Sử dụng một số câu chuyện để giảng dạy phần đạo đức GDCD lớp 10 trường THPT thường xuân 2

Trong nhà trường, môn Giáo dục công dân giữ vai trò quan trọng và trựctiếp trong việc giáo dục học sinh ý thức và hình thành phát triển nhân cách conngười toàn diện.Việc đổi mới dạy học

MỤC LỤC.

Trang

1 MỞ

ĐẦU 2

1,1 Lí do chọn đề tài 2

1,2 Mục đích nghiên cứu 3

1,3 Đối tượng nghiên cứu 3

1,4 Phương pháp nghiên cứu 3

2NỘI DUNG 4

2,1 Cơ sở lí luận 4

2.2 Thục trạng vấn đề 7

2.1.2 Thục trạng chung 7

2.2.2 Thực trạng ở Trường THPT Thường Xuân 2 8

2.3 Các giải pháp tiến hành 9

2,3.1 Để dạy phần “Lương tâm” – Bài 11: Một số phạm trù cơ bản của đạo đức học (GDCD 10), giáo viên đưa ra câu chuyện: 10

2.2.3.“Nhân phẩm và danh dự” - Bài 11: Một số phạm trù cơ bản của đạo đức học (GDCD 10), giáo viên đưa ra câu chuyện 1

2 2.2.3 Để dạy mục “Hạnh phúc” - Bài 11: Một số phạm trù cơ bản của đạo đức học (GDCD 10), giáo viên đưa ra câu chuyện ngụ ngôn: 15

3 Kết luận .20

3.1 Kết luận 20

3.2 Kiến nghị 20

4 Phụ Lục Câu chuyện minh họa phần “ Hạnh phúc” - Bài 11: Một số phạm trù cơ bản của đạo đức học (GDCD 10), giáo viên đưa ra câu chuyện ngụ ngôn 21

1.MỞ ĐẦU.

1.1 Lí do chọn đề tài.

Từ khi nước ta chuyển sang nền kinh tế thị trường và hội nhập quốc tế, việc giữ gìn

và phát huy các giá trị đạo đức truyền thống cũng như việc xây dựng hệ giá trị đạođức mới ở nước ta đã và đang đặt ra nhiều vấn đề cần phải được giải quyết Thực

tế cho thấy, trong đời sống xã hội đã có những biểu hiện xem nhẹ những giá trị vănhóa truyền thống của dân tộc, chạy theo thị hiếu không lành mạnh Cuộc đấu tranhgiữa cái tiến bộ và cái lạc hậu, giữa lối sống lành mạnh trung thực, có lý tưởng…với lối sống ích kỉ, thực dụng…đang diễn ra hàng ngày Bên cạnh những hệ giá trịmới được hình thành trong quá trình hội nhập, những cái tiêu cực cũng đang xâmnhập vào đạo đức, lối sống của nhiều tầng lớp nhân dân, đặc biệt là đội ngũ họcsinh, sinh viên

Trong những năm gần đây Giáo dục nước ta đang có sự đổi mới mạnh mẽ,chúng ta đang thực hiện bước chuyển từ giáo dục tiếp cận nội dung sang tiếp cậnnăng lực của người học Việc dạy học không chỉ trang bị cho học sinh một lượngkiến thức tối đa làm nền tảng vững chắc cho cuộc sống sau này mà còn rèn luyệncho các em những kĩ năng xử lý các vấn đề nảy sinh trong cuộc sống Bởi vì vớilượng thông tin và tri thức ngày càng tăng và thay đổi nhanh chóng thì việc dạyhọc nếu chỉ với mục đích trang bị kiến thức cho học sinh là chưa đủ mà cần dạycho các em cách học, cách tiếp cận, vận dụng tri thức vào trong cuộc sống vàsáng tạo tri thức mới Do đó, nội dung giảng dạy ngày nay cần chú trọng kiếnthức cơ bản và cốt lõi là rèn luyện kĩ năng tự học, tự nghiên cứu để giúp các em

tự học tập trong tương lai và học tập suốt đời

Trong nhà trường, môn Giáo dục công dân giữ vai trò quan trọng và trựctiếp trong việc giáo dục học sinh ý thức và hình thành phát triển nhân cách conngười toàn diện.Việc đổi mới dạy học môn GDCD phải thể hiện rõ theo hướngphát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của học sinh trong quá trình học tập.Điều đó có nghĩa là trong dạy học, giáo viên phải biết tổ chức các hoạt động củahọc sinh và sử dụng các phương pháp dạy học như thế nào để kích thích học sinh

nỗ lực hoạt động, suy nghĩ và tự tìm tòi, phát hiện Những chuẩn mực đạo đức vàpháp luật cần hình thành ở học sinh không được xem như những khuôn mẫu chosẵn, có tính chất áp đặt, mà được tổ chức trong những cấu trúc mở, mềm mại vàlinh hoạt Do đây là môn học gắn liền với cuộc sống của xã hội nên trong quá trìnhhọc tập, học sinh còn phải biết vận dụng nó vào giải quyết các vấn đề trong thựctiễn cuộc sống Đặc biệt, trong xu thế phát triển của thời đại ngày nayngoài trí thông minh thì con người phải hình thành cho mình trí tuệ

xã hội Cả hai yếu tố này quyết định đến sự thành công của một conngười, trong đó trí tuệ xã hội mang tính quyết định vì trong thực tếchúng ta thấy rằng có những người học rất giỏi nhưng khi bước vào

xã hội lại không phát huy hết khả năng hoặc đó lại là những ngườikhông thành đạt Trong khi đó một số người trí thông minh họ bìnhthường nhưng họ lại có trí tuệ xã hội thì họ lại thành đạt Tất nhiên,nếu một người vừa có trí thông minh, vừa có trí tuệ xã hội thì điều

đó sẽ là sức mạnh giúp người đó thành công trong cuộc sống.Những yêu cầu trên đặt ra cho giáo dục phải đổi mới toàn điện đểđáp ứng tốt hơn nhu cầu giáo dục của xã hội và cá nhân, từ học chếđào tạo, cách thiết kế chương trình, tìm tòi những phương thức,cách thức giáo dục thích hợp hơn

Giáo dục đạo đức trong nhà trường chúng ta xưa nay luôn được tôn trọng,tuy mức độ đầu tư có khác nhau Có giai đoạn nội dung giáo dục đạo đức chỉ đượctích hợp vào các môn học khác hay thể hiện qua hoạt động ngoại khóa, hoạt độngđoàn thể

Giai đoạn gần đây đạo đức được thể hiện thành môn học ở tiểu học và giáodục công dân ở trung học Lực lượng giáo viên dần dần được xây dựng, ban đầudạy ghép, sau đó trở thành chính quy, hầu hết giáo viên được đào tạo đúng chuyênmôn

