hӑc thuұt và chuyên môn (lý thuyӃt và thӵchành) là không thӇ tách rӡi, ÿào tҥo tҥi nѫi làm viӋc và tiӃp tөc giáo dөc theo công viӋc giúp nâng cao nhӳng kӻ năng ÿó

Các tiӃn bӝ và thách thӭc

NӅn kinh tӃ cӫa các nѭӟc có thu nhұp trung bình và thҩp ÿang phát triӇnvӟi tӕc ÿӝ lӏch sӱ Sӵ tiӃn bӝ trong giáo dөc - thӇ hiӋn ӣ viӋc tăng sӕ hӑc sinh và

NHӲNG ѬU TIÊN VÀ CHIӂN LѬӦC CHO GIÁO DӨC 2thӡi gian hӑc - góp phҫn quan trӑng vào sӵ tăng trѭӣng này và nhӡ ÿó giúp giҧmÿói nghèo ӣ các nѭӟc ÿang phát triӇn Năm 1990, mӝt trҿ em 6 tuәi bình thѭӡng

ӣ mӝt nѭӟc ÿang phát triӇn theo dӵ kiӃn sӁ hӑc phә thông trung bình 8,5 năm, tăng hѫn so vӟi 7,6 năm vào năm 1980 Ӣ các nѭӟc Ĉông Âu và Trung Á, theo luұt lӋ, giáo dөc phә thông kéo dài tӯ 9 ÿӃn 10 năm, ӣ Ĉông Á, Mӻ La-tinh và vùng vӏnh Ca-ri-bê, giáo dөc tiӇu hӑc hҫu nhѭ là phә cұp Các nѭӟc Trung Ĉông

và Nam Phi ÿang có nhӳng tiӃn bӝ ÿáng kӇ, các nѭӟc ӣ khu vӵc Nam Á cNJngvұy, tuy nhiên hӑ còn cҧ quãng ÿѭӡng dài cҫn phҧi ÿi Các nѭӟc Châu Phi ӣ khu vӵc Sa-ha-ra ÿang tөt hұu, mӝt sӕ nѭӟc nhҩt ÿӏnh có nhӳng thành tӵu nhѭngnhìn chung, tӍ lӋ hӑc sinh tiӇu hӑc trong thӵc tӃ ÿang giҧm

Mһc dù trên toàn thӃ giӟi ÿҥt ÿѭӧc nhӳng thành tӵu to lӟn nhѭ vұy, vүncòn tӗn tҥi nhӳng vҩn ÿӅ cѫ bҧn: cҫn tăng mӭc tiӃp cұn vӟi giáo dөc ӣ mӝt sӕnѭӟc, tăng cѭӡng công bҵng, nâng cao chҩt lѭӧng và ÿҭy nhanh cҧi cách giáo dөc ӣ nhӳng nѫi cҫn thiӃt

Ti͇p c̵n

NӃu mӭc tăng dân sӕ cao hiӋn nay tiӃp tөc duy trì ӣ các nѭӟc Châu Phi, Nam Á, Trung Ĉông và Bҳc Phi, sӕ lѭӧng trҿ em ÿӝ tuәi tӯ 6 ÿӃn 11 không ÿѭӧc ÿi hӑc sӁ tăng thành 162 triӋu vào năm 2015 so vӟi con sӕ 129 triӋu năm 1

990 Vҩn ÿӅ còn tӗi tӋ hѫn vì chӍ có hai phҫn ba sӕ hӑc sinh tiӇu hӑc thi ÿѭӧc hӃtcҩp KӃt quҧ là vҩn ÿӅ nҥn ngѭӡi lӟn mù chӳ vӕn ÿã ҧnh hѭӣng ÿӃn hѫn 900 triӋu ngѭӡi, phҫn lӟn trong sӕ ÿó là phө nӳ, dѭӡng nhѭ vүn tiӃp tөc tӗn tҥi

Ӣ hҫu hӃt các nѭӟc, sӕ trҿ em muӕn hӑc trung hӑc nhiӅu hѫn sӕ trҿ em có thӇ ÿѭӧc tuyӇn và CҪU trong giáo dөc ÿҥi hӑc nhìn chung tăng nhanh hѫnCUNG Mӭc chênh lӋch sӕ lѭӧng tuyӇn sinh ӣ các nѭӟc có nӅn kinh tӃ quá ÿӝ ӣChâu Âu và Trung Á vӟi các nѭӟc thành viên cӫa Tә chӭc Hӧp tác Kinh tӃ và Phát triӇn (OECD) cNJng ÿang tăng lên do tӍ lӋ tuyӇn sinh giҧm ӣ các nѭӟc thӭnhҩt và tăng ӣ các nѭӟc thành viên OECD

Công b̹ng

Vҩn ÿӅ công bҵng chӫ yӃu ҧnh hѭӣng ÿӃn mӝt sӕ nhóm bӏ bҩt lӧi trong xã hӝi, trong ÿó có nhӳng ngѭӡi nghèo, các nhóm dân tӝc ít ngѭӡi và nói tiӃngthiӇu sӕ, nhӳng ngѭӡi du cѭ, nhӳng ngѭӡi tӏ nҥn, nhӳng trҿ em phҧi lao ÿӝng và sӕng lang thang ngoài ÿѭӡng phӕ Sӵ tiӃp cұn khác nhau vӟi hӋ thӕng giáo dөccӫa các trҿ em trai và trҿ em gái ӣ mӝt sӕ nѫi trên thӃ giӟi cNJng rҩt quan trӑng vì ÿiӅu ÿó làm tăng thêm nhӳng khác biӋt giӟi tính sau này trong cuӝc sӕng Sӵkhác biӋt giӟi tính trong nhӳng năm hӑc phә thông ӣ hҫu hӃt các nѭӟc Châu Âu, Trung Á và Mӻ La-tinh hiӋn nay rҩt nhӓ Sӵ khác biӋt này lӟn hѫn ӣ các khu vӵc Trung Ĉông, Nam Phi và Nam Á là nhӳng nѫi chѭa ÿѭӧc xoá bӓ

Ch̭t l˱ͫng

Chҩt lѭӧng giáo dөc tҩt cҧ các cҩp ӣ nhӳng nѭӟc có thu nhұp trung bình

và thҩp khá nghèo nàn Mӭc ÿҥt ÿѭӧc cӫa hӑc sinh ӣ các nѭӟc ÿang phát triӇnthҩp hѫn cӫa hӑc sinh các nѭӟc phát triӇn và trình ÿӝ làm viӋc cӫa hӑ còn biӃnÿӝng nhiӅu hѫn xung quanh mӭc trung bình

Ĉ̱y nhanh c̫i cách giáo dͭc

Sӵ chұm trӉ trong cҧi cách các hӋ thӕng giáo dөc tѭѫng ӭng vӟi các cѫcҩu kinh tӃ thѭӡng thӇ hiӋn rõ ӣ các nѭӟc Ĉông và Trung Âu ÿang trong giai ÿoҥn quá ÿӝ Cҧi cách chұm chӃ sӁ cҧn trӣ tăng trѭӣng, ngѭӧc lҥi, cҧi cách ÿúnglúc sӁ ÿѭӧc bù ÿҳp bҵng tăng trѭӣng kinh tӃ và giҧm ÿói nghèo, ÿiӅu này thӇhiӋn rõ ӣ các nѭӟc khu vӵc Ĉông Á, nѫi nói chung ÿҫu tѭ khá lӟn vào nguӗnvӕn nhân lӵc cѫ bҧn, cҧ nam giӟi lүn nӳ giӟi

Tài trӧ và quҧn lý

Các hӋ thӕng tài trӧ và quҧn lý giáo dөc hiӋn hành thѭӡng chѭa thích hӧp

ÿӇ ÿáp ӭng nhӳng thách thӭc nêu ӣ trên Hѫn nӳa tài trӧ công cӝng ngày càng khó khăn do sӕ lѭӧng tuyӇn sinh tăng

Sӵ can thiӋp cӫa nhà nѭӟc vào giáo dөc có thӇ ÿánh giá trên mҩy ÿiӇm: giҧm ÿѭӧc sӵ mҩt công bҵng, tҥo thêm cѫ hӝi cho tҫng lӟp dân nghèo và bҩt lӧitrong xã hӝi, bù ÿҳp kinh phí giáo dөc không vay ÿѭӧc tiӅn tӯ thӏ trѭӡng vӕn, cung cҩp ÿѭӧc các thông tin nói chung vӅ lӧi ích và khҧ năng cӫa giáo dөc.Nhѭng các khoҧn chi công cӝng cho giáo dөc thѭӡng không hiӋu quҧ và không công bҵng Các khoҧn chi công cӝng không hiӋu quҧ khi nó ÿѭӧc phân phӕikhông ÿúng giӳa nhӳng ngѭӡi sӱ dөng, không công bҵng khi nhӳng hӑc sinh có khҧ năng thӵc sӵ không ÿѭӧc tuyӇn vào các trѭӡng ÿҥi hӑc chӍ vì thiӃu cѫ hӝiÿѭӧc ÿào tҥo hoһc vì không ÿӫ khҧ năng trҧ tiӅn hӑc

Ӣ nhӳng nѭӟc chѭa ÿҥt ÿѭӧc mӭc gҫn phә cұp bұc tiӇu hӑc và ÿҫu trung hӑc, tài trӧ nhà nѭӟc phҧi ѭu tiên cung cҩp cho giáo dөc cѫ bҧn Hҫu hӃt các nѭӟc ÿӅu chi phҫn lӟn nhҩt trong các khoҧn chi công cӝng cho giáo dөc vào bұctiӇu hӑc Trӧ cҩp cӫa nhà nѭӟc làm tăng mӭc cung ÿӕi vӟi giáo dөc ÿҥi hӑc.Mһc dù các khoҧn chi công cӝng cho mӛi sinh viên ÿҥi hӑc giҧm so vӟi chi phí cho mӝt hӑc sinh tiӇu hӑc nhѭng mӭc chi phí ÿó vүn còn rҩt cao Ví dө, ӣ Châu Phi, chi phí cho mӛi sinh viên ÿҥi hӑc nhiӅu gҩp khoҧng bӕn mѭѫi lҫn so vӟi chi phí cho mӛi hӑc sinh tiӇu hӑc và phҫn chi cho giáo dөc ÿҥi hӑc trong tәng sӕ các khoҧn chi công cӝng cho giáo dөc hiӋn nay cao hѫn bҩt kǤ khu vӵc nào khác trên thӃ giӟi Tuy vұy, vүn còn mӝt nӱa sӕ trҿ em ÿӝ tuәi tiӇu hӑc ӣ Châu Phi còn chѭa ÿѭӧc ÿi hӑc và chҩt lѭӧng các trѭӡng ÿҥi hӑc ӣ khu vӵc này thѭӡng là thҩp

NHӲNG ѬU TIÊN VÀ CHIӂN LѬӦC CHO GIÁO DӨC 4

Sӵ phӕi hӧp các ÿҫu vào không hiӋu quҧ - chҷng hҥn, giӳa ÿӝi ngNJ giáo viên và các tài liӋu giҧng dҥy bҳt buӝc - có thӇ dүn ÿӃn kӃt quҧ giҧng dҥy kém, tӍ

lӋ bӓ hӑc và lѭu ban cao ĈӇ viӋc giҧng dҥy có hiӋu quҧ, viӋc phӕi hӧp ÿҫu vào không thӇ giӕng nhau giӳa nѭӟc này vӟi nѭӟc khác, giӳa trѭӡng này vӟi trѭӡngkhác, mà phҧi tuǤ thuӝc vào các ÿiӅu kiӋn ӣ ÿӏa phѭѫng Tuy nhiên, viӋc so sánh giӳa các nѭӟc và giӳa các trѭӡng có thӇ cùng làm sáng tӓ nhiӅu vҩn ÿӅ ViӋctăng chút ít tӍ lӋ sӕ hӑc sinh - giáo viên là nhҵm mөc ÿích cҧi tiӃn giáo dөc vì ÿiӅu ÿó cho phép phân bә lҥi các nguӗn lӵc vào nhӳng ÿҫu vào quan trӑng khác, chҷng hҥn nhѭ sách giáo khoa Các cѫ sӣ trѭӡng hӑc cNJng có thӇ ÿѭӧc xây dӵng

rҿ hѫn so vӟi hiӋn nay và nhӳng cѫ sӣ này sӁ tӗn tҥi ÿѭӧc lâu hѫn nӃu ÿѭӧccung cҩp mӝt khoҧn tài trӧ bҧo dѭӥng thích ÿáng ViӋc cӫng cӕ các trѭӡng nhӓ,

sӱ dөng giáo viên giҧng dҥy nhiӅu lӟp và hӑc nhiӅu ca tҥo thêm cѫ hӝi ÿӇ sӱdөng các cѫ sӣ trѭӡng hӑc mӝt cách hiӋu quҧ hѫn

Các khoҧn chi công cӝng cho giáo dөc tiӇu hӑc thѭӡng có lӧi cho dân nghèo nhѭng các khoҧn chi công cӝng cho giáo dөc nói chung lҥi có lӧi cho tҫnglӟp khá giҧ vì phҫn lӟn trӧ cҩp nhà nѭӟc chi cho các bұc cuӕi trung hӑc và ÿҥihӑc là nѫi có tѭѫng ÿӕi ít hӑc sinh tӯ nhӳng gia ÿình nghèo Các khoҧn chi công cӝng cho giáo dөc ÿҥi hӑc là rҩt không công bҵng vì trӧ cҩp cho mӛi sinh viên ÿҥi hӑc cao hѫn mӭc trӧ cҩp ÿó cho giáo dөc cѫ bҧn, hѫn thӃ nӳa, phҫn lӟn sinh viên ÿҥi hӑc là con em các gia ÿình giàu có hѫn

Kh̫ năng ti͇t ki͏m nhͥ nâng cao hi͏u qu̫

Năm 1990, các khoҧn chi công cӝng cho giáo dөc ӣ khu vӵc Trung Ĉông

và Bҳc Phi chiӃm 5,2% tәng thu nhұp quӕc dân, nhѭng ӣ Ĉông Á chӍ chiӃm3,4% Tuy vұy, ӣ cҧ hai khu vӵc nói trên, hӑc sinh ӣ ÿӝ 6 tuәi trung bình có thӇkhҧ năng ÿѭӧc hӑc hѫn 9 năm ӣ phә thông Các khoҧn chi cho giáo dөc ӣ Châu Phi, khu vӵc có tӍ lӋ tuyӇn sinh thҩp nhҩt, chiӃm tӍ lӋ cao hѫn trong tәng thu nhұp quӕc dân (4,2%) so vӟi ӣ Châu Mӻ La-tinh (3,7%) hoһc Ĉông Á là nѫi hҫuhӃt các nѭӟc ÿҥt ÿѭӧc phә cұp tiӇu hӑc Mӝt sӕ nѭӟc tӯng chi rҩt ít cho giáo dөc

có thӇ cҧi thiӋn ÿáng kӇ kӃt quҧ giáo dөc chӍ bҵng cách nhӡ tăng các khoҧn chi công cӝng Tuy nhiên, ӣ nhiӅu nѭӟc, ngành giáo dөc có thӇ ÿѭӧc cҧi thiӋn vӟimӭc chi công cӝng tѭѫng tӵ hoһc thҩp hѫn bҵng cách tұp trung các khoҧn chi công cӝng vào các bұc giáo dөc thҩp hѫn và tăng hiӋu quҧ giáo dөc nhѭ ÿã tӯnglàm ӣ Ĉông Á

C̯n thi͇t ph̫i có các ngu͛n tài trͫ mͣi

Sӵ kém hiӋu quҧ và không công bҵng trong giáo dөc ÿѭӧc miêu tҧ ӣ trên, cùng vӟi viӋc tăng sӕ lѭӧng tuyӇn sinh vào các trѭӡng công ӣ mӑi cҩp làm tăng

tӍ lӋ các khoҧn chi công cӝng cho giáo dөc trong tәng sҧn phҭm quӕc dân KӃtquҧ là tăng sӭc ép ÿӕi vӟi ngân sách nhà nѭӟc trong khi nhiӅu nѭӟc, ÿһc biӋt là các nѭӟc Ĉông Âu và Châu Phi, ÿang gһp phҧi nhӳng khó khăn tài chính chung

Trong thұp kӹ 80, các khoҧn chi công cӝng cho giáo dөc tính theo tӍ lӋ tәng sҧnphҭm quӕc dân tѭѫng ÿӕi әn ÿӏnh hoһc tăng và tӍ lӋ ÿó trong các khoҧn chi cӫachính phӫ trung ѭѫng tăng ӣ hҫu hӃt tҩt cҧ các khu vӵc cӫa thӃ giӟi ÿang phát triӇn Ӣ Châu Mӻ La-tinh là nѫi chӏu suy thoái do nӧ, chi phí công cӝng thӵc sӵcho mӛi hӑc sinh tiӇu hӑc giҧm Ӣ Châu Phi, các khoҧn chi thӵc cho mӛi hӑcsinh cҧ ӣ bұc tiӇu hӑc lүn trung hӑc ÿӅu giҧm Chi phí thӵc cho mӛi hӑc sinh ÿҥihӑc ӣ tҩt cҧ các khu vӵc ÿӅu giҧm Vì sӕ lѭӧng tuyӇn sinh tăng nên nguӗn chi cho mӝt hӑc sinh giҧm và chҩt lѭӧng giáo dөc cNJng vұy trӯ khi các khoҧn chi công cӝng ÿѭӧc sӱ dөng có hiӋu quҧ hѫn.

