Hoạt động trải nghiệm sáng tạo của học sinh khối 10 trường THPT yên định 2 trong bài học tóm tắt văn bản tự sự (theo nhân vật chính)

Kĩ năng tóm tắt văn bản tự sự là một hành trình dài trong quá trình họctập môn Ngữ văn của học sinh THPT.. Vì những lí do trên tôi chọn đề tài nghiên cứu của mình Hoạt động trải nghiệm s

2.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm 92.3 Giải pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề 102.4 Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm đối với hoạt động giáo dục,

với bản thân, đồng nghiệp và nhà trường

20

2.4.1 Đối với hoạt động giáo dục, bản thân 20

1.MỞ ĐẦU

1.1 Lí do chọn đề tài

Yên Định vùng đất của một nền văn hóa Học sinh trường THPT YênĐịnh 2 ngay từ khi cất tiếng khóc chào đời đã đắm mình trong dòng sữa văn hóangọt ngào bởi những câu chuyện gắn liền với mảnh đất vùng Yên Dòng sông

Mã đem sắc xanh, hơi thở phù sa từ thượng nguồn vun trồng sức sống Vị thầnĐồng Cổ bảo trợ đã giúp vua lập nên chiến công lừng lẫy trong cuộc chiến với

kẻ thù Chùa Hồng Ân lưu dấu bao huyền thoại Các di tích, địa danh mà mỗingày các em đi qua trên đường đến trường đều mang dấu ấn truyền thuyết, cổtích Trong cái bộn bề, vội vã của cuộc sống học sinh vô tình đã bước qua màquên đi rằng trong từng tấc đất đều chứa đựng tinh thần của cha ông từ xưa vọnglại

Cuộc sống là cánh đồng màu mỡ để văn chương bán rễ sinh sôi Văn học

và cuộc sống như thần Ăng Tê và Đất Mẹ Thần chỉ thật sự dũng mãnh khi đặthai chân lên Đất Mẹ cũng như văn học chỉ thật sự cường tráng khi gắn chặt vớicuộc đời Người học văn luôn phải thấy cuộc sống là bạn đồng hành của vănhọc Hãy đem cuộc sống này gửi vào mỗi trang văn Hoạt động trải nghiệm sángtạo trong môn Ngữ văn là bước đi vững chắc trong hành trình đem văn chươngđến với cuộc đời, đem cuộc đời đến với văn chương

Kĩ năng tóm tắt văn bản tự sự là một hành trình dài trong quá trình họctập môn Ngữ văn của học sinh THPT Lựa chọn ngữ liệu văn bản ngoài sáchgiáo khoa sẽ là điều kiện để các em tư duy sáng tạo Mỗi học sinh phát huy đượcnăng lực của mình trong sự diễn đạt, tránh các bài sao chép tràn lan trên mạngmáy móc, nhàm chán

Vì những lí do trên tôi chọn đề tài nghiên cứu của mình Hoạt động trải nghiệm sáng tạo của học sinh khối 10 trường THPT Yên Định 2 trong bài học

“Tóm tắt văn bản tự sự”(theo nhân vật chính

1.2 Mục đích nghiên cứu

Qua nghiên cứu đề tài này tôi:

- Biết được tầm quan trọng của hoạt động trải nghiệm sáng tạo qua việc tómtắt một văn bản tự sự

- Bổ sung kiến thức cho tư duy và diễn đạt môn Ngữ văn trong nhà trường

1.3 Đối tượng nghiên cứu

- Học sinh lớp 10 trường THPT Yên Định 2, huyện Yên Định

- Hoạt động trải nghiệm sáng tạo trong môn Ngữ văn

- Tóm tắt văn bản tự sự theo nhân vật chính

- Kinh nghiệm hoạt động trải nghiệm sáng tạo của học sinh khối 10 trườngTHPT Yên Định 2 trong bài học “Tóm tắt văn bản tự sự”(theo nhân vật chính)

