Giáo viên chủ nhiệm có vai trò rất quan trọng đến sự phát triển nhân cách học sinh và các phong trào hoạt động của một tập thể lớp.. Mục đích nghiên cứu - Nâng cao hiệu quả của đội ngũ B
Trang 11 MỞ ĐẦU
1.1 Lý do chọn đề tài
Nhiệm vụ chính trị quan trọng của nhà trường phổ thông là giáo dục học sinh phát triển toàn diện nhằm đáp ứng yêu cầu mà Đảng và Nhà nước ta đã đặt
ra là xây dựng con người mới có sự phát triển cao về trí tuệ, có đạo đức trong sáng, cường tráng về thể chất và phong phú về tâm hồn
Công tác chủ nhiệm lớp là một vấn đề không mới nhưng nó luôn được yêu cầu đổi mới cho phù hợp với sự phát triển Giáo viên chủ nhiệm có vai trò rất quan trọng đến sự phát triển nhân cách học sinh và các phong trào hoạt động của một tập thể lớp Để có một tập thể vững mạnh, điển hình tiên tiến là điều mong ước của nhiều thầy cô giáo làm công tác chủ nhiệm Nhưng điều này thật khó khăn! Chúng ta ai cũng biết rằng mỗi tập thể học sinh là mỗi mảnh ghép trong một bức tranh toàn cảnh của tập thể lớn nhà trường Mỗi tập thể lớp có một không gian, một sắc màu riêng Mỗi tập thể lớp có những thế mạnh, có những điểm yếu khác nhau nhưng đều chịu tác động bởi mục tiêu giáo dục chung của nhà trường Tập thể học sinh có vững mạnh hay không còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố nhưng yếu tố ảnh hưởng lớn nhất vẫn là vai trò của giáo viên chủ nhiệm
Xây dựng tập thể lớp vững mạnh là yêu cầu giáo dục bắt buộc của tất cả trường THPT, đó cũng là nhiệm vụ quan trọng của giáo viên chủ nhiệm Một tập thể lớp vững mạnh sẽ là động lực thúc đẩy mọi hoạt động khác nhất là hoạt động học tập ở trường Bên cạnh đó khi giáo viên làm tốt công tác chủ nhiệm và có phương pháp tốt thì sẽ tạo điều kiện và có thời gian để bồi dưỡng và hoàn thành tốt công tác chuyên môn của mình
Mục tiêu của giáo dục là phát triển toàn diện cho học sinh Vì vậy, ở các trường học không chỉ cung cấp cho học sinh kiến thức mà còn dạy các em kĩ năng sống Học sinh đa phần là ngoan, chăm chỉ, và biết nghe lời thầy cô giáo Nhưng sự tự tin, mạnh dạn và “bản lĩnh” của các em chưa cao Ở cấp THPT, người giáo viên chủ nhiệm đóng vai trò rất quan trọng đó là quản lí toàn diện một tập thể hơn 40 học sinh Giáo viên không chỉ tích cực đổi mới phương pháp dạy học mà còn phải phát huy năng lực công tác chủ nhiệm lớp Trong đó, giáo viên chủ nhiệm cần chú trọng dạy học sinh trong lớp sự mạnh dạn, tự tin và khả năng tự quản, khả năng tự học tốt
Năm học 2020 - 2021, tôi được nhà trường phân công giảng dạy và chủ nhiệm lớp 10A37 Ban đầu khi các em vào lớp 10, tôi có phần lo lắng vì các em
ở độ tuổi này tính tự quản chưa cao Bên cạnh đó, các em bắt đầu tiếp cận với việc học chuyển cấp, trường mới, bạn mới, thầy cô mới Vì vậy, tôi quan tâm đặc biệt đến việc xây dựng đội ngũ Ban cán sự lớp có năng lực, sáng tạo Nhưng làm thế nào để xây dựng được một đội ngũ Ban cán sự lớp giỏi thì đó là vấn đề không chỉ tôi mà tất cả các giáo viên khác đều quan tâm Chính vì vậy, tôi đã
chọn đề tài: “Một số giải pháp xây dựng đội ngũ Ban cán sự lớp năng động,
Trang 2sáng tạo góp phần xây dựng “Lớp học hạnh phúc” ở lớp 10A37 trường THPT Triệu sơn 3” làm sáng kiến kinh nghiệm của mình trong năm học 2020 - 2021.
