Sử dụng phương pháp dạy học hợp tác để phát triển phẩm chất, năng lực của học sinh qua dạy tiết lịch sử địa phương lớp 10 ở trường THPT ba đình

---***---SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM SỬ DỤNG PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC HỢP TÁC ĐỂ PHÁT TRIỂN PHẨM CHẤT, NĂNG LỰC CỦA HỌC SINH QUA DẠY TIẾT LỊCH SỬ ĐỊA PHƯƠNG LỚP 10 Ở TRƯỜNG THPT BA ĐÌNH Người thực

-*** -SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

SỬ DỤNG PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC HỢP TÁC ĐỂ PHÁT TRIỂN PHẨM CHẤT, NĂNG LỰC CỦA HỌC SINH QUA DẠY TIẾT LỊCH SỬ

ĐỊA PHƯƠNG LỚP 10 Ở TRƯỜNG THPT BA ĐÌNH

Người thực hiện: Lê Hoàng Tuấn Chức vụ: Nhóm trưởng

SKKN thuộc lĩnh vực (môn): Lịch sử

THANH HOÁ NĂM 2021

MỤC LỤC Trang

1 MỞ ĐẦU

2.3 Các giải pháp sử dụng phương pháp dạy học hợp tác để phát

triển phấm chất, năng lực của học sinh qua dạy tiết lịch sử địa

phương lớp 10 ở trường THPT Ba Đình

4

2.3.1 Khái niệm và một số nguyên tắc khi sử dụng phương

pháp dạy học hợp tác qua dạy học lịch sử địa phương

1 MỞ ĐẦU

1.1 Lý do chọn đề tài

Thực hiện Kế hoạch 87/KH-TU ngày 15/5/2018 của Ban Thường vụ Tỉnh uỷ

Thanh Hóa; Công văn 2519/KH- SGDĐT ngày 09 tháng 10 năm 2018 của Sở GD

& ĐT Thanh Hóa về nâng cao chất lượng nghiên cứu, biên soạn, đưa nội dung lịch

sử đảng bộ, truyền thống cách mạng của nhân dân Thanh Hoá lồng ghép vào nộidung giáo dục lịch sử dân tộc, giáo dục công dân trong hệ thống giáo dục quốc dântrên địa bàn tỉnh

Trong những năm học vừa qua, bản thân tôi đã xây dựng kế hoạch, tổ chứcbiên soạn, sưu tầm tư liệu lịch sử địa phương lồng ghép vào giảng dạy lịch sử dântộc Tuy nhiên, các tiết dạy lịch sử địa phương vẫn còn mang tính hạn chế như: nộidung giảng dạy còn đóng khung trong tài liệu văn bản, không gian tổ chức bó hẹptrong lớp học; chưa phát huy được tính chủ động, năng lực làm việc của học sinh;việc truyền đạt kiến thức mang tính một chiều Từ đó, chưa phát huy được thếmạnh của lịch sử địa phương trong hình thành, phát triển phẩm chất và năng lựccủa học sinh

Xuất phát từ thực tiễn trên, trong năm học 2020 – 2021, Bộ giáo dục và Đàotạo triển khai công tác bồi dưỡng cán bộ quản lý, giáo viên thực hiện chương trìnhgiáo dục phổ thông 2018 Qua quá trình bồi dưỡng thường xuyên, bản thân tôi đãhọc tập và áp dụng các phương pháp dạy học mới, hiện đại vào quá trình giảng dạylịch sử ở trường THPT Ba Đình, trong đó có phương pháp dạy học hợp tác