1.4 Phương pháp nghiên cứu

- Tìm hiểu tham khảo các tài liệu để đúc rút kinh nghiệm

- Phương pháp điều tra khảo sát thực tế qua các số liệu cụ thể

- Phương pháp so sánh đối chiếu qua dạy thực nghiệm

- Điều tra để tìm hiểu vấn đề qua bài kiểm tra và phiếu đánh giá

- Phương pháp tổng kết kinh nghiệm qua các lần chấm thi

- Trao đổi với đồng nghiệp từ các buổi sinh hoạt chuyên môn

1.5 Những điểm mới của SKKN

- SKKN sử dụng ngữ liệu dạy học ngoài sách giáo khoa phù hợp với hiểu biếtthực tế và vốn sống của học sinh

- SKKN là cơ sở để học sinh phát huy sáng tạo trong diễn đạt và tư duy

2 NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

2.1 Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm

2.1.1 Khái niệm hoạt động trải nghiệm sáng tạo

*Hoạt động trải nghiệm sáng tạo

Hoạt động trải nghiệm sáng tạo được xem là một bộ phận hữu cơ không thểthiếu trong quá trình giáo dục nói chung, quá trình dạy học nói riêng ở nhàtrường phổ thông, góp phần thực hiện các mục tiêu giáo dục đào tạo của nhàtrường phổ thông

Trong cuốn Tổ chức hoạt động trải nghiệm sáng tạo trong nhà trường phổ thông, NXB Giáo dục Việt Nam (Nhóm tác giả), tác giả Lê Huy Hoàng nêu ý

kiến: hoạt động trải nghiệm sáng tạo là hoạt động xã hội thực tiễn giúp học sinh

tự chủ trải nghiệm trong tập thể, qua đó hình thành và thể hiện phẩm chất nănglực; nhận ra năng khiếu, sở thích, đam mê, bộc lộ và điều chỉnh cá tính, giá trị,nhận ra chính mình cũng như khuynh hướng phát triển bản thân; bổ trợ và cùngcác hoạt động dạy học trong chương trình giáo dục thực hiện tốt nhất mục tiêugiáo dục Hoạt động này nhấn mạnh sự trải nghiệm, thúc đẩy năng lực sáng tạocủa người học và được tổ chức một cách linh hoạt, sáng tạo

Theo Dự thảo Chương trình giáo dục phổ thông tổng thể thì “hoạt động trải

nghiệm sáng tạo là hoạt động giáo dục trong đó từng học sinh được trực tiếphoạt động thực tiễn trong nhà trường hoặc trong xã hội dưới sự hướng dẫn và tổchức của nhà giáo dục, qua đó phát triển tình cảm, đạo đức, các kĩ năng và tíchlũy kinh nghiệm riêng của cá nhân Trải nghiệm sáng tạo là hoạt động được coitrọng trong từng môn học; đồng thời trong kế hoạch giáo dục cũng bố trí cáchoạt động trải nghiệm sáng tạo riêng, mỗi hoạt động này mang tính tổng hợp củanhiều lĩnh vực giáo dục, kiến thức, kĩ năng khác nhau”

Như vậy, dù có nhiều quan điểm khác nhau về hoạt động trải nghiệm sángtạo nhưng có thể thấy, các tác giả đều nhấn mạnh: cần coi trải nghiệm sáng tạo

là một dạng hoạt động giáo dục được tổ chức theo phương thức trải nghiệm vàsáng tạo, góp phần phát triển toàn diện năng lực tư duy và nhân cách học sinh

*Hoạt động trải nghiệm sáng tạo trong dạy học Ngữ văn ở trường THPT

Xuất phát từ những mục tiêu chung của hoạt động trải nghiệm sáng tạo,hoạt động trải nghiệm sáng tạo trong môn Ngữ văn có các mục tiêu được cụ thểhóa sao cho phù hợp với đặc thù và tăng cường tính khả dụng của môn học Cụthể:

- Giúp học sinh hình thành và phát triển những phẩm chất, tư tưởng, ý chí,tình cảm, giá trị, kĩ năng sống; tiếp tục phát triển các năng lực quan trọng và đặcthù của môn Ngữ văn như: năng lực giao tiếp, năng lực thưởng thức và cảm thụvăn chương, năng lực sáng tạo từ đó tham gia vào giao tiếp văn học và giaotiếp đời sống một cách có hiệu quả hơn

- Giúp học sinh tích lũy kinh nghiệm riêng cũng như phát huy tiềm năngsáng tạo của cá nhân mình; định hướng mỗi cá nhân trở thành một chủ thể tiếp

nhận và sản sinh lời nói một cách tích cực, chủ động, sáng tạo, luôn có ý thứctrải nghiệm hành động và trải nghiệm xúc cảm để hình thành nên động cơ, niềmtin, giá trị sống.