1.2 Mục đích nghiên cứu
- Nâng cao hiệu quả của đội ngũ Ban cán sự lớp năng động, sáng tạo giúp giáo viên chủ nhiệm vừa đánh giá được việc học tập, rèn luyện của học sinh, vừa tạo tâm lí hứng khởi, thích thú khi tham gia các hoạt động của lớp Từ đó tạo động lực cho các em trong học tập, rèn luyện và tu dưỡng đạo đức
- Xây dựng một tập thể lớp chủ nhiệm đoàn kết, sôi nổi, năng động Lớp học là nơi các em học sinh có cơ hội thể hiện tài năng, năng khiếu, là nơi các em
có thể chia sẻ những suy nghĩ, tình cảm của tuổi mới lớn
- Nâng cao kiến thức, hiểu biết, rèn luyện khả năng tư duy và giải quyết tình huống cho học sinh
- Tạo mối quan hệ gắn bó, đồng cảm, thấu hiểu và sẻ chia giữa giáo viên chủ nhiệm với học sinh, học sinh với học sinh
1.3 Đối tượng nghiên cứu
Đề tài này nghiên cứu việc tổ chức, xây dựng đội ngũ Ban cán sự lớp năng động, sáng tạo góp phần xây dựng mô hình “Lớp học hạnh phúc” ở lớp 10A37 năm học 2020-2021 trường THPT Triệu Sơn 3
1.4 Phương pháp nghiên cứu
- Phương pháp nghiên cứu lí luận
- Phương pháp quan sát
- Phương pháp điều tra, khảo sát thực tế, thu thập thông tin
- Phương pháp thực nghiệm
- Phương pháp thống kê và xử lí số liệu
2 NỘI DUNG CỦA SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
2.1 Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm
Theo điều 28 của Luật giáo dục về nội dung, phương pháp giáo dục phổ thông: Phương pháp giáo dục phổ thông phải phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo của học sinh; phù hợp với đặc điểm từng lớp học, môn học, bồi dưỡng phương pháp tự học, khả năng làm việc theo nhóm; rèn luyện khả năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn; tác động đến tình cảm, đem lại niềm vui, hứng thú học tập cho học sinh
Căn cứ vào Luật giáo dục và các văn bản hướng dẫn của ngành, trường THPT Triệu Sơn 3 đã xây dựng “Tiêu chí xây dựng lớp học hạnh phúc” (Phụ lục 1) tiến tới xây dựng “trường học hạnh phúc”
Như vậy, nhiệm vụ của người giáo viên không chỉ là phát huy trí tuệ của học sinh mà còn vun đắp tâm hồn và giúp các em từng bước hoàn thiện nhân cách Đối với người giáo viên chủ nhiệm, ngoài công việc giảng dạy, giáo viên
Trang 3chủ nhiệm còn phải là một nhà giáo dục, nắm bắt những tâm tư, tình cảm, chăm
lo đến quá trình học tập và rèn luyện đạo đức của mỗi em và của cả tập thể học sinh Trong công tác chủ nhiệm, xây dựng đội ngũ Ban cán sự lớp đóng vai trò rất quan trọng Đó là một hoạt động giáo dục hữu ích góp phần xây dựng tập thể học sinh đoàn kết và giúp các em phát triển những kĩ năng sống cơ bản Chính thông qua hoạt động này, giáo viên chủ nhiệm có điều kiện gắn bó với học sinh trong một cộng đồng chung để cùng giải quyết những vấn đề của tập thể, đồng thời nắm những thông tin cần thiết làm cơ sở để đánh giá quá trình rèn luyện của học sinh Tuy nhiên, để đạt được mục tiêu đó, người giáo viên chủ nhiệm phải biết phát huy vai trò, năng lực của học sinh đặc biệt là vai trò của đội ngũ Ban cán sự lớp
Có thể nói, vai trò xã hội của người giáo viên chủ nhiệm trở nên lớn hơn nhiều so với vai trò của người giảng dạy bộ môn Giáo viên chủ nhiệm là người thay mặt Hiệu trưởng, hội đồng nhà trường và cha mẹ học sinh quản lý toàn diện học sinh lớp mình chủ nhiệm Điều này đòi hỏi giáo viên chủ nhiệm vừa quản lý tập thể học sinh, vừa quan tâm đến từng cá nhân trong lớp về mọi phương diện: học tập, tu dưỡng, lao động và sinh hoạt tập thể Giáo viên chủ nhiệm lớp là người lãnh đạo, tổ chức, điều hành, kiểm tra mọi hoạt động và các mối quan hệ ứng xử thuộc lớp mình phụ trách theo đúng chương trình và kế hoạch của nhà trường