Mһc dù nhӳng biӋn pháp tăng hiӋu quҧ các khoҧn chi công cӝng cho giáo dөc có thӇ làm cho nhӳng quӻ hiӋn hành có hiӋu quҧ hѫn nhѭng chӍ riêng nhӳngbiӋn pháp này có thӇ cNJng chѭa ÿӫ Mӝt sӕ nѭӟc chӑn cách phân bә lҥi các khoҧn chi công cӝng cho giáo dөc tӯ các khoҧn chi cho nhӳng hoҥt ÿӝng công cӝng khác, chҷng hҥn nhѭ quӕc phòng hay các doanh nghiӋp nhà nѭӟc không có hiӋu quҧ mà có thӇ ÿѭӧc ÿiӅu hành tӕt hѫn bӣi khu vӵc tѭ nhân Các nѭӟc khác tìm ra biӋn pháp tăng các khoҧn thu nhұp cӫa chính phӫ, trong phҥm vi các chính sách kinh tӃ vƭ mô cӫa mình và nhӡ vұy có thêm tiӅn ÿӇ chi cho giáo dөc.Còn mӝt sӕ nѭӟc lҥi tìm cách bә sung ngân sách nhà nѭӟc cho giáo dөc bҵngquӻ tѭ nhân

Tài trӧ tѭ nhân có thӇ ÿѭӧc khuyӃn khích hoһc cung cҩp cho các trѭӡng tѭhoһc bә sung cho thu nhұp cӫa các trѭӡng công Mӝt sӕ nѭӟc không cho phép các trѭӡng phә thông và ÿҥi hӑc tѭ, mӝt sӕ khác quҧn lý nhӳng trѭӡng ÿó rҩtnghiêm ngһt Vì các trѭӡng tѭ thѭӡng ÿѭӧc tài trӧ nguӗn hӑc phí, nhӳng hҥnchӃ này làm mҩt ÿi sӵ tài trӧ tѭ nhân cho giáo dөc ÿáng lӁ có thӇ có và chính vì vұy tăng áp lӵc ÿӕi vӟi các trѭӡng công Mӝt lұp luұn ӫng hӝ các trѭӡng phәthông và ÿҥi hӑc tѭ khác là mһc dù nhӳng trѭӡng này có xu hѭӟng thu hút nhӳng hӑc sinh có cѫ sӣ kinh tӃ xã hӝi ѭu thӃ hѫn, các trѭӡng này sӁ thúc ÿҭy sӵ

ÿa dҥng và tҥo sӵ cҥnh tranh có ích ÿӕi vӟi các trѭӡng công, ÿһc biӋt là ӣ bұc ÿҥihӑc và trên ÿҥi hӑc

Thu hӑc phí cӫa hӑc sinh ӣ các trѭӡng công làm nҧy sinh nhӳng vҩn ÿӅkhó khăn liên quan ÿӃn sӵ công bҵng, tiӃp cұn và ÿóng thuӃ NӃu tҩt cҧ hӑc sinh các trѭӡng công ӣ tҩt cҧ các cҩp ÿӇ bӏ thu hӑc phí, tҫng lӟp dân nghèo sӁ ÿһcbiӋt khó khăn và không khuyӃn khích hӑ ÿi hӑc

Có thӇ sӱ dөng hӑc bәng hoһc nhӳng biӋn pháp khác ÿӇ ÿӕi phó vӟi vҩn

ÿӅ này nhѭng các biӋn pháp ÿó thѭӡng phӭc tҥp khó quҧn lý ӣ các bұc giáo dөcthҩp Ӣ bұc cuӕi trung hӑc và các cҩp giáo dөc cao hѫn, viӋc hӑc sinh các trѭӡngcông phҧi trҧ hӑc phí có nhiӅu cѫ sӣ hѫn Ӣ nhӳng cҩp này, sӵ chênh lӋch giӳahiӋu quҧ xã hӝi vӟi giáo dөc và hiӋu quҧ cho tѭ nhân lӟn hѫn nhiӅu so vӟi các cҩp giáo dөc cѫ bҧn Sӵ bҩt bình ÿҷng này có thӇ khҳc phөc bҵng cách thu hӑcphí cӫa hӑc sinh hoһc tӯ thu nhұp hiӋn tҥi cӫa gia ÿình hoһc tӯ thu nhұp trong

NHӲNG ѬU TIÊN VÀ CHIӂN LѬӦC CHO GIÁO DӨC 6tѭѫng lai thông qua cѫ chӃ cho vay hoһc hӋ thӕng thuӃ.

Tә chӭc giáo dөc ÿӇ ÿào tҥo có hiӋu quҧ

Hҫu hӃt các hӋ thӕng giáo dөc ÿӅu do chính quyӅn trung ѭѫng quҧn lý là

cѫ quan có nhӳng cӕ gҳng lӟn trong viӋc giҧi quyӃt các vҩn ÿӅ nhѭ ÿàm phán vӅviӋc trҧ lѭѫng cho giáo viên, các chѭѫng trình xây dӵng trѭӡng hӑc và cҧi cách chѭѫng trình giҧng dҥy Sӵ quҧn lý tӯ trung ѭѫng này, thұm chí mӣ rӝng ÿӃn cҧcác ÿҫu vào cӫa trѭӡng và môi trѭӡng lӟp hӑc làm giҧm ÿӝ linh hoҥt có thӇ giúp nâng cao hiӋu quҧ hӑc tұp

Nhӳng biӋn pháp chính mà các chính phӫ có thӇ giúp nâng cao hiӋu quҧgiáo dөc là ÿһt tiêu chuҭn, hӛ trӧ các ÿҫu vào nhҵm tăng cѭӡng hiӋu quҧ giáo dөc, thông qua các chiӃn lѭӧc linh hoҥt ÿӇ sӱ dөng các ÿҫu vào và giám sát viӋcthӵc hiӋn Tuy nhiên, nói chung nhӳng biӋn pháp này không ÿѭӧc thӵc hiӋn vì sӭc nһng các khoҧn chi cho giáo dөc hiӋn hành, thӵc tӃ quҧn lý và nhӳng lӧi ích liên quan

Các tiêu chu̱n

Các chính phӫ cҫn giúp nâng cao thành tích hӑc ÿѭӡng thông qua viӋc ÿһt

la các tiêu chuҭn cao và rõ ràng ÿӕi vӟi nhӳng môn hӑc cѫ bҧn

Các ÿ̯u vào

ViӋc hӑc tұp ÿòi hӓi 5 ÿҫu vào: khҧ năng cӫa hӑc sinh và ÿӝng cѫ hӑc tұp,môn hӑc, giáo viên nҳm vӳng môn hӑc và có thӇ giҧng dҥy môn ÿó, thӡi gian hӑc, dөng cө giҧng dҥy và viӋc hӑc Khҧ năng hӑc tұp có thӇ ÿѭӧc nâng cao thông qua các chѭѫng trình giáo dөc trѭӟc phә thông chҩt lѭӧng cao, các chѭѫng trình trѭӟc phә thông và trong nhӳng năm phә thông nhҵm giҧi quyӃttình trҥng thiӃu ăn tҥm thӡi, suy dinh dѭӥng năng lѭӧng và suy dinh dѭӥng vi chҩt, suy giҧm thính giác và thӏ giác, các bӋnh phә biӃn nhҩt, nhѭ ký sinh trùng các tұp quán vӅ sӭc khoҿ và dinh dѭӥng không thích hӧp Nhӳng chѭѫng trình này sӁ hiӋu quҧ hѫn nӃu ÿѭӧc kӃt hӧp vӟi nhѭng cӕ gҳng cҧi thiӋn môi trѭӡngvұt chҩt ӣ trѭӡng hӑc

Chѭѫng trình giҧng dҥy xác ÿӏnh các bӝ môn ÿѭӧc giҧng dҥy và hѭӟngdүn chung vӅ tҫn sӕ và thӡi gian giҧng dҥy Chѭѫng trình giҧng dҥy và tóm tҳtchѭѫng trình giҧng dҥy cҫn ÿѭӧc gҳn chһt chӁ vӟi các tiêu chuҭn giҧng dҥy và các biӋn pháp ÿánh giá kӃt quҧ Không có mӝt chѭѫng trình giҧng dҥy duy nhҩtnào thích hӧp cho tҩt cҧ hoһc hҫu hӃt các nѭӟc ÿang phát triӇn, song vүn có thӇkhái quát hoá ӣ mӭc ÿӝ nào ÿó Ӣ cҩp mӝt, chѭѫng trình giҧng dҥy tѭѫng ÿӕitiêu chuҭn, nhѭng thѭӡng có quá nhiӅu môn hӑc, do ÿó giҧm bӟt thӡi gian dành cho viӋc luyӋn các kӻ năng cѫ bҧn Ngôn ngӳ ban ÿҫu có hiӋu quҧ nhҩt cho viӋcgiҧng dҥy là tiӃng mҽ ÿҿ cӫa ÿӭa trҿ Tӟi cҩp hai, chѭѫng trình giҧng dҥy ӣ các

nѫi có sӵ khác biӋt lӟn, nhҩt là trong giáo dөc khoa hӑc và giáo dөc dҥy nghӅ.Giáo dөc khoa hӑc, vì tính quan trӑng cӫa nó ÿӕi vӟi phát triӇn kinh tӃ, ngày càng ÿѭӧc kӃt hӧp vào trong chѭѫng trình giҧng dҥy; giáo dөc dҥy nghӅ chuyên ngành và kӻ thuұt, hai môn hӑc mang lҥi hiӋu quҧ xã hӝi thҩp hѫn nhiӅu so vӟigiáo dөc cҩp hai phә thông, ÿѭӧc thӵc hiӋn tӕt nhҩt là ӣ nѫi làm viӋc, sau khi ÿãcung cҩp kiӃn thӭc cѫ sӣ ӣ trѭӡng phә thông Giáo dөc dҥy nghӅ có hiӋu quҧ tӕtnhҩt khi mà khu vӵc tѭ nhân tham gia trӵc tiӃp vào quá trình ÿào tҥo, tài trӧ và quҧn lý Ӣ mӑi cҩp, viӋc làm cho chѭѫng trình giҧng dҥy nhҥy cҧm vӅ vҩn ÿӅgiӟi tính có ý nghƭa ÿһc biӋt quan trӑng trong viӋc khuyӃn khích sӵ giáo dөc cӫa

nӳ sinh

Nhӳng giáo viên có hiӋu suҩt cao nhҩt lҥi là nhӳng ngѭӡi có kiӃn thӭc tӕt

vӅ bӝ môn mình giҧng dҥy và có vӕn kӻ năng giҧng dҥy dӗi dào ChiӃn lѭӧc có hiӋu quҧ nhҩt ÿӇ bҧo ÿҧm rҵng giáo viên có kiӃn thӭc vӅ bӝ môn cӫa mình là tuyӇn dөng nhӳng giáo viên ÿѭӧc ÿào tҥo ÿҫy ÿӫ mà kiӃn thӭc cӫa hӑ ÿã ÿѭӧcthӇ nghiӋm trong thӵc tӃ giҧng dҥy ÿã ÿѭӧc ÿánh giá ChiӃn lѭӧc này cNJng ÿѭӧctiӃp tөc ÿӕi vӟi các giáo viên cҩp hai và cҩp ba, nhѭng hiӃm thҩy ӣ cҩp tiӇu hӑc.Ĉào tҥo tҥi chӭc ÿӇ nâng cao kiӃn thӭc bӝ môn cho giáo viên ÿѭӧc kӃt hӧp chһtchӁ vӟi thӵc hành trên lӟp và do giáo viên chính tiӃn hành

Lѭӧng thӡi gian thӵc sӵ dành cho viӋc hӑc tұp quan hӋ tӍ lӋ thuұn vӟi kӃtquҧ ÿҥt ÿѭӧc Hӑc sinh ӣ các nѭӟc có thu nhұp thҩp và thu nhұp trung bình có ít giӡ trên lӟp hѫn ӣ các nѭӟc công nghiӋp thuӝc tә chӭc OECD - hӋ quҧ cӫa tình hình năm hӑc chính thӭc ngҳn hѫn viӋc kӃt thúc năm hӑc không có lӏch cө thӇ,tình trҥng hӑc sinh và thҫy giáo vҳng mһt trên lӟp và các gián ÿoҥn khác Thӡigian giҧng dҥy có thӇ ÿѭӧc kéo dài bҵng cách kéo dài năm hӑc chính thӭc; cho phép áp dөng thӡi khoá biӇu linh hoҥt ÿӇ phù hӧp vӟi yêu cҫu cӫa mùa vө nông nghiӋp, cӫa các ngày nghӍ lӉ tôn giáo và viӋc vһt cӫa hӑc sinh ӣ nhà và bҵngcách giao bài tұp

Phѭѫng tiӋn giҧng dҥy có hiӋu quҧ nhҩt là bҧng ÿen, phҩn và sách giáo khoa Tài liӋu ÿӑc thêm ÿһc biӋt quan trӑng ÿӕi vӟi nâng cao kӻ năng ÿӑc

và giáo viên, là nhӳng ngѭӡi hiӇu biӃt sâu sҳc vӅ các ÿiӅu kiӋn ӣ ÿӏa phѭѫng là nhӳng ngѭӡi có khҧ năng nhҩt trong viӋc lӵa chӑn mӝt tәng thӇ ÿҫu vào thích hӧp nhҩt Trong hoàn cҧnh ÿúng, làm cho các trѭӡng hӑc và các cѫ sӣ giáo dөcchӏu trách nhiӋm trѭӟc phө huynh hӑc sinh, trѭӟc cӝng ÿӗng và trѭӟc hӑc sinh