- Giúp học sinh nâng cao hiểu biết, khả năng cảm thụ cũng như đánh giácái hay, cái đẹp của văn chương và nghệ thuật ngôn từ; có khả năng trải nghiệmthế giới nghệ thuật trong tác phẩm văn học, biết kết nối những trải nghiệm ấyvới trải nghiệm đời sống để thẩm thấu sâu sắc hơn giá trị tác phẩm và làm phongphú hơn vốn sống cá nhân, hiểu biết xã hội của bản thân

2.1.2 Tóm tắt văn bản tự sự (theo nhân vật chính)

Tự sự là phương thức trình bày một chuỗi các sự việc, sự việc này dẫnđến sự việc kia, cuối cùng dẫn đến một kết thúc, thể hiện một ý nghĩa

Nhân vật văn học là hình tượng con người (loài vật, cây cỏ, được nhâncách hóa) được miêu tả trong văn bản văn học, thường có tên tuổi, lai lịch, ngoạihình, hành động, lời nói, suy nghĩ, tình cảm, có quan hệ với những nhân vậtkhác và thường bộc lộ qua diễn biến của cốt truyện Nhân vật chính là nhân vậtgiữ vai trò then chốt của câu chuyện, giữ vị trí trung tâm trong việc thể hiện đềtài, chủ đề và tư tưởng tác phẩm

Tóm tắt văn bản theo nhân vật chính là viết hoặc kể lại một cách ngắn gọnnhững sự việc cơ bản xảy ra với nhân vật đó, giúp nắm vững tính cách và sốphận của nhân vật, góp phần đi sâu tìm hiểu và đánh giá tác phẩm

Mục đích tóm tắt văn bản tự sự là nắm vững tính cách và số phận nhânvật chính để đi sâu tìm hiểu và đánh giá tác phẩm Tóm tắt văn bản tự sự cầnphản ánh trung thành nội dung văn bản được tóm tắt, đáp ứng đầy đủ yêu cầuchung của một văn bản, nêu được đặc điểm và những sự việc xảy ra với nhânvật chính

Khi tóm tắt văn bản tự sự cần đọc kĩ văn bản, xác định nhân vật chính.Chọn các sự việc cơ bản xảy ra với nhân vật chính và diến biến của các sự việc

đó Tóm tắt các hành động, lời nói, tâm trạng của nhân vật theo diễn biến các sựviệc

2.1.3 Hoạt động trải nghiệm sáng tạo của học sinh khối 10 trường THPT Yên Định 2 trong bài học “Tóm tắt văn bản tự sự” (theo nhân vật chính) Hoạt động trải nghiệm sáng tạo của học sinh khối 10 trường THPT Yên

Định 2 trong bài học “Tóm tắt văn bản tự sự” (theo nhân vật chính) là một

cuộc hành trình đi tìm văn học trong đời sống Một cách tiếp cận bài học mới

mẻ nhưng cũng đầy hứng thú với học sinh Các em sẽ phát huy năng lực tiềm ẩnvốn có của mình: năng lực tự học, tư duy, năng lực sử dụng ngôn ngữ, quan sátliên tưởng Bài học là một bút lực để thử lòng đam mêm văn học của mỗi họctrò

Học sinh THPT Yên Định 2 từ lâu đã có những ngữ liệu về văn bản tự sựtrong trí nhớ Truyền thuyết về thần Đồng Cổ Yên Thọ- Yên Định- Thanh Hóa,

Truyền thuyết về tướng công Trương Công Mỹ và công chúa nhà Trần con vua

Trần Thái Tông gắn với di tích chùa Hoàng Ân xã Yên Trường – Yên

Định-Thanh Hóa, Huyền thoại nơi thượng nguồn sông Mã Mỗi ngày trong hành trình

đến trường các em thấy các địa danh nhưng vội vã bước qua mà không bao giờnghĩ đang tồn tại một tâm hồn văn học Chọn tác phẩm tự sự mang màu sắc địa

phương sẽ phát huy năng lực quan sát, cảm thụ cho học sinh Rèn luyện kĩ năngkhi làm các dạng bài văn thuyết minh, miêu tả, biểu cảm, tự sự, nghị luận.

