Vận dụng dạy học theo định hướng phát triển năng lực học sinh trong bài liêng bang nga tiết 1 tự nhiên, dân cư và xã hội (địa lý lớp 11)

Vì những lí do trên, tôi chọn đề tài: “Vận dụng dạy học theo định hướng phát triển năng lực học sinh trong bài Liên Bang Nga – Tiết 1: Tự nhiên, dân cư và xã hội Địa lí 11 làm đối tượng

1 MỞ ĐẦU

1.1 Lý do chọn đề tài

Hiện nay chương trình giáo dục phổ thông ở nhiều nước trên thế giới đã có

sự thay đổi mạnh mẽ theo hướng chuyển từ dạy học truyền thụ kiến thức sangdạy học phát triển năng lực người học Đây là một xu thế tất yếu mà Việt Namkhông thể đứng ngoài Nghị quyết số 29-NQ/TW ngày 04/11/2013 của Hội nghịTrung ương 8 khóa XI và Nghị quyết số 88/2014/QH13 ngày 28/11/2014 củaQuốc hội cũng đã yêu cầu đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo để đápứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa trong nền kinh tế thị trường theo địnhhướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế

Giáo dục phổ thông nước ta đang thực hiện bước chuyển từ chương trìnhgiáo dục tiếp cận nội dung sang tiếp cận năng lực của người học – từ chỗ quantâm tới việc học sinh học được gì đến chỗ quan tâm tới việc học sinh học đượccái gì qua việc học Để thực hiện điều đó, trong những năm qua, toàn thể giáoviên cả nước đã thực hiện nhiều công việc trong đổi mới phương pháp dạy học,kiểm tra đánh giá và đã đạt được những thành công bước đầu Đây là những tiền

đề vô cùng quan trọng để chúng ta tiến tới việc dạy học và kiểm tra, đánh giátheo theo định hướng phát triển năng lực của người học Tuy nhiên, từ thực tếgiảng dạy của bản thân cũng như việc đi dự giờ đồng nghiệp tôi thấy rằng sựsáng tạo trong việc đổi mới phương pháp dạy học, phát huy tính tích cực, tự lựccủa học sinh đã có nhưng chưa nhiều Dạy học vẫn nặng về truyền thụ kiến thức.Việc rèn luyện kỹ năng, giải quyết các tình huống thực tế chưa được quan tâmnhiều Hoạt động kiểm tra, đánh giá nhìn chung mới chú trọng đánh giá cuối kìchưa chú trọng đánh giá cả quá trình học tập … Tất cả những điều đó dẫn tới họcsinh học thụ động, lúng túng khi giải quyết các tình huống trong thực tiễn

Vì những lí do trên, tôi chọn đề tài: “Vận dụng dạy học theo định hướng phát triển năng lực học sinh trong bài Liên Bang Nga – Tiết 1: Tự nhiên, dân

cư và xã hội (Địa lí 11) làm đối tượng nghiên cứu nhằm nâng cao chất lượng

dạy học của bản thân, từ đó đóng góp một phần nhỏ bé vào công cuộc đổi mớicăn bản, toàn diện của ngành giáo dục nước nhà

1.2 Mục đích nghiên cứu.

- Tìm hiểu những vấn đề cốt lõi trong dạy học theo định hướng pháttriển năng lực.

- Vận dụng dạy học theo định hướng phát triển năng lực học sinh trong

bài Liên Bang Nga-Tiết 1: Tự nhiên, dân cư và xã hội chương trình địa lí

11

1.3 Đối tượng nghiên cứu.

Đề tài tập trung nghiên cứu các vấn đề lí luận về dạy học theo địnhhướng phát triển năng lực để vận dụng vào việc dạy – học một bài học cụ

thể: Liên Bang Nga – Tiết 1: Tự nhiên, dân cư và xã hội (Địa lí 11) Từ

đó đưa ra những cách tiếp cận, giảng dạy có hiệu quả làm tiền đề áp dụngrộng rãi cho các bài khác nhau trong chương trình địa lí THPT

Đề tài được thực nghiệm đối với học sinh lớp 11 - Trường THPT Lê Thọ Xuân- Thanh Hóa trong năm học 2020 – 2021

Lợi-1.4 Phương pháp nghiên cứu.