Giáo viên chủ nhiệm là nhân vật chủ đạo để hình thành nhân cách cho từng học sinh trong tập thể lớp Giáo viên chủ nhiệm lớp là cầu nối, là nhân vật trung gian thiết lập các mối quan hệ hai chiều: Nhà trường - tập thể học sinh, tập thể học sinh - xã hội Như vậy, một mặt giáo viên chủ nhiệm lớp vừa là đại diện cho nhà trường để giáo dục học sinh, vừa đại diện cho tập thể học sinh để liên lạc với nhà trường Giáo viên chủ nhiệm lớp phải làm cho quan hệ giữa tập thể học sinh với xã hội trở nên gắn bó hơn
Giáo viên chủ nhiệm xây dựng, tổ chức tập thể lớp mình thành đơn vị vững mạnh, tổ chức điều khiển, lãnh đạo các hoạt động giáo dục của tập thể lớp nhằm nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện Giáo viên chủ nhiệm luôn thiết lập và phát triển các mối quan hệ với các lực lượng giáo dục trong và ngoài nhà trường để giáo dục học sinh
Như vậy, để xây dựng “Lớp học hạnh phúc” thì vai trò của giáo viên chủ nhiệm là quan trọng nhất Để xây dựng được “Lớp học hạnh phúc” thì giáo viên chủ nhiệm cần thông qua đội ngũ Ban cán sự lớp Việc lựa chọn, đào tạo đội ngũ Ban cán sự thật sự năng động, sáng tạo sẽ giúp đắc lực cho giáo viên chủ nhiệm vừa hoàn thành nhiệm vụ do nhà trường giao, vừa tạo ra một môi trường giáo dục “lý tưởng” cho học sinh
2.2 Thực trạng đội ngũ Ban cán sự lớp ở trường THPT hiện nay, nguyên nhân của vấn đề
2.2.1 Thực trạng đội ngũ Ban cán sự lớp ở trường THPT hiện nay
Trang 4- Ban cán sự lớp được giáo viên chủ nhiệm chọn ra từ các thành viên trong lớp từ đầu các năm học Giáo viên chủ nhiệm sẽ phân công công việc cho từng thành viên Ban cán sự lớp
- Ban cán sự lớp thường được giáo viên chủ nhiệm chọn là các em đã tường làm Ban cán sự lớp ở các lớp dưới (THCS), các em có điểm đầu vào lớp
10 cao
- Ban cán sự lớp thường gồm: 01 lớp trưởng; 01 lớp phó học tập; 01 lớp phó văn nghệ - TDTT - LĐ; Bí thư chi đoàn và các UVBCH chi đoàn
- Ban cán sự lớp sẽ giúp giáo viên chủ nhiệm quản lý lớp và hoàn thành các công việc của lớp do nhà trường giao, nhất là khi giáo viên chủ nhiệm không
có mặt ở lớp, ở trường
- Ban cán sự lớp thường chỉ hoạt động thụ động khi giáo viên chủ nhiệm giao công việc cụ thể từng buổi học Chưa chủ động triển khai công việc của lớp
- Giáo viên chủ nhiệm thường làm rất nhiều việc của lớp, thậm chí làm thay nhiều việc của Ban cán sự lớp, làm giảm bớt vai trò của Ban cán sự lớp
Năm học 2019 - 2020, tôi được nhà trường giao chủ nhiệm lớp 12E4, lớp tôi chủ nhiệm có 41 em học sinh, trong đó 20 học sinh nam và 21 học sinh nữ
Là lớp các em học các khối A,B,A1, về cơ bản các em ngoan, ít có biểu hiện tiêu cực Cuối năm, xét về thành tích thi đua của lớp cũng đạt chỉ tiêu nhà trường giao Tuy nhiên, tôi vẫn cảm thấy chưa vui vì công sức mình bỏ ra là quá nhiều, nhưng thành tích mà lớp đạt được vẫn chưa được như kỳ vọng Đội ngũ Ban cán
sự lớp còn hoạt động thiếu năng động, hiệu quả, hoạt động còn thụ động chủ yếu trông chờ vào giáo viên chủ nhiệm Tôi đã tiến hành khảo sát bằng phiếu (Nội dung phiếu điều tra được trình bày ở phụ lục 2) Kết quả thu được như sau:
Lưu ý: Phiếu điều tra không yêu cầu ghi tên người được điều tra để đảm
bảo tính khách quan
Bảng 1
Lớp Sĩ số Cảm nhận của em về hoạt động của Ban cán sự lớp
Bảng 2
Lớp Sĩ số Em có muốn đến lớp học và tham gia các hoạt động cùng tập thể lớp không?