Nhận thấy đây là phương pháp dạy học mới, có nhiều ưu điểm, phù hợp vớithực tiễn, nhất là đổi mới các tiết dạy học lịch sử địa phương Bản thân tôi đã ápdụng và khảo nghiệm trong tiết dạy lịch sử địa phương lớp 10 ở trường THPT BaĐình Bước đầu tôi đã đúc rút được những kinh nghiệm cho bản thân Vì vậy, trong

khuôn khổ sáng kiến kinh nghiệm, tôi mạnh dạn chọn đề tài: “Sử dụng phương

pháp dạy học hợp tác để phát triển phẩm chất, năng lực của học sinh qua dạy tiết lịch sử địa phương lớp 10 ở trường THPT Ba Đình”, với mong muốn được

phổ biến kinh nghiệm và có điều kiện trao đổi sâu hơn với đồng nghiệp ở cáctrường THPT trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa về vấn đề mà sáng kiến đề cập

1.2 Mục đích nghiên cứu

Đề tài đi sâu tìm hiểu nguyên tắc và cách thức sử dụng phương pháp dạy họchợp tác; bước đầu đánh giá tính hiệu quả của phương pháp dạy học hợp tác đối vớiviệc hình thành, phát triển phẩm chất, năng lực học sinh Để trên cơ sỏ đó có thể ápdụng vào các tiết dạy học lịch sử khác trong chương trình GDPT

Đề tài góp phần trao đổi kinh nghiệm với giáo viên dạy môn lịch sử ở cáctrường THPT trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa phương pháp dạy học hợp tác trong dạyhọc lịch sử địa phương Khắc phục được cách học một chiều thầy cô giảng bài, họcsinh ghi chép thụ động trước kia Cách dạy học hợp tác góp phần nâng cao kết quả

học tập của học sinh khá hiệu quả, giúp các em ý thức được sức mạnh của tập thể

và làm việc nhóm

Đề tài góp phần khắc phục những hạn chế, đổi mới tiết dạy lịch sử địa phương,nâng cao hiệu quả dạy học lịch sử, phát huy thế mạnh của lịch sử địa phương tronghình thành phẩm chất, năng lực học sinh, bồi dưỡng tình yêu quê hương đất nước

và trách nhiệm công dân Đồng thời, giúp các học sinh, các thành viên trong nhóm

có cơ hội giao tiếp, trao đổi tốt hơn Từ đó thúc đẩy giao tiếp, mối liên hệ giữa cácthành viên với nhau Các em có cơ hội trình bày vấn đề của mình cho những thànhviên khác cùng biết giúp củng cố cho việc học kiến thức hiệu quả hơn Có thể thamkhảo các ý tưởng, ý kiến đóng góp từ những thành viên khác cùng giải quyết vấn

đề sẽ hiệu quả hơn, khôn ngoan hơn

1.3 Đối tượng nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu của đề tài là phương pháp dạy học hợp tác được sửdụng qua tiết dạy lịch sử địa phương lớp 10

Lấy học sinh lớp 10C của trường THPT Ba Đình làm đối chứng và thựcnghiệm của phương pháp dạy học hợp tác

1.4 Phương pháp nghiên cứu

Trong quá trình thực hiện đề tài, bản thân tôi đã tiến hành các phương phápnghiên cứu sau:

Bồi dưỡng thường xuyên, nắm chắc về khái niệm, bản chất, nguyên tắc vàcách thức của phương pháp dạy học hợp tác và các phương pháp dạy học khác

Để có nguồn tư liệu thực hiện đề tài, tôi đã tiến hành đọc, sưu tầm tư liệu từcác nguồn lịch sử Đảng bộ huyện Nga Sơn, Sách giáo khoa, tài liệu tham khảogiảng dạy lịch sử lớp 10, nguồn tư liệu Internet Trên cơ sở đó, phân loại, lựa chọnnhững đơn vị kiến thức tiêu biểu, điển hình, có giá trị cao trong giáo dục truyềnthống tốt đẹp của quê hương để định hướng, cung cấp cho học sinh trong quá trìnhthực hiện các sản phẩm lịch sử mà giáo viên yêu cầu

Thực hiện đề tài, tôi sử dụng các phương pháp lịch sử và phương pháp lôgic.Phương pháp điền dã ở những địa danh có những di tích, nhân vật…liên quan đềtài; tiến hành điều tra, phỏng vấn đồng nghiệp và học sinh Phương pháp thống kêđịnh lượng, phân tích kết quả phỏng vấn, kết quả thực nghiệm để rút ra kết luận của

dẫn: “Giáo dục phổ thông phải gắn liền với lịch sử thiên nhiên, xã hội, con người ởđịa phương, làm cho việc học tập ở nhà trường thấm đượm hơn cuộc đời thực, họcsinh ngay từ khi đi học đã học, đã sống với xã hội thực xung quanh”.