Về nội dung chương trình, thực hiện qua bộ sách giáo khoa do Bộ GD&ĐTban hành, cung cấp khá đầy đủ các phẩm chất cần có của con người, tuy cách thểhiện chưa hấp dẫn và chưa làm nổi bật trọng tâm cốt lõi của nhân cách con ngườingày nay nên chưa tạo được hiệu quả cao trong quá trình đào tạo

Điều khác biệt về phương pháp giáo dục hiện nay so với trước đây là xu thếđổi mới phát triển, người giáo viên đã giảm bớt lý thuyết hàn lâm, dành thời giannhiều hơn cho học sinh trải nghiệm, giải quyết tình huống và tương tác nhiều hơnthông qua thầy cô, bè bạn về những vấn đề mà bài học nêu ra, nâng cao hơn tínhvững chắc trong quá trình hình thành nhân cách của trẻ

Với những lý do đó tôi đã mạnh dạn sử dụng những câuchuyện để thông qua đó học sinh có thể liên hệ kiến thức với thực

tế cuộc sống, đồng thời sẽ rút ra được ý nghĩa và bài học cho bảnthân

Trong phạm vi nghiên cứu tôi tập trung vào nội dung thức hiện chuẩnmực đạo đức cho ch o học sinh và đối tượng là học sinh lớp 10 TrườngTHPT Thường Xuân 2

1.4 Phương pháp nghiên cứu:

- Phương pháp thảo luận nhóm, liện hệ thực tế

- Phương pháp trực quan

- Phương pháp nêu vấn đề, giải quyết vấn đề

- Phương pháp ứng dụng công nghệ thông tin vào bài giảng

2 NỘI DUNG.

2.1 Cơ sở lý luận của vấn đề

Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh rất coi trọng sự nghiệp “trồng người” vàcông tác đào tạo những người kế tục sự nghiệp cách mạng to lớn của Đảng và củanhân dân ta Cho nên, trong quá trình lãnh đạo cách mạng Việt Nam, mặc dù bậnrộn với vô vàn công việc lãnh đạo công cuộc kháng chiến và kiến quốc nhưngNgười vẫn rất quan tâm và giành nhiều thời gian cho sự nghiệp giáo dục Đặc biệt,ngay sau khi Cách mạng tháng Tám thành công, trong lễ khai giảng của năm họcđầu tiên dưới chế độ mới – chế độ dân chủ nhân dân, Người đã viết thư gửi các emhọc sinh bày tỏ mong muốn và đặt niềm tin của mình vào thế hệ trẻ Người viết:

“Non sông Việt Nam có trở nên tươi đẹp hay không, dân tộc Việt Nam có bước tớiđài vinh quang để sánh vai với các cường quốc năm châu được hay không, chính lànhờ một phần lớn ở công học tập của các em” Và theo Người, một trong nhữngnhiệm vụ quan trọng của giáo dục, của các nhà trường là phải hết sức coi trọnggiáo dục đạo đức cho người học, nhất là thế hệ trẻ

Từ năm 1945 cho đến năm 1969, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã đi thăm nhiều cơ

sở giáo dục, dự nhiều hội nghị giáo dục ở Trung ương và ở các địa phương Đếnđâu, Người cũng đề cập và yêu cầu các lực lượng giáo dục, các trường học cầnphải chú trọng giáo dục đạo đức cho học sinh Trong buổi nói chuyện với nam nữthanh niên, học sinh các trường trung học Nguyễn Trãi, Chu Văn An và TrưngVương (Hà Nội) ngày 18 - 12 - 1954, Người dạy các em phải yêu đạo đức Nóichuyện tại lớp học chính trị của giáo viên năm 1959, Người khẳng định rằng, đứcphải có trước tài Ngày 21 – 10 – 1964, đến thăm Trường Đại học Sư phạm Hà Nội– cái nôi đào tạo giáo viên nước nhà, Người đã nói: “Dạy cũng như học phải biết

chú trọng cả tài lẫn đức Đức là đạo đức cách mạng Đó là cái gốc, rất là quan

trọng Nếu không có đạo đức cách mạng thì có tài cũng vô dụng” (2) Không chỉnói chuyện trực tiếp, Người còn gửi thư tới các nhà trường và giáo viên yêu cầuphải quan tâm tới công tác đức dục Nhân ngày Quốc khánh 2 – 9 – 1948, Ngườigửi thư cho nam nữ chiến sĩ bình dân học vụ nhấn mạnh việc cần phải dạy các em

“đạo đức của công dân” Sau khi miền Bắc được giải phóng, giữa bộn bề công việclãnh đạo công cuộc cải tạo xã hội cũ, xây dựng xã hội mới và đấu tranh thống nhất

nước nhà, Người đã viết Thư gửi các em học sinh, trong đó yêu cầu các lực lượng giáo dục phải chú trọng giáo dục đạo đức Và, trong Di chúc, Người đã căn dặn:

“Bồi dưỡng thế hệ cách mạng cho đời sau là một việc rất quan trọng và rất cầnthiết”

Với những việc Người đã làm và những lời dạy Người để lại, chúng ta có thể thấyrất rõ rằng, giáo dục nói chung và giáo dục đạo đức nói riêng là một trong nhữngtâm nguyện lớn nhất của Người.

Theo Chủ tịch Hồ Chí Minh, trong sự nghiệp giáo dục, phải đặc biệt chútrọng giáo dục đạo đức

Trước hết, đó là vì sự nghiệp, vì cuộc sống của chính các em học sinh để sau

này, các em trở thành những con người tốt, những công dân tốt, có ích cho bảnthân, gia đình và đất nước Người cho rằng, việc dạy trẻ cũng như trồng cây non.Cây non được trồng tốt thì sau này cây sẽ lên tốt Dạy trẻ nhỏ tốt thì sau này các

em sẽ thành người tốt Theo Người, tài phải đi đôi với đức, đức đi đôi với tài, nếuchỉ có tài mà không có đức thì là người vô dụng “Vì tương lai của con em ta”, đó

là khẩu hiệu và cũng là nhiệm vụ Người giao cho đội ngũ các thầy giáo, cô giáotrong việc chăm sóc, giáo dục thế hệ trẻ

Ngày nay, chúng ta thấy rằng, có nhiều học sinh chăm ngoan, học giỏi, đạt thànhtích cao trong học tập, nghe lời cha mẹ, thầy cô, song cũng còn nhiều em mải chơi,lười học, làm trái lời cha mẹ, sa vào những tệ nạn xã hội Vì thế, giáo dục đạo đứccần phải được chú trọng Đây là nhiệm vụ vừa mang tính trước mắt, vừa mang tínhlâu dài của nền giáo dục nước nhà

Thứ hai, Cách mạng tháng Tám năm 1945 đã lật nhào chế độ thực dân, phát

xít và ngai vàng phong kiến, mở ra một kỷ nguyên mới cho lịch sử dân tộc Song,những tư tưởng của chế độ cũ vẫn tồn tại dai dẳng và ảnh hưởng khá nặng nề trongđầu óc của nhiều người, làm ảnh hưởng không tốt đến thế hệ trẻ Vì vậy, Chủ tịch