NHӲNG ѬU TIÊN VÀ CHIӂN LѬӦC CHO GIÁO DӨC 8góp phҫn làm cho viӋc hӑc tұp hiӋu quҧ hѫn và do ÿó nâng cao chҩt lѭӧng cӫacông tác giáo dөc ĈӇ ÿҥt ÿѭӧc kӃt quҧ nhѭ vұy, cҫn phҧi có ba ÿiӅu kiӋn: phҧi

có mөc ÿích chung vӅ mөc tiêu hӑc tұp cӫa nhà trѭӡng, trình ÿӝ chuyên môn cӫagiáo viên và quyӅn tӵ chӫ cӫa nhà trѭӡng trong viӋc phân bә các nguӗn lӵc phөc

vө giҧng dҥy mӝt cách linh hoҥt Mӝt phѭѫng pháp tiӃp cұn có nhiӅu triӇn vӑngkhác là sӵ lãnh ÿҥo dӵa trên nӅn tҧng nhà trѭӡng ÿӇ bҧo ÿҧm có ÿѭӧc môi trѭӡng hӑc hiӋu quҧ

Các ѭu tiên cho chѭѫng trình cҧi cách

Cҧi cách tài chính và quҧn lý giáo dөc có nghƭa là xác ÿӏnh lҥi vai trò cӫachính phӫ trong sáu cách chӫ chӕt, vӟi thӭ tӵ ѭu tiên tuǤ thuӝc vào hoàn cҧnhcӫa ÿҩt nѭӟc Bҧng 1 minh hoҥ các biӋn pháp này ÿã góp phҫn vào mөc tiêu cҧithiӋn khҧ năng tiӃp cұn, tính công bҵng, chҩt lѭӧng và giҧi quyӃt các chұm trӉtrong cҧi cách

˰u tiên h˯n cho giáo dͭc

Giáo dөc quan trӑng hѫn bao giӡ hӃt ÿӕi vӟi phát triӇn kinh tӃ và giҧm ÿóinghèo và vai trò cӫa giáo dөc trong nӛ lӵc này ÿã ÿѭӧc mӑi ngѭӡi nhұn thӭc rõ hѫn trѭӟc Do ÿó, giáo dөc ÿӕi vӟi trҿ em gái cNJng nhѭ em trai, cҫn ÿѭӧc ѭu tiên hѫn trong chѭѫng trình nghӏ sӵ cӫa chính phӫ chӭ không chӍ cӫa bӝ giáo dөc ӢĈông Á tӯ lâu ngѭӡi ta ÿã nhұn thӭc ÿѭӧc ÿiӅu này và ngày càng ÿѭӧc nhұnthӭc rõ hѫn ӣ các nѫi khác trên thӃ giӟi, nhҩt là ӣ Châu Mӻ La-tinh Các nѭӟckhác vүn cҫn chú ý nhiӅu hѫn nӳa ÿӕi vӟi giáo dөc ChӍ có giáo dөc cNJng không giҧm ÿѭӧc ÿói nghèo, mà còn cҫn cҧ các chính sách kinh tӃ vƭ mô và ÿҫu tѭ vұtchҩt

Chú ý tͣi k͇t qu̫

Ѭu tiên cho giáo dөc cҫn phҧi gҳn vӟi viӋc xem xét kӃt quҧ bҵng viӋcphân tích kinh tӃ, xác ÿӏnh tiêu chuҭn và ÿánh giá kӃt quҧ thông qua viӋc ÿánh giá quá trình hӑc tұp Mӝt phѭѫng pháp tiӃp cұn có thӇ nhìn toàn cөc cҧ ngành là chìa khoá cho viӋc xác ÿӏnh các ѭu tiên, sӵ chú ý cho mӝt cҩp giáo dөc là không

ÿӫ Phân tích kinh tӃ thѭӡng so sánh lӧi ích (bҵng năng suҩt lao ÿӝng ÿѭӧc ÿánh giá bҵng tiӅn lѭѫng) vӟi chi phí cho tӯng cá nhân và cho xã hӝi Nó xác ÿӏnh ѭutiên cho ÿҫu tѭ công cӝng là nhӳng khoҧn ÿҫu tѭ mà tӍ lӋ sinh lӡi phҧi ÿѭӧc tính cho các hoàn cҧnh cө thӇ cӫa ÿҩt nѭӟc và không thӇ chӍ bҵng cách giҧ ÿӏnh Bӣi

vì viӋc ÿánh giá lӧi ích bên ngoài mà nó không thӇ hiӋn bҵng tiӅn lѭѫng là viӋcrҩt khó khăn nên phѭѫng pháp phân tích lӧi ích chi phí cҫn ÿѭӧc sӱ dөng mӝtcách thұn trӑng

TӍ lӋ lӧi nhuұn cao ÿѭӧc ѭӟc tính cho giáo dөc cѫ sӣ ӣ hҫu hӃt các nѭӟcÿang phát triӇn cho thҩy rҵng ÿҫu tѭ ÿӇ nâng cao tӍ lӋ ÿi hӑc và duy trì ÿѭӧc mӭc

ÿó ӣ giáo dөc cѫ sӣ nên ÿѭӧc ѭu tiên cao nhҩt ӣ các nѭӟc chѭa ÿҥt ÿѭӧc phә cұp

giáo dөc thông qua nhӳng thay ÿәi vӅ chính sách mà nó không ÿòi hӓi phҧi có ÿҫu tѭ cө thӇ nào

Nhӳng quyӃt ÿӏnh vӅ ѭu tiên cho giáo dөc công cӝng ngoài giáo dөc cѫ sӣphҧi ÿѭӧc tiӃn hành trong khuôn khә mӝt phѭѫng pháp tiӃp cұn rӝng lӟn cho toàn ngành và ӣ mӛi nѭӟc ÿӅu khác nhau Nhӳng nѭӟc ÿã cѫ bҧn ÿҥt ÿѭӧc phәcұp giáo dөc cѫ sӣ và giáo dөc ÿҫu cҩp hai có thӇ xem xét vҩn ÿӅ ѭu tiên cho giáo dөc cuӕi cҩp hai và cҩp ba và hӑ có thӇ thѭӡng xuyên ÿѭa ra ÿѭӧc nhӳngquyӃt ÿӏnh sáng suӕt vӅ các bұc giáo dөc, sau giáo dөc bҳt buӝc này thông qua viӋc phân tích kinh tӃ mӝt cách thұn trӑng tұp trung vào kӃt quҧ cӫa thӏ trѭӡnglao ÿӝng Ví dө, thӵc tӃ ÿã chӭng minh rҵng tӍ lӋ sinh lӡi cӫa giáo dөc phә thông cҩp hai cao hѫn nhiӅu so vӟi giáo dөc dҥy nghӅ cҩp hai chuyên ngành, tuy nhiên các phân tích chѭa xem xét tӍ lӋ sinh lӡi cӫa các khoҧn ÿҫu tѭ vào các loҥi giáo dөc dҥy nghӅ "chung chung" hѫn mà hiӋn nay ÿang trӣ thành phә biӃn ӣ các nѭӟc OECD Các nѭӟc chѭa ÿҥt ÿѭӧc phә cұp giáo dөc cѫ sӣ cҫn chú ý cho tҩt

cҧ các bұc giáo dөc, sӱ dөng phân tích kinh tӃ ÿӇ ÿӏnh hѭӟng cho các quyӃt ÿӏnhxem ÿҫu tѭ nào sӁ mang lҥi hiӋu quҧ lӟn nhҩt Tұp trung vào kӃt quҧ ÿҫu ra cNJngÿòi hӓi phҧi xây dӵng ÿѭӧc các tiêu chuҭn hoҥt ÿӝng, nhҩt là ÿӕi vӟi giáo dөccҩp mӝt và giáo dөc phә thông cҩp hai và viӋc phát triӇn mӝt hӋ thӕng ÿӇ ÿánh giá và theo dõi kӃt quҧ hӑc tұp cӫa hӑc sinh Các tiêu chuҭn, giáo trình và theo dõi sӁ có hiӋu quҧ nhҩt khi chúng ÿѭӧc trӵc tiӃp gҳn vӟi các chính sách khuyӃnkhích thích hӧp

Nh̭n m̩nh vào giáo dͭc c˯ sͧ trong vi͏c ÿ̯u t˱ công c͡ng

ViӋc phân bә ÿҫu tѭ công cӝng mӝt cách hiӋu quҧ hѫn, công bҵng hѫn và bӅn vӳng hѫn cho giáo dөc có thӇ sӁ có hiӋu quҧ lӟn trong viӋc ÿáp ӭng các thách thӭc mà hӋ thӕng giáo dөc ÿang phҧi ÿѭѫng ÿҫu Ĉҥt ÿѭӧc tính hiӋu quҧbҵng cách ÿѭa ÿҫu tѭ công cӝng vào nhӳng nѫi mà nó mang lҥi tӍ lӋ sinh lӡi cao nhҩt - trong ngành giáo dөc, thông thѭӡng là trong giáo dөc cѫ sӣ ĈӇ ÿҥt ÿѭӧccông bҵng, chính phӫ cҫn phҧi bҧo ÿҧm rҵng không mӝt hӑc sinh ÿӫ tiêu chuҭn

BҦNG 1 NHӲNG THӰ THÁCH TRONG NGÀNH GIÁO DӨC VÀ NHӲNG CҦI TӘ

Kh̷c phͭc nhͷng ch̵m tr͍ trong c̫i cách

Ѭu tiên cho ngành giáo dөc 9 9 9 9

NHӲNG ѬU TIÊN VÀ CHIӂN LѬӦC CHO GIÁO DӨC 10nào lҥi bӏ tѭӟc bӓ quyӅn ÿӃn trѭӡng vì không có khҧ năng tài chính Vì sӵ chênh lӋch giӳa tӍ lӋ sinh lӡi cho cá nhân và tӍ lӋ sinh lӡi cho xã hӝi ӣ bұc ÿҥi hӑc cao hѫn ӣ bұc giáo dөc cѫ sӣ, hӑc sinh và phө huynh có thӇ sҹn sàng chҩp nhұn chi phí ӣ bұc giáo dөc ÿҥi hӑc Chính phӫ cNJng có thӇ khuyӃn khích viӋc tài trӧ cӫa

tѭ nhân bҵng cách giҧm bӟt mӝt sӕ rӫi ro mà nó làm cho các tә chӭc tài chính không muӕn cho giáo dөc ÿҥi hӑc vay tiӅn

Mӝt chính sách trӑn gói vӅ các loҥi phí và chi phí có hiӋu quҧ có thӇ gӗmcác thành tӕ sau:

ƒ Giáo dөc cѫ sӣ không mҩt tiӅn, kӇ cҧ viӋc chia sҿ chi phí vӟi các cӝngÿӗng và trӧ cҩp cho các ÿӕi tѭӧng hӑc sinh con nhà nghèo

ƒ Tính hӑc phí có chӑn lӑc ÿӕi vӟi giáo dөc cuӕi cҩp hai phӕi hӧp vӟi viӋccҩp hӑc bәng cho mӝt sӕ ÿӕi tѭӧng

ƒ Tính hӑc phí cho toàn bұc giáo dөc ÿҥi hӑc, kӃt hӧp vӟi các kӃ hoҥch cho vay, thuӃ và các kӃ hoҥch khác ÿӇ giúp sinh viên nghèo hoãn trҧ cho tӟi khi hӑ

có viӋc làm và thu nhұp và mӝt chѭѫng trình hӑc bәng có lӵa chӑn ÿӕi tѭӧng ÿӇgiҧi quyӃt tình trҥng ngѭӡi nghèo không muӕn vay nӧ vì có thu nhұp trong tѭѫng lai không chҳc chҳn

ƒ Bҧo ÿҧm chҩt lѭӧng giáo dөc cҩp mӝt cho tҩt cҧ trҿ em bҵng cách dành ѭutiên cao nhҩt cho giáo dөc cҩp mӝt trong chi tiêu cӫa chính phӫ cho giáo dөc ӣtҩt cҧ các nѭӟc

ƒ Mӝt khi tҩt cҧ ÿã nhұn ÿѭӧc nӅn giáo dөc cҩp mӝt tӕt, thì ѭu tiên thӭ hai là cҧi thiӋn khҧ năng tiӃp cұn ÿӕi vӟi giáo dөc phә thông cҩp hai có chҩt lѭӧng cao (lúc ÿҫu ÿӕi vӟi các năm ÿҫu cҥp hai và sau ÿó là ÿӕi vӟi cҧ cҩp)

ƒ Chi tiêu cӫa chính phӫ mӝt cách hiӋu quҧ ӣ nhà trѭӡng và ӣ cҩp ÿӝ thӇchӃ

Tính bӅn vӳng vӅ tài chính cNJng yêu cҫu phҧi thѭӡng xuyên dӵ ÿoán ÿѭӧctác ÿӝng cӫa các khoҧn chi công cӝng và phҧi có nӛ lӵc ÿӅu ÿһn ÿӇ bҧo ÿҧmrҵng các kӃ hoҥch tài trӧ và các cѫ chӃ vұn hành tӕt

Chú ý tͣi vân ÿ̿c công b̹ng

Vҩn ÿӅ công bҵng có hai khía cҥnh: (a) quyӅn ÿѭӧc hѭӣng giáo dөc cӫatҩt cҧ mӑi ngѭӡi - kiӃn thӭc và kӻ năng cѫ sӣ cҫn thiӃt ÿӇ làm viӋc có hiӋu quҧtrong xã hӝi - và (b) trách nhiӋm cӫa chính phӫ bҧo ÿҧm rҵng các sinh viên có

ÿӫ tiêu chuҭn không bӏ tѭӟc quyӅn hӑc hành chӍ vì hӑ nghèo hoһc là nӳ giӟi, vì xuҩt thân tӯ các dân tӝc thiӇu sӕ hay tӯ các vùng xa vùng sâu, hay có các nhu cҫu hӑc tұp ÿһc biӋt Ӣ bұc giáo dөc thҩp nhҩt và bҳt buӝc, sӵ công bҵng chӍ ÿѫn

thuҫn có nghƭa là bҧo ÿҧm có trѭӡng cho hӑc sinh Nhѭng trên bұc ÿó, công bҵng có nghƭa là phҧi có cách công bҵng và hӳu hiӋu ÿӇ quyӃt ÿӏnh vӅ tiêu chuҭn nhұp hӑc cӫa hӑc sinh

ĈӇ ÿҥt ÿѭӧc công bҵng, cҫn phҧi có các biӋn pháp tài chính và quҧn lý Các biӋn pháp tài chính, nhѭ hӑc bәng, quan trӑng ӣ mӑi cҩp hӑc ÿӇ giúp cho hӑc sinh nghèo có thӇ ÿѭӧc ÿi hӑc Hӑc bәng có thӇ trang trҧi hӑc phí và các chi phí trӵc tiӃp khác, nhѭ chi phí ÿi lҥi, mua sҳm ÿӗng phөc và khi thích hӧp, có thӇ bù lҥi cho gia ÿình các chi phí gián tiӃp nҧy sinh tӯ viӋc cho con ÿi hӑc - ví

dө, mҩt lao ÿӝng trong gia ÿình Các biӋn pháp quҧn lý có thӇ tăng sӕ hӑc sinh nghèo, hӑc sinh nӳ, các hӑc sinh dân tӝc có ngôn ngӳ khác và các hӑc sinh có nhu cҫu giáo dөc ÿһc biӋt tӟi trѭӡng Các chѭѫng trình ÿѭӧc thiӃt kӃ ÿӇ nêu bұttҫm quan trӑng cӫa viӋc cho trҿ em ÿi hӑc có thӇ tăng nhu cҫu hӑc hành trong ngѭӡi nghèo Các biӋn pháp khuyӃn khích viӋc ÿi hӑc cӫa trҿ em gái có thӇ gӗm

cҧ viӋc có lӟp hoһc trѭӡng riêng cho hӑc sinh nӳ, ÿһt nhà trѭӡng ӣ nhӳng nѫithuұn tiӋn cho viӋc ÿӃn trѭӡng cӫa hӑc sinh nӳ, xây tѭӡng bao quanh, cung cҩpcác dӏch vө vӋ sinh riêng biӋt, tăng sӕ lѭӧng giáo viên nӳ, xây dӵng nhà trҿ và ÿiӅu chӍnh giӡ hӑc trên lӟp ÿӇ phù hӧp vӟi giӡ làm viӋc cӫa hӑc sinh nӳ ӣ nhà Ĉӕi vӟi các nhóm thiӇu sӕ có ngôn ngӳ khác, các chѭѫng trình song ngӳ và các trѭӡng có thӇ lӵa chӑn ngôn ngӳ giҧng dҥy là yӃu tӕ quan trӑng, nhҩt là ӣ giáo dөc cҩp mӝt Các chѭѫng trình ÿһc biӋt, ví dө nhѭ trӯ giun sán và vi chҩt hӛ trӧ