Bảng 3
Bảng xếp loại hạnh kiểm lớp 12E4
Lớp Sĩ số Hạnh kiểm
Trang 539 95,1 2 4,9 0 0 0 0 Bước vào năm học 2020 - 2021, tôi được nhà trường giao chủ nhiệm lớp 10A37, tôi nhận thấy phải thay đổi cách xây dựng đội ngũ Ban cán sự lớp năng động, sáng tạo hơn; xây dựng một lớp học đáp ứng được các tiêu chí của lớp học hạnh phúc do nhà trường xây dựng, tiến tới xây dựng trường học hạnh phúc
2.2.2 Nguyên nhân của vấn đề
Từ thực trạng đội ngũ Ban cán sự lớp, qua những tâm sự với học sinh: trực tiếp, gọi điện, nhắn tin qua zalo, facebook…, tôi nhận thấy một số lí do khiến Ban cán sự lớp hoạt động chưa hiệu quả, thiếu tính năng động, sáng tạo…
là do các nguyên nhân sau:
- Thứ nhất: Các em học sinh còn ít tuổi nên tính tự quản chưa cao, khả
năng lãnh đạo còn hạn chế Các em thường hay ngại ngùng, e dè, chưa tự tin, chưa mạnh dạn trước tập thể Bên cạnh đó, các em thường cả nể khi nhắc nhở các bạn Khi gặp những bạn hay chống đối thì các em thấy nản và không muốn làm Vì vậy công tác chủ nhiệm của giáo viên gặp rất nhiều khó khăn
- Thứ hai: Một số phụ huynh thấy con làm cán bộ lớp sợ ảnh hưởng đến
việc học nên thường không ủng hộ
- Thứ ba: Giáo viên chủ nhiệm thường chỉ chú trọng về dạy kiến thức còn
trong công tác tự quản, quản lý lớp thì chưa dạy Ban cán sự lớp được nhiều Nhất là giáo viên thường lo học sinh của mình còn ít tuổi, còn thiếu tiếng nói, thiếu kinh nghiệm nên việc quản lớp giáo viên chủ nhiệm thường là người làm Vậy nên, vai trò của Ban cán bộ lớp mờ nhạt, không được phát huy, các em không có cơ hội được thể hiện hết năng lực lãnh đạo của mình
- Thứ tư: Công tác chủ nhiệm chủ yếu là kiêm nhiệm, thực tế hiện nay
chưa có một khoá đào tạo chính thức nào cho GVCN Chính vì vậy, các thầy cô giáo làm công tác chủ nhiệm chủ yếu bằng kinh nghiệm của bản thân, cộng với trao đổi học hỏi đồng nghiệp Bên cạnh đó, số tiết dành cho GVCN còn quá ít, chỉ 4 tiết trên tuần, chưa tương xứng công sức giáo viên đầu tư vào công tác chủ nhiệm, dẫn đến nhiều giáo viên chưa hăng say với công tác chủ nhiệm
2.3 Các giải pháp được áp dụng để giải quyết vấn đề
2.3.1 Giáo viên chủ nhiệm phải tự trang bị kĩ năng sư phạm cần thiết
Trong thời đại hiện nay, dưới sự phát triển của khoa học kỹ thuật và công nghệ, con người phải nhanh chóng trở thành trung tâm của sự phát triển, con người vừa là mục tiêu vừa là động lực của sự phát triển Vì vậy, người giáo viên phải không ngừng nâng cao chất lượng và hiệu quả giáo dục để đào tạo thế hệ trẻ có đầy đủ trình độ và các kỹ năng cần thiết để đáp ứng nhu cầu của xã hội Muốn đảm bảo tốt vai trò ấy, người giáo viên nói chung và người giáo viên chủ nhiệm nói riêng phải cần có các phẩm chất và năng lực sau đây:
- Thứ nhất: Người giáo viên chủ nhiệm lớp phải có lòng yêu nghề mến
trẻ, phải am hiểu nắm bắt sâu sắc chủ trương đường lối giáo dục của Đảng và
Trang 6Nhà nước trong thời kì đổi mới, phải có niềm tin ở thế hệ trẻ Chính niềm tin ấy