* “Truyền thuyết về thần Đồng Cổ” -Yên Thọ- Yên Định- Thanh Hóa

Đền Ðồng Cổ thuộc thôn Ðan Nê, xã Yên Thọ, huyện Yên Ðịnh là mộttrong những di tích nổi tiếng của xứ Thanh, nơi vừa có phong cảnh hữu tình,vừa có những huyền thoại gắn với nhiều giai đoạn trong lịch sử đất nước.Thuởxưa, đường bộ còn xa xôi cách trở, đường sông là phương thức đi lại chủ yếu,ngôi đền nằm bên bờ hữu sông Mã này trở thành điểm dừng chân của nhiều taonhân mặc khách trên đường thiên lý Có lẽ, nhờ thế mà danh tiếng của ngôi đềncàng bay xa thêm với những câu chuyện hư hư thực thực

Khi Vua Hùng đi dẹp giặc Hồ Tôn xâm lược ở phương Nam, đại quân củanhà vua đã theo đường núi và dừng nghỉ chân ở núi Khả Lao nay là núi TamThai, thuộc làng Đan Nê Đêm đến, trong âu lo trằn trọc, nhà vua đã mộng thấy

vị thần núi trống đồng, dùi đồng xin đi theo giúp vua đánh giặc Y lời thần, ngàyhôm sau những binh khí trong đêm mộng báo đã được chuẩn bị sẵn sàng Quảnhiên, ở trận chiến với giặc đang hồi cam go thì trên không trung bỗng nổi lên

âm vang trống đồng, khiến kẻ xâm lược hồn bay phách tán, không đánh mà lui.Không quên ơn thần giúp đỡ, thắng trận trở về nhà vua đã phong “Đồng Cổ đạivương”, cho lập đền thờ thần

Tương truyền thần đã giúp vua Lê Đại Hành đánh thắng giặc Chàm ởphương Nam Và rõ nhất có lẽ là câu chuyện thần giúp đỡ thái tử Lý Phật Mãkhi đi dẹp giặc Chiêm Thành Trên đường tiến xuống phương Nam, đêm xuốngthái tử Phật Mã cùng quân lính hạ trại nghỉ ở bến Trường Châu (sông Mã) vàngười cũng nằm mộng thấy vị thần với tướng pháp khác thường đến trước mặtmình tự xưng: “Tôi là thần núi Đồng Cổ, nghe tin thái tử xuống đánh phươngNam, tôi xin theo giúp để phá giặc lập chút công nhỏ” Sau khi thắng trận trở

về, thái tử Phật Mã đã qua bến Trường Châu làm lễ tạ ơn Đồng thời, ghi nhớcông lao của thần, người còn xin rước linh vị thần Đồng Cổ về kinh đô ThăngLong phụng thờ để giữ nước, hộ dân

Đền thờ thần Đồng Cổ ở kinh đô Thăng Long chẳng mấy thời gian đãđược dựng xong Khi vua Lý Thái Tổ mất, thái tử Phật Mã lên ngôi chưa baolâu thì một đêm lại mộng thấy thần Đồng Cổ báo mộng về việc “tam Vươngmưu phản” để nhà vua đề phòng Quả nhiên việc mưu phản xảy ra như thầnmộng báo Vua Lý Thái Tông đã xuống chiếu phong thần làm “Thiên hạ minhchủ, gia tước đại vương” Trước bài vị thần ở kinh thành Thăng Long, vua LýThái Tổ cùng văn võ bá quan sau đã có lời thề: “Làm con bất hiếu, làm tôi bấttrung, xin thần minh giết chết” Ngày nay nơi ấy chính là đền Đồng Cổ ở thuộcquận Tây Hồ (Hà Nội) Việc thần Đồng Cổ ở núi Tam Thai được vua Lý TháiTông lập đền thờ ở kinh thành Thăng Long được xem là một minh chứng rõ nétcho sự hiển linh của thần Đây cũng được xem là cứ liệu quan trọng khẳng địnhmối liên hệ của vùng đất Thanh Hóa xưa kia với vương triều Lý gần 1.000 nămtrước

