Một số biện pháp nâng cao chất lượng học thực hành thông qua bài kỹ thuật sử dụng lựu đạn

Đổi mới mạnh mẽ sâu rộng phương pháp dạy và học, phương pháp kiểmtra, đánh giá: Giáo viên cần phải đổi mới phương pháp giảng dạy theo hướngtích cực hoá hơn nữa quá trình học tập của học

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

MỘT SỐ BIỆN PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG HỌC THỰC HÀNH THÔNG QUA BÀI

KỸ THUẬT SỬ DỤNG LỰU ĐẠN

Người thực hiện: Phạm Văn Thành Chức vụ: Tổ Trưởng

SKKN thuộc lĩnh vực (môn): Giáo dục QP-AN

THANH HOÁ NĂM 2021

1 Lí do chọn đề tài 1

2 Mục đích nghiên cứu 2

3 Nhiệm vụ nghiên cứu 2

4 Đối tượng nghiên cứu và phạm vi nghiên cứu:……… … 2

5 Các phương pháp nghiên cứu 2

Phần 2 Nội dung 4

Chương 1: Cơ sở lý luận và thực tiễn 4

Chương 2: Kết quả điều tra, khảo sát thực tiễn 7

2.1 Đánh giá thực trạng môn GDQP của học sinh trườngTHPT 7

2.2 Kết quả điều tra 7

2.3.Kết quả nghiên cứu 8

Chương 3: Một số biện pháp nâng cao chất lượng học thực hành môn GDQP 10

3.1 Nghiên cứu đối tượng học tập để có phương pháp phù hợp 10

a Đối với người dạy 10

b Đối với người học 12

3.2 Thực hiện động tác làm mẫu chuẩn xác khi giảng dạy thực hành môn GDQP……… …… 12

3.3 Tổ chức luyện tập chia nhỏ, tập cơ bản, xoay vòng đổi tập………… 13

3.4 Tổ chức giao bài tập ngoại khóa cho học sinh……… .… 14

3.5 Đảm bảo cơ sở vật chất cho dạy - học thực hành môn GDQP……… .… 15

Phần 3: Kết luận và khuyến nghị 17

1 Kết luận 17

2 Khuyến nghị 17

Tài liệu tham khảo 18

1 Lý do chọn đề tài:

Giáo dục quốc phòng – an ninh là một bộ phận của nền giáo dục quốc dân,nhằm thống nhất nhận thức về nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc, xây dựng con ngườimới XHCN có sự phát triển toàn diện Việc GDQP-AN cho học sinh là nhiệm

vụ hết sức quan trọng trong hệ thống giáo dục quốc gia, góp phần bồi dưỡng chothế hệ trẻ những kiến thức cơ bản về đường lối quân sự, quốc phòng của Đảng ta

và kỹ năng quân sự để sẵn sàng tham gia lực lượng vũ trang khi cần thiết, đápứng yêu cầu nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới GDQP-AN cho họcsinh là nhiệm vụ quan trọng, cấp bách trong chiến lược đào tạo con người mớiXHCN, nhằm giáo dục cho thế hệ trẻ nói chung, học sinh nói riêng lòng yêunước, yêu CNXH, ý thức tổ chức kỷ luật, tinh thần tập thể, tư duy và kiến thứcquân sự, chuẩn bị nhân lực và đào tạo nhân tài cho nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc làmột trong những nội dung giáo dục toàn diện trong nhà trường, góp phần hìnhthành nhân cách con người mới XHCN Mặt khác, GDQP-AN còn trang bị kiếnthức, ý thức xây dựng bảo vệ Tổ quốc, góp phần nâng cao dân trí, đào tạo nhânlực, bồi dưỡng nhân tài cho đất nước

Đổi mới mạnh mẽ sâu rộng phương pháp dạy và học, phương pháp kiểmtra, đánh giá: Giáo viên cần phải đổi mới phương pháp giảng dạy theo hướngtích cực hoá hơn nữa quá trình học tập của học sinh, phải tạo ra được cơ chếbuộc học sinh phải tham khảo tài liệu, chủ động nắm bắt nội dung môn học,nhằm hiểu sâu hơn nữa kiến thức Đồng thời, cần cải tiến phương pháp học tậpcủa học sinh, bởi hoạt động của giáo viên trên lớp đã bao hàm hoạt động của họcsinh; cũng như vậy, hoạt động học của học sinh luôn chứa đựng vai trò giảngdạy của giáo viên Để dự báo năng lực học tập, tự giáo dục của học sinh, nănglực giảng dạy của giáo viên, từ đó điều chỉnh, cải tiến phương pháp học tập củahọc sinh, phương pháp giảng dạy của thầy Có như vậy, chúng ta mới thực sựbiến quá trình đào tạo thành quá trình tự đào tạo