sẽ tiếp thêm nghị lực để giáo viên hoàn thành tốt nhiệm vụ của mình
- Thứ hai: Người giáo viên chủ nhiệm phải có “chữ tín” với phụ huynh và
học sinh, phải khéo léo trong ứng xử sư phạm, mà biểu hiện cụ thể là phải tôn trọng và yêu mến học sinh Khi yêu mến và tôn trọng học sinh thì ta mới thực sự cảm hóa được các em, bởi con đường tác động đến tính cách, tình cảm nhanh nhất là con đường dùng tình cảm Chúng ta cho như thế nào thì chúng ta cũng sẽ nhận được những tình cảm như thế từ các em học sinh
- Thứ ba: Người giáo viên chủ nhiệm lớp phải là người có chuyên môn
vững vàng, có trình độ tay nghề tốt Có dạy tốt, có tay nghề tốt thì học sinh mới
nể phục và chấp nhận sự giáo dục của giáo viên Mỗi ngày, loài người đã phát minh ra biết bao nhiêu là kiến thức mới lạ, nếu chúng ta không “học” thì sẽ không theo kịp, không đáp ứng được yêu cầu của thời đại cũng như của học sinh
- Thứ tư: Người giáo viên chủ nhiệm phải là tấm gương sáng cho các em
học sinh noi theo, phải là ngọn đèn soi đường dẫn lối cho các em Vậy muốn làm được điều đó thì từng lời nói cử chỉ, điệu bộ đến thái độ ứng xử phải có chuẩn mực, đúng đắn tránh để học sinh “coi nhẹ, xem thường” Thực tế cho thấy, giáo viên được sự tôn trọng kính yêu của học sinh thì công tác giáo dục sẽ
dễ dàng đạt được hiệu quả hơn rất nhiều
Như vậy, giáo viên chủ nhiệm phải là một người gương mẫu có lối sống lành mạnh, biết sống vì mọi người, không chỉ có “tài” mà còn phải có “tâm” Chỉ có như thế với mới đáp ứng và thực hiện tốt yêu cầu mà xã hội đã tín nhiệm giao phó
2.3.2 Giáo viên chủ nhiệm cần phải tiếp cận và tìm hiểu rõ hoàn cảnh của từng học sinh
Để làm tốt công tác chủ nhiệm lớp, giáo viên chủ nhiệm phải nắm vững tâm sinh lí, nhu cầu, nguyện vọng, ước mơ, khả năng, trình độ của học sinh; nắm vững hoàn cảnh sống, những tác động của gia đình, mối quan hệ xã hội, bạn bè của học sinh Tôi đã tìm hiểu học sinh lớp chủ nhiệm thông qua các biện pháp cụ thể như sau:
- Thứ nhất: Tìm hiểu học sinh qua các tài liệu liên quan: Xem học bạ, sơ
yếu lí lịch, bản tự nhận xét của học sinh, nhận xét của GVCN cấp THCS Đây là tài liệu đáng tin cậy ban đầu giúp tôi nhận biết và phân loại học sinh
- Thứ hai: Ngày đầu làm quen với lớp, tôi giới thiệu về bản thân và mời
các em tự giới thiệu về mình để các em tự tin hơn khi nói trước tập thể lớp Thông qua đó, nhiều em chứng tỏ được năng lực giao tiếp và sự tự tin của bản thân
- Thứ ba: Để tìm hiểu kĩ học sinh hơn, tôi đã phát phiếu tìm hiểu thông tin
như sau:
Trang 7PHIẾU TÌM HIỂU THÔNG TIN HỌC SINH
Họ và tên: ……….……….…
Ngày sinh:……….……… …….…….………
Là con thứ: ………trong gia đình; Số anh em trong gia đình:………… ………
Hoàn cảnh gia đình (Hộ chính sách; hộ nghèo, cận nghèo…):……….………
Chỗ ở hiện nay:……….…….………
Học tại trường THCS:……… ……….……
Họ và tên bố:……….……,Nghề nghiệp:……… ………
Số điện thoại của bố (nếu có):……… ……….