Khu di tích đền Đồng Cổ linh thiêng – Yên Thọ - Yên Định

* “Truyền thuyết về tướng công Trương Công Mỹ và công chúa nhà Trần” con vua Trần Thái Tông gắn với di tích chùa Hồng Ân – Yên Trường- Yên Định

Chùa Hồng Ân (chùa Kiểu) thuộc xã Yên Trường, huyện Yên Định Chùatọa lạc bên cạnh đền thờ danh tướng đời nhà Trần (1225-1400); Phò mã Đô đốcThủy quân Trương Công Mỹ, người có công dàn trận thủy chiến dẹp quânNguyên - Mông Ngôi chùa không hoàng tráng mà bình dị như các ngôi chùalàng, nhưng đặt tựa dãy núi Long Sơn nhìn ra sông Mã, bao la trong xanh Xa xabến bờ Bắc là dãy núi Xuân Đài huyện Vĩnh lộc, đối diện là dãy núi Tam Nhai.Hai bên là hai ngọn núi thấp tựa hình voi chầu về

Theo truyền thuyết trên núi Long Sơn, một hôm dân làng thấy một khốiđất nhô lên tựa hình bông sen tôn lên tượng Phật Bụt ốc Ai cũng cho là điều kỳ

lạ và tin rằng Phật đến ban phúc, phù hộ cho dân Phú hào và người dân tronglàng góp của, người góp công lập am nhỏ Dân quanh vùng trì tụng lễ Phật, đặttên là Linh Cảnh Sơn Tự (cảnh chùa linh thiêng) Đường lên chùa cheo leo,nhưng hàng ngày dân trong vùng đến lễ cầu rất đông Dân dò dọc qua ghềnhKiểu, vọng bái lên chùa, văng vẳng điệu hò sông Mã:

Thuyền tôi ván táu chênh vênh Trông ra bến Kiểu gập ghềnh nao nao

Phật cho mát mái chắc sào

Tu nhân tích đức, ai nào chẳng thương.

Chùa Hồng Ân- Yên Trường- Yên Định- Thanh Hóa

Tướng công Trương Công Mỹ là dị tướng kỳ tài, tóc vàng mắt sáng mangdáng hình làm tướng không quan, quê ở trang Vĩnh Niên, huyện Quỳnh Côi, phủThái Bình, trấn Sơn Nam Thượng (nay là tỉnh Thái Bình) Thuở nhỏ ngài rấtchăm lo học hành, chăm làm việc thiện và chăm lễ Phật Ngài hành hương đếnchùa Hương lễ cầu, rồi đến chùa Cổ Lễ (tỉnh Nam Định) quy Phật trì kinh banăm Năm 18 tuổi, Ngài mồ côi cả cha lẫn mẹ Người trai ấy giả biệt quê hươnghành trình về phương Nam Đến vùng núi Long Sơn bên dòng sông Mã, Ngàinhận ra nơi đây là mảnh đất lành đất tốt, nên quyết định định cư ở đây Sốngtrên chùa Linh Cảnh Sơn trì kinh, niệm Phật và tiếp tục học hành, luyện võ nghệthao lược Trai tráng trong vùng quý tài, mến đức đến rất đông, được Ngàitruyền dạy văn võ

Thời ấy, vào đầu triều Trần, có công chúa con vua Trần Thái Tông 1258) dong thuyền trên dòng sông Mã tìm người tài giỏi giúp đời, giúp nước.Đến ghềnh Kiểu, thấy cảnh non kỳ thủy tú, nàng cập bến, dạo chơi, vào LinhCảnh Sơn tự lễ Phật Cảm người trai dung mạo khôi ngô, tài hoa họ Trương,công chúa con vua đem lòng yêu mến, nguyện kết duyên cầm sắt