ÿӇ cҧi thiӋn dinh dѭӥng và tăng cѭӡng sӭc khoҿ cho hӑc sinh có thӇ giҧm bӟt sӕhӑc sinh khuyӃt tұt vӅ thӇ lӵc và hӑc lӵc Chi phí (thѭӡng là thҩp) cӫa viӋc giáo dөc trҿ em có nhӳng khuyӃt tұt nhӓ thѭӡng có thӇ ÿѭӧc chia sҿ vӟi các tә chӭcphi chính phӫ

S͹ tham gia cͯa gia ÿình

Trên thӃ giӟi, phө huynh và cӝng ÿӗng ngày càng tham gia nhiӅu hѫn vào các quҧn lý trѭӡng hӑc cӫa con em mình Tuy nhiên, sӵ tham gia có hiӋu quҧvào viӋc quҧn lý nhà trѭӡng không ÿӃn mӝt cách dӉ dàng và cҫn phҧi có công tác ÿào tҥo

Mӝt sӕ nѭӟc có truyӅn thӕng lâu ÿӡi vӅ sӵ lӵa chӑn cӫa cha mҽ Các thí nghiӋm ngày càng nhiӅu vӅ viӋc chӑn trѭӡng là mӝt hình thӭc cҧi cách giáo dөcmӟi gҫn ÿây, nhҩt là ӣ các nѭӟc OECD Tuy nhiên, chѭa có bҵng chӭng nào cho thҩy liӋu sӵ cҥnh tranh giӳa các nhà trѭӡng sӁ làm cho hoҥt ÿӝng cӫa nhà trѭӡngtӕt hѫn lên hay kém ÿi

ĈӇ lӵa chӑn có hiӋu quҧ, hӑc sinh phҧi có hѫn mӝt trѭӡng ÿӇ lӵa chӑn.Các cѫ sӣ ÿó cҫn có mӝt sӕ ÿһc ÿiӇm nәi bұt - ví dө, nhӳng mһt nào cӫa giáo trình ÿѭӧc nhҩn mҥnh, phong cách giҧng dҥy và ӣ các cҩp hӑc cao hѫn, trong sӕcác khoá ÿào tҥo nhà trѭӡng có Cuӕi cùng, nhà trѭӡng cҫn có quyӅn tӵ chӫ rӝngrãi trong viӋc quyӃt ÿӏnh cách giҧng dҥy cӫa mình Sӵ tӗn tҥi cӫa nhiӅu trѭӡng

NHӲNG ѬU TIÊN VÀ CHIӂN LѬӦC CHO GIÁO DӨC 12khác nhau tҥo ÿiӅu kiӋn cho bұc phө huynh và hӑc sinh lӵa chӑn và do ÿókhuyӃn khích nhà trѭӡng phҧi thích nghi vӟi nhu cҫu.

Sӵ tham gia ngày càng nhiӅu cӫa gia ÿình cNJng mang theo nó nhӳng rӫi ro lӟn:

ƒ ViӋc thӵc hiӋn các chính sách giáo dөc trên phҥm vi cҧ hӋ thӕng có thӇkhó khăn hѫn

ƒ ViӋc thӵc hiӋn các mөc tiêu quӕc gia rӝng lӟn có thӇ bӏ cҧn trӣ

ƒ Phân hoá xã hӝi có thӇ sâu sҳc hѫn nӃu nhà trѭӡng bӏ phân cӵc thành các hӑc viӋn cho giӟi thѭӧng lѭu và trѭӡng dành cho con em ngѭӡi nghèo không ÿѭӧc hӑc hành

ƒ Sӵ công bҵng có thӇ bӏ giҧm nӃu nhà trѭӡng nhұn hӑc sinh trên cѫ sӣ khҧnăng trҧ tiӅn cӫa hӑ hѫn là các tiêu chuҭn vӅ hӑc thӭc

ƒ Các bұc phө huynh có thӇ thiӃu thông tin ÿӇ ÿánh giá vӅ chҩt lѭӧng nhà trѭӡng

Bӕn rӫi ro ÿҫu tiên có thӇ ÿѭӧc giҧi quyӃt tѭѫng ÿӕi dӉ dàng bҵng các chính sách vӅ chi công cӝng Các nguӗn vӕn nhѭ vұy có thӇ chӍ ÿѭӧc cҩp cho các trѭӡng tuân thӫ mӝt sӕ thông lӋ nhҩt ÿӏnh, có thӇ mӭc cҩp theo ÿҫu hӑc sinh cao hѫn ÿӕi vӟi ngѭӡi nghèo và có thӇ ÿi kèm vӟi nhӳng hҥn chӃ vӅ mӭc hӑcphí Rӫi ro thӭ năm có thӇ giҧm bӟt bҵng các nӛ lӵc cӫa chính phӫ trong viӋccung cҩp các thông tin công khai và ÿӝc lұp vӅ chҩt lѭӧng cӫa nhà trѭӡng

Các t͝ chͱc t͹ chͯ

Chҩt lѭӧng giáo dөc có thӇ tӕt lên khi nhà trѭӡng có quyӅn tӵ quyӃt trong viӋc sӱ dөng ÿҫu vào tuǤ theo ÿiӅu kiӋn cӫa trѭӡng và cӝng ÿӗng ÿӏa phѭѫng và chӏu trách nhiӋm trѭӟc các phө huynh hӑc sinh cӫa mình Các cѫ sӣ hoàn toàn

tӵ chӫ có quyӅn phân bә các nguӗn cӫa mình (không nhҩt thiӃt là phҧi tҥo ra các nguӗn ÿó) và có khҧ năng tҥo ra mӝt môi trѭӡng giáo dөc thích hӧp vӟi các ÿiӅukiӋn ӣ ÿӏa phѭѫng trong và ngoài nhà trѭӡng Vүn còn ít bҵng chӭng vӅ tác ÿӝngcӫa tính linh hoҥt ngày càng tăng ӣ cҩp ÿӝ nhà trѭӡng ÿӕi vӟi chҩt lѭӧng chung cӫa các hӋ thӕng giáo dөc ӣ các nѭӟc ÿang phát triӇn Vì vұy, cNJng giӕng nhѭtrѭӡng hӧp tӵ do chӑn trѭӡng, khi mà ngày càng có nhiӅu nѭӟc thí ÿiӇm hình thӭc nhà trѭӡng có nhiӅu quyӅn tӵ chӫ hѫn, cҫn phҧi có sӵ thұn trӑng nhҩt ÿӏnh

Có thӇ khuyӃn khích các trѭӡng tӵ chӫ có trách nhiӋm bҵng cҧ các biӋnpháp tài chính và quҧn lý Các biӋn pháp quҧn lý bao gӗm viӋc giao cho ban quҧn lý nhà trѭӡng quyӅn phân bә các nguӗn lӵc - ví dө, quyӅn triӇn khai nhân

sӵ và thay ÿәi các viӋc nhѭ giӡ hӑc hàng ngày, năm hӑc và ngôn ngӳ giҧng dҥy

ÿӇ thích ӭng vӟi ÿiӅu kiӋn cӫa ÿӏa phѭѫng ViӋc cӕt yӃu nhҩt là giáo viên cҫnphҧi có quyӅn quyӃt ÿӏnh viӋc thӵc hành trong lӟp trong phҥm vi ÿѭӧc qui ÿӏnhtrong giáo trình toàn quӕc.

Các biӋn pháp tài chính ÿӇ khuyӃn khích sӵ tӵ chӫ và trách nhiӋm cӫa nhà trѭӡng có thӇ gӗm:

ƒ Sӱ dөng cѫ chӃ thuӃ cӫa ÿӏa phѭѫng và cӫa chính phӫ

ƒ Chia sҿ chi phí vӟi các cӝng ÿӗng cӫa ÿӏa phѭѫng

ƒ Phân bә các khoҧn cho không cho các cӝng ÿӗng và các trѭӡng mà không

có hҥn chӃ vӅ viӋc phân bә các nguӗn vӕn

ƒ Áp dөng hӑc phí ӣ các cҩp hӑc cao hѫn

ƒ KhuyӃn khích viӋc ÿa dҥng hoá nguӗn thu

ƒ Sӱ dөng cѫ chӃ tài chính trong ÿó tiӅn sӁ theo hӑc sinh, nhѭ cҩp vӕnkhông hoàn lҥi, hӋ thӕng phiӃu và tín dөng hӑc sinh

ƒ Tài trӧ trên cѫ sӣ kӃt quҧ và chҩt lѭӧng

ViӋc dӵa vào kinh phí cӫa ÿӏa phѭѫng phҧi ÿѭӧc ÿiӅu hoà vӟi các cҩpChính phӫ cao hѫn ÿiӅu chӍnh ÿӇ bù cho khҧ năng nguӗn lӵc ӣ các ÿӏa phѭѫng

Sӵ kiӇm tra cӫa ÿӏa phѭѫng ÿӕi vӟi nguӗn lӵc không hàm ý là ÿӏa phѭѫng phҧitìm nguӗn thu Mөc tiêu cӫa ÿӏa phѭѫng tài trӧ cho nhà trѭӡng phҧi nhҵm cҧithiӋn viӋc hӑc tұp, chӭ không phҧi là giҧm bӟt các nguӗn lӵc chung

Các rӫi ro chính cӫa tính tӵ chӫ cӫa nhà trѭӡng là gây ra tình trҥng không công bҵng trong các cѫ hӝi hӑc hành và không tuân thӫ các tiêu chuҭn và giáo trình giҧng dҥy quӕc gia Các rӫi ro này có thӇ ÿѭӧc giҧm hҫu hӃt bҵng cách phân biӋt rõ sӵ quҧn lý cӫa nhà trѭӡng và viӋc phân bә nguӗn lӵc vӟi viӋc hoàn toàn dӵa vào tài trӧ cӫa ÿӏa phѭѫng và bҵng viӋc sӱ lý các tiêu chuҭn giҧng dҥy,giáo trình và viӋc ÿánh giá kӃt quҧ hӑc tұp ӣ cҩp ÿӝ quӕc gia hay khu vӵc ViӋctăng tính tӵ chӫ cӫa các trѭӡng ӣ cҩp ÿҥi hӑc ít có rӫi ro

Thӵc hiӋn sӵ thay ÿәi

Sӵ ѭu tiên tѭѫng ÿӕi dành cho mӛi cuӝc cҧi cách tuǤ thuӝc vào hoàn cҧnh

cө thӇ cӫa mӛi nѭӟc Mӝt phѭѫng pháp tiӃp cұn theo ngành - mӝt phѭѫng pháp xem xét tính hiӋu quҧ, tính công bҵng và chҩt lѭӧng cӫa ngành giáo dөc nói chung và chú ý ÿúng mӭc tӟi môi trѭӡng chính sách rӝng lӟn hѫn và tӟi xây dӵng thӇ chӃ - có ý nghƭa then chӕt

NHӲNG ѬU TIÊN VÀ CHIӂN LѬӦC CHO GIÁO DӨC 14

Ӣ tҩt cҧ các nѭӟc làm viӋc lҳt léo và vҩn ÿӅ quyӅn lӧi làm cho quá trình thay ÿәi trӣ nên khó khăn Giáo dөc là lƭnh vӵc mang nһng ý nghƭa chính trӏ: nó tác ÿӝng tӟi ÿa sӕ dân chúng, liên quan tӟi tҩt cҧ các cҩp chính quyӅn và thѭӡng

là chiӃm phҫn chi tiêu công cӝng lӟn nhҩt ӣ các nѭӟc ÿang phát triӇn và liên quan tӟi sӵ bao cҩp thiên vӏ giӟi thѭӧng lѭu Các hӋ thӕng chi tiêu và quҧn lý giáo dөc phә biӃn hiӋn nay thѭӡng bҧo hӝ quyӅn lӧi cӫa các nghiӋp ÿoàn giáo viên, sinh viên ÿҥi hӑc, giӟi thѭӧng lѭu và chính phӫ trung ѭѫng hѫn là bҧo hӝcác bұc phө huynh, các cӝng ÿӗng và ngѭӡi nghèo Tuy nhiên, có các chiӃn lѭӧc

ÿӇ làm cho quá trình thay ÿәi dӉ dàng hѫn Các cҧi cách vӅ tài trӧ và quҧn lý ÿѭӧc tiӃn hành tӕt nhҩt song song vӟi viӋc mӣ rӝng các cѫ hӝi hӑc hành Ĉôi khi chính sӵ thay ÿәi lҥi mӣ rӝng các cѫ hӝi ÿó - ví dө, khi sӵ cҩm ÿoán ÿӕi vӟi khu vӵc giáo dөc tѭ nhân bӏ loҥi bӓ ViӋc tăng cѭӡng hình thӭc chia sҿ chi phí trong lƭnh vӵc giáo dөc ÿҥi hӑc công sӁ có tính khҧ thi chính trӏ cao nhҩt khi nó gҳnvӟi viӋc mӣ rӝng các cѫ hӝi cho giáo dөc ÿҥi hӑc ViӋc xây dӵng sӵ thӕng nhҩtquӕc gia liên quan tӟi nhӳng ngѭӡi ÿҫu tѭ vào hӋ thӕng giáo dөc trong các cѫchӃ hiӋp thѭѫng quӕc gia Tăng cѭӡng sӵ tham gia cӫa các bұc phө huynh và các cӝng ÿӗng bҵng cách làm cho nhà trѭӡng có quyӅn tӵ chӫ và trách nhiӋm có thӇ giҧm bӟt quyӅn lӵc cӫa các loҥi quyӅn lӧi; ÿӗng thӡi nó cNJng có ý nghƭathen chӕt ÿӕi vӟi viӋc tăng cѭӡng tính linh hoҥt và cҧi thiӋn chҩt lѭӧng giҧngdҥy Cҫn phҧi thұn trӑng thiӃt kӃ các biӋn pháp cҧi cách ÿӇ tránh viӋc làm gián ÿoҥn các khâu cӕt tӱ trong các tiӇu ngành giáo dөc Mӝt bѭӟc then chӕt, nhѭngthѭӡng bӏ lãng quên, là cung cҩp các nguӗn lӵc và các cѫ chӃ thích hӧp ÿӇ hӛtrӧ thӵc hiӋn các thay ÿәi vӅ chính sách

Các nӅn kinh tӃ ÿang chuyӇn ÿәi cӫa Ĉông và Trung Âu có tӹ lӋ hӑc sinh cҩp mӝt và cҩp hai cao nhѭng cҫn phҧi ÿiӅu chӍnh toàn bӝ hӋ thӕng giáo dөctheo các nhu cҫu cӫa mӝt nӅn kinh tӃ thӏ trѭӡng Mӝt ÿiӅu ÿһc biӋt quan trӑngvӟi các nѭӟc này là duy trì mӭc ÿӝ tài trӧ ÿӕi vӟi giáo dөc cѫ sӣ và giáo dөc ÿҫucҩp hai và chuyӇn khӓi tình trҥng chuyên môn hoá quá mӭc ӣ giáo dөc dҥynghӅ, kӻ thuұt và ÿҥi hӑc và cҧi cách viӋc quҧn lý và tài trӧ cho giáo dөc ÿҥihӑc