Họ và tên mẹ:………,Nghề nghiệp:……… ………
Số điện thoại của mẹ (nếu có): ……….………
Môn học yêu thích:……… ……….……
Ước mơ về nghề nghệp:……….
Cấp THCS có tham gia vào bộ máy Ban cán sự lớp không:……….………
Giữ chức vụ gì:………
Em có muốn tham gia làm Ban cán sự lớp không:………
Nếu muốn thì tham gia vào vị trí nào:……… ………….
2.3.3 Xây dựng Kế hoạch chủ nhiệm lớp khoa học, chi tiết và sát với đặc điểm tình hình của lớp chủ nhiệm
- Trên cơ sở nắm được mục tiêu, nhiệm vụ của nhà trường trong năm học, đặc điểm tình hình lớp, địa phương, cơ sở vật chất của nhà trường, giáo viên chủ nhiệm tiến hành xây dựng Kế hoạch chủ nhiệm khoa học, phù hợp cho lớp mình chủ nhiệm
- Trong Kế hoạch chủ nhiệm phải xác định rõ ràng mục tiêu, chỉ tiêu phấn đấu và các giải pháp chính Đặc biệt, chú trọng chiến lược phối hợp giữa các lực lượng giáo dục khác để đạt mục tiêu đề ra; cần có phương hướng phát triển lớp,
sự thực hiện tuần tự hợp lí nhằm đi đến mục tiêu Kế hoạch phải phát huy được mặt mạnh, khắc phục được hạn chế của lớp Biện pháp thực hiện cần thể hiện tính phong phú, đa dạng Tuy nhiên, các biện pháp đề ra trong kế hoạch chỉ là
“phần cứng” Trong quá trình thực hiện cần phải vận dụng, điều chỉnh một cách linh hoạt các biện pháp giáo dục sao cho phù hợp với tình hình thực tế để công việc đạt hiệu quả cao hơn
- Xây dựng Kế hoạch chủ nhiệm đòi hỏi phải khoa học Tránh tình trạng tùy hứng tùy tiện, qua loa Vì vậy, xây dựng kế hoạch chủ nhiệm là một yêu cầu cần thiết để bảo đảm hiệu quả giáo dục học sinh cần đảm bảo các nguyên tắc sau:
+ Thứ nhất: Nắm được kế hoạch, chương trình giáo dục của nhà trường + Thứ hai: Nắm bắt tình hình cụ thể của lớp chủ nhiệm từ các thông tin
nói trên giáo viên chủ nhiệm dự kiến kế hoạch, đặt ra các yêu cầu trọng điểm cho từng giai đoạn Sau đó, phác thảo kế hoạch chủ nhiệm thông qua các hoạt động cụ thể theo trình tự thời gian
+ Thứ ba: Sau khi phác thảo kế hoạch, giáo viên chủ nhiệm cần tham
khảo ý kiến đông nghiệp và học sinh lớp chủ nhiệm để thống nhất một số nội dung cần thiết
Trang 8- Chỉ đạo tập thể học sinh thực hiện kế hoạch: Giáo viên chủ nhiệm luôn
có sự chỉ đạo tốt để đạt hiệu quả như mong muốn
- Phổ biến rõ công tác cho tập thể lớp, thống nhất quyết tâm thực hiện tốt
kế hoạch, biến kế hoạch thành chương trình hành động cụ thể
- Chuẩn bị các điều kiện vật chất và kỹ thuật để thực hiện các hoạt động
- Phối hợp với đội ngũ Ban cán sự lớp để thực hiện và điều hành công việc quản lý lớp
- Theo dõi kiểm tra và điều chỉnh hoạt động để các hoạt động đi đúng hướng
- Kết thúc một công việc cần tổng kết đánh giá phân tích ưu điểm và hạn chế từ đó rút ra bài học kinh nghiệm
- Có sự khuyến khích tập thể hay cá nhân làm được việc tốt; phê bình, nhắc nhở các tập thể, cá nhân thiếu tích cực, thiếu cố gắng
- Trong kế hoạch chủ nhiệm cần đặt ra các yêu cầu ngày càng cao nhưng vừa sức với học sinh để kích thích sự tiến bộ không ngừng của các em
- Giáo viên chủ nhiệm khi lập kế hoạch phải đưa ra được chỉ tiêu cụ thể trong năm học
Với việc lập kế hoạch cho công tác chủ nhiệm một cách bao quát, tổng thể cho từng tháng, từng học kỳ, từng năm học Sau đó, giáo viên chủ nhiệm sẽ xây dựng kế hoạch cụ thể, chi tiết cho từng hoạt động, từng tuần, từng tháng
Thực tế cho thấy, người giáo viên chủ nhiệm lập kế hoạch chủ nhiệm càng tốt thì quá trình triển khai công việc của lớp chủ nhiệm sẽ càng thuận lợi, mang lại hiệu quả giáo dục càng cao