(1225-Bỗng có giặc Nguyên Mông kéo sang, ông bà hợp quân, chiêu mộ dânbinh, kéo quân đánh giặc, quân giặc thua to, bỏ chạy, để lại nhiều chiến thuyền.Ông, bà mở hội ăn mừng, dong thuyền du ngoạn ghềnh Kiểu Không may, mộtcơn lốc bất ngờ ập đến lật thuyền Cả người và thuyền bị cuốn hút vào hang mấttích Đó là ngày 10 tháng giêng (âm lịch) Nhớ công lao hai vị giúp dân đánhgiặc, dân Yên Trường lập đền thờ, tôn hai vị là phúc thần Vua Trần nghe tinbuồn rất đau lòng, dong thuyền về Hoa Quả Trang thăm viếng và làm thơ điếu:

Hoàng thiên số định thử chi nhân

Nam giả thánh chi, nữ giả thần Nhất trận ủng châu hoàn trung nghĩa Tích lưu Hoa Quả ức niên xuân

Tạm dịch:

Số trời đã định sẵn cho rồi Giúp dân diệt giặc hóa về trời Một trận giặc tan uy danh mới Tích lưu Trang Hoa Quả đời đời

Vua Trần cấp tiền cho dân lập đền thờ tế tự, đặt tên là Long Sơn Linh từ,nhà vua còn cho trùng tu lại chùa Linh Cảnh Sơn Nhớ ơn vua đã cho dựng lạichùa ban phúc cho dân, Phật tử nơi đây đặt tên chùa là chùa Hồng Ân

Giặc Nguyên Mông lại đem quân xâm lược nước ta lần nữa Quân tướngnhà Trần qua đền thờ và chùa Hồng Ân cầu xin thánh nhân và Đức Phật giúpnước dẹp giặc ngoại xâm Lời cầu như thấu đến Hoàng thiên Cửu trùng Ngàyhôm sau, mưa gió nổi lên che mặt quân giặc, quan quân nhà Trần phản côngquyết liệt, giặc Nguyên thua trận xin cầu hòa Sau ngày thắng lợi, Triều đình bansắc phong là Thượng đặng phúc thần Sắc phong “thần” của Phò mã Đô đốcTrương Công Mỹ ghi là:

Đương cảnh Thành hoàng ủng châu Linh ứng Thượng thượng đẳng tối linh Phúc thần Đại vương Sắc phong thần của công chúa nhà Trần ghi là:

Hoàng Nương Bạch Mã Trinh Linh Công Chúa Chi Thần

Sắc phong cho đền là:

Mỹ tự thượng đẳng phúc Thần giữ quốc đồng hưu

Tưởng nhớ đến bậc thánh thần, sống đánh giặc chết cũng đánh giặc, linhhồn theo giúp cơ binh, giúp dân giữ nước Đến kỳ giỗ kỵ, dân trong vùng nô nứcđến tế lễ Phật - Thánh, sáng lên cái tâm tình ơn nghĩa với tiền nhân đã hy sinh vìnước ,theo lời Phật dạy từ, bi, hỉ, xả, tránh điều ác, làm việc thiện giúp đời, làmtươi quả phúc Xóm thôn Thạc Quả được xây thành dảy nhà gọi là Phố Kiểu.Nơi đây trên bên dưới thuyền, họp chợ đông vui, một vùng trù phú sầm uất, giaolưu buôn bán trao đổi miền xuôi miền ngược

* “ Huyền thoại nơi thượng nguồn sông Mã”

Sông Mã có một hành trình vượt qua nhiều gian nan vất vả để về với mảnh đấtthân thương Yên Định Giống như một cô gái dịu dàng, người mẹ phù sa dòng sông bồiđắp tình yêu của mình để đất luôn vĩnh cửu màu xanh Đến huyện Sông Mã là đếnthượng nguồn dòng sông mang sắc màu huyền thoại

Truyền thuyết kể rằng, người Thái đen ở mường Púng Bánh đi săn thấymột con tê giác có ba sừng, phường săn đuổi mãi, qua những ngọn núi quanhnăm mây phủ, qua những tán rừng nguyên sinh thì thấy một vùng đất bằngphẳng Ở giữa vùng đất đó ở có một con suối nước trong xanh mà chiều chiềuhươu, nai kéo từng đàn xuống uống nước Biết là vùng đất tốt, tộc người ăn theonước mới di dân đến khai khẩn dựng mường