Hồ Chí Minh cho rằng, phải dùng tinh thần và đạo đức mới để rửa gột những ảnhhưởng ấy

Thứ ba, mỗi thời đại, mỗi chế độ xã hội có những tư tưởng và quan niệm

khác nhau về đạo đức Chế độ mới ở nước ta – chế độ dân chủ nhân dân – cũngcần phải có đạo đức mới Nói chuyện tại Trường Cán bộ tự vệ mang tên Người,Chủ tịch Hồ Chí Minh khẳng định: “Đạo đức, ngày trước thì chỉ trung với vua,hiếu với cha mẹ Ngày nay, thời đại mới, đạo đức cũng phải mới” Đạo đức mới đểlàm nên con người mới: con người xã hội chủ nghĩa Nhiệm vụ của nhà trườngdưới chế độ dân chủ nhân dân là đào tạo nên những con người có đạo đức, có kiếnthức, văn hoá, kỹ năng lao động nghề nghiệp chứ không phải đào tạo ra “một lũcao bồi” Đồng thời, Người còn chỉ ra rằng, trong xã hội vẫn tồn tại tình trạngnhiều người có thái độ thờ ơ đối với xã hội, xa rời đời sống lao động và đấu tranhcủa nhân dân, học để lấy bằng cấp, do đó giáo dục đạo đức mới chính là nhằm cảihoá những tư tưởng không đúng đắn đó

Thứ tư, giáo dục đạo đức học sinh còn là vì tương lai của dân tộc Nói

chuyện tại Hội nghị cán bộ phụ trách thiếu nhi toàn miền Bắc ngày 19 – 2 – 1959,Người khẳng định rằng, công tác giáo dục thiếu niên, nhi đồng rất quan trọng, đó

là nhiệm vụ đào tạo thế hệ tương lai cho Tổ quốc “Vì lợi ích mười năm thì phảitrồng cây Vì lợi ích trăm năm thì phải trồng người” Người cho rằng, nhiệm vụ củagiáo dục là phải đào tạo ra những công dân tốt và cán bộ tốt cho nước nhà Đó làmột trách nhiệm nặng nề nhưng rất vẻ vang của ngành giáo dục

Giáo dục đạo đức có tầm quan trọng lớn lao, song không phải ở đâu và trong thờigian nào các lực lượng giáo dục cũng nhận thức được đúng đắn và đầy đủ tầmquan trọng của vấn đề Điều này cũng đã được Chủ tịch Hồ Chí Minh chỉ ra Ngày

14 – 1 – 1963, trong buổi họp với Ban Bí thư bàn về công tác tuyên giáo năm

1963, khi nghiêm khắc phê bình công tác giáo dục trong thời gian qua còn “máymóc”, “rập khuôn”, “học nhưng không hành”, ít chú ý tới giáo dục đạo đức, đạođức công dân còn kém…, Người đã yêu cầu các cấp giáo dục cần phải chấn chỉnhngay hiện tượng này

Trong những bài viết và trong các buổi nói chuyện tại các trường học, các cơ

sở giáo dục và các hội nghị giáo dục, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nhiều lần giải thích

về việc giáo dục đạo đức trong nhà trường là giáo dục những gì Theo Người, nộidung giáo dục đạo đức cho học sinh rất đa dạng, từ việc nhỏ cho tới việc lớn, từquan hệ thầy trò, bạn bè trong nhà trường cho tới giáo dục thái độ, trách nhiệm củacác em đối với gia đình, xã hội và Tổ quốc

Về phía giáo viên, Người yêu cầu các thầy giáo, cô giáo phải luôn chú trọngviệc giáo dục các phẩm chất đạo đức mới cho học sinh, đó là yêu Tổ quốc, yêunhân dân, yêu lao động, yêu khoa học, yêu quý của công, giữ kỷ luật, giữ vệ sinh,học văn hoá

Đối với các em học sinh – những người chủ tương lai của nước nhà, Ngườichỉ ra rằng, các em cần phải rèn luyện đạo đức cách mạng ngay từ lúc còn ngồitrên ghế nhà trường để có thể trở thành người công dân tốt, người cán bộ tốt Vớicác em, đạo đức cách mạng là: yêu Tổ quốc, yêu đồng bào; học tập tốt, lao độngtốt; đoàn kết tốt, kỷ luật tốt; giữ gìn vệ sinh thật tốt; khiêm tốn, thật thà, dũng cảm.Trong nhà trường, các em phải luôn thi đua, thi đua giữa lớp này với lớp khác, giữatrường này với trường khác trong việc học và hành, nhằm làm cho nền giáo dụccủa nước ta phát triển tốt đẹp Trong quan hệ với thầy, cô giáo, các em phải luônluôn ngoan ngoãn, kính trọng, vâng lời cô giáo, thầy giáo Bởi vì, cô giáo, thầygiáo là những người không chỉ dạy chữ mà còn dạy người, uốn nắn các em trởthành người tốt Trong quan hệ bạn bè, các em phải thương yêu, giúp đỡ lẫn nhau.Đối với cha mẹ, các em phải yêu kính và biết giúp đỡ cha mẹ Đối với xã hội, tuỳsức mình mà các em tham gia những việc có ích lợi chung

Đi đôi với “yêu Tổ quốc, yêu đồng bào”, Người dạy các em phải biết ghét vàbiết chống Đó là phải biết ghét những thế lực, những ai làm tổn hại tới lợi ích của

Tổ quốc, của nhân dân, đi ngược lại với lợi ích của đất nước, của dân tộc Lúc đó,những lực lượng làm tổn hại tới đất nước, tới đồng bào chính là thực dân Pháp, đế

quốc Mỹ và bè lũ tay sai Vì thế, Người dạy: “Các cháu phải ghét, ghét cay ghét

đắng bọn thực dân Pháp, bọn can thiệp Mỹ, bọn Việt gian, bọn bù nhìn” Còn vềchống, các em phải biết chống lại những gì trái với quyền lợi của Tổ quốc, chốnglại việc gì hay người nào phạm đến lợi ích chung của nhân dân

Chủ tịch Hồ Chí Minh cho rằng, trong giáo dục đạo đức, nếu chỉ dùng lờinói thì kết quả sẽ không cao và không chắc chắn Chẳng hạn, không thể chỉ nói yêunước, yêu nhân dân chung chung, mà điều quan trọng là nhà trường và mỗi giáoviên cần phải dạy cho các em biết yêu như thế nào, như thế nào là yêu nước và yêu

nước thì phải làm gì? Về việc này, Người giải thích: “Yêu Tổ quốc: Yêu như thế

nào? Yêu là phải làm sao cho Tổ quốc ta giàu mạnh Muốn cho Tổ quốc ta giàu

mạnh thì phải ra sức lao động, ra sức tăng gia sản xuất, thực hành tiết kiệm Yêu nhân dân: Mình phải hiểu rõ sinh hoạt của nhân dân, biết nhân dân còn cực khổ

như thế nào, biết chia sẻ những lo lắng, những vui buồn, những công tác nặng nhọcvới nhân dân” Do đó, nhà trường phải biết kêu gọi, biết tổ chức cho các em thamgia đóng góp sức mình cho đất nước, cho quê hương Song, Người cũng căn dặn làcác trường cần phải căn cứ vào đối tượng, lứa tuổi, điều kiện học sinh mà phátđộng những phong trào thích hợp, tránh quá sức đối với các em Về phía các emhọc sinh, Người cũng chỉ ra rằng, việc gì có ích cho Tổ quốc thì các em nên gắngsức làm, làm được bao nhiêu tốt bấy nhiêu Tuổi các em còn nhỏ thì các em làmnhững công việc nhỏ Nhiều công việc nhỏ cộng lại thành công việc to