Hiện nay môn học GDQP - AN tuy đã được đưa vào nội dung chính trongtrường phổ thông nhưng học sinh trường phổ thông rất ngại học môn GDQP -

AN đặc biệt là những giờ lý thuyết Sở dĩ như vậy là do các em còn có tư tưởng

đi học môn GDQP- AN này chỉ là môn điều kiện,các em chưa hiểu được tầmquan trọng của môn học này Vì vậy việc đầu tiên đối với người dạy môn họcGDQP - AN là phải giúp học sinh hiểu được tầm quan trọng của môn học Từ đó

các trường học cần phải cố gắng trong việc tổ chức nâng cao chất lượng mônhọc và nâng cao tinh thần trách nhiệm ý thức học tập môn học GDQP - AN Cácbiện pháp nâng cao chất lượng học sinh của lớp 11 thông qua tiết thực hành kỹthuật cấp cứu và chuyển thương là vì theo tôi giáo viên nói chung đều phải đisâu nghiên cứu đầy đủ hơn về lý luận, phương pháp dạy học để có thể vận dụng

có hiệu quả trong thực tế dạy học sau này Cụ thể hơn theo tôi giáo viên giảngdạy môn học GDQP - AN có tính đặc thù đòi hỏi người học phải biết kết hợp trí

và lực sự tự rèn luyện của mỗi học sinh để nâng cao tính kỷ luật, tính nghiêmtúc, tính toàn diện về: trí, đức, thể, mỹ Không chỉ giảng dạy nội dung lý thuyết

mà nội dung thực hành cũng rất quan trọng đặc biệt là nội dung kỹ thuật sử dụnglựu đạn vì nội dung này khi thực hành đòi hỏi phải tập trung cao Một quá trìnhluyện tập cao độ của cả người dạy và người học, trong quá trình học tập cần phảiđảm bảo an toàn vê mọi mặt Từ đó sẽ giúp học sinh hiểu rõ tầm quan trọng củagiờ thực hành, hiểu rõ các nội dung kỹ thuật sử dụng lựu đạn Theo tôi đối vớimôn học GDQP - AN nói chung và nội dung thực hành nói riêng thì chúng tacần phải đưa ra các biện pháp để nâng cao chất lượng giờ học Như vậy, xuấtphát từ lý luận nhu cầu thực tiễn nhu cầu bản thân mà tôi vừa trình bày ở trên

3 Nhiệm vụ nghiên cứu:

Từ những kiến thức khoa học GDQP (Cơ sở lý luận) Kết quả điều tra,khảo sát thực tế và tình hình học tập nội dung thực hành từ đó đưa ra những bịênpháp, giải pháp để nâng cao chất lượng giờ học của học sinh

4 Đối tượng nghiên cứu và phạm vi nghiên cứu:

a Đối tượng nghiên cứu:

Học sinh THPT

b Phạm vi nghiên cứu:

Học sinh khối 11 THPT.

5 Các phương pháp nghiên cứu:

Trong quá trình nghiên cứu tôi sử dụng một trong các phương phápnghiên cứu sau:

5.1 Phương pháp điều tra5.2 Phương pháp quan sát5.3 Phương pháp phỏng vấn 5.4 Phương pháp phân tích sư phạm 5.5 Phương pháp tổng kết kinh nghiệm

PHẦN 2: NỘI DUNG CHƯƠNG I: CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀ THỰC TIỄN

Đảng và Nhà nước ta xác định GDQP -AN cho học sinh là nội dung củanền giáo dục Quốc gia Là nội dung giảng dạy toàn diện trong các nhà trườngchính vì vậy mà các văn bản giáo dục của Đảng Nhà nước thể hiện đầy đủ, vị trí,

ý nghĩa, tầm quan trọng tính chất, đặc điểm nguyên lý giáo dục, phương pháptiến hành về GDQP - AN cho học sinh sinh viên GDQP – AN cho học sinh sinhviên là một nhiệm vụ quan trọng của việc xây dựng nền QPTD Nghị định 15/