2.3.4 Lựa chọn đội ngũ Ban cán sự lớp
Có thể nói, người giáo viên chủ nhiệm (GVCN) biết lựa chọn ‘đúng, trúng” đội ngũ Ban cán sự lớp thì đã góp phần tới trên 50% vào sự thành công của công tác chủ nhiệm Nhất là các thầy cô giáo chủ nhiệm lớp 10, khi các em vừa bước chân vào nhà trường, GVCN chưa biết rõ năng lực của từng em và không biết phải lựa chọn em nào là tốt nhất Tránh tình trạng GVCN cứ thấy em nào điểm đầu vào cao, em nào từng làm Ban cán sự lớp ở trường THCS thì chọn luôn các em đó làm lớp trưởng, lớp phó, Bí thư chi đoàn…, đây chỉ là các số liệu mà GVCN nên tham khảo chứ không nên chỉ căn cứ vào đó mà quyết định
Khi xây dựng đội ngũ cán bộ lớp cần xuất phát từ đặc điểm, nhiệm vụ từng năm học và tính chất phát triển của tập thể học sinh trong từng giai đoạn Tôi chia sự phát triển của lớp thành 2 giai đoạn để lựa chọn đội ngũ Ban cán sự lớp cho phù hợp đó là:
Giai đoạn 1: Khi tập thể mới hình thành (đầu năm lớp 10) rất cần có một
lớp trưởng (thủ lĩnh) biết hi sinh, có uy tín, biết quan tâm đến người khác, gương mẫu, biết cảm hoá các bạn , không nhất thiết phải là học sinh học giỏi nhất lớp
Trang 9Giai đoạn 2: Giai đoạn ổn định và phát triển (từ giữa học kỳ 1 trở đi) khi
này rất cần có “thủ lĩnh” năng động, sáng tạo, luôn tìm tòi nội dung, phương pháp, hình thức tổ chức hoạt động sáng tạo, bổ ích để cuốn hút các bạn
Ban cán sự lớp cần có các tiêu chuẩn sau:
+ Có ý thức tổ chức kỷ luật tốt, luôn gương mẫu trong học tập và công việc
+ Có tính tình thẳng thắn, giám đấu tranh, giám phê bình
+ Năng nổ hoạt động và sẵn sàng hoạt động
+ Có ý thức học tập tốt, học lực từ khá trở lên
+ Được tập thể lớp tín nhiệm
+ Có hoàn cảnh gia đình thuận lợi
Năm học 2020-2021 tôi được nhà trương giao làm giáo viên chủ nhiệm lớp 10A37 Lớp 10A37 gồm 43 học sinh các em đăng ký học Ban KHTN với các môn chủ chốt là: Toán, Vật lý, Hóa học, Sinh học, Ngữ văn, Tiếng anh Để tiến hành lựa chọn đội ngũ Ban cán sự lớp tôi đã tiến hành các bước sau:
- Bước 1: Thu thập thông tin về các em có năng lực có thể làm Ban cán sự
lớp: Để có được các thông tin cần thiết, tôi đã dựa vào các thông tin từ “Phiếu tìm hiểu thông tin học sinh” mục 2.3.2 mà trước đó tôi đã triển khai, dựa vào các phiếu này tôi lập được bảng sau:
- Bước 2: Tổ chức cho các em học sinh được thể hiện năng lực “lãnh đạo
lớp” của mình bằng cách: GVCN cho học sinh về nhà chuẩn bị trước một bài thuyết trình khoảng 4 đến 5 phút GVCN sẽ dành thời gian khoảng 1 tiết sinh hoạt cho các em được trình bày trước lớp Với việc đã nghiên cứu hồ sơ của các
em, hẳn GVCN cũng đã để ý tới những em nào có năng lực tốt nhất rồi, hãy phỏng vấn các em này nhiều hơn sau bài thuyết trình của các em Bài thuyết trình của học sinh có thể gợi ý các em trình bày các ý sau:
DANH SÁCH HỌC SINH LỚP 10A37 ĐÃ TƯỜNG THAM GIA BAN CÁN SỰ LỚP Ở TRƯỜNG THCS VÀ HS CÓ ĐIỂM ĐẦU VÀO LỚP 10 CAO
THCS
VT BCS LỚP TỪNG THAM GIA
TỔNG ĐIỂM THI VÀO 10
5 Trịnh Thị Lệ Thọ Bình Phụ trách liên đội 39,50
7 Lê Thảo Vân Xuân Thọ Phụ trách liên đội 39,75
8 Vũ H Khánh Trang Hợp Thành Phụ trách liên đội 41,00
Trang 10GỢI Ý NỘI DUNG BÀI THUYẾT TRÌNH CHỌN BAN CÁC SỰ LỚP
- Giới thiệu về bản thân: HS giới thiệu các thông tin cơ bản về mình (họ và tên; học sinh trường; tường tham gia BCS lớp các năm, ở các vị trí (nếu có)….)