Đồng thời với việc nói phải đi đôi với làm, Chủ tịch Hồ Chí Minh còn chorằng, trong giáo dục đạo đức cần phải phát hiện, động viên và khen thưởng kịp thờinhững gương người tốt, việc tốt để qua đó, tạo đà và nhân rộng các việc làm tốttrong học sinh Bản thân Người cũng rất chú trọng tới việc này Khi biết tin cáccháu học sinh Trường Việt Bắc đã xung phong làm những việc như quét chợ, háicủi, bán bánh để dành dụm được 216.445 đồng mua công trái, Người đã gửi thưkhen kịp thời Khi biết tin em Nguyễn Thị Lương đã chịu khó đi mót lúa bán lấytiền giúp bộ đội, Người đã gửi thư khen ngợi em Giáo viên và học sinh khu X (cũ)cũng đã nhận được thư động viên, khen ngợi của Người khi có những hoạt độngkhá và có nhiều sáng kiến tham gia công cuộc kháng chiến Những sáng kiến củaNgười về việc phát động những việc làm bổ ích đã làm dấy lên trong thiếu nhi cảnước phong trào Trần Quốc Toản và nhiều phong trào thiết thực khác…

Ngày nay, có nhiều học sinh không chỉ học giỏi trên lớp mà còn tích cực tham giacác hoạt động xã hội và nhiều phong trào Điều đó giúp cho các em học được nhiềuđiều trong cuộc sống và trưởng thành hơn trong suy nghĩ về bản thân và xã hội

Công tác giáo dục đạo đức cho học sinh là một nhiệm vụ quan trọng vừanâng cao chất lượng giáo dục cho nhà trường vừa bồi dưỡng phẩm chất đạo đứccho học sinh giúp các em có cả đức lẫn tài Giáo dục đạo đức cho học sinh là mộtcông việc khó khăn và lâu dài, đòi hỏi nhiều công sức của thầy và trò đặc biệt phải

có sự quan tâm và chỉ đạo sát sao của lãnh đạo nhà trường Trong những năm gầnđây, đạo đức học sinh đang có xu hướng xuống cấp như lối sống thực dụng, chạytheo đồng tiền, coi thường các giá trị đạo đức… đang bắt đầu len lỏi vào nhàtrường và ở trường THPT Tân Kỳ 3 cũng không ngoại lệ Xuất phát từ thực trạngtrên và qua thực tế nhiều năm liền làm công tác bồi dưỡng học sinh giỏi môn Giáo

dục công dân trong trường tôi xin mạnh dạn chia sẻ kinh nghiệm“ Sử dụng một số câu chuyện dể giảng dạy phần đạo đức trong GDCD 10 ở trường THPT THƯỜNG XUÂN 2”

2.2 Thực trạng của vấn đề

2 1.2 Thực trạng chung.

- Được sự chỉ đạo, quan tâm sâu sát và kịp thời của BGH Nhà trường đã cónhững kế hoạch cụ thể và lâu dài cho công tác giáo dục đạo đức cho học sinh.

- Đội ngũ giáo viên có trình độ chuyên môn vững vàng, nhiều thầy, cô cókinh nghiệm trong công tác bồi dưỡng HSG và đặc biệt là có nhiệt huyết lớn trongcông tác bồi dưỡng HSG

- Có nhiều học sinh chăm ngoan, học giỏi, có ý thức nỗ lực phấn đấu vươn

lên

- Đây là xu thế chung của giáo dục Việt Nam nên đựơc sự ủng hộ từ các cấp,

xã hội, phụ huynh, học sinh…

- Chương trình môn Giáo dục công dân lớp 10 có nhiều nội dung nên rất phùhợp cho việc lựa chọn phương pháp để giáo dục kỹ năng cho học sinh

- Về cơ sở vật chất đã có một số đổi mới tạo đìêu kiện cho hoạt động: phòngCNTT, đèn chiếu, bảng phụ, cách bố trí bàn ghế, chỗ ngồi cho học sinh…

- Giáo viên được đào tạo và tập huấn thường xuyên về đổi mới phương phápdạy học như tập huấn đổi mới phương pháp dạy học, dạy thử nghiệm để rút kinhnghiệm…

- Xã hội hiện nay tạo điều kiện cho con người (GV và HS) có điều kiện tiếpcận nhiều nguồn thông tin từ nhiều phương tiện khác nhau như sách báo, thông tinđại chúng, truyền hình, đặc biệt là thông qua mạng Internet…

- Học sinh đã tiếp cận với phương pháp dạy học này từ những năm học cấpdưới ở hầu hết các môn học nên khá quen thuộc với giờ học mà học sinh là chủ thểhoạt động Một số học sinh có kĩ năng thảo luận nhóm, lãnh đạo nhóm xuất sắc, kĩthuật trình bày một phút, đóng vai…đã hỗ trợ giáo viên tổ chức giờ dạy thànhcông

2.2.2 Thực tế ở Trường THPT Thường Xuân 2.

- Nội dung môn GDCD nói chung và môn giáo dục công dân 10 nói riêng mới,khô, khó, dài… nên, giáo viên khó dạy, học sinh khó học

- Đòi hỏi giáo viên phải có nhiều kĩ năng khác ngoài kĩ năng sư phạm, đặcbiệt là giáo viên phải tìm tòi kiến thức bằng dẫn chứng cụ thể thực tế trong cuộcsống để đưa vào bài học cho phong phú Ngoài ra, người dạy giáo dục công dânphải biết tích hợp các môn học khác và những hiểu biết xã hội của mình như mônvăn, kinh tế, lịch sử…

- Giáo viên khó khăn trong việc đánh giá cụ thể hiệu quả làm việc của từng họcsinh vì mỗi tuần giáo viên chỉ có một tiết/ tuần/lớp

- Cơ sở vật chất có đổi mới nhưng chưa thực sự phù hợp với việc đổi mớiphương pháp dạy học: số học sinh, không gian lớp học, trang thiết bị, đồ dung dạyhọc, thời gian tiết học…

- Tài liệu tham khảo đặc thù phục vụ cho môn GDCD 10 không phong phú,chưa phổ biến…