Với chuyên đề này, tôi vận dụng các phương pháp nghiên cứu sau:

- Phương pháp nghiên cứu lí thuyết

- Phương pháp phân tích, tổng kết kinh nghiệm

- Phương pháp so sánh

- Phương pháp thực nghiệm khoa học

1.5 Những điểm mới của đề tài.

- Trình bày được các năng lực chủ yếu cần đạt được của học sinh nóichung của việc học tập môn Địa lí

- Áp dụng các phương pháp và kĩ thuật dạy học tiến bộ vào bài giảng:mảnh ghép và trò chơi

- Giúp học sinh hình thành được năng lực và kĩ năng mới: 1.Tư duy tổnghợp theo lãnh thổ; 2.Sử dụng bản đồ; 3 Sử dụng số liệu thống kê; 4 Sử dụngtranh, ảnh địa lí

2 NỘI DUNG 2.1 CƠ SỞ LÍ LUẬN

2.1.1 Khái niệm năng lực, chương trình giáo dục định hướng năng lực

2.1.1.1 Khái niệm năng lực

Khái niệm năng lực được hiểu theo nhiều nghĩa, song cách hiểu thôngdụng nhất thì năng lực là khả năng thực hiện có hiệu quả và trách nhiệm cáchành động, giải quyết các nhiệm vụ, vấn đề thuộc các lĩnh vực nghề nghiệp, xãhội hay cá nhân trong các tình huống khác nhau trên cơ sở hiểu biết, kĩ năng, kĩxảo và kinh nghiệm, cũng như sẵn sàng hành động

2.1.1.2 Chương trình giáo dục định hướng năng lực.

Chương trình giáo dục định hướng phát triển năng lực (nay còn gọi là dạyhọc định hướng kết quả đầu ra) được bàn đến nhiều từ những năm 90 của thế kỷ

20 và ngày nay đã trở thành xu hướng giáo dục quốc tế Giáo dục định hướngphát triển năng lực nhằm mục tiêu phát triển năng lực người học

Khác với chương trình định hướng nội dung, chương trình dạy học địnhhướng phát triển năng lực tập trung vào việc mô tả chất lượng đầu ra, có thể coi

là ”sản phẩm cuối cùng” của quá trình dạy học Việc quản lý chất lượng dạy họcchuyển từ việc điều khiển “đầu vào” sang điều khiển “đầu ra”, tức là kết quả họctập của HS

Bảng so sánh một số đặc trưng cơ bản của chương trình định hướng nội dung và chương trình định hướng phát triển năng lực sẽ cho chúng ta thấy ưu điểm của chương trình dạy học định hướng phát triển năng lực.

Chương trình định hướng nội dung

Chương trình định hướng phát triển

năng lực

Mục tiêu giáo

dục

Mục tiêu dạy học được

mô tả không chi tiết vàkhông nhất thiết phảiquan sát, đánh giá được

Kết quả học tập cần đạt được mô tả chitiết và có thể quan sát, đánh giá được; thểhiện được mức độ tiến bộ của HS mộtcách liên tục

Nội dung

giáo dục

Việc lựa chọn nội dungdựa vào các khoa họcchuyên môn, không gắn

Lựa chọn những nội dung nhằm đạt đượckết quả đầu ra đã quy định, gắn với cáctình huống thực tiễn Chương trình chỉ

với các tình huống thựctiễn Nội dung được quyđịnh chi tiết trongchương trình.

quy định những nội dung chính, khôngquy định chi tiết

Phương pháp

dạy học

Giáo viên là ngườitruyền thụ tri thức, làtrung tâm của quátrình dạy học HS tiếpthu thụ động những trithức được quy địnhsẵn

– Giáo viên chủ yếu là người tổ chức, hỗtrợ HS tự lực và tích cực lĩnh hội tri thức.Chú trọng sự phát triển khả năng giảiquyết vấn đề, khả năng giao tiếp,…;

