ðƯA SỐ LIỆU VÀO NHỮNG DẠNG THỨC VẬT LÝ MANG QUY LUẬT PYTHAGORE Trong quá trình giảng dạy Vật lý, chúng tôi nhận thấy có rất nhiều biểu thức tuân theo quy luật Pythagore : a2 = b2 ± c2..
Trang 1ðƯA SỐ LIỆU VÀO NHỮNG DẠNG THỨC VẬT LÝ MANG QUY LUẬT PYTHAGORE
Trong quá trình giảng dạy Vật lý, chúng tôi nhận thấy có rất nhiều biểu thức tuân theo quy luật Pythagore : a2 = b2 ± c2 Dưới ñây, xin thử liệt kê cụ thể một số dạng thức nêu trên :
2
0 2
t
v = v ± aS hoặc 2
0 2
t
Gia tốc trọng trường → có lực quán tính ngang : 2 2
hd
→ có lực ñiện trường ngang :
2 2
hd
qE
m
Công suất biểu kiến : 2 2
S = P + Q (VA)
2 2
1 2
1 2
R ( L C)
2 2
v = ± ω A − x
Biên ñộ dao ñộng tổng hợp vuông pha : 2 2
1 2
A = A + A v.v…
Thiển nghĩ, việc ñưa số liệu vào các dạng thức nói trên, phần nào giúp cho học sinh tính toán nhanh gọn, là việc cần thiết và ñáng làm Xuất phát từ suy nghĩ ñó, nay thử xây dựng một phương pháp chung trong việc thành lập bộ
ba chính số mang dạng thức Pythagore
Cơ sở toán học ñể xây dựng là lượng giác học
X Y
0
α
a
b
c
ðặt : x = cosα = b
a , y = sinα =
c
a , k = tg2
α (k là số hữu tỷ < 1)
Ta có :
2
2
1 1
k x
k
−
=
2 1
k y
k
= +
Trang 22 2 2
( )2
v.v………
Bằng cách này, chúng ta sẽ tạo ñược bộ ba chính số Pythagore tùy ý ứng với mỗi giá trị của k mà không phải là dẫn xuất từ một bộ ba chính số có sẵn
Dưới ñây, xin trưng dẫn một số bài toán :
Bài toán 1 :
Một xe ñang chuyển ñộng với vận tốc 20 (m/s) thì hãm phanh, nó chạy chậm dần ñều với gia tốc 0,5 (m/s2) Xác ñịnh vận tốc của xe sau khi ñi ñược thêm 256 (m)
Giải :
0 2
t
t
Bài toán 2 :
Con lắc lò xo có ñộ cứng k, khối lượng m1 dao ñộng ñiều hoà với chu kỳ
là 1 (s) Thay m1 bằng m2 thì nó dao ñộng với chu kỳ là 2,4 (s) Nếu thay m1 bằng (m1+m2) thì nó dao ñộng với chu kỳ bao nhiêu ?
Giải :
2 2 2 2
1 2
1 2 1 2, 4
T = T + T = + = 2,6 (s)
Bài toán 3 :
Một mạch dao ñộng nếu dùng tụ C1 thì tần số dao ñộng của mạch là 6 (kHz), nếu dùng tụ C2 thì tần số của mạch là 11,25 (kHz) Hỏi tần số dao ñộng riêng của mạch là bao nhiêu nếu dùng bộ tụ C1 nối tiếp C2 ?
Giải :
1 1
4 2
LC
π
2 2
4 2
LC
π
2 1 2
1 2
b
b
C C
C C
+
+
Trang 3
2 1
+
Tổ Vật lý-Kỹ thuật
Trường THPT Tôn ðức Thắng