- Học sinh trường tôi là trường miền núi nên việc tiếp cận với xã hội còn hạnchế dẫn đến trình độ nhận thức của các em về mặt xã hội cũng hạn chế, đặc biệt làcác kĩ năng sống hầu như các em chưa có, biểu hiện là các em đa số còn rụt rè,nhút nhát, chưa dám khẳng định mình…

- Quan niệm của xã hội, gia đình, và đặc biệt là học sinh đối với bộ môn naỳcòn khá lệch lạc, vì họ cho rằng môn học này không tham gia vào các kỳ thi mangtính quyết định của học sinh Đặc biệt, nhiều người còn quan niệm đây là môn

“phụ” thậm chí được coi là môn “rất phụ” nên không đầu tư, không chú ý hoặc làxem thường, học cho xong…

Tuy nhiên, mấy năm gần đây được sự quam tâm của Bộ giáo dục, Sở giáodục và các trường phổ thông thì môn giáo dục công dân đã được khẳng định vị trícủa mình trong nhà trường Một số sở giáo dục đã tổ chức thi học sinh giỏi môngiáo dục công dân, thi giáo viên giỏi tỉnh, tổ chức các đợt chuyên đề về đổi mớinội dung, phương pháp dạy học, dạy thử nghiệm để rút kinh nghiệm…Một trongnhững tỉnh làm được đó là tỉnh Nghệ An Bản thân tôi là một giáo viên giảng dạymôn giáo dục công dân, đã từng tham gia rất nhiều đợt tập huấn giáo viên giáo dụccông dân, mỗi lần tham gia như thế thì tôi lại thấy yêu nghề và yêu môn học mà tôigiảng dạy Chính vì điều đó đã thôi thúc tôi tích cực hơn nữa trong công tác giảngdạy học sinh, bởi vì tôi biết rằng môn học của tôi có thể tác dụng tức thì không làbao nhiêu nhưng nó lại có tác dụng lâu dài, thậm chí là cả cuộc đời con người.Trong quá trình thực hiện đổi mới nội dung và phương pháp dạy học thì dần dầnhọc sinh đã bắt đầu yêu thích môn học Đặc biệt, môn giáo dục công dân góp phầnhình thành cho học sinh một số kĩ năng sống cơ bản, những kĩ năng này góp phầnhình thành nhân cách cho học sinh, đồng thời giúp các em có được những kĩ năng

cơ bản để khi bước vào cuộc sống các em sẽ khẳng định được bản lĩnh của mình

2.3 Các biện pháp tiến hành

Để công tác giáo dục đạo đức cho học sinh đạt hiệu quả cao thì việc đổi mớinội dung, hình thức giáo dục đạo đức trong hệ thống nhà trường phổ thông Đây làmột khâu quan trọng trong quá trình xây dựng nền đạo đức mới, bảo đảm sự thốngnhất nhận thức về đạo đức trong xã hội Tuy nhiên, cần đổi mới nội dung, hìnhthức giáo dục theo hướng cụ thể, thiết thực Biện pháp này đòi hỏi trước hết ngànhgiáo dục phải có sự đầu tư thích đáng cho môn học giáo dục công dân, nâng caoyêu cầu và vị thế của môn học này trong đánh giá học sinh ở tất cả các cấp học.Mặt khác, các cơ sở giáo dục phải xây dựng được một môi trường sư phạm trong

sạch, chuẩn mực, mọi hành vi ứng xử giữa thày với thày và thày với trò phải thực

sự mẫu mực để học sinh noi theo Bên cạnh đó, các giáo viên đảm nhiệm môn giáodục công dân trong nhà trường phải thật sự tiêu biểu về đạo đức, lối sống và phongcách sư phạm

Để làm được điều đó, thì việc đầu tiên học sinh phải nắm vững kiến thứcsách giáo khoa

Thứ hai, học sinh phải học và hiểu kiến thức

Học đạo đức và hiểu là rất quan trọng vì có hiểu kiến thức thì các em mớivận dụng nó vào cuộc sống một cách có hiệu quả Hơn nữa việc hiểu kiến thức nócòn giúp các em xử lý được các tình huống đạo đức trong thực tế

Thứ ba, học sinh phải biết vận dụng linh hoạt trong xử lí tình huống Để họcsinh vận dụng một cách linh hoạt kiến thức vào xử lý tình huống, giáo viên sửdụng một số câu chuyện để các em rút ra bài học cho bản thân

2,3.1 Để dạy phần “Lương tâm” – Bài 11: Một số phạm trù cơ bản của đạo đức học (GDCD 10), giáo viên đưa ra câu chuyện:

Lương tâm giá bao nhiêu

Có một anh chàng lái xe chở hàng, đang chạy trên đường thì xe hỏng Anh

ta phải dừng lại, hì hục sửa mất một lúc xe mới chạy được tiếp Đang chạy thì cóngười đàn ông lái xe bên cạnh với tay ra hiệu cho anh ta:

'Này anh đánh rơi đồ kìa!'.

Anh lái xe nghĩ thầm: 'Chắc là hai hòn đá chặn bánh xe mình vác ra hồi nãy đây mà Có gì to tát chứ!'.

Người đàn ông vẫn tiếp tục hét to: 'Này anh kia! Anh là người như vậy à? Làm người phải có lương tâm chứ! Hai hòn đá to như thế, nhỡ có người vấp phải…'

'Lương tâm thì đáng giá bao nhiêu tiền một ký chứ? Lão già nhiều chuyện' –

Anh lái xe lẩm bẩm rồi phóng vọt đi

Đến trạm thu phí, khi được một cảnh sát chặn lại kiểm tra giấy tờ, anh mớiphát hiện chiếc ví của mình đã bị rơi mất, có lẽ rơi trong lúc sửa xe Anh ta quaylại chỗ cũ tìm chiếc ví thì thấy hai hòn đá đã được ai đó bê gọn vào lề đường, cònchiếc ví có lẽ đã bị nhặt mất

Anh ta thất thểu tìm xung quanh thì thấy tờ giấy dán lên viên đá gần

đó: 'Muốn lấy lại giấy tờ, phải vác hòn đá này lên đồi'.

Anh ta bực bội nghĩ: 'Cần bao nhiêu tiền chuộc cứ nói, sao lại bắt tội nhau như vậy Hòn đá vừa to vừa nặng, ngọn đồi lại dốc Thật không có lương tâm' Nhưng không có giấy tờ thì sẽ không lấy xe được, anh ta đành phải làm theo.

Một hòn đá vô tâm có thể cướp đi sinh mạng của cả một người (Ảnh minh họa)

Anh ta hì hục bê hòn đá đến chân đồi thì thấy có mẩu giấy dán vào cái cây

trước mặt: 'Đừng nói đến tiền! Xin mời lên đồi.' Thật biết cách hành hạ người khác,

đi mãi đi mãi rồi anh ta cũng đến đỉnh đồi, nhưng chẳng thấy ai cả Anh ta nhìn

ngó xung quanh chỉ thấy mảnh giấy trên cây ghi: 'Hãy vác hòn đá này đi xuống.'