– Chú trọng sử dụng các quan điểm,phương pháp và kỹ thuật dạy học tích cực;các phương pháp dạy học thí nghiệm, thựchành

Hình thức

dạy học

Chủ yếu dạy học lýthuyết trên lớp học

Tổ chức hình thức học tập đa dạng; chú ýcác hoạt động xã hội, ngoại khóa, nghiêncứu khoa học, trải nghiệm sáng tạo; đẩymạnh ứng dụng công nghệ thông tin vàtruyền thông trong dạy và học

Tiêu chí đánh giá dựa vào năng lực đầu ra,

có tính đến sự tiến bộ trong quá trình họctập, chú trọng khả năng vận dụng trongcác tình huống thực tiễn

2.1.2 Các năng lực trong dạy học theo định hướng phát triển năng lực nói

chung và dạy học địa lí nói riêng.

2.1.2.1 Các năng lực chung.

Năng lực chung là những năng lực cơ bản, thiết yếu hoặc cốt lõi… làmnền tảng cho mọi hoạt động của con người trong cuộc sống và lao động nghềnghiệp Dạy học theo định hướng phát triển năng lực nhằm bồi dưỡng và pháthuy cho học sinh 9 năng lực chung sau đây:Năng lực tự học; Năng lực giải quyếtvấn đề; Năng lực sáng tạo; Năng lực tự quản lý; Năng lực giao tiếp; Năng lựchợp tác; Năng lực sử dụng công nghệ thông tin và truyền thông; Năng lực sửdụng ngôn ngữ; Năng lực tính toán

2.1.2.2 Các năng lực chuyên biệt trong môn Địa lí.

- Là những năng lực được hình thành và phát triển trên cơ sở các năng lực chungtheo định hướng chuyên sâu, riêng biệt trong các loại hình hoạt động, công việc hoặctình huống, môi trường đặc thù, cần thiết cho những hoạt động chuyên biệt, đáp ứngyêu cầu hạn hẹp hơn của một hoạt động như Toán học, Âm nhạc, Mĩ thuật, Thể thao,Địa lí,…

- Các năng lực chuyên biệt của môn Địa lí gồm 5 năng lực sau:1.Tư duy tổnghợp theo lãnh thổ; 2 Học tập tại thực địa; 3.Sử dụng bản đồ; 4 Sử dụng số liệuthống kê; 5 Sử dụng tranh, ảnh địa lí (hình vẽ, ảnh chụp gần, ảnh máy bay, ảnh

vệ tinh)

2.1.3 Một số phương pháp, kĩ thuật dạy học phát huy năng lực học sinh trong

bộ môn Địa lí.

2.1.3.1 Các phương pháp dạy học theo định hướng phát triển năng lực.

Để phát triển được các năng lực cho học sinh trong quá trình dạy học địa lí

ở phổ thông thì trong quá trình dạy học giáo viên có thể sử dụng kết hợp nhiềuphương pháp khác nhau kế cả phương pháp truyền thống lẫn hiện đại như:Phương pháp dạy học nêu và giải quyết vấn đề; Phương pháp thuyết trình;Phương pháp đàm thoại; Phương pháp sử dụng sơ đồ; Dạy học theo dự án ;Phương pháp đóng vai; Thảo luận nhóm Trong bài Liên Bang Nga tôi đã sửdụng nhiều phương pháp khác nhau như phương pháp đàm thoại, phương phápnêu và giải quyết vấn đề, phương pháp sử dụng sơ đồ, phương pháp làm việcnhóm Trong khuôn khổ đề tài này tôi chỉ xin trình bày rõ về hai phương phápchính tôi đã áp dụng vào bài, đó là:

a Phương pháp sử dụng sơ đồ.