Việc tìm hiểu lịch sử địa phương góp phần hiểu sâu hơn, rõ hơn lịch sử dântộc, đồng thời giáo dục tư tưởng, tình cảm truyền thống của mỗi địa phương Mặtkhác, lịch sử địa phương là cung cấp cho học sinh những hiểu biết về những gì xảy

ra trên mảnh đất địa phương quê hương mình, tạo cho các em cảm xúc mạnh mẽ.Bởi vì, ở đó có nhiều dấu tích, tên đất, tên người, những câu chuyện được lưutruyền, thậm chí có cả những nhân chứng lịch sử Cho nên việc đổi mới phươngpháp dạy học ở các tiết lịch sử địa phương là cần thiết góp phần hình thành, pháttriển phẩm chất, năng lực cho các em học sinh

Vì vậy, đòi hỏi người giáo viên phải trang bị cho mình hệ thống kiến thức lịch

sử địa phương, có am hiểu về quá trình hình thành mảnh đất, dân cư, văn học dângian, nhân vật, địa danh lịch sử… đồng thời, giáo viên phái nắm chắc hệ thống cácphương pháp dạy học mới, hiện đại để áp dụng có hiệu quả vào giảng dạy tiết lịch

sử địa phương

Do phân phối trong chương trình dạy học của nhà trường đã được Sở GD &

ĐT phê duyệt ở lớp 10 chỉ có 2 tiết dành cho lịch sử địa phương Do đó, đòi hỏigiáo viên phải xác định mục đích, yêu cầu phù hợp, lựa chọn những đơn vị kiếnthức chọn lọc, phù hợp với thực tiễn…

2.2 Thực trạng dạy học lịch sử địa phương ở trường THPT Ba Đình

Qua quá trình điều tra, phỏng vấn, thống kê… chúng tôi nhận thấy một số thựctrạng ở các tiết dạy học lịch sử địa phương:

Thứ nhất, việc giáo dục truyền thống lịch sử, văn hóa của địa phương chưathực sự được chú trọng Một mặt, do hạn hẹp về phân phối chương trình, mặt khác

do giáo viên chưa được trang bị kiến thức lịch sử văn hóa của địa phương một cách

có hệ thống Vì vậy, ảnh hưởng không nhỏ đến hình thành phẩm chất, năng lực họcsinh

Thứ hai, do các tiết dạy lịch sử địa phương thường cấu trúc ở cuối học kỳ IIcủa năm học, thời điểm giáo viên đang bận rộn nhiều công việc chuyên môn như:chấm bài, đánh giá tổng kết năm học Học sinh đã thi xong học kỳ II ít nhiều có tưtưởng rã đám, tâm lý háo hức nghỉ hè nên không chú ý trong tiết học lịch sử địaphương

Thứ ba, phương pháp giáo viên sử dụng trong các dạy lịch sử địa phương chủyếu là: truyền đạt kiến thức một chiều, áp đặt, mang tính sách vở hơn là thực tiễn,thậm chí qua loa, chiếu lệ, chưa kích thích được sự tìm tòi, sáng tạo và thế mạnhhọc sinh khi học về chính làng quê mà các em đang sống, hay những nhân chứnglịch sử mà là hàng xóm, láng giềng của nhà các em

Thứ tư, các tiết dạy và học lịch sử địa phương thường đóng khung trong lớphọc mà chưa được chú trọng về đổi mới không gian lớp học như tiến hành ở thựcđịa, địa danh Do đó gây nhàm chán cho học sinh.