Xuống đến chân đồi, lại là một tờ giấy chỉ dẫn 'Hãy vác hòn đá này đi lên đồi.' Cứ như thế anh ta vác hòn đá đi qua mấy quả đồi nhỏ, mệt muốn chết Cuối

cùng anh ta cũng thấy chiếc ví da của mình ở bên cạnh một nấm mồ Giấy tờ, tiềnbạc đủ cả, không thiếu một đồng Dưới cái ví tiền, có một bức thư:

'Cái ví này do tôi nhặt được, giờ nó đã được trả về với chủ của nó Anh có biết tại sao tôi lại bắt anh vác hòn đá đến tận đây không? Đây là mộ của con trai tôi Hai năm trước, vào một đêm nó đi xe máy về nhà, vấp phải hòn đá của kẻ vô lương tâm nào đó đặt giữa đường, bị ngã mà chết Tôi đưa anh đến tận mồ của con trai tôi, là mong anh hiểu rõ một đạo lý: lương tâm là vô giá Làm người có thể mất tất cả nhưng đừng đánh mất lương tâm.'

Giáo viên cho học sinh tranh luận những nội dung sau:

- Nhận xét về câu chuyện trên?

- Câu chuyện trên muốn nói về vấn đề gì?

- Kể những việc làm tốt và không tốt của bản thân? Khi đó cảm giác của emnhư thế nào?

Giáo viên cho học sinh tranh luận tất cả những vấn đề trên sau đó cho họcsinh:

Rút ra kiến thức bài học

- Lương tâm là năng lực tự đánh giá và điều chỉnh hành vi đạo đức của bảnthân trong mối quan hệ với người khác và xã hội

- Khi làm điều tốt thì lương tâm thanh thản; và ngược lại, khi hành vi sai

lầm, vi phạm các chuẩn mực đạo đức, thấy ăn năn, hối hận, đó là trạng thái cắn rứt của lương tâm Khi làm điều ác không biết ăn năn, hối hận, không cắn rứt

lương tâm thì bị coi là kẻ vô lương tâm

- Người tham nhũng hoặc phải sống trong trạng thái cắn rứt lương tâm, hoặckhông cắn rứt lương tâm, không ăn năn, hối hận, nhưng đều phải sống trong trạngthái không thanh thản

Làm thế nào để trở thành người có lương tâm?

- Lương tâm là yếu tố nội tâm bên trong của tâm hồn con người, làm nên giátrị đạo đức con người Do đó, đòi hỏi cá nhân phải có lương tâm mà phải biết giữgìn lương tâm trong sáng Muốn vậy, mỗi người cần phải:

+ Thường xuyên rèn luyện tư tưởng, đạo đức theo quan điểm tiến bộ, cáchmạng và tự giác thực hiện các hành vi đạo đức hàng ngày để biến ý thức đạo đứcthành thói quen đạo đức

+ Thực hiện đầy đủ nghĩa vụ của bản thân một cách tự nguyện, phấn đấu trởthành công dân tốt, người có ích cho xã hội

+ Bồi dưỡng những tình cảm trong sáng, đẹp đẽ trong quan hệ người vớingười Hướng nhận thức con người đến sự cao thượng, không chỉ biết yêu thươngcon người mà còn biết sống vì người khác

- Ý nghĩa của câu chuyện trên

+ Bản chất của con người khi mới sinh ra là lương thiện, có người gìn giữđược mảnh tâm trong sáng đó, ít bị vấy bẩn, có những người mảnh tâm trở nênhoen ố khi tiếp xúc với những thói hư tật xấu ở đời

+ Bạn có thể lừa dối người khác nhưng không thể lừa dối chính mình Bạn

có thể lừa lọc, phỉ báng, tàn nhẫn với người khác nhưng sẽ không chiến thắng nổilương tâm của mình Trong ai cũng có một tòa án lương tâm, đó là nơi phán xửcông bằng nhất

+ Tất cả những việc gì bạn làm đều sẽ mang lại một kết quả nào đó, có thểtốt đẹp hoặc tồi tệ, tùy thuộc vào việc bạn làm là tốt hay xấu

+ Câu chuyện trên có thể chỉ là một câu chuyện hư cấu, quan trọng là thôngđiệp mà nó gửi gắm Chỉ một hành động rất nhỏ cũng sẽ để lại hậu quả vô cùnglớn Trên thực tế đã có biết bao nhiêu vụ tai nạn chỉ vì những hòn đá vô tâm nhưvậy Những gì mà mình không muốn thì cũng đừng làm cho người khác

Bài học cho bản thân mình

- Mỗi người phải có toà án lương tâm để định hướng cho hành động củamình

- Mỗi ngày bạn hãy hòa giải với lương tâm mình, vì đó chính là hòa giải vớitiền đề "người khác", đừng có bao giờ để tình trạng tích ứ dồn đọng, ách tắc đếnmức không thể nào hòa giải được Bạn cũng đã biết như vậy kết cục của nó sẽ xấuđến mức nào Mong rằng, chúng ta vừa là quan tòa nghiêm khắc nhưng cũng chính

là một nhà ngoại giao xuất sắc của tâm hồn mình

- Lương tâm là khả năng, nền tảng để phân định giữa điều thiện và ác, lành

và dữ, công bằng và bất công

- Lương tâm là niềm tin để con người hướng thiện

2.3.2 Để dạy mục “Nhân phẩm và danh dự” - Bài 11: Một số phạm trù

cơ bản của đạo đức học (GDCD 10), giáo viên đưa ra câu chuyện

Câu chuyện về hai bát mỳ

Câu chuyện xảy ra vào một buổi chiều xuân lạnh lẽo, trước một tiệm ăn xuấthiện hai vị khách lạ, có lẽ họ là hai bố con Người cha đã già và bị mù, người con

trai thì luôn ân cần chăm sóc cho cha Chàng thanh niên trẻ khoảng 18, 19 tuổi, vẻngoài trông khá nghèo túng nhưng khuôn mặt lúc nào cũng rất điềm tĩnh Ai cũngchắc mẩm chàng

trai đang còn đi học và hẳn cậu ta cũng học siêu lắm

Cậu con trai bước đến trước mặt bà chủ và nói to: “Cho hai bát mỳ bò!”.Khi bà chủ toan viết hóa đơn thì chàng trai vội xua tay Cậu ra dấu với bà chủ rằngchỉ cần làm một bát mỳ bò, còn bát mỳ kia chỉ cần mỳ và rắc chút hành là đủ Bàchủ mới đầu còn chưa hiểu lắm nhưng chợt nhận ra ngay Có vẻ người con traikhông có đủ tiền, chỉ có thể mua cho cha mình bát mỳ bò nhưng không muốn chabiết mình ăn mỳ trắng nên cố tình nói to như vậy Bà chủ vỗ vai và cười thông cảmcho chàng trai trẻ