Trong dạy học địa lí, sử dụng các sơ đồ để mô tả các quá trình địa lí, hìnhthành khái niệm, biểu diễn các mối quan hệ của các sự vật, hiện tượng là PPDHtrực quan được sử dụng phổ biến

Bản thân phương pháp sử dụng sơ đồ có vai trò quan trọng trong việc pháttriển tư duy địa lí như: Thiết lập các mối quan hệ địa lí; trình bày và giải thichcác đối tượng, hiện tượng địa lí cô đọng, dễ hiểu Để phát huy những ưu điểmcủa phương pháp theo hướng phát triển năng lực trong quá trình dạy học cần chú

ý các điểm sau:

- Sử dụng linh hoạt các dạng sơ đồ để thiết kế các hoạt động dạy họctương ứng.

- Trao quyền thiết kế và trình bày sơ đồ cho học sinh trong quá trình giảiquyết các nhiệm vụ học tập

- Thường xuyên khuyến khích học sinh cải tiến sơ đồ, sinh động hóa sơ đồnhằm kích thích trí sáng tạo và hứng thú học tập

Trong bài Liên Bang Nga tôi đã sử dụng phương pháp này để sơ đồ hóanội dung kiến thức của mục I Vị trí địa lí, phạm vi lãnh thổ và mục II Điều kiện

tự nhiên và phần chốt nội dung cuối bài học

b.Phương pháp thảo luận nhóm

Thảo luận nhóm hay dạy học nhóm là một hình thức xã hội của dạy học,trong đó học sinh của một lớp học được chia thành các nhóm nhỏ trong khoảngthời gian giới hạn, mỗi nhóm tự lực hoàn thành các nhiệm vụ học tập trên cơ sởphân công và hợp tác làm việc Kết quả làm việc của nhóm sau đó được trìnhbày và đánh giá trước toàn lớp

Số lượng HS trong một nhóm thường khoảng 4 -8 học sinh Nhiệm vụ củacác nhóm có thể giống nhau hoặc mỗi nhóm nhận một nhiệm vụ khác nhau, làcác phần trong một chủ đề chung

Dạy học nhóm thường được áp dụng để đi sâu, vận dụng, luyện tập, củng cốmột chủ đề đã học, nhưng cũng có thể để tìm hiểu một chủ đề mới Ở mức độcao, có thể đề ra những nhiệm vụ cho các nhóm HS hoàn toàn độc lập xử lý các lĩnhvực đề tài và trình bày kết quả của mình cho những học sinh khác ở dạng bài giảng Trong bài Liên Bang Nga tôi đã áp dụng phương pháp này ở nhiều nội dung củabài học Đặc biệt trong mục II Điều kiện tự nhiên, ngoài nhóm chuyên gia ban đầutôi đã áp dụng thêm kĩ thuật mảnh ghép để tạo thành các nhóm mới Điều này đãgiúp các em học sinh vừa có thể mở rộng giao lưu với nhau vừa kết hợp với nhau đểtìm ra kiến thức mới một cách dẽ dàng hơn

2.1.3.2 Các kĩ thuật dạy học theo định hướng phát triển năng lực

Kỹ thuật dạy học là những biện pháp, cách thức hành động của của giáoviên và học sinh trong các tình huống hành động nhỏ nhằm thực hiện và điềukhiển quá trình dạy học Các kỹ thuật dạy học là những đơn vị nhỏ nhất của

phương pháp dạy học Các kỹ thuật dạy học tích cực là những kỹ thuật dạy học

có ý nghĩa đặc biệt trong việc phát huy sự tham gia tích cực của HS vào quátrình dạy học, kích thích tư duy, sự sáng tạo và sự cộng tác làm việc của HS Một

số kĩ thuật dạy học tích cực như: Kĩ thuật “Khăn trải bàn”;

Kĩ thuật XYZ (còn gọi là kĩ thuật 635); Kĩ thuật “ 3 lần 3; kĩ thuật bể cá; kĩthuật ổ bi; kĩ thuật mảnh ghép, kĩ thuật KWL; kĩ thuật tổ chức trò chơi…Trongkhuôn khổ sáng kiến này tôi chỉ xin trình bày kĩ một số kĩ thuật tôi đã áp dụngvào bài

a.