- Sở trường nổi bật của em là: HS sẽ chỉ trình bày những sở trường nổi bật nhất của bản thân (học tập; lao động; văn nghệ; TDTT; ý thức tổ chức kỷ luật; khả năng lãnh đạo, thuyết phục; khả năng tổ chức các HĐ tập thể…)
- Em mong muốn sẽ xây dựng một tập thể lớp học: HS trình bày những điều mà mình mong muốn về một lớp học của mình (đoàn kết; vững mạnh; mọi người biết quan tâm chia sẻ với nhau; các bạn học sinh năng động, được thể hiện năng lực và sở trường của bản thân…)
- Nếu em được tham gia vào Ban cán sự lớp, em sẽ làm các công việc sau đây: Học sinh trình bày những dự định các công việc mình sẽ làm (giúp thầy cô giáo CN quản lý lớp, xây dựng tập thể lớp 10A37 thành một tập thể vững mạnh, tham gia các hoạt động văn nghệ, TDTT… )
- Bước 3: Lựa chọn chính thức đội ngũ Ban cán sự lớp: GVCN căn cứ vào
hồ sơ học sinh và bài thuyết trình của các em học sinh mà lựa chọn một đội ngũ Ban cán sự lớp tốt nhất Khi lựa chọn đội ngũ Ban cán sự lớp, tôi ưu tiên lựa chọn các vị trí quan trọng nhất theo thứ tự như sau: Lớp trưởng, Bí thư chi đoàn, lớp phó học tập, lớp phó văn thể Trong năm học 2020 - 2021 tôi đã lựa chọn đươc đội ngũ Ban cán sự lớp 10A37, cụ thể như sau:
1
1 Lê Hạ Vi Lớp trưởng
Học tập tốt, có trách nhiệm, có uy tín trước với bạn bè, có khả năng thuyết phục và và khả năng tổ chức các hoạt động tập thể tốt.
2
2 Nguyễn Đình Tuấn Anh Bí thư chi đoàn (lâm thời)
Học tập tốt, có sức khỏe và thể lực tốt, có uy tín với bạn bè, có khả năng tổ chức các hoạt động tập thể
3
3 Lê Thị Thương Lớp phó học tập
Học tập tốt, có uy tín với bạn bè, có trách nhiệm với công việc, chữ viết đẹp.
4
4 Lê Thảo Vân Lớp phó văn thể
Có sức khỏe và thể lực tốt, đạt đại đen Karate,
có trách nhiệm trong công việc, có năng khiếu
về văn nghệ và khả năng tổ chức.
Thực tế cho thấy, GVCN không nên thay đổi Ban cán sự lớp quá nhiều Nếu việc lựa chọn các em không có khả năng làm việc, sau đó lại thay bằng em khác thì rất dễ làm “tổn thương” các em, làm cho những em học sinh này sau đó
dễ bị mất tự tin, mặc cảm Tuy nhiên, có lúc GVCN cũng có những lựa chọn sai, hãy khéo léo nói chuyện với các em học sinh đó đề nghị các em thay đổi Nếu các em cơ bản vẫn không thể đáp ứng được công việc thì buộc phải chọn một em khác thay, khi này GVCN cần nói chuyện, làm khâu tâm lý thật tốt để
em học sinh bị thay thế cảm thấy thoải mái, dẽ chịu, không mặc cảm…khi bạn khác làm công việc thay mình