Vài phút sau, nhà bếp đã bưng lên 2 tô mỳ nóng hổi theo đúng yêu cầu củangười con trai Cậu nhanh nhẹn đặt bát mỳ bò trước mặt cha mình và ân cần dặncha: “Cha ơi có mỳ rồi ạ! Cha ăn đi thôi, cha ăn từ từ kẻo nóng ạ!” Thế nhưng,người cha không vội ăn ngay

Ông lấy đũa dò dẫm một hồi lâu, tìm kiếm miếng thịt bò Khi gắp trúng, ôngvội vàng bỏ miếng thịt bò vào bát con mình “Ăn thịt bò đi con Thịt bò bổ lắm,con ăn nhiều một chút có sức học hành, đỗ đại học sẽ có cuộc sống tốt hơn con ạ!”.Người cha tuy có đôi mắt mờ vô hồn nhưng kỳ lạ thay, ở ông luôn toát lên vẻ hiền

từ với nụ cười ấm áp, mãn nguyện Người con trai cứ để cha gắp thịt bò cho mìnhrồi lặng lẽ đưa miếng thịt bò trở lại bát mỳ của cha mình

Họ cứ gắp qua gắp lại một hồi lâu Người cha cứ thấy gắp mãi không hếtthịt bò, cảm động nói: “Quán này tử tế thật, một bát mỳ mà cho bao nhiêu thịt connhỉ?” Người con trai vội vàng đỡ lời: “Cha à, mình mau ăn thôi, bát con cũngnhiều thịt lắm rồi không biết có ăn hết được không.” Bà chủ đứng bên cạnh quansát mà thấy ái ngại vì trong bát chỉ có vài miếng thịt bò mỏng, quắt queo

Xúc động trước những hành động đẹp của hai cha con, bà chủ lặng lẽ xuốngbếp dặn đầu bếp làm thêm một bát thịt bò đầy dành cho hai bố con Một lúc sau,đầu bếp Trương tự tay bưng bát thịt bò thơm phức lên đặt trước mặt hai bố con vànói: “Hôm nay là ngày kỷ niệm 1 năm ngày khai trương quán chúng tôi, mỗi bànkhách lại được tặng thêm một phần ăn nhỏ Hai cha con ăn đi, đừng ngại nhé!”.Cậu con trai tuy khá thắc mắc nhưng cũng không hỏi gì thêm Chàng trai lặng lẽgặp thêm thịt bò vào bát của cha, phần còn lại thì cho vào một chiếc túi nhựa Cònngười cha ăn xong cũng cảm ơn chủ quán không ngừng

Cứ như vậy họ kết thúc bữa ăn, tính tiền và rời khỏi quán Mãi cho đến khidọn bàn, cậu nhân viên mới ngạc nhiên báo với chúng tôi rằng dưới bát cậu contrai có mấy tờ tiền giấy xếp gọn, lại vừa đúng giá tiền của một bát mỳ bò!

Giáo viên cho học sinh tranh luận những nội dung sau:

- Nhận xét về câu chuyện trên?

- Câu chuyện trên muốn nói về vấn đề gì?

Giáo viên cho học sinh tranh luận tất cả những vấn đề trên sau đó cho họcsinh:

Rút ra kiến thức bài học:

Nhân phẩm

- Nhân phẩm là toàn bộ những phẩm chất mà con người có được Nói cáchkhác, nhân phẩm là giá trị làm người của mỗi con người.

- Người có nhân phẩm biểu hiện:

+ Có lương tâm trong sáng

+ Có nhu cầu vật chất và tinh thần lành mạnh

+ Thực hiện tốt các nghĩa vụ đạo đức, các chuẩn mực đạo đức xã hội

- Xã hội đánh giá cao người có nhân phẩm

Danh dự.

- Danh dự là sự coi trọng, đánh giá cao của dư luận xã hội đối với mộtngười dựa trên các giá trị tinh thần, đạo đức của người đó Vậy danh dự là nhânphẩm đã được đánh giá và công nhận

- Ý nghĩa:

+ Nhân phẩm và danh dự có quan hệ lần nhau

+ Giữ gìn danh dự là sức mạnh tinh thần của mỗi người, giúp họ phấn đấutốt và hoàn thiện

* Lòng tự trọng: khi một cá nhân biết tôn trọng và bảo vệ danh dự của

mình thì người đó được coi là có long tự trọng

- Biểu hiện long tự trọng:

+ Tự trọng: Biết kiềm chế, có ý thức bảo vệ danh dự của bản thân và ngườikhác

+ Tự ái: Đề cao bản thân, có thái độ bực tức, khó chịu khi bị đánh giá thấp

Ý nghĩa của câu chuyện:

- Lòng tự trọng chính là một phẩm chất quý giá của mỗi con người nó tạo

thành nhân cách, lòng kiêu hãnh của mỗi người khiến chúng ta phải giữ lấy trongnhững lúc quan trọng

- Lòng tự trọng cũng là điều giữ cho chúng ta không đánh mất đi phẩm giá,nhân phẩm của mình Không để cho mình bị rơi vào sự cám dỗ, những thói hư tậtxấu Không trở thành người xấu trong xã hội

Lòng tự trọng là việc giữ gìn nhân phẩm, nhân cách, danh dự của mình làviệc chúng ta ý thức coi trọng giữ gìn giá trị của bản thân Người có lòng tự trọng

là người phải biết bản thân của mình có những phẩm chất gì không nên vì nhữngcám dỗ mà làm mất đi giá trị của bản thân mình, để những ham muốn vật chất,tham vọng của bản thân là cho mờ mắt đánh mất lòng tự tôn, giá trị làm người củamình

- Lòng tự trọng là một nhân phẩm vô cùng quan trọng góp phần tạo nên giátrị nhân cách bản thân một con người Một người có lòng tự trọng luôn được ngườixung quanh mình kính nể, tôn trọng, yêu quý tin tưởng Còn khi bạn đánh mất lòng

tự trọng thì ngược lại sẽ nhận được sự coi thường, khinh bỉ của những người xungquanh

- Người tự trọng là người luôn hoàn thiện bản thân mình để trở nên hoàn

mỹ, có tương lai tốt đẹp hơn Họ cũng là người không cần nhờ tới sự giúp đỡngười khác vẫn có thể thăng tiến, đi lên bằng chính thực lực của bản thân mình,không cần nhờ tới quan hệ, thế lực nào chống lưng

Tuy nhiên để làm được điều đó bản thân bạn cũng phải nỗ lực, cố gắng, rấtnhiều trong cuộc sống thì mới đạt được thành tựu to lớn

Bài học:

- Mỗi chúng ta ai cũng có ước mơ hoài bão riêng của mình để thực hiệnđược điều này chúng ta phải chăm chỉ, nỗ lực học tập, hòa nhã trong quan hệ bạn

bè Kính trên nhường dưới với thầy cô, hiếu kính với cha mẹ

- Đặc biệt, trong cuộc sống của mình bạn phải tạo cho mình một đức tínhkhiêm nhường, trung thực, tạo được lòng tự trọng, danh dự cho bản thân mình Khilòng tự trọng tồn tại bên trong bạn thì nó chính là điểm để cho bạn không bao giờđánh mất mình, không bao giờ làm gì trái với luân thường đạo lý, trái đạo đức xãhội