Xuất phát từ thực tế đó, nhận thức được thế mạnh của lịch sử địa phương tronghình thành phẩm chất và năng lực của học sinh Bản thân tôi đã mạnh dạn áp dụngphương pháp dạy học hợp tác để đổi mới các tiết dạy học lịch sử địa phương ởtrường THPT Ba Đình

2.3 Các giải pháp sử dụng phương pháp dạy học hợp tác qua dạy học lịch

sử địa phương lớp 10 ở trường THPT Ba Đình.

2.3.1 Khái niệm và một số nguyên tắc khi sử dụng phương pháp dạy học hợp tác qua dạy học lịch sử địa phương

2.3.1.1 Khái niệm phương pháp dạy học hợp tác

Phương pháp dạy học hợp tác là cách dạy học mang tính tập thể gồm nhiều cánhân khác nhau Trong đó, mọi người hỗ trợ, giúp đỡ lẫn nhau dể đạt mục tiêuchung Dạy học hợp tác giúp người học tiếp thu kiến thức qua các hoạt động tươngtác đa dạng như giữa người học với người học, giữa người dạy với người học, giữangười học và môi trường

2.3.1.2 Một số nguyên tắc khi sử dụng phương pháp dạy học hợp tác qua dạy tiết lịch sử địa phương

Thứ nhất, đảm bảo không ảnh hưởng đến thời lượng phân phối chương trình:Việc lựa chọn các đơn vị lịch sử địa phương để giáo dục phải tinh gọn, không dàitrải, ôm đồm, không làm ảnh hưởng đến tiến độ chương trình và kế hoạch giảngdạy theo quy định Muốn vậy, giáo viên phải gọt rũa đơn vị kiến thức lịch sử địaphương thật sự tiêu biểu, phù hợp với mục đích đề ra

Thứ hai, việc phân chia nhóm hợp tác dựa trên các nguyên tắc: phân bố đềunăng lực; giới tính học sinh; vì đây là tiết học lịch sử địa phương nên để thuận tiệncho các em trong việc đi đến tìm hiểu thực địa tôi còn chia các em theo khu vực địalý… trên cơ sở đó các nhóm bầu ra nhóm trưởng, nhóm trưởng phân công nhiệm

vụ của từng thành viên

Thứ ba, phân công nhiệm vụ rõ ràng cho các nhóm như: thời gian hoàn thành,nhiệm vụ, mục đích cần đạt Chẳng hạn trong 1 tuần các em phải hoàn thành sưutầm, tìm hiểu, hoàn thiện bài viết về một nhân vật, địa danh, địa chỉ văn hóa, mộtlàng nghề… của quê hương

Thứ tư, trình bày sản phẩm hoạt động của nhóm có thể là thuyết trình văn bản,bài giới thiệu như hướng dẫn viên du lịch, trình chiếu hình ảnh kèm thuyết minh,đoạn phim… hoặc đoạn phim quay về quá trình hoàn thành sản phẩm của nhóm tạithực địa…

Thứ năm, có thể khuyến khích đánh giá chéo giữa các nhóm hay cả lớp cùngđánh giá về sản phẩm của nhóm khác

Thứ sáu, để đạt được hiệu quả của phương pháp dạy học hợp tác trong quátrình lên lớp giáo viên linh hoạt sử dụng các phương pháp khác như: thảo luậnnhóm, làm việc của cá nhân, giao dự án, mảnh ghép… để làm sinh động tiết học vàphát huy ưu điểm của từng phương pháp, phù hợp với công đoạn của tiết học.