Kĩ thuật mảnh ghép

* Khái niệm

Là kĩ thuật tổ chức hoạt động học tập hợp tác kết hợp giữa cá nhân, nhóm

và liên kết giữa các nhóm nhằm giải quyết một nhiệm vụ phức hợp, kích thích sựtham gia tích cực của học sinh, nâng cao vai trò của cá nhân trong quá trình hợptác (Không chỉ nhận thức hoàn thành nhiệm vụ ở Vòng 1 mà còn phải truyền đạtkết quả và hoàn thành nhiệm vụ ở Vòng 2)

* Thực hiện:

- Giáo viên giao việc cho từng nhóm chuyên gia

- Các nhóm chuyên gia tiến hành thảo luận và rút ra kết quả, đảm bảo từngthành viên của nhóm đều có khả năng trình bày kết quả của nhóm

- Mỗi nhóm chuyên gia được tách ra và hình thành nhóm mới theo sơ đồ

- Từng thành viên nhóm mới lần lượt trình bày kết quả thảo luận củamình

- Dựa trên kiến thức học được từ các thành viên trong nhóm, cả nhómcùng hoàn thành một nhiệm vụ mới

Đây là kĩ thuật tôi đã áp dụng trong mục II Điều kiện tự nhiên của LiênBang Nga Qua thực tế dạy học tôi thấy kĩ thuật này có một số ưu, nhượcđiểm và một số lưu ý khi sử dụng như sau:

- Ưu điểm: Đào sâu kiến thức trong từng lĩnh vực Phát huy hiểu biết của

học sinh và giải quyết những hiểu sai Phát triển tinh thần làm việc theo nhóm vàphát huy trách nhiệm của từng cá nhân

- Hạn chế: Kết quả thảo luận phụ thuộc vào vòng thảo luận thứ nhất, nếu

vòng thảo luận này không có chất lượng thì cả hoạt động sẽ không có hiệu quả

Kĩ thuật này không sử dụng được cho các nội dung thảo luận có mối quan hệràng buộc “Nhân – quả” với nhau

b Kĩ thuật tổ chức Trò chơi (Game show)

Tổ chức các trò chơi (Game show) trong hoạt động học tập có tác dụng mởrộng, nâng cao hiểu biết và các kĩ năng hoạt động của học sinh Tổ chức trò chơitốt vừa phát huy được sự nhanh trí, sáng tạo, vừa rèn luyện tính tự lập và tinhthần tập thể của các em Ngoài ra, hứng thú học tập, niềm tin và tình cảm củahọc sinh được nâng cao Nội dung học tập trở nên sinh động, gần gũi và thiếtthực hơn đối với các em Trong bài Liên Bang Nga tôi đã áp dụng trò chơi vàophần khởi động, mục dân cư và phần củng cố bài Sau mỗi phần chơi các em sẽđược tặng các món quà mang biểu tượng của nước Nga nên các em rất hào hứngtham gia

2.2 THỰC TRẠNG CỦA VIỆC VẬN DỤNG DẠY HỌC THEO ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC TRONG BÀI LIÊN BANG NGA- TIẾT 1: TỰ NHIÊN, DÂN CƯ VÀ XÃ HỘI (ĐỊA LÍ 11)

Chương trình của sgk Địa lí 11 có 2 phần lớn sau đây:

Phần A: Khái quát nền kinh tế - xã hội thế giới.

Phần B: Địa lí khu vực và quốc gia

Nội dung kiến thức các bài địa lí 11 SGK trình bày thường rất ngắn gọn,một số kiến thức về kinh tế xã hội đã quá cũ nên nếu chỉ cho học sinh học cácnội dung này và theo cách truyền thụ kiến thức như trước thì tiết học sẽ rất nhàmchán Do đó, để thu hút học sinh và đặc biệt là giúp hs hình thành được các nănglực qua các tiết học thì buộc giáo viên phải đổi mới cách thiết kế bài giảng vàcập nhật các thông tin mới Do mỗi tuần chỉ có một tiết và trung bình cứ khoảng

2 đến 3 tiết lại có một tiết thực hành nên có thể nói, cấu trúc và nội dung chươngtrình Địa lí 11 rất thuận lợi cho việc dạy và học theo định hướng phát triển nănglực, đặc biệt là phần B Địa lí khu vực và quốc gia Bài 8 – Liên Bang Nga làmột ví dụ điển hình như vậy

2.3 THIẾT KẾ KẾ HOẠCH BÀI HỌC THEO ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC TRONG BÀI LIÊN BANG NGA – TIẾT 1: TỰ NHIÊN, DÂN CƯ VÀ XÃ HỘI.