- Là học sinh chúng ta thường mong muốn có được thành tích cao, điểm sốtốt Nhưng những thành quả đó cần phải là kết quả của một quá trình nỗ lực hếtmình không nên quay cóp, hay nhìn bài gian dối trong thi cử Đó chính là lòng tựtrọng của chính bạn

- Trong những mối quan hệ với bạn bè thầy cô chúng ta nên từ tốn, thể hiệnmột thái độ “Tôn sư trọng đạo”, có những hành xử đúng lễ nghĩa, đúng đạo đứclàm người

- Nếu ai có xúc phạm bạn thì mình cũng nên khiêm nhường đối đáp lạikhông nên làm mất lòng tự trọng của mình Hãy khẳng định cho họ thấy mình làngười biết cư xử

Những người có lòng tự trọng khi bạn làm sai bất kỳ điều gì cũng cần phảinhận lỗi tìm cách khắc phục lỗi lầm của mình Nếu bạn làm cha mẹ buồn lòng, hãysuy nghĩ và xin lỗi họ không nên tái phạm, đó cũng là lòng tự trọng của một conngười, biết sai phải sửa sai

- Khi bạn làm sai cũng không nên tìm cách chối quanh co hay tìm cách đổlỗi cho người khác, đó chính là hành động của một kẻ hèn nhát, không có lòng tựtrọng

2.2.3 Để dạy mục “Hạnh phúc” - Bài 11: Một số phạm trù cơ bản của đạo đức học (GDCD 10), giáo viên đưa ra câu chuyện ngụ ngôn:

Đánh thức tôi ở miền đất hạnh phúc

Giáo viên sử dụng máy chiếu để đưa hình ảnh và nội dung câu chuyện.(Tham khảo phần phụ lục)

Giáo viên cho học sinh tranh luận về những vấn đề sau:

- Nhận xét về câu chuyện trên?

- Câu chuyện trên muốn nói về vấn đề gì?

Giáo viên cho học sinh tranh luận tất cả những vấn đề trên sau đó cho họcsinh:

Rút ra kiến thức bài học

- Hạnh phúc là cảm xúc vui sướng, hài lòng của con người trong cuộc sốngkhi được đáp ứng, thoả mãn các nhu cầu chân chính, lành mạnh về vật chất và tìnhthần

Ý nghĩa của câu chuyện:

- Hạnh phúc là những điều giản dị đến từ cuộc sống hằng ngày nhưng nó chỉdành cho những người thật sự xứng đáng Với những kẻ xấu xa, có dã tâm thì họ sẽchẳng bao giờ tìm kiếm được hạnh phúc Bởi vì tâm hồn của họ chỉ là những oán

hận, nhưng mưu mô, tính toán Trái tim của họ đã bị che lấp bởi những tính toánthiệt hơn, không còn chỗ trống để cho sự hạnh phúc trú ngụ Những đứa con bấthiếu, làm sao họ có thể cảm nhận được niềm vui từ nụ cười của mẹ, của cha Saubao nhiêu năm tần tảo chăm sóc và nuôi nấng con nên người để rồi khi về già,những đứa con bỏ rơi cha mẹ trong các viện dưỡng lão còn chúng thì vui vẻ bênnhững căn biệt thự sa hoa, mỹ lệ Thử hỏi những đứa con đó có đủ xứng đáng đểnhận được hạnh phúc hay không?

- Hạnh phúc là niềm vui sướng với nhiều cung bậc cảm xúc và những cáchthể hiện khác nhau Khi ta vui, ta sẽ nở nụ cười trên môi Đó là nụ cười của cha mẹkhi con gặt hái được thành công trên con đường sự nghiệp Là nụ cười khi ta được

những điểm chín, điểm mười đỏ thắm Hạnh phúc cũng là nụ cười khi ta nhận

được món quà từ người mà ta yêu mến Nụ cười là thể hiện rõ ràng nhất của hạnhphúc Tuy nhiên, có những người hạnh phúc với họ lại được thể hiện bằng nhữnggiọt nước mắt Đó là nước mắt của người mẹ khi đứa con cất tiếng khóc trào đời.Suốt chín tháng mang nặng đẻ đau, chín tháng mẹ chăm sóc và giữ gìn để giờ đâycon chào đời khỏe mạnh Mẹ đã khóc, mẹ không kiềm chế được những giọt nướcmắt của mình Những giọt nước mắt ấy không phải là khóc vì đớn đau thể xác mà

đó là những giọt nước mắt của niềm hạnh phúc đang vỡ ào Mẹ vui, mẹ hạnh phúcđến nghẹn ngào Hay là giọt nước mắt khi ta gặp lại người thân sau bao ngày xacách, chúng ta dành cho nhau những cái ôm nồng ấm, trao cho nhau tình cảm chânthành và cả những giọt nước mắt của niềm hạnh phúc đang dâng trào Dù là nụcười hay là nước mắt, hạnh phúc vẫn là những cảm xúc tuyệt vời nhất

- Ai trong đời cũng mong mình được hạnh phúc vì bản thân chúng ta hiểu

rằng hạnh phúc đáng quý và đáng trân trọng Hạnh phúc dễ đến nhưng không phải

dễ dàng mà có được Chúng ta cần phải cố gắng nhiều hơn nữa để cuộc sống nàytràn ngập niềm vui hạnh phuc, không chỉ cho riêng bản thân ta mà cho tất cả nhữngngười con trên đất nước này

- Hạnh phúc ở xung quanh ta, từ những điều nhỏ bé, giản dị nhất, chỉ cầnchúng ta để tâm một chút sẽ nhìn ra nhiều điều đáng để ta cảm thấy hạnh phúc

- Có một câu nói khá nổi tiếng, rằng hạnh phúc không phải là một điểm đến,hạnh phúc là hành trình mà chúng ta đang đi Đừng chỉ chăm chăm hướng về hạnhphúc bởi có thể bạn sẽ không bao giờ tìm được cái đích vô hình đó, hãy tranh thủtận hưởng hạnh phúc trong từng khoảnh khắc và cơ hội có thể

- Hạnh phúc ở ngay trước mắt bạn, chỉ cần bạn quan sát thật kỹ và đủ tinh

tế, ấm áp để nhận ra

Bài học:

- Bạn hãy chú ý đến giây phút hiện tại để tận dụng, tận hưởng nó trọn vẹnnhất Bằng cách đó, bạn sẽ tìm thấy sự bình an trong từng khoảng khắc và trảinghiệm hạnh phúc thực sự

- Hạnh phúc thực sự không phải những điều bạn giữ cho riêng mình Khibạn vui, bạn cần chia sẻ niềm vui với những người xung quanh Những việc nhỏ