NĐ - CP ngày 01/05/2001 của chính phủ về GDQP - AN nêu rõ: “GDQP - ANthuộc nội dung của nền giáo dục quốc gia, là nội dung cơ bản trong xây dựngnền Giáo dục có ý nghĩa quan trọng trong chiến lược đào tạo con người mớiXHCN GDQP – AN là một môn khoa học chính khoá trong các trường, lớpđào tạo bậc đại học, cao đẳng THCN dạy nghề, THPT thuộc hệ thống GDQDcác trường hành chính và đoàn thể

Như vậy, việc dạy học môn GDQP - AN cho học sinh, sinh viên được xácđịnh là một bộ phận một nội dung quan trọng của quá trình dạy học trong cáctrường ở các cấp, bậc học của hệ thống GDQD Do đó để đảm bảo chất lượngdạy học của môn học này cần phải nắm vững và tuân theo những quy luật,nguyên tắc, quy tắc sư phạm chung mà khoa học giáo dục đã chỉ ra đồng thờiphải tính đến những đặc điểm của GDQP - AN để vận dụng những luận điểm sưphạm chung một cách linh hoạt, sáng tạo có hiệu quả Tại các nhà trường, các cơ

sở đào tạo, các TTGDQP đã có nhiều cố gắng trong tổ chức giảng dạy nhằm đưa

ra các biện pháp nâng cao chất lượng môn học bằng nhiều cách với ý thức tráchnhiệm, nhiều cơ sở đào tạo đã đầu tư công sức, tài chính để nâng cao chất lượngdạy và học môn GDQP - AN Cùng với việc nâng cao chất lượng giáo dục độingũ giáo viên, các trung tâm đã tích cực tham gia nghiên cứu khoa học Nhiều

đề tài cấp bộ, cấp trường đã được ứng dụng vào thực tế để nâng cao chất lượng,hiệu quả công tác GDQP - AN cho học sinh, sinh viên hiện nay

Đối với học sinh THPT hiện nay môn GDQP - AN đã được đưa vàochương trình học chính khoá qua đó đã khẳng định tầm quan trọng của môn họcnày Đặc biệt đối với học sinh lớp 11 thì môn học GDQP - AN đòi hỏi về mặt líluận và kĩ năng thực hành cao hơn so với học sinh khối 10

Vậy kĩ năng học thực hành đối với học sinh lớp 11 như thế nào cụ thể là

kĩ năng thực hành “kỹ thuật sử dụng lựu đạn” mà nội dung này thuộc phần kỹ,chiến thuật bộ binh Vậy trước hết, ta hiểu thế nào là kỹ chiến thuật bộ binh: Kỹchiến thuật bộ binh là những điều kiện không có sẵn những điều chưa biết, chưa

có cụ thể đòi hỏi cả người dạy và người học trên cơ sở chỉ đạo những nguyêntắc, yêu cầu chung căn cứ vào thực tế, căn cứ vào những gì đang diễn ra xungquanh để tìm ra những cách làm, những biện pháp phù hợp đạt hiệu quả caonhất Đây là môn học thực hành chủ yếu ở ngoài thao trường, bãi tập do đókhông chỉ có học sinh mà giáo viên phải khắc phục mọi yếu tố về địa hình, thờitiết nó cũng đặt ra cho người dạy và người học cần phải có quyết tâm cao Cảthầy và trò đều phải cố gắng, luôn luôn tập luyện trên thao trường bãi tập khôngquản mệt nhọc, khó khăn, vất vả Khi đi vào nội dung cụ thể là giảng dạy nộidung kỹ thuật sử dụng lựu đạn Đây là nội dung rất quan trọng và cụ thể trongchương trình GDQP - AN lớp 11 nó là cơ sở, là tiền đề để các em học các nộidung thực hành tiếp theo ở khối 12 Nội dung bao gồm: Giới thiệu một số lợi lựuđạn Việt Nam Quy tắc sử dụng lựu đạn.Tư thế động tác đứng ném lựu đạn vàném lựu đạn trúng đích Mỗi tư thế động tác cần phải nắm được kĩ thuật độngtác và những điểm cần chú ý để vận dụng linh hoạt vào những tình huống cụ thể.Trong nhiều năm qua, công tác giảng dạy nội dung thực hành của học sinhTHPT đặc biệt là học sinh lớp 11 tương đối tốt, học sinh đã nắm đựơc kỹ năngthực hành kỹ thuật sử dụng lựu đạn và vận dụng trong thực hành khá tốt