Ngân hàng ThӃ giӟi và giáo dөc Ngân hàng

ThӃ giӟi ÿã cho ngành giáo dөc vay lҫn ÿҫu tiên năm 1963, và ngày nay Ngân hàng ThӃ giӟi là nguӗn tài trӧ bên ngoài lӟn nhҩt cho giáo dөc ӣ các nѭӟcÿang phát triӇn Tӯ năm 1980 tәng sӕ tiӅn cho ngành giáo dөc vay ÿã tăng gҩp

ba lҫn, và tӹ trӑng cӫa nó trong tәng sӕ vӕn cho vay cӫa Ngân hàng ThӃ giӟi ÿãtăng gҩp hai lҫn Giáo dөc cҩp mӝt và cҩp hai ngày càng quan trӑng hѫn, trong năm tài chính 1990-94 hai cҩp chiӃm mӝt nӱa tәng sӕ vӕn Ngân hàng cho ngành giáo dөc vay Các khoҧn cho vay ÿҫu tiên cӫa Ngân hàng tұp trung vào Châu Phi, Ĉông Á và Trung Ĉông, nhѭng ngày nay các khoҧn cho vay ÿӅu quan trӑng

ӣ tҩt cҧ các vùng Giáo dөc cho trҿ em gái là nhiӋm vө hàng ÿҫu, và nhu cҫugiáo dөc cӫa các nhóm thiӇu sӕ và dân bҧn ÿӏa ngày càng ÿѭӧc chú ý hѫn Ngày

nay các khoҧn cho vay cӫa Ngân hàng ít ÿѭӧc sӱ dөng cho viӋc xây cҩt trѭӡng

sӣ ÿӇ tăng các khoҧn ÿҫu vào cho giáo dөc Sӵ tұp trung hҽp vào dӵ án thӡitrѭӟc ÿây ngày càng nhѭӡng chӛ cho mӝt phѭѫng pháp tiӃp cұn theo ngành rӝngrãi hѫn

Ngân hàng ThӃ giӟi cam kӃt mҥnh mӁ sӁ tiӃp tөc hӛ trӧ cho giáo dөc Tuy nhiên, thұm chí ngày nay tài trӧ cӫa Ngân hàng chiӃm khoҧn 1/4 tәng sӕ viӋntrӧ cho giáo dөc, khoҧn tài trӧ này mӟi chiӃm 0,5% tәng chi tiêu cho ngành giáo dөc ӣ các nѭӟc ÿang phát triӇn Vì vұy, sӵ ÿóng góp chӫ yӃu cӫa Ngân hàng phҧi là tѭ vҩn ÿӇ giúp cho các chính phӫ phái triӇn chính sách giáo dөc cӫa mình phù hӧp vӟi hoàn cҧnh cӫa tӯng nѭӟc Tài trӧ cӫa Ngân hàng sӁ chӫ yӃu hӛ trӧcho sӵ thay ÿәi trong viӋc chi và trong chính sách cӫa các chính phӫ Do ÿó, các hoҥt ÿӝng trong tѭѫng lai sӁ áp dөng mӝt chính sách toàn ngành còn rõ ràng hѫn

ÿӇ hӛ trӧ cho nhӳng thay ÿәi trong tài trӧ và quҧn lý giáo dөc Vì cҫn phҧi tham khҧo ý kiӃn cӫa các nhà ÿҫu tѭ chӫ chӕt, chiӃn lѭӧc này có thӇ tăng cҧ các nguӗn lӵc và thӡi gian cҫn thiӃt ÿӇ xây dӵng dӵ án Trong bӕi cҧnh ngày càng phi tұp trung hoá, các nhà ÿҫu tѭ không nhӳng chӍ gӗm các chính phӫ trung ѭѫng mà các các cҩp chính quyӅn khác, cNJng nhѭ là các cӝng ÿӗng, phө huynh, giáo viên Sӵ hӧp tác cӫa các cѫ quan tài trӧ sӁ mӣ rӝng sang phҥm vi tѭ vҩn vӅchính sách, cNJng nhѭ phӕi hӧp ÿҫu tѭ

Các chѭѫng trình cӫa Ngân hàng sӁ cә vNJ các chính phӫ ѭu tiên hѫn cho giáo dөc và cҧi cách giáo dөc, nhҩt là khi cuӝc cҧi cách kinh tӃ ÿã trӣ thành mӝtquá trình liên tөc Các dӵ án sӁ quan tâm nhiӅu hѫn tӟi kӃt quҧ và quan hӋ cӫakӃt quҧ vӟi ÿҫu vào, mҥnh mӁ sӱ dөng viӋc phân tích lӧi ích - chi phí, các phѭѫng pháp tham gia, viӋc ÿánh giá kӃt quҧ hӑc tұp, và cҧi thiӋn viӋc theo dõi

và ÿánh giá Tӹ trӑng cӫa giáo dөc cѫ sӣ trong tәng sӕ vӕn cho vay cӫa Ngân hàng cho giáo dөc có thӇ sӁ tiӃp tөc tăng, nhҩt là ӣ các nѭӟc nghèo nhҩt, nhӳngnѭӟc nhұn ÿѭӧc quӻ IDA Sӵ chú trӑng này sӁ ÿѭӧc gҳn trong mӝt phѭѫng pháp tiӃp cұn theo ngành mà nó công nhұn tҫm quan trӑng cӫa các thành tӕ khác nhau cӫa hӋ khӕng giáo dөc sӵ lӋ thuӝc lүn nhau giӳa các thành tӕ này, và nhu cҫucӫa viӋc ÿһt cҧ sӵ chú trӑng này lүn bҧn chҩt cӫa sӵ hӛ trӧ cӫa Ngân hàng vào viӋc xác ÿӏnh nѫi mà Ngân hàng có thӇ hӳu ích nhҩt trong hoàn cҧnh ÿһc biӋtcӫa tӯng nѭӟc

Các dӵ án do Ngân hàng hӛ trӧ sӁ chú ý nhiӅu hѫn nӳa tӟi tính công bҵng

- nhҩt là giáo dөc dành cho các trҿ em gái, trҿ em dân tӝc ít ngѭӡi và cho ngѭӡinghèo - và nhѭ vұy có nghƭa là dành cho viӋc giáo dөc trҿ thѫ Các dӵ án này sӁӫng hӝ sӵ tham gia cӫa gia ÿình vào dӵ án nhà trѭӡng và trong viӋc chӑn trѭӡngthông qua viӋc nhҩn mҥnh hѫn nӳa vào khuôn khә pháp lý cӫa giáo dөc, vào các

cѫ chӃ tăng cѭӡng chҩt lѭӧng nhѭ viӋc theo dõi kӃt quҧ và thanh tra, vào viӋc tài trӧ cho các chi phí thѭӡng xuyên và vào các cѫ chӃ tài trӧ dӵa vào CҪU nhѭhӑc bәng cho hӑc sinh nghèo, trӧ cҩp cho hӑc sinh nӳ, và các chѭѫng trình tín dөng sinh viên cho giáo dөc ÿҥi hӑc Các dӵ án này sӁ khuyӃn khích viӋc quҧn

NHӲNG ѬU TIÊN VÀ CHIӂN LѬӦC CHO GIÁO DӨC 16

lý linh hoҥt các nguӗn lӵc phөc vө giҧng dҥy, ÿѭӧc bә sung bҵng hӋ thӕng ÿánhgiá và thi quӕc gia ÿӇ tҥo ÿӝng lӵc Trong các lƭnh vӵc này, các dӵ án do Ngân hàng hӛ trӧ sӁ tұp trung nhiӅu hѫn vào viӋc phát triӇn thӇ chӃ - kӇ cҧ viӋc tăngcѭӡng công tác quҧn lý giáo dөc - và các cѫ chӃ tài chính thích hӧp, và cán bӝcӫa Ngân hàng sӁ chú ý hѫn tӟi quá trình thӵc hiӋn

Giáo dөc cѫ sӣ sӁ tiӃp tөc nhұn ÿѭӧc ѭu tiên cao nhҩt cӫa Ngân hàng trong viӋc cho vay vӕn ÿӕi vӟi các nѭӟc chѭa phә cұp ÿӑc viӃt cho toàn dân và chѭa ÿҥt ÿѭӧc mӭc công bҵng và chҩt lѭӧng phә biӃn Phѭѫng pháp tiӃp cұntheo ngành cӫa Ngân hàng có nghƭa là ӣ các nѭӟc chѭa xoá xong mù chӳ cho toàn dân, thì sӵ tham gia cӫa Ngân hàng ӣ giáo dөc ÿҥi hӑc sӁ tiӃp tөc tұp trung chӫ yӃu vào làm cho viӋc tài trӧ ӣ cҩp hӑc này công bҵng hѫn và hiӋu quҧ hѫn

ÿӇ giáo dөc cҩp mӝt và cҩp hai có thӇ ÿѭӧc chú ý nhiӅu hѫn Khi hӋ thӕng giáo dөc cѫ sӣ phát triӇn vӅ chiӅu rӝng và hiӋu quҧ, giáo dөc cuӕi cҩp hai và giáo dөcÿҥi hӑc có thӇ ÿѭӧc chú ý nhiӅu hѫn Khoҧn cho vay cӫa Ngân hàng cho giáo dөc ÿҥi hӑc sӁ hӛ trӧ cho nӛ lӵc cӫa các quӕc gia thӵc hiӋn cҧi cách vӅ chính sách mà nó sӁ giúp cho cҩp này hoҥt ÿӝng có hiӋu quҧ hѫn và vӟi chi phí công cӝng thҩp hѫn Các nѭӟc sҹn sàng áp dөng mӝt khuôn khә chính sách giáo dөcÿҥi hӑc mà nó nhҩn mҥnh vào mӝt cѫ cҩu tә chӭc khác nhau và vào cѫ sӣ nguӗnlӵc ÿa dҥng hѫn, vӟi viӋc nhҩn mҥnh hѫn vào khu vӵc tѭ nhân và tài trӧ tѭ nhân,

sӁ tiӃp tөc ÿѭӧc ѭu tiên

Kinh nghiӋm và nhӳng nhiӋm vө trѭӟc mҳt

Giáo dөc - ÿһc biӋt là giáo dөc phә thông cѫ sӣ - hӃt sӭc quan trӑng ÿӕivӟi tăng trѭӣng kinh tӃ và xoá ÿói giҧm nghèo, nhҩt vào thӡi ÿiӇm do nhӳng ҧnhhѭӣng cӫa phát triӇn công nghӋ và cҧi cách kinh tӃ, cѫ cҩu thӏ trѭӡng lao ÿӝngÿang thay ÿәi rҩt lӟn Phә cұp giáo dөc giҧm ÿói nghèo bҵng cách giúp các nѭӟcÿang phát triӇn tăng trѭӣng kinh tӃ vӟi tӕc ÿӝ kӹ lөc Tuy nhiên, vүn còn tӗn tҥinhiӅu khó khăn: ӣ mӝt sӕ nѭӟc là viӋc mӣ rӝng tiӃp cұn và ӣ nhiӅu nѭӟc khác là tăng cѭӡng sӵ công bҵng, cҧi tiӃn chҩt lѭӧng giáo dөc và ÿҭy mҥnh cҧi cách giáo dөc Các hӋ thӕng tài chính và quҧn lý hiӋn nay thѭӡng không hoàn toàn thích hӧp ÿӇ giҧi quyӃt nhӳng khó khăn này Tài trӧ công cӝng cho giáo dөcthѭӡng không ÿҫy ÿӫ và không công bҵng Do cҥnh tranh và áp lӵc ÿӕi vӟinguӗn kinh phí nhà nѭӟc, cҫn phҧi có thêm nhӳng nguӗn tài trӧ mӟi Tә chӭc và quҧn lý các hӋ thӕng giáo dөc có thӇ cNJng cҫn thay ÿәi nhҵm tҥo sӵ linh hoҥt và

cѫ hӝi ÿӇ hӑc sinh ÿҥt ÿѭӧc nhӳng thành tӵu tӕt hѫn Bӕn chѭѫng tiӃp theo sӁnghiên cӭu vai trò cӫa giáo dөc ÿӕi vӟi phát triӇn kinh tӃ và cҫn làm gì ÿӇ ÿápӭng nhӳng ÿòi hӓi cӫa thӃ giӟi và công viӋc ÿang thay ÿәi hàng ngày

Ĉҫu tѭ vào giáo dөc sӁ tích luӻ vӕn con ngѭӡi, là chìa khoá ÿӇ duy trì sӵtăng trѭӣng kinh tӃ và tăng thu nhұp Giáo dөc, ÿһc biӋt là giáo dөc cѫ bҧn (giáo dөc phә thông cѫ sӣ) cNJng góp phҫn làm giҧm ÿói nghèo nhӡ tăng năng suҩt lao ÿӝng cӫa tҫng lӟp lao ÿӝng nghèo, giҧm sinh ÿҿ và tăng cѭӡng sӭc khoҿ, giúp mӑi ngѭӡi ÿӅu có cùng cѫ hӝi tham gia ÿҫy ÿӫ vào hoҥt ÿӝng xã hӝi và phát triӇn kinh tӃ Ngoài ra, giáo dөc giúp tăng cѭӡng các chӭc năng cӫa xã hӝi dân

sӵ, xây dӵng tiӅm năng và cӫng cӕ quҧn lý ÿҩt nѭӟc Tҩt cҧ nhӳng ÿiӅu ÿó ngày càng ÿѭӧc công nhұn là nhӳng yӃu tӕ thiӃt yӃu trong viӋc thӵc hiӋn có hiӋu quҧcác chính sách kinh tӃ và xã hӝi khó khăn

Giáo dөc và tăng trѭӣng Kinh tӃ

Giáo dөc góp phҫn vào tăng trѭӣng kinh tӃ, nhѭng bҧn thân giáo dөc sӁkhông thӇ tҥo ra sӵ tăng trѭӣng Sӵ tăng trѭӣng nhanh nhҩt ÿҥt ÿѭӧc khi nӅnkinh tӃ thӏ trѭӡng cҥnh tranh hàng hoá và các nhân tӕ sҧn xuҩt ÿҫu tѭ vào cҧ con ngѭӡi lүn vұt chҩt Nhӳng thӏ trѭӡng này là sҧn phҭm cӫa các yӃu tӕ әn ÿӏnhkinh tӃ vƭ mô, thӏ trѭӡng lao ÿӝng hoҥt ÿӝng hiӋu quҧ, hoà nhұp vӟi thѭѫng mҥiquӕc tӃ và nguӗn công nghӋ tӯ bên ngoài Sӵ tăng trѭӣng kinh tӃ chӍ thӇ hiӋnmӝt phҫn ӣ nguӗn lao ÿӝng và vӕn vұt chҩt Mӝt bӝ phұn cҩu thành quan trӑngcӫa tăng trѭӣng nҧy sinh tӯ nhӳng cҧi tiӃn chҩt lѭӧng lӵc lѭӧng lao ÿӝng, kӇ cҧtăng cѭӡng giáo dөc và y tӃ, cùng vӟi tiӃn bӝ khoa hӑc kӻ thuұt và hiӋu quҧ kinh

tӃ nhӡ qui mô (T.W Schultz 1961; Denison 1967; Ngân hàng ThӃ giӟi 1991d) Nhӳng thuyӃt tăng trѭӣng kinh tӃ mӟi cho rҵng công nghӋ thay ÿәi càng nhanh thì càng thúc ÿҭy sӵ tăng trѭӣng kinh tӃ dài hҥn VӅ phҫn mình, công nghӋ thay ÿәi nhanh hѫn khi lӵc lѭӧng lao ÿӝng có trình ÿӝ cao hѫn Vì vұy, tích luӻ vӕncon ngѭӡi, và ÿһc biӋt là kiӃn thӭc, sӁ tҥo ÿiӅu kiӋn phát triӇn các công nghӋ

mӟi và là nguӗn duy trì tăng trѭӣng (Romer 1986; Lucas 1988; Azariadis và Drazen 1990, Barro 1991) Giáo dөc góp phҫn vào tăng trѭӣng kinh tӃ thông qua

cҧ tăng năng suҩt lao ÿӝng cӫa mӛi cá nhân nhӡ nâng cao trình ÿӝ và quan ÿiӇmcӫa hӑ lүn tích luӻ kiӃn thӭc Vai trò cӫa giáo dөc có thӇ ÿѭӧc ÿánh giá qua tác

