Mục 2: “Sự hình thành các tổ chức độc quyền” : trong“giảm tải” là hướng dẫn đọc thêm, nhưng nội dung này phải dạy đủ và dạy kỹ vì“Sự hình thành các tổ chức độc quyền” là một đặc điểm cơ [r]
Trang 1HƯỚNG DẪN GIẢM TẢI MÔN LỊCH SỬ ĐỐI VỚI CẤP TRUNG HỌC PHỔ THÔNG CHƯA HỢP LÝ
Tống - Giang[1]
Kể từ năm học 2006-2007, Bộ GD&ĐT bắt đầu triển khai thực hiện chương trình cải cách giáo dục đại trà ở bậc THPT đến nay đã 6 năm, một khoảng thời gian đủ
để giáo viên THPT nói chung thấy nội dung chương trình, sách giáo khoa quá nặng
nề Riêng môn Sử thì càng quá tải, nhất là lớp 12
Trước thực tế đó, năm học 2009-2010 Bộ GD&ĐT đã cho phát hành cuốn
“Chuẩn kiến thức, kỹnăng môn lịch sử lớp 12” như một giải pháp tình thế để khắc
phục phần nào tình trạng quá tải của sách giáo khoa Đến đầu năm học 2011-2012, Bộ
lại ban hành “Hướng dẫn thực hiện điều chỉnh nội dung dạy học môn lịch sử THPT”
để giảm tải Điều đó là đúng Nhưng trong “Hướng dẫn giảm tải” có nhiều nội dung giảm chưa hợp lý Ví dụ:
*Khối 10:
Bài 11: Tây Âu thời hậu kỳ trung đại.
Mục 2 “Sự nảy sinh chủ nghĩa tư bản ở Tây Âu” – Hướng dẫn học sinh đọc
thêm Đây là một nội dung rất quan trọng Nếu chỉ “đọc thêm” học sinh sẽ quên ngay Không dạy phần này các em sẽ không hình dung được chủ nghĩa tư bảnđã ra đời như thế nào? Từ chế độ phong kiến đã chuyển lên chủ nghĩa tư bản ra sao?
Bài 12: Ôn tập lịch sử thế giới thời nguyên thủy, cổ đại và trung đại.
Đây là bài ngắn, chỉ có 3 mục, không nên giảm mục nào
Bài 21: Những biến đổi của nhà nước phong kiến trong các thế kỷ XVI-XVIII.
Mục 3: “Nhà nước phong kiến ở Đàng Ngoài” và Mục 4: “Chính quyền ở Đàng Trong”: theo hướng dẫn giảm tải là không dạy Nhưng đây lại là nội dung quan
trọng, có thể xem đây là “sự cố” nghiêm trọng nhất trong lịch sửdân tộc, sự chia cắt lâu dài nhất trong lịch sử tới hơn 200 năm
Bài 34: Các nước tư bản chuyển sang giai đoạn đế quốc chủ nghĩa.
Mục 2: “Sự hình thành các tổ chức độc quyền”: trong“giảm tải” là hướng dẫn
đọc thêm, nhưng nội dung này phải dạy đủ và dạy kỹ vì“Sự hình thành các tổ chức độc quyền” là một đặc điểm cơ bản nhất của chủ nghĩađế quốc
Bài 36: Sự hình thành và phát triển của phong trào công nhân.
Mục 1: “Sự ra đời và tình cảnh của giai cấp vô sản công nghiệp Những cuộc đấu tranh đầu tiên”: Nội dung này không thể giảm tải Vì nếu giảm, học sinh sẽ
không hiểu được phong trào công nhân ở những giai đoạn sau
*Khối 11:
Bài 2: Ấn Độ
Mục 2: “Cuộc khởi nghĩa Xipay”: trong giảm tải chương trình là không dạy Nhưng
trong phong trào đấu tranh của nhân dân Ấn Độ chống thực dân Anh thì khởi nghĩa Xipay (1857-1859) là cuộc khởi nghĩa tiêu biểu nên không thể giảm tải
Bài 7: Những thành tựu văn hóa thời cận đại.
Mục 3: “Trào lưu tưtưởng tiến bộ và sự ra đời phát triển của CNXH khoa học từ giữa thế kỷ XIX đếnđầu thế kỷ XX”: Trong giảm tải là hướng dẫn đọc thêm Nhưng mục
này phải dạy kỹ vì đây là những vấn đề lý luận đầu tiên của CNXH khoa học do Các Mác và Ph Ăng-ghen sáng lập
Bài 9: Cách mạng tháng Mười Nga năm 1917 và cuộc đấu tranh bảo vệ cách
mạng (1917-1921): cũng là nội dung trọng tâm của bài nên không thể không dạy.
Trang 2Bài 11: Tình hình các nước tư bản giữa hai cuộc chiến tranh thếgiới
(1918-1939).
Mục 2: “Cao trào cách mạng 1918-1923 ở các nước tư bản Quốc tế cộng sản”: Ở
mục này, việc thành lập và hoạt động của Quốc tế cộng sản là một nội dung quan trọng, liên quan đến cách mạng nhiều nước trong đó có Việt Nam
*Khối 12:
Bài 10: Cách mạng khoa học - công nghệ và xu thế toàn cầu hóa nửa sau thế
kỷ XX.
Mục 2: “Những thành tựu tiêu biểu”: trong giảm tải là hướng dẫn đọc thêm.
Nhưng đây lại là nội dung trọng tâm của bài Nếu không học kỹ thì học sinh không hình dung được cách mạng khoa học công nghệ như thế nào và hệ quảcủa nó đối với nhân loại
Bài 13: Phong trào dân tộc dân chủ từ năm 1925-1930.
Mục I.2: “Tân Việt cách mạng Đảng”: trong giảm tải là hướng dẫn đọc thêm.
Nếu không dạy nội dung này học sinh sẽ không biết Đông Dương cộng sản liên đoàn
ra đời từ đâu và sự hợp nhất ba tổ chức cộng sản thành Đảng cộng sản Việt Nam diễn
ra như thế nào?
Bài 15: Phong trào dân chủ 1936-1939.
Mục I.2 phần b: “Đấu tranh nghị trường” và phần c “Đấu tranh trên lĩnh vực báo chí” trong giảm tải là hướng dẫn đọc thêm Đây là hai phong trào đấu tranh công
khai, hợp pháp tiêu biểu nhất thời kỳ dân chủ Đông Dương 1936-1939 mà các phong trào trước đó và sau đó không có Vì vậy mục này phải dạy chứ không nên cho đọc thêm
Tóm lại, lịch sử là một quá trình phát triển liên tục, không đứt đoạn Việc cắt giảm một cách cơ học đã phá vỡ sự liên kết logic của chương trình và làm cho giáo viên rất khó dạy, học sinh khó nắm bắt kiến thức và không thể hiểu thấu đáo Chúng tôi đềnghị Bộ Giáo Dục và Đào Tạo không giảm tải như thế mà nên biên soạn lại sách giáo khoa Lịch sử sao cho tinh giản, cô đọng hơn Đồng thời vẫn phải phân phối 2 tiết / tuần cho chương trình lịch sử lớp 12 như trước khi cải cách
[1] Giáo viên trường THPT Phạm Thái Bường, tỉnh Trà Vinh