để nhận biết các đặc điểm dân cư – xã hội Liên Bang Nga

- Kĩ năng làm việc nhóm và thuyết trình

3 Thái độ

- Khâm phục tinh thần sáng tạo của nhân dân Nga, sự đóng góp lớn lao củangười Nga cho kho tàng văn hóa chung của thế giới

- Có ý thức trong học tập để có trình độ tri thức cao như người dân Nga, từ

đó thích ứng với tự nhiên và quá trình phát triển kinh tế đất nước, góp phần xâydựng đất nước giàu đẹp

4 Năng lực hình thành

- Năng lực chung: Năng lực tự học, năng lực giải quyết vấn đề, năng lực

sáng tạo, năng lực sử dụng công nghệ thông tin và truyền thông

- Năng lực chuyên biệt:

+ Năng lực tư duy tổng hợp theo lãnh thổ

+ Năng lực sử dụng bản đồ

+ Năng lực sử dụng số liệu thống kê

+ Năng lực sử dụng clip, tranh ảnh địa lý

II CHUẨN BỊ CỦA GV VÀ HS

1 Chuẩn bị của GV

- Bản đồ các nước trên thế giới

- Bản đồ địa hình và khoáng sản Liên Bang Nga, bản đồ phân bố dân cưLiên Bang Nga, video, các tranh ảnh về tự nhiên, xã hội…

- Cập nhật số liệu mới theo niên giám thống kê

- Phiếu học tập, bộ thẻ giáo viên thiết kế

Nhận biết Thông hiểu Vận dụng thấp Vận dụng cao

- Trình bày - Đánh giá được ảnh - Sử dụng bản đồ, - So sánh và chỉ ra

- Phân tích ảnhhưởng của dân cư –

xã hội đối với sựphát triển kinh tế

lược đồ để nhậnbiết& và phân tíchđặc điểm tự nhiên,phân bố dân cư củaLBN Phân tích sốliệu, tư liệu về biếnđộng dân cư của LBNga

được sự khác biệt

về tự nhiên đếnphân bố dân cư,phát triển kinh tếgiữa các vùng lãnhthổ của LB Nga.Liên hệ Việt Nam

IV CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC

A.Tình huống xuất phát (3 phút)

1 Mục tiêu

- Giới thiệu một số hình ảnh mang biểu tưởng của Liên Bang Nga

- Tạo hứng thú cho HS vào tiết học

2 Phương pháp/kĩ thuật dạy học

- Phương pháp đàm thoại

- Trò chơi “Đi tìm mật mã”

3 Phương tiện dạy học

Tranh ảnh, máy chiếu, các món quà đặc trưng của nước Nga

4 Tiến trình hoạt động

- GV tổ chức cho HS tham gia trò chơi “ĐI TÌM MẬT MÔ

- Bước 1: GV giới thiệu luật chơi.

LUẬT CHƠI

- Khi hình ảnh lần lượt xuất hiện học sinh cho biết đó là ai? cái gì?,ở đâu?

- Học sinh nào có câu trả lời nhanh và chính xác nhất sẽ được tặng một tràngpháo tay HS nào trả lời được mật mã thì nhận phần thưởng là một món quà

- Trong quá trình chơi

- Bước 2: HS chơi trò chơi với bộ câu hỏi Ai? cái gì? ở đâu?