Tuy nhiên trong quá trình giảng dạy và học tập nội dung này cũng khônggặp ít khó khăn như nhận thức về bài học của một số học sinh chưa đầy đủ, cơ

sở vật chất trang bị còn thiếu thốn và phương pháp giảng dạy còn hạn chế Tuynhiên, chúng tôi cũng đã có rất nhiều cố gắng về phương pháp nội dung để họcsinh ít nhất cũng nắm được những nội dung cơ bản nhất Như vậy trong điềukiện thực tế nhu cầu cấp thiết về giảng dạy cho học sinh ngày càng cao thì cầnphải có những biện pháp để nâng cao chất lượng dạy học Đặc biệt là nội dunghọc thực hành và cụ thể hơn là thực hành tư thế động tác đứng ném lựu đạn vàném lựu đạn xa trúng đích

Không ngừng đổi mới phương pháp giảng dạy nhằm phát huy tính tíchcực chủ động, sáng tạo của người dạy để hoạt động của người học diễn ra linhhoạt nhẹ nhàng, tự nhiên tạo hứng thú đạt chất lượng và hiệu quả trong học tập.Với phương pháp dạy học truyền thống là thầy đọc, trò ghi chưa đưa ra cácphương tiện giảng dạy hiện đại vào phục vụ công tác giảng dạy cho học sinh nênbài học thừơng khó khăn, người học tiếp thu bài một cách thụ động Đối với giờ

học thực hành nếu không có đủ vật chất, trang bị, sân bãi phù hợp thì khiến chohọc sinh khó hình dung động tác và khi vận dụng sẽ không được linh hoạt, độngtác không chuẩn xác

Ví dụ: Không trang bị súng và lựu đạn để học sinh tập thì học sinh khôngbiết phân biệt súng và lựu đạn như vậy sẽ khó hình thành động tác Để đổi mớicông tác giảng dạy ngoài việc làm tốt công tác chuẩn bị như chuẩn bị kĩ về nộidung đầy đủ các phương tiện phục vụ cho bài giảng Giáo viên cần phải chọnmột phương pháp truyền đạt phù hợp cho học sinh dễ tiếp thu nhất Coi việc đổimới phương pháp giảng dạy là khâu then chốt để nâng cao chất lượng bài giảng

và người học phải có phương pháp học hiệu quả dễ nhớ và nhớ được lâu Vớinội dung thực hành thì chúng ta phải đổi mới phương pháp giảng dạy để đưa rabiện pháp cụ thể để nâng cao chất lượng giờ học thực hành học sinh THPTthông qua bài giảng “Kỹ thuật sử dụng lựu đạn”

CHƯƠNG 2:

KẾT QUẢ ĐIỀU TRA, KHẢO SÁT THỰC TIỄN

2.1 Đánh giá thực trạng môn GDQP – AN của học sinh trường THPT

Trong quá trình giảng dạy nội dung thực hành cho học sinh lớp 11 và đểphát hiện ra thực trạng của việc học tập các giờ thực hành bài ‘‘kỹ thuật sử dụnglựu đạn’’ Tôi đã sử dụng phương pháp điều tra để điều tra kêt quả học tập nộidung thực hành tôi tiến hành điều tra ngẫu nhiên 2 lớp 11A1,11A5 khi giữnguyên phương pháp dạy học cũ của trường qua bài kỹ thuật sử dụng lựu đạn

có 4 mức kiểm tra đối với học sinh

2.2 Kết quả điều tra:

Qua quá trình điều tra, khảo sát chúng tôi thu được kết quả như sau:

Từ kết quả trên tôi thấy có 19 học sinh đạt điểm giỏi chiếm 24,05 % tổng

số 79 học sinh và số học sinh đạt điểm khá có 35 học sinh chiếm 44,3%, họcsinh điểm trung bình là 19 học sinh chiếm 20,05% và số học sinh đạt điểm yếu

là 06 học sinh chiếm 7,6% Như vậy có 92,40% số học sinh đạt yêu cầu, điềunày chứng tỏ rằng học sinh đã nắm được các kĩ năng thực hành cơ bản xong sốhọc sinh chưa đạt yêu cầu chiếm một phần không nhỏ Vậy nguyên nhân nàodẫn đến kết quả này? Theo tôi bằng cái nhìn khách quan công tác GDQP - ANnói chung và phương pháp giảng dạy nội dung thực hành nói riêng đặc biệt làthực hành về kỹ thuật ném lựu đạn cho học sinh lớp 11 như sau:

- Công tác tuyên truyền giáo dục chính trị tư tưởng cho đối tượng học sinhchưa sâu rộng, chưa làm cho họ thấy được trách nhiệm và nghiệp vụ của mìnhvới công tác xây dựng và bảo vệ tổ quốc

- Thời gian học sinh học môn GDQP- AN còn có hạn chỉ có một tiết/ 1tuần.Các em phải học các môn văn hoá khác trên lớp kết hợp học thực hành mônGDQP - AN khiến cho các em rất căng thẳng và không có thời gian nghỉ cường

độ làm việc quá lớn như thế khi thực hiện nội dung, chương trình không đạt hiệuquả cao

- Về phương pháp và tổ chức của giáo viên Do điều kiện sân tập còn hạnchế nhiều học sinh ngại bẩn nên việc tập luyện chưa có hiệu quả

- Do người học chưa có ý thức tự giác và có ý thức học tập và nghiên cứucác nội dung về QP- AN, các em vẫn còn nhận thức đây là môn học phụ khôngliên quan đến thi tốt nghiệp hay vào các trường chuyên nghiệp, vật chất phục vụcho nội dung thực hành này còn thiếu khá nhiều không mang tính thống nhấtđồng bộ Đó là nguyên nhân chủ yếu dẫn đến kết quả học tập của các em họcsinh khối 11

2.3 Kết quả nghiên cứu

Trong quá trình tìm hiểu và đưa ra những kinh nghiệm nhỏ của bản thân tôi

đó áp dụng phương pháp mới cho 2 lớp 11A2,11A4 và thu được kết quả nhưsau:

Trong quá trình giảng dạy nội dung thực hành cho học sinh tôi đã vận dụng

phương pháp một số biện pháp nâng cao chất lượng học thực hành cho học

sinh ( phương pháp mới) qua bài ‘Kỹ thuật sử dụng lựu đạn’’ và thu được kếtquả như sau:

Lớp(Sĩ số)

Bảng 2: Kết quả nghiên cứu

Từ kết quả trên tôi thấy có 42 học sinh đạt điểm giỏi chiếm 54,5 % tổng số

77 học sinh, số học sinh khá là 29 chiếm 37,7%, số học sinh trung bình là 06chiếm 7,8%, không có học sinh yếu, kém

Như vậy cứ 100% số học sinh đạt yêu cầu Điều này chứng tỏ học sinh đã nắmchắc các kỹ năng thực hành quân sự

Như vậy theo kết quả này chúng ta có thể khẳng định khi sử dụng phươngpháp mới để nâng cao kỹ năng thực hành cho học sinh ban đầu đã đem lại kếtquả học tập tốt hơn cho học sinh, 100% các em học sinh đều đạt điểm từ trungbình trở nên và nắm vững kỹ năng thực hành quân sự

Kết quả thu được từ bảng 1 và bảng 2

Tổng hợp kết quả khi áp dụng phương pháp dạy học cũ ở bảng 1 và ápdụng phương pháp mới ở bảng 2 thu được kết quả như sau:

Xếp loại

Nhìn vào bảng trên ta thấy:

Số học sinh giỏi của bảng 2 khi áp dụng phương pháp mới là 42 cao hơnbảng 1 là 23 học sinh

Số học sinh khá của bảng 2 sau khi áp dụng phương pháp mới là 29 họcsinh.(Học sinh giỏi tăng)

Số học sinh trung bình của bảng 2 so với bảng 1 giảm 13 học sinh

Số học sinh yếu của bảng 2 là không có

Như vậy theo kết quả này chúng ta có thể khảng định khi sử dụng phươngpháp mới để nâng cao chất lượng học thực hành cho học sinh ban đầu đã manglại kết quả học tập tốt hơn, 100% các em học sinh đạt điểm từ trung bình trở lên

và năm vững kiến thức cơ bản