Một khúc sông Mã qua huyện Yên Định

Thời ấy, con người và muông thú cùng chung sống hòa thuận dưới cánhrừng đại ngàn năm này qua năm khác Cai quản cả vùng rộng lớn là Phìa Tạo.Một ngày nọ, Nàng Huổi - con gái xinh đẹp độc nhất của Phìa Tạo không maymắc phải một chứng bệnh lạ, da dẻ sần sùi, lở lét

Thấy con gái mắc bệnh, Phìa Tạo đã cho người đi khắp vùng mời các thầylang tới trị bệnh và treo giải thưởng hàng chục con trâu mộng cho ai chữa khỏibệnh nhưng đành tuyệt vọng Một lần, trong giấc ngủ, Phìa Tạo thấy gặp mộtông lão râu tóc bạc phơ chỉ tay vào một đống đá bên suối và nói: “Ngươi hãyđào sâu xuống đống đá này sẽ tìm được thuốc trị bệnh cho con gái ngươi."

Tỉnh giấc, Phìa Tạo vội cho người lật đá đào sâu xuống đất Lạ thay, khivừa đào được chừng một thước, rộng vài thước, một dòng nước nóng bỗng tuôntrào khắp mặt đất Quá vui mừng, Phìa Tạo bèn ra lệnh quây màn cho NàngHuổi tắm Không ngờ, khi nàng vừa ngâm mình xuống nước, ghẻ chóc tự nhiêntan biến hết, da dẻ trở lại hồng hào, xinh đẹp hơn xưa Kể từ đó, dòng suối đượcgọi tên là Púng Hon (theo tiếng Thái cổ Púng là dòng, Hon là nước nóng) Nhưđược tiếp thêm sinh lực từ dòng nước nóng trong lòng đất, con suối Púng Honbốn mùa ăp ắp nước, người Thái đã khai khẩn trồng lúa nước, tạo nên một vùngMường Lèo trù phú Con suối Púng Hon chạy ngoằn nghèo như dảilụa mềm vắt ngang thung lũng Mường Lèo Nhìn về hướng Nam,ngút tấm mắt là vùng mường Púng Bánh Con suối Púng Honvượt qua thung dưới cổng trời Pá Thoóng trườn dài như con rắnkhổng lồ qua đồi núi và thung lũng Púng Bánh ra đến huyện SốpCộp thì đã thành một con sông to lớn với danh xưng là sông Mã

2.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm

“Tóm tắt văn bản tự sự”( theo nhân vật chính) là bài học thời lượng 1 tiết

trong chương trình Ngữ văn lớp 10 kì 1 Tiết dạy cung cấp kiến thức tóm tắt

văn bản tự sự dựa theo nhân vật chính Hình thành các kĩ năng biết làm bài tómtắt văn bản tự sự Tóm tắt các văn bản tự sự đã học ở lớp 10 (truyện dân gian,

truyện trung đại) theo nhân vật chính Trình bày văn bản tóm tắt trước tập thể.Thông thạo sử dụng tiếng Việt khi trình bày văn bản tóm tắt.

Ngữ liệu của SGK là Truyện An Dương Vương và Mị Châu- Trọng Thủy, Chuyện người con gái Nam Xương, Tấm Cám là những tác phẩm học sinh

đã học Trong quá trình dạy tác phẩm cô giáo và học sinh đã tóm tắt Ngữ liệucủa bài học xuất hiện tràn lan ở các sách tham khảo, các trang mạng Học sinhsao chép một cách máy học thuộc rồi đọc lại Nhiều học sinh hạn chế về nănglực ngôn ngữ, năng lực sáng tạo, năng lực tư duy nhưng vẫn được điểm cao vì

đã học thuộc các bản làm mẫu Giáo viên khó đánh giá được điểm mạnh, điểmyếu của từng học sinh