Thứ bảy, trong quá trình giao nhiệm vụ, thực hiện nhiệm vụ và báo cáo kếtquả… giáo viên luôn sát sao quan sát, gợi ý để giúp các em tháo gỡ những khókhăn nếu có, hoặc những vấn đề phát sinh trong quá trình thực hiện nhiệm vụ Cuối cùng, để thực hiện được các nguyên tắc trên, đòi hỏi giáo viên trước hếtphải tự trang bị cho mình kiến thức, tư liệu, hiểu biết về lịch sử địa phương; hiểusâu sắc về các phương pháp dạy học để có công cụ khi tổ chức tiết học lịch sử địaphương

2.3.2 Các giải pháp thực hiện

Trong chương trình nhà trường đã được Sở GD & ĐT Thanh Hóa phê duyệt,chúng tôi xây dựng có 2 tiết lịch sử địa phương Vì vậy, chúng tôi sử dụng quỹ thờigian của 2 tiết này đã thực hiện các công việc sau:

Tiết 1: Giới thiệu khái quát về các mảng kiến thức lịch sử địa phương; tiến

hành phân chia các nhóm, giao nhiệm vụ cho các nhóm, nhấn mạnh các yêu cầucần đạt, hình dung những thuận lợi và khó khăn có thể gặp trong quá trình thựchiện nhiệm vụ

Tiết 2: Giáo viên tổ chức cho học sinh báo cáo kết quả; đánh giá nhận xét;

định hướng phát triển phẩm chất, năng lực cho học sinh

Các bước tiến hành:

Bước 1: Công tác tổ chức, phân công nhiệm vụ (được thực hiện trong tiết 1)

Giáo viên giới thiệu chủ đề của tiết học: Để đảm bảo tính tiêu biểu, cô đọng,chúng tôi đã lựa chọn những đơn vị kiến thức tiêu biểu của lịch sử địa phương NgaSơn; có quan hệ “gần gũi” với những sự kiện, nhân vật và đơn vị kiến thức của lịch

sử dân tộc Việt Nam được trình bày trong SGK lớp 10 và xác định nhiệm vụ cầnđạt được

Chúng tôi đã lựa chọn 4 chủ đề kiến thức lịch sử địa phương để tổ chức giáo

dục cho học sinh, bao gồm:

- Truyền thống lao động sáng tạo, cần cù vượt khó khai hoang lấn biển trongquá trình hình thành mảnh đất Nga Sơn

- Truyền thống yêu nước, chống giặc ngoại xâm của con người Nga Sơn, gópphần to lớn vào sự nghiệp đánh giặc giữ nước thời phong kiến của cha ông ta

- Giáo dục cho học sinh về nghề dệt chiếu truyền thống của quê hương NgaSơn ra đời và nổi tiếng hàng trăm năm trước

- Giáo dục học sinh nhận thấy Nga Sơn là vùng đất có truyền thống giáo dụckhoa cử, có nhiều lễ hội văn hóa, thắng cảnh thiên nhiên có nhiều tiềm năng pháttriển du lịch

Giáo viên giới thiệu cho học sinh các nguồn tài liệu, bao gồm:

- Tài liệu văn bản: Lịch sử Đảng bộ huyện Nga Sơn; Dư địa chí tỉnh ThanhHóa…

- Tài liệu điền dã: tìm hiểu tại các địa danh cửa Thần Phù; đền thờ Mai AnTiêm; đền thờ Nữ tướng Lê Thị Hoa; Động Từ Thức; nghề dệt Chiếu ở NgaThủy…

- Khai thác tài liệu Internet…

Giáo viên phân chia lớp thành 4 nhóm, cử nhóm trưởng (dựa trên tỉ lệ ngang

nhau về giới tính; năng lực: có học sinh giỏi, khá, trung bình; có học sinh tích cực,học sinh chưa tích cực; học sinh có vị trí địa lý, quê hương gần với chủ đề đượcphân công…); quy định trong 1 tuần các em hoàn thành nhiệm vụ được giao

Giáo viên gợi ý cách thức tiến hành cho các nhóm như sau:

1 Truyền thống lao động sáng tạo,

cần cù vượt khó khai hoang lấn

biển trong quá trình hình thành

- Phẩm chất:

+ Bồi dưỡng học sinh lòng tự hàotruyền thống của quê hương, trân trọngnhững giá trị lịch sử, thành quả laođộng, sáng tạo của cha ông

+ Nâng cao trách nhiệm bản thân xâydựng quê hương ngày càng giàu đẹp,văn minh

- Năng lực:

+ Giải quyết những vấn đề thực tiễn đặt

ra hiện nay ở quê hương; đề xuất cácgiải pháp sáng tạo để giải quyết nhữngvấn đề đó

+ Hình thành cho học sinh năng lựcgiao tiếp trình bày; hợp tác…

2 Truyền thống yêu nước, chống

giặc ngoại xâm của con người

Nga Sơn thời phong kiến

3 Nghề dệt chiếu truyền thống của

quê hương Nga Sơn

4 Lễ hội văn hóa, thắng cảnh thiên

nhiên ở Nga Sơn có nhiều tiềm

- Thảo luận, trao đổi ý kiến trong nhóm

- Hoàn thành và báo cáo kết quả làm việc nhóm

Bước 3: Đại diện các nhóm trình bày sản phẩm, thảo luận, chất vấn về kết quả làm việc của nhóm khác (được thực hiện trong tiết 2):

*Đại diện nhóm 1 báo cáo:

Chủ đề Sản phẩm làm việc của nhóm Thực trạng

hiện nay

Đề xuất giải pháp

An Tiêm là những người đầu tiên đặtchân lên vùng đất hoang vu mà ngay từthời Hùng Vương còn là bãi biển xa xôinày Các nhà nghiên cứu khẳng định từthời đồng thau đã có con người sinhsống ở đây Họ là chủ nhân của nền vănhóa Hoa Lộc (khoảng 3000 đến 1500năm TCN)

Một số di chỉ khảo cổ ở Nga Phú, ThầnPhù, núi Yên Ngựa (Nga Điền), chùaTiên (Nga An) và Nga Thiện cho thấycác bộ lạc ở đây đã sống bằng nghềnông, trồng lúa bằng cuốc đá, khai thácthủy sản

Đến đầu công nguyên, vùng Nga Sơnngày nay thuộc địa hạt huyện Vô Thiết,quận Cửu Chân Sách Đại Nam nhấtthống chí chép: Huyện Nga Sơn đông –tây cách nhau 21 dặm, nam – bắc cáchnhau 21 dặm, phía đông đến biển 5dặm Từ thời Trần về trước gọi là ChiNga hoặc Nga Lạc; thời thuộc Minh do

Ái Châu lãnh, lệ vào phủ Thanh Hóa;

đời Lê gọi là Nga Giang, lệ vào phủ HàTrung Từ thời Minh Mạng địa danhNga Sơn được thay cho các địa danh cũ

và tồn tại cho đến ngày nay

+Truyền thống lao động sáng tạo, cần

cù vượt khó khai hoang lấn biển:

- Nhiều ngườiNga Sơn đượchỏi chưa biếtnhiều về các địadanh Thần Phú,núi Mai AnTiêm…

- Đền thờ Mai

an Tiêm chưađược xây đầu tưxây dựng, tôntạo đúng xứngtầm với tiềmnăng

- Giống dưa hấu(Mai An Tiêm)

có nguy cơ bịthất truyền

- Việc khaihoang lấn biển

có phần chữnglại trong nhiềunăm nay

- Việc khai thác,

sử dụng đối vớidiện tích khaihoang chưa cóhiệu quả kinh tếcao

- Tăng cường

truyền thống,quảng bá hìnhảnh mảnh đất,con người NgaSơn cho thế hệtrẻ, nhân dân

cả nước

- Kêu gọi thuhút đầu tư, xâydựng tôn tạocác địa danhlịch sử nhưCửa biển ThầnPhù; đền thờMai An Tiêm

- Khôi phụcgiống dưa hấuMai An Tiêm

- Tiếp tụckhuyến khíchkhai hoang lấnbiển, đi đốivới phát triểnkinh tế ở các

xã vùng venbiển;