KHUNG 1.1 Tӌ SUҨT LӦI NHUҰN TӮ

GIÁO DӨC

ThuyӃt vӅ tӍ suҩt lӧi nhuұn tӯ ÿҫu

tѭ vào giáo dөc rҩt giӕng vӟi lӧi nhuұn cӫa

bҩt cӭ dӵ án ÿҫu tѭ nào khác: ÿó là tәng

sӕ các chi phí và lӧi nhuұn cӫa ÿҫu tѭ vào

nhӳng thӡi ÿiӇm khác nhau ÿѭӧc phҧn

ánh trong doanh thu hҵng năm (tính

bҵng%), tѭѫng tӵ nhѭ các tài khoҧn tiӃt

kiӋm tҥi ngân hàng hay trái phiӃu nhà

nѭӟc TӍ suҩt lӧi nhuұn tӯ giáo dөc 10%

có nghƭa là khi ÿҫu tѭ 100.000 ÿô-la Mӻ

vào giáo dөc, sӁ thu ÿѭӧc lӧi nhuұn hҵng

năm là 10.000 ÿô-la Mӻ trong suӕt cuӝc

ÿӡi cӫa mӝt ngѭӡi trung bình ÿã ÿѭӧc ÿào

tҥo, ÿây là mӭc ngѭӡi ÿó có thӇ kiӃm

ÿѭӧc bҵng hoһc cao hѫn mà không cҫn

phҧi ÿҫu tѭ thêm

Giҧ thuyӃt rҵng mӝt ngѭӡi 18 tuәi

vӯa tӕt nghiӋp phә thông buӝc phҧi suy

tính vӅ tài chính xem có nên ÿҫu tѭ vào

khoá hӑc bӕn năm ÿӇ lҩy bҵng ÿҥi hӑc hay

không Mӝt hӑc sinh có triӇn vӑng phҧi so

sánh các chi phí và nhӳng lӧi nhuұn nӃu

theo hӑc chѭѫng trình ÿó Chi phí trӵc tiӃp

gӗm hӑc phí và các chi phí liên quan là

10.000 ÿô-la Mӻ mӝt năm Ngoài ra, hӑc

sinh này còn phҧi chӏu nhӳng chi phí gián

tiӃp (khҧ năng) vì mҩt cѫ hӝi làm viӋc

trong thӡi gian theo hӑc Chi phí này

tѭѫng ÿѭѫng vӟi sӕ tiӅn mӝt hӑc sinh

18-21 tuәi có bҵng trung hӑc có thӇ kiӃm

ÿѭӧc trên thӏ trѭӡng lao ÿӝng, chҷng hҥn

20.000 ÿô-la Mӻ mӝt năm VӅ mһt ích lӧi,

hӑc sinh này trong tѭѫng lai dӵ kiӃn sӁ

kiӃm ÿѭӧc trung bình mӛi năm nhiӅu hѫn

15.000 ÿô-la Mӻ so vӟi mӝt ngѭӡi chӍ tӕt

nghiӋp trung hӑc kiӃm ÿѭӧc trong suӕt

cuӝc ÿӡi hӑ.

Cách ÿánh giá ÿӇ tәng hӧp nhӳng

chi phí và lӧi nhuұn này là ÿem lӧi nhuұn

thu ÿѭӧc hҵng năm 15.000 ÿô-la Mӻ chia

cho toàn bӝ chi phí 120.000 ÿô-la Mӻ,

ÿѭӧc 12,5% là tӍ suҩt lãi cӫa ÿҫu tѭ vào giáo dөc ÿҥi hӑc Lô-gic cӫa cách tính này tѭѫng tӵ nhѭ khi mua trái phiӃu trӏ giá 120.000 ÿô-la Mӻ vӟi lãi suҩt hҵng năm là 15.000 ÿô-la Mӻ TӍ suҩt lãi cӫa trái phiӃu

ÿó là 12,5%

Ví dө nêu trên liên quan ÿӃn tӍ suҩt lãi cá nhân, khi các chi phí là nhӳng khoҧn thӵc chi mà mӝt cá nhân phҧi trҧ ÿӇ ÿѭӧc ÿào tҥo Cách tính tӍ suҩt lãi xã hӝi khi tính ÿӃn các chi phí là bao gӗm tҩt cҧ mӑi chi phí ÿӇ ÿào tҥo mӝt ngѭӡi - có nghƭa là không chӍ nhӳng chi phí mà cá nhân ÿó phҧi trҧ mà là mӟi khoҧn xã hӝi phҧi chi trong thӵc tӃ cho viӋc ÿào tҥo cá nhân ÿó

Do giáo dөc ӣ hҫu hӃt các nѭӟc ÿӅu ÿѭӧc bao cҩp khá nhiӅu nên các chi phí cӫa xã hӝi cho giáo dөc lӟn hѫn chi phí cá nhân nhiӅu Và vì vұy, tӍ suҩt lӧi nhuұn xã hӝi cNJng thҩp hѫn tӍ suҩt lӧi nhuұn cá nhân tѭѫng ӭng rҩt nhiӅu.

Ngoài nhӳng ÿiӅu chӍnh vӅ tài chính nói trên, tӍ suҩt lӧi nhuұn xã hӝi phҧi tính ÿӃn các ҧnh hѭӣng bên ngoài, hay nhӳng lӧi ích phә biӃn liên quan ÿӃn giáo dөc Mӝt trong nhӳng lұp luұn chính ÿӇ bҧo vӋ sӵ bao cҩp cӫa nhà nѭӟc ÿӕi vӟi giáo dөc là nêu nhӳng ҧnh hѭӣng bên ngoài tҩc ÿӝng ÿӃn cҧ xã hӝi chӭ không phҧi chӍ riêng cá nhân ÿѭӧc ÿào tҥo Do các lӧi ích xã hӝi cӫa giáo dөc lӟn hѫn nhӳng lӧi ích cá nhân nên các chính phӫ trӧ cҩp cho giáo dөc nhҵm tránh tình trҥng ÿҫu tѭ không ÿӫ vào giáo dөc.

CNJng nhѭ ӣ mӝt sӕ ngành kinh tӃ khác, các ҧnh hѭӣng bên ngoài rҩt khó ÿánh giá và không ÿѭӧc phҧn ánh trong thu nhұp TӍ suҩt lӧi nhuұn xã hӝi, thѭӡng ÿѭӧc tính dӵa trên cѫ sӣ các khoҧn thu nhұp và chi phí bҵng tiӅn, nên ÿã ÿánh giá thҩp tӍ suҩt lӧi nhuұn xã hӝi cӫa giáo dөc NӃu tính cҧ các ҧnh hѭӣng bên ngoài, tӍ suҩt lӧi nhuұn xã hӝi cӫa giáo dөc có thӇ lӟn hѫn tӍ suҩt lӧi nhuұn cá nhân

GIÁO DӨC VÀ PHÁT TRIӆN 20

ÿӝng cӫa nó ÿӕi vӟi năng suҩt lao ÿӝng ÿѭӧc tính bҵng cách so sánh sӵ khác biӋt

giӳa sҧn phҭm mӝt cá nhân làm ra trong cùng mӝt ÿѫn vӏ thӡi gian trѭӟc và sau

khi cá nhân ÿó hӑc mӝt khoá ÿào tҥo vӟi chi phí cho khoá ÿào tҥo ÿó KӃt quҧ

này ÿѭӧc gӑi là tӍ suҩt lӧi nhuұn xã hӝi khi ÿҫu tѭ vào giáo dөc, mһc dù nó chѭa

phҧn ánh ÿѭӧc tҩt cҧ các lӧi ích xã hӝi và các ҧnh hѭӣng bên ngoài (Khung 1.1)

Trong mӝt sӕ trѭӡng hӧp, tӍ suҩt lӧi nhuұn tӯ giáo dөc có thӇ khó ÿánh giá

(Weale 1993) - nhѭng cNJng không phҧi là khó hѫn so vӟi mӝt sӕ ngành kinh tӃ

khác nhѭ nông nghiӋp hay giao thông vұn tҧi - tuy nhiên nó ÿã ÿӭng vӳng ÿѭӧc

sau hѫn ba thұp kӹ ÿѭӧc kiӇm tra kӻ lѭӥng (T.P Schultz 1994) Và, nhѭ ÿã

ÿѭӧc kӃt luұn tӯ cách ÿây hai thұp kӹ, thuyӃt vӅ vӕn con ngѭӡi cho ÿӃn nay vүn

chѭa có ÿӕi thӫ nào ngang tҫm (Blaug 1976)

TӍ suҩt lӧi nhuұn cӫa giáo dөc rҩt cao ӣ nhӳng nѭӟc có thu nhұp vӯa và

thҩp (bҧng 1.1) Tình hình thӵc tӃ mӛi nѭӟc mӝt khác, nhѭng nhìn chung, ӣ hҫu

hӃt các nӅn kinh tӃ chѭa phә cұp giáo dөc cѫ sӣ, tӍ suҩt lӧi nhuұn cӫa giáo dөc

tiӇu hӑc là cao nhҩt, sau ÿó là giáo dөc trung hӑc và cuӕi cùng là ÿҥi hӑc Rҩt

thú vӏ là nhӳng nѭӟc ÿã phә cұp giáo dөc tiӇu hӑc có mӭc tăng trѭӣng cao ÿӅu

có xu hѭӟng cho thҩy tӍ suҩt lӧi nhuұn cӫa giáo dөc trung hӑc lҥi cao hѫn cӫa

giáo dөc tiӇu hӑc (Jain 1991; T.P Schultz 1993, 1994)

Ӣ hҫu hӃt các nѭӟc, tӍ suҩt lӧi nhuұn cӫa ÿҫu tѭ vào tҩt cҧ các cҩp giáo

dөc ÿӅu cao hѫn chi phí vӕn dài hҥn khҧ năng (thѭӡng dӵ kiӃn khoҧng 8-10%

thӵc tӃ) khiӃn giáo dөc trӣ thành lƭnh vӵc ÿҫu tѭ tuyӋt vӡi Nhѭng nên nhӟ rҵng

cҫn thұn trӑng khi xem xét tӍ suҩt lӧi nhuұn TӍ suҩt này có thӇ không chính xác,

chҷng hҥn khi thӏ trѭӡng lao ÿӝng bӏ ÿiӅu tiӃt chһt chӁ khiӃn thu nhұp không

phҧn ánh ÿúng năng suҩt lao ÿӝng giӟi hҥn

BҦNG 1.1 TӸ SUҨT LӦI NHUҰN CӪA ĈҪU TѬ VÀO GIÁO DӨC THEO VÙNG VÀ CҨP GIÁO DӨC

Nhӳng nghiên cӭu gҫn ÿây khҷng ÿӏnh tҫm quan trӑng cӫa giáo dөc, ÿһcbiӋt là giáo dөc tiӇu hӑc, ÿӕi vӟi sӵ tăng trѭӣng Các nghiên cӭu theo nѭӟc vӅgiáo dөc ÿã ÿѭa ra mӭc tích luӻ vӕn con ngѭӡi khӣi ÿҫu ÿӇ sӵ tăng trѭӣng cӫamӝt nѭӟc tăng lên (Azariadis và Drazen 1990; Lau, Jamison và Louat 1991) ThuyӃt này rõ ràng khҷng ÿӏnh lҥi giҧ thuyӃt ban ÿҫu công thӭc hoá mӕi quan hӋgiӳa nguӗn vӕn con ngѭӡi vӟi tăng trѭӣng kinh tӃ (Bowman và Anderson 1963; Easterlin 1981) Các so sánh, ÿánh giá vӅ giáo dөc cҧ theo nѭӟc và theo khu vӵcnhҵm giҧi thích hiӋn tѭӧng phát triӇn "kǤ diӋu" cӫa khu vӵc Ĉông Á (khung 1.2) ÿӅu cho thҩy riêng giáo dөc tiӇu hӑc ÿóng vai trò quan trӑng nhҩt ÿӕi vӟi tăngtrѭӣng Sӵ khác biӋt vӅ trình ÿӝ giáo dөc cӫa lӵc lѭӧng lao ÿӝng giҧi thích khoҧng 20% sӵ khác biӋt vӅ mӭc ÿӝ tăng trѭӣng cӫa các bang ӣ Brazil Các nghiên cӭu này ÿѭa ra mӭc giáo dөc phә cұp cҫn thiӃt vào khoҧng 3 ÿӃn 4 năm(Lau và các tác giҧ khác 1993) và kӃt quҧ ÿã ÿѭӧc khҷng ÿӏnh ÿӕi vӟi Brazil qua các thông tin cá nhân (Griffin và Cox-Edwards 1993) và ÿѭӧc cӫng cӕ thêm bҵng Guatêmala (Ngân hàng ThӃ giӟi 1994d)

Các nѭӟc Ĉông Á tăng trѭӣng nhanh ÿã ÿҫu tѭ rҩt nhiӅu vào cҧ giáo dөctiӇu hӑc lүn trung hӑc nhҵm tăng cѭӡng chҩt lѭӧng cӫa lӵc lѭӧng lao ÿӝng Nӛlӵc này ÿѭӧc thӵc hiӋn do yêu cҫu cӫa mô hình tăng trѭӣng sӱ dөng mӝt cách hiӋu quҧ nguӗn lao ÿӝng và do ÿҫu tѭ bә sung vào nguӗn vӕn vұt chҩt Chí phí ÿáng kӇ cho giáo dөc ÿã nâng cao mӭc tăng trѭӣng Ví dө, nӃu năm 1960 Cӝnghoà TriӅu Tiên có cùng mӭc tuyӇn sinh thҩp nhѭ cӫa Pa-kis-tan, thì mӭc thu nhұp bình quân ÿҫu ngѭӡi năm 1985 sӁ phҧi thҩp hѫn mӭc thӵc tӃ 40% (Ngân hàng ThӃ giӟi 1993a)

Giáo dөc ÿҥi hӑc cNJng góp phҫn vào sӵ tăng trѭӣng tӵ lӵc thông qua vai trò phә biӃn kiӃn thӭc cӫa nhӳng ngѭӡi ÿã tӃt nghiӋp (Becker 1964) Các cѫ sӣgiáo dөc ÿҥi hӑc chӏu trách nhiӋm chính trong viӋc trang bӏ cho sinh viên nhӳngkiӃn thӭc tiên tiӃn và kӻ năng cҫn thiӃt ÿӇ có thӇ ÿҧm nhiӋm các chӭc vө trong chính phӫ, trong kinh doanh và các hoҥt ÿӝng nghӅ nghiӋp Các cѫ sӣ này tҥothêm kiӃn thӭc khoa hӑc kӻ thuұt mӟi thông qua nghiên cӭu và ÿào tҥo tiên tiӃn,