Các Truyền thuyết về thần Đồng Cổ -Yên Thọ, Truyền thuyết về tướng công Trương Công Mỹ và công chúa nhà Trần con vua Trần Thái Tông gắn với

di tích chùa Hoàng Ân xã Yên Trường, Huyền thoại nơi thượng nguồn sông Mã

là những câu chuyện quen thuộc đối với người dân Yên Định Đặc biệt là họcsinh THPT Yên Định 2 thuộc các xã Yên Phong, Yên Trường, Yên Thọ, YênNinh, Yên Lạc, Yên Thái lại càng gần gũi biết bao Tuổi thơ các em đã nghequa những câu chuyện của bà, của mẹ, lễ hội mang tính tâm linh một miền vănhóa Giáo viên vô tình đã bỏ qua vốn văn học địa phương gắn liền với cuộc sốnghàng ngày của học sinh

2.3 Giải pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề

Tôi thực hiện sáng kiến kinh nghiệm Hoạt động trải nghiệm sáng tạo của

học sinh khối 10 trường THPT Yên Định 2 trong bài học “Tóm tắt văn bản tự sự”(theo nhân vật chính)

Giáo án thực nghiệm

Ngày soạn: 1-10-2020 Ngày dạy 7-10-2020

Ngày thực hiện: Nguyễn Thị Thủy

Các lớp: 10C5, 10C6

TÓM TẮT VĂN BẢN TỰ SỰ (theo nhân vật chính)

I Chuẩn kiến thức, kĩ năng

1 Kiến thức

a Nhận biết: Biết tóm tắt văn bản tự sự dựa theo nhân vật chính

- Mục đích, yêu cầu của việc tóm tắt văn bản tự sự dựa theo nhân vật chính

- Cách thức tóm tắt văn bản tự sự dựa theo nhân vật chính

b.Thông hiểu: Mục đích, yêu cầu của việc tóm tắt văn bản tự sự

c.Vận dụng thấp: Tóm tắt được tất cả văn bản tự sự trong và ngoài chương trình.d.Vận dụng cao: Sử dụng văn bản tóm tắt để làm bài văn nghị luận văn học

2 Kĩ năng

a Biết làm: bài tóm tắt văn bản tự sự

- Tóm tắt các văn bản tự sự đã học ở lớp 10 (truyện dân gian, truyện trung đại)theo nhân vật chính

- Trình bày văn bản tóm tắt trước tập thể

b Thông thạo: sử dụng tiếng Việt khi trình bày văn bản tóm tắt

3.Thái độ

a Hình thành thói quen: tóm tắt văn bản tự sự dùng trong các yêu cầu khácnhau

b Hình thành tính cách: tự tin khi trình bày kiến thức về văn bản tóm tắt

c.Hình thành nhân cách: có ý thức vận dụng văn bản tóm tắt trong giao tiếpngôn ngữ

II Chuẩn bị

1

Chuẩn bị của giáo viên

- Giáo án

- Phiếu bài tập, trả lời câu hỏi

- Các tác phẩm tự sự : Truyền thuyết về thần Đồng Cổ Yên Thọ- Yên Thanh Hóa, Truyền thuyết về tướng công Trương Công Mỹ và công chúa nhà Trần con vua Trần Thái Tông gắn với di tích chùa Hoàng Ân xã Yên Trường – Yên Định- Thanh Hóa, Huyền thoại nơi thượng nguồn sông Mã con sông chảy

Định-qua huyện Yên Định

Bảng phân công nhiệm vụ cho học sinh hoạt động trên lớp

- Bảng giao nhiệm vụ học tập cho học sinh ở nhà

2 Chuẩn bị của học sinh

- Thăm quan và chụp ảnh các địa danh: đền Đồng Cổ- Yên Thọ, chùa Hồng Yên Trường, khúc sông Mã qua huyện Yên Định

Ân Sưu tầm và đọc các tác phẩm tự sự : Truyền thuyết về thần Đồng Cổ Yên ThọÂn Yên Định- Thanh Hóa, Truyền thuyết về tướng công Trương Công Mỹ và công chúa nhà Trần con vua Trần Thái Tông gắn với di tích chùa Hoàng Ân xã Yên Trường – Yên Định- Thanh Hóa, Huyền thoại nơi thượng nguồn sông Mã con

Thọ-sông chảy qua huyện Yên Định

2 Kiểm tra bài cũ

- Thái độ quan điểm của nhân dân ta qua hình tượng nhân vật Tấm trong truyện

cổ tích “Tấm Cám”?

3 Giảng bài mới

1 KHỞI ĐỘNG ( 5 phút)