Mật mã: LIÊN BANG NGA

- Bước 3: GV tổng kết, khen ngợi, trao quà cho HS trả lời đúng và dẫn dắt thêm

về Liên Bang Nga để vào bài

- Đánh giá được thuận lợi, khó khăn của vị trí địa lí và lãnh thổ Liên Bang Nga.

2 Phương pháp/kĩ thuật dạy học

- Phương pháp đàm thoại; phương pháp sử dụng bản đồ

3 Phương tiện

- Bản đồ các nước trên thế giới

4 Tiến trình hoạt động

- Bước 1: GV chiếu bản đồ các nước trên thế giới Mời một bạn lên bảng xác

định vị trí địa lí và lãnh thổ Liên Bang Nga trên bản đồ thế giới

- Bước 2: Học sinh lên bảng chỉ bản đồ, các hs khác nhận xét, bổ sung.

- Bước 3: GV nhận xét, chuẩn kiến thức

- Bước 4: GV hỏi: Vị trí địa lí và lãnh thổ Liên Bang Nga có ảnh hưởng gì tới sự

phát triển kinh tế ?`

- Bước 5: HS trình bày, các HS khác bổ sung.

- Bước 6: GV nhận xét chuẩn kiến thức

NỘI DUNG

I VỊ TRÍ ĐỊA LÍ VÀ LÃNH THỔ.

1 Đặc điểm.

* Lãnh thổ

- Diện tích lớn nhất thế giới với 17.1 triệu km2, trải rộng trên 11 múi giờ

- Gồm hai bộ phận : Đông Âu và Bắc Á

* Vị trí: Liên Bang Nga thuộc châu Âu

- Nằm ở phía Bắc lục địa Á-Âu

- Tiếp giáp Bắc Băng Dương( Bắc), Thái Bình Dương (Đông), biển Ban

Tích, biển Catxpi, biển Đen và 14 quốc gia trên đát liền

2 Ý nghĩa.

* Thuận lợi:

- Thiên nhiên đa dạng

- Giao lưu kinh tế- xã hội với nhiều nước

- Phát triển kinh tế biển…

* Khó khăn: bảo vệ chủ quyền lãnh thổ

HOẠT ĐỘNG 2: Tìm hiểu về điều kiện tự nhiên của Liên Bang Nga(18 phút)

1 Mục tiêu

- Trình bày được đặc điểm tự nhiên, tài nguyên thiên nhiên của LB Nga

- Phân tích những thuận lợi, khó khăn của điều kiện tự nhiên, tài nguyên thiênnhiên đến phát triển KT-XH Liên Bang Nga

2 Phương pháp/kĩ thuật dạy học:

- Phương pháp thảo luận nhóm; Phương pháp sơ đồ; Kĩ thuật mảnh ghép

3 Phương tiện dạy học

- Bản đồ địa hình và khoáng sản Liên Bang Nga, bản đồ nhiệt đồ, tranh ảnh

- Phiếu học tập số 1 và số 2

4 Tiến trình hoạt động.

a Vòng chuyên gia.

- Bước 1: ( Thực hiện từ cuối tiết học trước) GV chia lớp thành 4 nhóm chuyên

gia ,yêu cầu các nhóm dựa vào kiến thức SGK trang 61,62,63,hình 8.1, bảng 8 vàcác kênh thông tin khác hoàn thành phiếu học tập số 1(phụ lục) theo sự phâncông sau:

* Nhóm 1: Tìm hiểu đặc điểm địa hình Liên Bang Nga

* Nhóm 2: Tìm hiểu đặc điểm khí hậu Liên Bang Nga

* Nhóm 3: Tìm hiểu đặc điểm sông, hồ Liên Bang Nga

* Nhóm 4: Tìm hiểu đặc điểm khoáng sản và rừng Liên Bang Nga

- Bước 2: Các thành viên trong nhóm chuyên gia có 1 phút để thống nhất nội

dung đã chuẩn bị với các bạn trong nhóm

b Vòng mảnh ghép

- Bước 1:+ Trong mỗi nhóm chuyên gia ở vòng 1, HS mang số từ 1 đến 4 theo

màu sắc từng nhóm