KHUNG 1.2 GIÁO DӨC VÀ TĂNG

TRѬӢNG KINH Tӂ Ӣ ĈÔNG Á

Giáo dөc tiӇu hӑc là yӃu tӕ quan

trӑng nhҩt ÿӕi vӟi mӭc tăng trѭӣng kinh tӃ

cӫa các nѭӟc Châu Á phát triӇn nhanh

(Ngân hàng ThӃ giӟi 1993a) Ĉҫu tѭ vào

vӕn vұt chҩt có vai trò quan trӑng thӭ hai,

sau ÿó ÿӃn sӕ lѭӧng tuyӇn sinh vào trung

hӑc và mӭc tăng dân sӕ Nhӳng kӃt luұn

này là dӵa trên cѫ sӣ nghiên cӭu 113

nѭӟc ÿánh giá mӕi liên hӋ giӳa mӭc tăng

thu nhұp bình quân ÿҫu ngѭӡi thӵc tӃ, tӍ

trӑng cӫa ÿҫu tѭ trong tәng sҧn phҭm

quӕc nӝi (GDP) và thành tӵu giáo dөc Các nѭӟc Châu Á kinh tӃ phát triӇn nhanh cho thҩy mӭc tăng trѭӣng cao hѫn là nhӡ giáo dөc nhiӅu hѫn tҩt cҧ các ngành kinh

tӃ khác Khi so sánh Ĉông Á và châu Mӻ La-tinh, 34% sӵ khác biӋt nói trên trong mӭc tăng trѭӣng có thӇ là do mӭc ÿҫu tѭ cao hѫn và 38% là do sӕ lѭӧng tuyӇn sinh cao hѫn Tѭѫng tӵ nhѭ vұy, chênh lӋch chӫ yӃu giӳa khu vӵc Ĉông Á vӟi TiӇu sa mҥc Sa-ha-ra ӣ Châu Phi là do sӵ khác biӋt trong mӭc tuyӇn sinh tiӇu hӑc Mӭc ÿҫu tѭ vào vӕn vұt chҩt chӍ có vai trò ÿӕi vӟi 20% sӵ khác biӋt ÿó

GIÁO DӨC VÀ PHÁT TRIӆN 22

và ÿóng vai trò chҩt dүn trong viӋc chuyӇn giao, làm quen và ӭng dөng các kiӃnthӭc ÿѭӧc phát minh ӣ bҩt cӭ nѫi nào khác trên thӃ giӟi TӍ suҩt lӧi nhuұn xã hӝi10% hoһc cao hѫn theo ÿánh giá ӣ các nѭӟc có thu nhұp thҩp và trung bình cho thҩy ÿҫu tѭ vào giáo dөc ÿҥi hӑc góp phҫn tăng năng suҩt lao ÿӝng và mӭc tăngtrѭӣng dài hҥn (Ngân hàng ThӃ giӟi 1994e)

Không phҧi mӑi ҧnh hѭӣng bên ngoài cӫa giáo dөc ÿҥi hӑc - nhѭ các lӧiích nhӡ nghiên cӭu cѫ bҧn, phát triӇn và chuyӇn giao công nghӋ ÿӅu ÿѭӧc phҧnánh ÿҫy ÿӫ trong mӭc thu nhұp dùng ÿӇ tính tӍ suҩt lӧi nhuұn nói trên TӍ suҩt lӧinhuұn cӫa giáo dөc ÿҥi hӑc, nhѭ ngành giáo dөc cѫ bҧn, cao hѫn so vӟi mӭcthӵc tӃ ÿѭӧc tính theo mӭc thu nhұp, và rҩt có thӇ sӵ ÿóng góp cӫa giáo dөc ÿҥihӑc cNJng tăng lên cùng vӟi trình ÿӝ công nghӋ và khi các nѭӟc ÿҥt ÿѭӧc phә cұpgiáo dөc tiӇu hӑc và trung hӑc

Tác ÿӝng bên ngoài cӫa giáo dөc là quan trӑng ÿӕi vӟi tăng trѭӣng kinh tӃ

và theo dӵ kiӃn là do cҧ khҧ năng tác ÿӝng khӣi ÿҫu ӣ cҩp giáo dөc tiӇu hӑc lүn

do khҧ năng phә biӃn kiӃn thӭc nhӡ giáo dөc ÿҥi hӑc Các thuyӃt tăng trѭӣngkinh tӃ mӟi, cNJng nhѭ các thuyӃt cNJ, cho thҩy quan hӋ bә sung lүn nhau giӳanguӗn vӕn con ngѭӡi và nguӗn vӕn vұt chҩt: trӳ lѭӧng vӕn con ngѭӡi lӟn hѫn sӁtăng cѭӡng giá trӏ lӧi tӭc cӫa máy móc; trӳ lѭӧng vӕn vұt chҩt tăng lҥi làm tănghiӋu quҧ ÿҫu tѭ vào giáo dөc; và ÿҫu tѭ chung nӃu không có sӵ hӛ trӧ cӫa giáo dөc chӍ ÿóng vai trò không lӟn ÿӕi vӟi tăng trѭӣng kinh tӃ (Lucas 1988, Becker 1964) Kinh nghiӋm ӣ Ĉông Á ÿã chӭng minh mӕi quan hӋ bә sung này cNJngnhѭ tҫm quan trӑng cӫa các chính sách kinh tӃ vƭ mô ÿúng ÿҳn trong mӝt nӅnkinh tӃ cҥnh tranh rӝng rãi KӃt luұn trên ÿѭӧc cӫng cӕ thêm bҵng kinh nghiӋmcӫa Liên Xô cNJ Nhѭ vұy, ÿҫu tѭ nhanh chóng và әn ÿӏnh vào nguӗn vӕn con ngѭӡi và vұt chҩt sӁ ÿҭy mҥnh tăng trѭӣng ÿҫu tiên Tuy nhiên, sӵ can thiӋp thái quá cӫa nhà nѭӟc vào kinh tӃ, mӭc thay thӃ nguӗn lӵc - vӕn thҩp, bҧn chҩt cӫanӅn kinh tӃ kӃ hoҥch hoá và có lӁ ÿiӅu quan trӑng nhҩt - không ÿҫu tѭ thích ÿángvào nguӗn vӕn con ngѭӡi ÿӇ tăng cѭӡng và khuyӃn khích nâng cao chҩt lѭӧng -

ÿã dүn ÿӃn tình trҥng năng suҩt lao ÿӝng không tăng và trong tѭѫng lai dài hҥndүn ÿӃn ÿình trӋ (Easemly và Fischer 1994)

Các mӕi liên hӋ vӟi thӏ trѭӡng lao ÿӝng

Nhӳng chuyӇn biӃn lӟn gҫn ÿây trên các thӏ trѭӡng lao ÿӝng nhӡ cҧi cách kinh tӃ, sӵ hӧp nhҩt cӫa nӅn kinh tӃ thӃ giӟi, sӵ phát triӇn công nghӋ (ÿһc biӋt là công nghӋ thông tin) và vҩn ÿӅ di cѭ ÿã tác ÿӝng mҥnh mӁ ÿӃn giáo dөc.Thѭѫng mҥi quӕc tӃ, phҧi ÿiӅu tiӃt các nӅn kinh tӃ và thӏ trѭӡng lao ÿӝng không chӍ góp phҫn tăng trѭӣng kinh tӃ mà còn dүn ÿӃn nhӳng thay ÿәi trong cѫ cҩu sӱdөng nguӗn lӵc ӣ các nѭӟc tiên tiӃn, các nѭӟc quá ÿӝ và các nѭӟc ÿang phát triӇn Mӭc tích luӻ kiӃn thӭc mӟi và tiӃn trình cҧi tiӃn công nghӋ làm tăng khҧnăng duy trì tăng trѭӣng và khҧ năng thay ÿәi nghӅ nghiӋp trong cuӝc ÿӡi mӛi

cá nhân Công viӋc ngày càng trӣ nên trӯu tѭӧng hѫn và tách dҫn khӓi các qui trình sҧn xuҩt vұt chҩt cө thӇ và ngày càng ít ÿòi hӓi sӱ dөng tay chân hѫn.

Nhӳng phát triӇn này có hai ý nghƭa quan trӑng ÿӕi vӟi các hӋ thӕng giáo dөc Thӭ nhҩt, giáo dөc phҧi ÿѭӧc thiӃt kӃ ÿӇ ÿáp ӭng nhӳng nhu cҫu ngày càng tăng cӫa các nӅn kinh tӃ, giúp công nhân làm quen và thích ӭng vӟi nhӳng kӻnăng mӟi chӭ không phҧi vӟi mӝt tәng thӇ các kӻ năng kӻ thuұt mà hӑ sӱ dөngtrong suӕt thӡi gian làm viӋc cӫa hӑ ĈiӅu này ÿòi hӓi nâng cao tҫm quan trӑngcӫa các kiӃn thӭc cѫ bҧn ÿѭӧc hӑc ӣ trѭӡng tiӇu hӑc và trung hӑc phә thông Hai là, các hӋ thӕng giáo dөc - trѭӟc tiên là cҩp ÿҥi hӑc và sau ÿҥi hӑc - phҧi hӛtrӧ tiӃp tөc mӣ rӝng vӕn kiӃn thӭc

Nhӳng chuyӇn biӃn chính trên các thӏ trѭӡng lao ÿӝng xҧy ra vào nhӳngnăm 80, bҳt ÿҫu bҵng viӋc ÿo ngѭӧc xu thӃ các lӧi ích cӫa giáo dөc ÿҥi hӑc ӣcác nѭӟc kinh tӃ thӏ trѭӡng phát triӇn giҧm trong nhӳng năm 70 Kinh nghiӋm rõ ràng phә biӃn cho thҩy xu hѭӟng khuyӃn khích giáo dөc ÿҥi hӑc hiӋn nay ngày càng tăng ӣ rҩt nhiӅu nѭӟc phát triӇn (ví dө xem Davis 1992) Xu hѭӟng này xuҩt hiӋn vào thӡi ÿiӇm khi sӵ bҩt công bҵng trong thu nhұp tăng lên ӣ mӭcchѭa tӯng thҩy và trình ÿӝ giáo dөc trung bình cӫa lӵc lѭӧng lao ÿӝng rҩt cao ViӋc cҧi thiӋn tình trҥng cӫa nhӳng ngѭӡi có trình ÿӝ giáo dөc cao ӣ các nѭӟcphát triӇn, mһc dù con sӕ này ngày càng tăng, cho thҩy nhu cҫu ÿӕi vӟi công nhân có trình ÿӝ giáo dөc cao ÿang tăng theo thӡi gian, dүn ÿӃn tăng mӭc trѭӣngthu nhұp nhӡ tăng cѭӡng giáo dөc Mһc dù giáo dөc và bҩt công bҵng trong thu nhұp liên quan vӟi nhau, mӭc thѭӣng thu nhұp vүn có thӇ tăng mһc dù mӭc giáo dөc trung bình tăng (hay giҧm chênh lӋch giáo dөc) nӃu nhu cҫu ÿi hӑc cNJngtăng

Nhӳng tiӃn bӝ công nghӋ gҫn ÿây dүn ÿӃn vӯa loҥi bӓ kӻ năng ӣ mӝt sӕnghӅ trѭӟc ÿây ÿòi hӓi mӝt sӕ kӻ năng vӯa tăng nhu cҫu ÿӕi vӟi nhӳng công nhân có thӇ ÿҧm nhiӋm công viӋc có kӻ năng cao hѫn (Blackburn, Bloom, và Freeman 1990, Blackbum 1990) Nhu cҫu ÿòi hӓi công nhân khéo tay vӟi thӡigian làm viӋc chân tay dài và nghӅ thӫ công truyӅn thӕng giҧm ÿã làm tăng nhu cҫu ÿӕi vӟi nhӳng công nhân có ÿào tҥo hѫn so vӟi các công nhân ít ÿѭӧc ÿào tҥo làm cho mӭc lѭѫng tѭѫng ÿӕi tăng nghiêng vӅ phía nhӳng công nhân có ÿàotҥo hѫn Vì vұy, tiӃn bӝ công nghӋ dүn ÿӃn sӵ chênh lӋch thu nhұp ngày càng tăng (Bound và Johnson 1992)

Nhӳng công nhân có ÿào tҥo có thӇ ÿӕi phó mӝt cách hiӋu quҧ hѫn vӟimôi trѭӡng ÿang thay ÿәi nhanh chóng (T.W.Schultz 1975; Mincer 1989; Ngân hàng ThӃ giӟi 1991d) Nhӳng công nhân có trình ÿӝ cao có mһt nhiӅu hѫn trong các ngành công nghiӋp sӱ dөng công nghӋ mӟi so vӟi nhӳng công nhân ít kӻnăng và ÿѭӧc trҧ tѭѫng ÿӕi cao hѫn so vӟi ӣ các ngành truyӅn thӕng; ѭu thӃtѭѫng ÿӕi này là thӵc tӃ ӣ các nѭӟc có thu nhұp cao, trung bình và thҩp (Bartel

và Llchtenberg 1987; Loh 1992; Gill và Riboud 1993)

GIÁO DӨC VÀ PHÁT TRIӆN 24

Giáo dөc làm tҧng năng suҩt lao ÿӝng trên thӏ trѭӡng và trong các hӝ gia ÿình nhӡ tăng cѭӡng tiӃp cұn thông tin; nâng cao khҧ năng hӑc tұp Tuy nhiên, nӃu tӍ suҩt lӧi nhuұn tӯ ÿҫu tѭ vào giáo dөc cҫn ÿѭӧc thӯa nhұn thì phҥm vi giáo dөc hiӋu quҧ cҫn ÿѭӧc mӣ rӝng thông qua ÿәi mӟi kӻ thuұt và nhӳng thay ÿәitrong cѫ chӃ chính trӏ và thӏ trѭӡng Sӵ ra ÿӡi cӫa các công nghӋ mӟi có thӇ tăng

tӍ suҩt lӧi nhuұn cӫa giáo dөc nӃu nhӳng công nghӋ mӟi ÿó làm tăng chӭ không phҧi giҧm nhu cҫu hӑc hay phҥm vi sӱ dөng sai các ÿҫu vào Ví dө, "cách mҥngxanh" trong nông nghiӋp dүn ÿӃn tăng mӭc tiӃp cұn thông tin Các loҥi hҥt giӕngmӟi nhұp khҭu có năng suҩt cao là ÿӝng lӵc phát triӇn cӫa cách mҥng xanh sӁ là vҩn ÿӅ nhҥy cҧm hѫn khi sӱ dөng nhӳng ÿҫu vào nhѭ nѭӟc và phân bón Trѭӟckia nông dân quen vӟi cách làm viӋc "truyӅn thӕng" phҧi ÿӕi ÿҫu vӟi vҩn ÿӅphân bӕ hӧp lý các ÿҫu vào nhҵm ÿҥt ÿѭӧc kӃt quҧ tiӅm năng cao nhҩt và viӋctiӃp tөc ÿѭa ra nhӳng giӕng hҥt mӟi sau vài năm có thӇ làm tăng lӧi nhuұn cӫacác kӻ năng trong thӡi ÿҥi thông tin (Rosenzweig 1995)

Sӵ ÿói nghèo tѭѫng ÿӕi nói chung giҧm do lӵc lѭӧng lao ÿӝng trӣ nên có trình ÿӝ hѫn Thӵc tӃ ӣ mӝt sӕ nѭӟc có thu nhұp trung bình và thҩp cho thҩy sӵbình ÿҷng trong giáo dөc song hành vӟi bình ÿҳng trong thu nhұp trong suӕt giai ÿoҥn nhӳng năm 80 ÿӕi lұp vӟi tình trҥng phә biӃn ӣ các nѭӟc công nghiӋp(xem Patrinos 1994) Sӕ lѭӧng công nhân có trình ÿӝ cao tăng dүn ÿӃn viӋcgiҧm chênh lӋch thu nhұp giӳa hӑ và nhӳng công nhân ít ÿào tҥo Ҧnh hѭӣngnày ÿѭӧc phҧn ánh trong mӭc giáo dөc - thu nhұp giҧm khi giáo dөc mӣ rӝng(Psacharopoulos 1989) và trong mӭc chênh lӋch lѭѫng giҧm trong nhӳng năm