-Người Nga Sơn có truyền thống lao

động sáng tạo từ lâu trong lịch sử Sống

ở vùng duyên hải, đất đai nhiễm mặn,

khó canh tác, gần biển, con người nơi

đây thường xuyên phải chống chọi với

thiên nhiên, ngày đêm lao động cần cù

để tồn tại và phát triển

Theo sách Lĩnh Nam trích quái, vào thời

Hùng Vương (thứ XVIII) Mai An Tiêm

là con trai vua Hùng, là một người

thông minh, cần cù và cương nghị Một

lần vô tình nói với vua cha "của biếu là

của lo, của cho là của nợ" đã bị vua cha

bắt đi đầy ngoài hoang đảo vì tội bất

kính, khinh quân Sau nhiều ngày lênh

đênh trên biển, sóng to gió lớn, Mai An

Tiêm đã đến một hoang đảo đầy chim

muông và thú dữ Ông và gia quyến đã

bị đầy ở đây không hẹn ngày về, không

có mối liên hệ với đất liền và quê nhà

Vốn là người bản lĩnh, ông đã cùng vợ

lao động cần cù, vượt qua hiểm nguy để

tồn tại Một hôm có con chim đánh rơi

mảnh dưa hấu ăn dở, ông phát hiện ra

đó là giống quả quý nên đã trồng nó và

thả vào đất liền để mọi người biết và

chung hưởng Cũng tình cờ nhờ quả dưa

có dấu tích đến được tay vua do dân sở

tại cung tiến, vua cha mới khen công

trạng và cho thuyền đón Mai An Tiêm

trở về triều đình Thế rồi ngọn núi ấy

mang tên Mai An Tiêm của ông, vùng

đất ấy có con cháu họ Mai đông đúc, có

nghề trồng dưa đỏ nổi tiếng muôn

phương

Ngày nay, tại xã Nga Phú, huyện Nga

Sơn, có một dãy núi mang tên Mai An

Tiêm, tương truyền chính là hòn đảo

xưa kia vợ chồng An Tiêm đi đày Dưới

chân núi này có đền thờ ông và được

nhân dân địa phương tổ chức lễ hội vào

ngày 12 đến 15 tháng Ba (Âm lịch)

hàng năm

Câu chuyện về Mai An Tiêm từ thời

Hùng Vương, với hai bàn tay trắng đã

dựng nên cơ nghiệp từ một vùng hoang

vu, đất đai cằn cỗi, nhiễm mặn Đây là

biểu tượng đầu tiên của người Nga Sơn

về tinh thần vượt khó, chiến thắng thiên

nhiên Mặt khác, con người ta có tính

cần cù thì dù trong cuộc sống có khó

khăn đến đâu cũng vượt qua

Có nhiều nghiên cứu cho rằng ít nhất từ

đầu công nguyên cư dân Nga Sơn đã

biết khai hoang lấn biển, địa giới Nga

Sơn ngày càng được mở rộng về phía

Đông Thế kỉ thứ X, thời vua Lê Đại

Hành nhân dân Nga Sơn được chỉ đạo

khai thông luồng lạch, nạo vét sông

ngòi trên địa bàn huyện như: sông Hoạt,

sông Chính Đại Nhờ các công trình này

mà thuyền bè từ ngoài Bắc vào cửa

Thần Phù, ngược sông Hoạt, sông

Chính Đại để đi sâu vào nội địa Thanh

Hóa

Năm 1009, vua Lê Long Đĩnh xuống

Chiếu cho quân và dân ở đây “đào sông

từ cửa ải Chi Long qua núi Đích Sơn

đến sông Vũ Lũng” (Ải Chi Long thuộc

huyện Chi Nga- tức Nga Sơn) Đến năm

1248, dưới thời nhà Trần, nhân dân Nga

Sơn được lệnh tham gia đào kênh Chiếu

Bạch nối sông Hoạt với sông Lèn

Nhờ công tác khai hoang, lấn biển được

tổ chức thường xuyên, liên tục mà diện

tích huyện Nga Sơn được mở rộng, lập

được nhiều xã mới như: Nga Thanh,

Nga Thủy, Nga Tân, Nga Tiến, Nga

Thái…