70 và 80 ӣ các nѭӟc nhѭ Brazil, Columbia, Indonesia, Hàn Quӕc, và ê-la (Davis 1992; Mc Mahon và Boediono 1992)

Vê-nê-zu-Không phҧi chӍ có cҩp giáo dөc mà cҧ nӝi dung giáo dөc ÿӅu quan trӑng

ÿӇ thích ӭng vӟi các thӏ trѭӡng lao ÿӝng ÿang thay ÿәi nhanh chóng Thѭӡngthѭӡng, ÿһc biӋt vào nhӳng thӡi ÿiӇm lӵc lѭӧng trҿ thҩt nghiӋp tăng, ngѭӡi ta cho rҵng cҫn phҧi ÿѭa dҥy nghӅ vào chѭѫng trình giҧng dҥy hay cҫn ÿѭa các kӻnăng kӻ thuұt vào dҥy ӣ trѭӡng trung hӑc ÿӇ trang bӏ cho hӑc sinh tӃt nghiӋp khҧnăng làm viӋc trong các ngành kinh tӃ hiӋn ÿҥi Thӵc tӃ, ÿào tҥo các kӻ năng có thӇ làm tăng năng suҩt và thu nhұp cӫa thӏ trѭӡng lao ÿӝng, nhѭng chӍ khi các kӻnăng ÿó thӵc sӵ ÿѭӧc sӱ dөng vào nghӅ nghiӋp Kinh nghiӋm quӕc tӃ cho rҵnggiáo dөc và ÿào tҥo kӻ thuұt, nghӅ nghiӋp sӁ có hiӋu quҧ nhҩt khi ÿѭӧc thӵc hiӋnphù hӧp vӟi chѭѫng trình giáo dөc chung và liên quan ÿӃn nghӅ nghiӋp Trong thӵc tӃ, nhiӅu nѭӟc, ÿһc biӋt là các nѭӟc Ĉông Á và các nѭӟc thành viên cӫaOECD ÿang tiӃn ÿӃn tăng cѭӡng chѭѫng trình giҧng dҥy vӅ công nghӋ trong giáo dөc phә thông và chѭѫng trình dҥy nghӅ chung ӣ các lӟp cuӕi trung hӑc và cung cҩp nhiӅu môn hӑc cho hӑc sinh lӵa chӑn Ҧnh hѭӣng cӫa hai chѭѫng trình giҧng dҥy này cho các lӟp cuӕi trung hӑc ÿӕi vӟi viӋc làm và thu nhұp cho ÿӃnnay còn chѭa ÿѭӧc ÿánh giá Tuy nhiên, ÿánh giá so sánh chѭѫng trình trung hӑc dҥy nghӅ sӟm hѫn, ÿa dҥng hѫn và chѭѫng trình giáo dөc trung hӑc phәthông cho thҩy rõ ràng tӍ suҩt lӧi nhuұn cӫa ÿҫu tѭ vào giáo dөc phә thông cao

hѫn nhiӅu so vӟi ÿҫu tѭ vào giáo dөc trung hӑc dҥy nghӅ (Psacharopoulos 1987).

Vӟi nhӳng thay ÿәi cӫa thӏ trѭӡng lao ÿӝng, vai trò cӫa các cҩp giáo dөckhác nhau trӣ nên rõ hѫn Giáo dөc tiӇu hӑc và ÿҫu trung hӑc tұp trung vào các

kӻ năng cѫ bҧn chung nhѭ ngôn ngӳ, các môn xã hӝi, toán và dҫn dҫn thêm các

kӻ năng giao tiӃp cNJng nhѭ phát triӇn nhӳng nhұn thӭc cҫn thiӃt khi ÿi làm Nhӳng kӻ năng này sӁ tҥo nӅn tҧng cho nhӳng giáo dөc và ÿào tҥo tiӃp theo; cҧgiáo dөc trung hӑc dҥy nghӅ cNJng ngày càng trӣ nên phә thông hѫn Cҩp giáo dөc và ÿào tҥo tiӃp theo sӁ cho hӑc sinh làm quen vӟi các kӻ năng hӑc thuұt và

kӻ thuұt ӣ các trѭӡng ÿҥi hӑc và trѭӡng ÿào tҥo nghӅ chuyên nghiӋp, vӟi chѭѫngtrình nâng cao ÿӏnh kǤ cұp nhұt theo nghӅ nghiӋp (OECD)

Xoá ÿói giҧm nghèo

Mӭc thu nhұp thҩp cӫa nhӳng ngѭӡi nghèo mӝt phҫn do nguӗn lӵc tѭѫngÿӕi thҩp cӫa hӑ, mӝt phҫn do sӵ phân biӋt ÿӕi xӱ trên thӏ trѭӡng lao ÿӝng Giáo dөc có thӇ giҧi quyӃt ÿѭӧc vҩn ÿӅ thӭ nhҩt, nhѭng cNJng cҫn có nhӳng biӋn pháp cҫn thiӃt ÿӇ ÿӕi phó vӟi vҩn ÿӅ thӭ hai Ví dө, sӵ chênh lӋch mӭc thu nhұp giӳanam và nӳ ӣ Châu Mӻ La tinh mӝt phҫn ÿѭӧc giҧi thích bӣi sӵ khác nhau vӅnguӗn lӵc (Psacharopoulos và Tzanatos 1992) Ngѭӧc lҥi, nguӗn lӵc giҧi thích phҫn lӟn sӵ chênh lӋch thu nhұp giӳa nhӳng nam công nhân bҧn xӭ dân tӝcthiӇu sӕ vӟi nhӳng nam công nhân thuӝc phe ÿa sӕ ӣ Bô-li-vi-a và giӳa nhӳngngѭӡi nói tiӃng Gua-ra-ni vӟi nhӳng ngѭӡi nói tiӃng Tây-ban-nha ӣ Pa-ra-guay NӃu nhӳng ngѭӡi nói tiӃng Gua-ra-ni tѭѫng ÿӕi nghèo ӣ Pa-ra-guay có cùng trình ÿӝ giáo dөc nhѭ nhӳng ngѭӡi nói tiӃng Tây-ban-nha, sӵ chênh lӋch mӭcthu nhұp sӁ không tӗn tҥi nӳa

Vì vұy giáo dөc có thӇ ÿóng góp vai trò quan trӑng vào xoá ÿói giҧmnghèo Nó mang lҥi các kӻ năng, kiӃn thӭc và quan ÿiӇm giúp nâng cao năngsuҩt cӫa lӵc lѭӧng lao ÿӝng nghèo nhӡ tăng sҧn lѭӧng cӫa nhӳng ngѭӡi nông dân và khi không có sӵ phân biӋt ÿӕi xӱ, giúp hӑ tìm ÿѭӧc viӋc làm cҧ ӣ các ngành chính thӭc lүn không chính thӭc Các nghiên cӭu cho thҩy mӝt ngѭӡinông dân hӑc hӃt lӟp 4 có năng suҩt lao ÿӝng cao hѫn nhiӅu so vӟi mӝt ngѭӡi

mù chӳ (Lockheed, Jamison, và Lau 1980D; Moock 1994) Giáo dөc cNJng giúp công nhân trong các ngành công nghiӋp tăng năng suҩt (Haddan và nhӳng ngѭӡikhác 1990) và có thӇ ÿóng góp vào mӕi quan hӋ doanh nghiӋp (Ngân hàng ThӃgiӟi 1991d)

Tҥo ra nguӗn nhân lӵc là tҥo ra và phân phӕi sӭc mҥnh mӟi Nó sӁ góp phҫn giҧm nghèo cҧ vӅ tѭѫng ÿӕi lүn tuyӋt ÿӕi, nhѭng nó có thӇ kéo dài cҧ mӝtthӃ hӋ trѭӟc khi có hiӋu quҧ - trái ngѭӧc vӟi nhӳng hiӋu quҧ nhanh chóng khi phân phӕi lҥi vӕn hiӋn có, chҷng hҥn thông qua cҧi cách thuӃ và cҧi cách ÿҩt.Các nguӗn lӵc ÿҫu tѭ vào giáo dөc hôm nay chӍ có thӇ dүn ÿӃn giҧm nghèo sau

GIÁO DӨC VÀ PHÁT TRIӆN 26vài năm nӳa khi nguӗn nhân lӵc cӫa nhӳng ngѭӡi nghèo ÿѭӧc nâng cao bҳt ÿҫumang lҥi lӧi nhuұn tӯ tăng thu nhұp, tăng khҧ năng tӵ tìm viӋc, và nâng cao hiӋuquҧ trong viӋc sӱ dөng các nguӗn lӵc hӝ gia ÿình (T.W Schultz 1982)

Ӣ nhiӅu nѭӟc ÿang phát triӇn, mӕi liên hӋ giӳa thӏ trѭӡng lao ÿӝng và hӋthӕng giáo dөc rҩt quan trӑng ÿӕi vӟi ngѭӡi nghèo là mӝt ngành không chính thӭc ӣ thành phӕ Ví dө, ӣ tiӇu sa mҥc Sa-ha-ra Châu Phi nhӳng năm 80 khoҧng

15 triӋu viӋc làm ÿѭӧc tҥo ra ӣ khu vӵc không chính thӭc so vӟi chӍ có 1 triӋuviӋc làm ÿѭӧc tҥo ra trong khu vӵc kinh tӃ thành thӏ hiӋn ÿҥi Do nhӳng ngѭӡinghèo thѭӡng thҩy khó kiӃm viӋc làm trong các ngành hiӋn ÿҥi, viӋc tăng năngsuҩt lao ÿӝng cӫa công nhân trong các ngành không chính thӭc sӁ là mӝt biӋnpháp hӳu hiӋu ÿӇ xoá ÿói giҧm nghèo (Mook, Musgrove và Stelcner 1990) Trong hoàn cҧnh nhѭ vұy, ÿӕi vӟi các ngành hiӋn ÿҥi, giáo dөc phә thông ÿúngÿҳn sӁ có hiӋu quҧ hѫn và ÿӥ tӕn kém hѫn nhiӅu so vӟi ÿào tҥo các kӻ năngnghӅ nghiӋp và kӻ thuұt vì nó giúp công nhân có khҧ năng làm quen vӟi các kӻnăng nghӅ nghiӋp

Các nghiên cӭu vӅ nhӳng yӃu tӕ quyӃt ÿӏnh mӭc thu nhұp cho thҩy môi trѭӡng gia ÿình ban ÿҫu ÿóng vai trò quan trӑng trong viӋc phát triӇn tri thӭc cӫaÿӭa trҿ Ví dө, nhӳng trҿ em trѭӟc tuәi ÿӃn trѭӡng thuӝc nhóm gia ÿình có ÿiӅukiӋn kinh tӃ xã hӝi thҩp thӵc hiӋn kiӇm tra vӅ phát triӇn khҧ năng nhұn biӃt kém hѫn nhiӅu so vӟi nhӳng trҿ em thuӝc nhóm gia ÿình có thu nhұp cao hѫn(Selowsky 1983) Sӵ khác biӋt này có thӇ do chӃ ÿӝ dinh dѭӥng, do thiӃu các phѭѫng tiӋn vӋ sinh, y tӃ, thiӃu sӵ khuyӃn khích cӫa cha mҽ và nhӳng ÿiӅu kiӋnmôi trѭӡng thiӃu thӕn khác xung quanh nhӳng ÿӭa trҿ sӕng trong cҧnh nghèo khó Các nghiên cӭu cNJng cho thҩy rҵng sӵ can thiӋp sӟm ӣ tuәi niên thiӃu (nhѭcác ÿiӅu kiӋn chăm sóc y tӃ, giáo dөc và dinh dѭӥng) có thӇ ҧnh hѭӣng tích cӵcÿӃn cuӝc sӕng cӫa ÿӭa trҿ xuҩt thân nghèo khә (Halpem 1986) Ĉã có mӝt sӕ cӕgҳng, tuy nhiên thѭӡng là ÿӅu bҳt ÿҫu quá muӝn, nhҵm mang lҥi các cѫ hӝi công bҵng cho nhӳng trҿ em có nguӗn gӕc xuҩt thân bҩt lӧi Nghiên cӭu cNJng cho thҩy trҿ em ӣ ÿӝ tuәi 3-4 tuәi ÿã ÿӏnh hình theo môi trѭӡng gia ÿình (Selowsky 1980; Young 1994) Vì vұy, cҫn ÿҫu tѭ cho các chѭѫng trình dành cho trҿ còn nhӓ tuәi hѫn nhҵm tăng cѭӡng sӵ phát triӇn và lӟn lên cӫa trҿ (Myers 1992) và nhӳng chѭѫng trình tiӃp theo ÿӇ duy trì thành tӵu cӫa nhӳng chѭѫng trình trѭӟc

Sinh ÿҿ và sӭc khoҿ

Mӝt ngѭӡi phө nӳ càng ÿѭӧc giáo dөc thì càng sinh ít con (bҧng 1.1; ÿӗngthӡi xem Ngân hàng ThӃ giӟi 1991d, 1993f) Giáo dөc ҧnh hѭӣng ÿӃn mӭc ÿӝsinh sҧn do làm tăng tuәi lұp gia ÿình cӫa phө nӳ, và tăng viӋc sӱ dөng các biӋnpháp tránh thai Ví dө, tuәi lұp gia ÿình ӣ các nѭӟc Nam Phi ÿã tăng mҥnh, chӫyӃu nhӡ kӃt quҧ cӫa viӋc ÿi hӑc (Westoff 1992) Ӣ Hon-ÿu-ras, ln-ÿô-nê-xi-a, Ken-ni-a và Mê-hi-cô nhӳng ngѭӡi phө nӳ có hӑc muӕn ÿҿ ít con hѫn và hӑthӵc hiӋn mong muӕn cӫa mình bҵng cách sӱ dөng nhiӅu biӋn pháp tránh thai

BIӆU ĈӖ 1.1 TӸ Lӊ SINH TӘNG THEO TRÌNH ĈӜ HӐC VҨN CӪA MҼ VÀ THEO VÙNG

Ghi chú: Dӳ liӋu lҩy tӯ nghiên cӭu nhân chӫng hӑc trong nhӳng năm 70 và 80 Mӭc sinh ÿҿ

chung phҧn ánh sӕ trҿ em có thӇ ÿѭӧc sinh ra nӃu ngѭӡi mҽ có thӇ sӕng ÿѭӧc cho ÿӃn khi hӃt khҧ năng sinh ÿҿ và mang thai tӯng năm theo tӹ lӋ sinh ÿҿ phә biӃn ӣ tӯng lӭa tuәi cө thӇ.

Ngu͛n: Liên Hӧp Quӕc 1987

BIӆU ĈӖ 1.2 XÁC XUҨT CHӂT CӪA TRҾ EM DѬӞI 2 TUӘI THEO HӐC VҨN CӪA MҼ

Ghi chú: Dӳ liӋu lҩy tӯ 25 nѭӟc ӣ Châu Phi, Châu Á và Châu Mӻ Latinh

a Khҧ năng trҿ em chӃt trѭӟc 2 tuәi so vӟi khҧ năng trҿ em có mҽ mù chӳ (biӇu diӉn bҵng 100% trên trөc dӑc cӫa ÿӗ thӏ).

Ngu͛n: Hobcraft 1993