Kiểm soát thanh toán vốn đầu tư xây dựng cơ bản tại kho bạc nhà nước kon tum

Tính cấp thiết của đề tài Cùng với hệ thống Kho bạc Nhà nước KBNN Việt Nam, từ năm 2000 KBNN Kon Tum được Bộ Tài chính giao nhiệm vụ kiểm soát, thanh toán vốn đầu tư cho các dự án đầu t

ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ

-

LÊ VĂN HUÊ

KIỂM SOÁT THANH TOÁN VỐN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CƠ BẢN TẠI KHO BẠC NHÀ NƯỚC TỈNH KON TUM

TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ KẾ TOÁN

Mã số: 60.34.03.01

Đà Nẵng, Năm 2019

Công trình được hoàn thành tại TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ,ĐHĐN

Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS Trần Đình Khôi Nguyên

Phản biện 1:PGS.TS Hoàng Tùng

Phản biện 2: PGS.TS Huỳnh Đức Lộng

Luận văn đã được bảo vệ trước Hội đồng chấm Luận văn tốt nghiệp thạc sĩ Kế toán họp tại Trường Đại học kinh tế,Đại học Đà Nẵng vào ngày 09 tháng 3 năm 2019

Có thể tìm hiểu luận văn tại:

- Trung tâm Thông tin-Học liệu,Đại học Đà Năng

- Thư viện trường Đại học Kinh tế,ĐHĐN

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Cùng với hệ thống Kho bạc Nhà nước (KBNN) Việt Nam, từ năm 2000 KBNN Kon Tum được Bộ Tài chính giao nhiệm vụ kiểm soát, thanh toán vốn đầu tư cho các dự án đầu tư từ nguồn vốn NSNN và các nguồn vốn vay trong và ngoài nước cho đầu tư xây dựng Xác định nhiệm vụ kiểm soát thanh toán vốn đầu tư là hết sức quan trọng, do đó những năm qua KBNN Kon Tum đã thực hiện tốt vai trò trách nhiệm của mình Tuy nhiên, trước sự phát triển đổi mới mạnh mẽ của nền kinh tế, xu hướng hội nhập quốc tế, công tác kiểm soát thanh toán vốn đầu tư xây dựng cơ bản còn bộc lộ một số điểm hạn chế bất cập ở nhiều khâu, từ khâu quyết định phê duyệt dự án,sử dụng vốn đến việc kiểm soát thanh toán, quyết toán vốn đầu tư, tình trạng chồng chéo giữa các văn bản hướng dẫn đã dẫn đến việc sử dụng vốn kém hiệu quả thậm chí gây lãng phí và thất thoát không nhỏ nguồn NSNN Thống kê trong 3 năm từ 2015 - 2017 KBNN Kon Tum đã từ chối thanh toán 2.433 hồ sơ với số tiền 6,6 tỷ đồng, góp phần tiết kiệm đáng kể cho NSNN Từ khi thành lập đến nay hệ thống KBNN tỉnh Kon Tum chưa có một báo cáo hay nghiên cứu khoa học nào về lĩnh vực kiểm soát thanh toán vốn đầu tư tại KBNN Kon Tum

Xuất phát từ tầm quan trọng và thực tiễn, với những kinh nghiệm công tác của bản thân và kiến thức đã được học tập, nghiên

cứu tại trường, học viên đã lựa chọn đề tài "Kiểm soát thanh toán vốn đầu tư xây dựng cơ bản tại Kho bạc Nhà nước Kon Tum” với

mongg muốn góp phần tìm hiểu sâu hơn công tác này qua KBNN

Kon Tum để đóng góp một phần cho ngành hoàn thành tốt nhiệm vụ này trong thời gian tới

2 Mục tiêu nghiên cứu

Trên cơ sở làm rõ những vấn đề lý luận cơ bản về kiểm soát thanh toán vốn đầu tư, luận văn nhằm đạt được các mục tiêu sau:

- Phân tích, đánh giá thực trạng công tác kiểm soát thanh toán vốn đầu tư XDCB nguồn NSNN qua KBNN Kon Tum giai đoạn

2015 - 2017

- Đề xuất một số giải pháp chủ yếu mang tính khả thi nhằm nâng cao hiệu quả kiểm soát thanh toán vốn đầu tư XDCB qua KBNN Kon Tum trong thời gian tới

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

3.1 Đối tượng nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu của luận văn là công tác kiểm soát

thanh toán vốn đầu tư XDCB nguồn NSNN qua KBNN Kon Tum

3.2 Phạm vi nghiên cứu

- Phạm vi về thời gian: Nghiên cứu công tác kiểm soát thanh

toán vốn đầu tư XDCB giai đoạn 2015-2017 qua KBNN Kon Tum

4 Phương pháp nghiên cứu

Phương pháp nghiên cứu của đề tài sử dụng các phương pháp nghiên cứu chủ yếu gồm: Phương pháp định tính mô tả, đối sánh, giải thích,quan sát,khám phá,và một số phương pháp nghiên cứu khác

5 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài

6 Bố cục dự kiến của luận văn

Chương 1: Cơ sở lý luận về kiểm soát thanh toán vốn đầu tư

xây dựng cơ bản qua Kho bạc Nhà nước

Chương 2: Thực trạng kiểm soát thanh toán vốn đầu tư xây

dựng cơ bản từ Ngân sách Nhà nước tại Kho bạc Nhà nước Kon Tum

Chương 3: Giải pháp tăng cường kiểm soát thanh toán vốn

đầu tư từ Ngân sách Nhà nước tại Kho bạc Nhà nước Kon Tum

7 Tổng quan tài liệu nghiên cứu

Để thực hiện đề tài “Kiểm soát thanh toán vốn đầu tư xây dựng cơ bản tại Kho bạc Nhà nước Kon Tum”, tác giả đã tham

khảo các luận văn và các nghiên cứu khoa học có liên quan, cụ thể như sau:

Luận văn “Nâng cao hiệu quả kiểm soát thanh toán vốn đầu tư công qua Kho bạc Nhà nước Quận 7-Thành phố Hồ Chí Minh” của

trung nghiên cứu “Kiểm soát thanh toán vốn đầu tư xây dựng cơ bản tại Kho bạc Nhà nước Kon Tum”

CHƯƠNG 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KIỂM SOÁT THANH TOÁN VỐN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CƠ BẢN QUA KHO BẠC NHÀ NƯỚC 1.1 TỔNG QUAN VỀ CHI NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC CHO ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CƠ BẢN

1.1.1 Những khái niệm cơ bản

a) Đầu tư công

b) Dự án đầu tư công

c) Vốn đầu tư công từ ngân sách nhà nước

1.1.2 Đặc điểm vốn đầu tư XDCB từ NSNN

1.1.3 Nguyên tắc quản lý vốn đầu tư công

a) Nguyên tắc tuân thủ pháp luật

b) Sử dụng vốn đúng quy định, bảo đảm tiết kiệm, hiệu quả

và chống lãng phí, thất thoát vốn

c) Thực hiện công khai, minh bạch và trách nhiệm giải trình

1.1.4 Nội dung và phân loại chi xây dựng cơ bản từ ngân sách nhà nước

1.2 KIỂM SOÁT THANH TOÁN VỐN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG

CƠ BẢN QUA KHO BẠC NHÀ NƯỚC

1.2.1 Khái niệm kiểm soát thanh toán vốn đầu tư xây dựng cơ bản qua Kho bạc Nhà nước

1.2.2 Quy trình kiểm soát thanh toán vốn đầu tư qua KBNN

Bước 1: Cán bộ KSC tiếp nhận chứng từ, kiểm soát hồ sơ,

Bước 4: Lãnh đạo KBNN kiểm soát hồ sơ chứng từ và ký

duyệt hồ sơ, chứng từ giấy

Bước 5: Cán bộ KSC chuyển bút toán trên hệ thống TABMIS

sang KTV và bàn giao chứng từ giấy cho KTV

Bước 6: KTV tiếp nhận chứng từ giấy, thực hiện kiểm tra và

định khoản, ký trên chứng từ giấy, đệ trình bút toán trên TABMIS đến Kế Toán trưởng (KTT), chuyển chứng từ giấy đến KTT

Bước 7: KTT hoặc Phụ trách Kế toán (gọi chung là KTT)

kiểm soát, phê duyệt bút toán trên TABMIS, ký chứng từ

Bước 8: KTV thực hiện áp thanh toán cho khách hàng hoặc

Thủ quỹ chi tiền cho khách hàng theo đúng quy trình chi tiền mặt

Bước 9: KTV thanh toán (TTV) thực hiện chạy giao diện sang

chương trình thanh toán liên ngân hàng (TTLNH), KTT phê duyệt trên chương trình TTLNH

Bước 10: KTV nhận lại chứng từ đóng dấu “KẾ TOÁN” lên

các liên chứng từ và trả các liên chứng từ cho cán bộ KSC

Bước 11: Cán bộ KSC tiếp nhận chứng từ, lưu 01 liên cùng

hồ sơ thanh toán, trả 01 liên cho đơn vị giao dịch

Thời hạn hoàn thành quy trình giải quyết hồ sơ: tối đa là 03

ngày làm việc, tại Phòng KSC là 02 ngày và tại Phòng Kế toán là 01 ngày

Thủ tục kiểm soát thanh toán vốn đầu tư tại KBNN

1.2.3 Những rủi ro trong kiểm soát thanh VĐTtư XDCB

• Nhóm rủi ro thanh toán vốn đầu tư khi hồ sơ thủ tục pháp lý chưa đầy đủ

• Nhóm rủi ro do cán bộ KSC không phát hiện mẫu dấu và các chữ ký không đúng của chủ đầu tư

• Nhóm rủi ro thanh toán vượt giá trị dự toán đầu tư được duyệt, thanh toán sai nguồn ngân sách được duyệt cho dự án,sai khối lượng, hồ sơ không đảm bảo lôgic tuần tự về thời gian,hồ sơ hết hiệu lực

• Nhóm rủi ro do ý thức của cán bộ công chức(CBCC) thực hiện những hành vi vượt thẩm quyền hoặc tác nghiệp theo một cách thức mạo hiểm,vi phạm đạo đức nghề nghiệp như việc phát hiện hồ

sơ chưa đầy đủ nhưng không từ chối thanh toán, cố tình thực hiện sai nguyên tắc kiểm soát thanh toán VĐT

• Nhóm rủi ro do năng lực chuyên môn của cán bộ chưa nghiên cứu kỹ cơ chế chính sách nên khi kiểm soát chi đòi hỏi đơn vị

và lưu những hồ sơ không thuộc trách nhiệm KSC của KBNN;

• Rủi ro cán bộ KBNN vi phạm quy trình nghiệp vụ kiểm soát chi khi chuyển tiền vào tài khoản đơn vị hưởng sai với tài khoản ghi trong hợp đồng

1.2.4 Công tác giám sát trong kiểm soát thanh toán vốn đầu tư từ ngân sách nhà nước

KẾT LUẬN CHƯƠNG 1

Trong phần lý luận chung, đề tài đã làm sáng tỏ những vấn

đề cơ bản về dự án đầu tư công; đặc điểm và nguyên tắc quản lý vốn đầu tư; nội dung và phân loại chi XDCB từ NSNN

Phần thứ hai của chương 1, đề tài đã nêu quy trình,thủ tục kiểm soát thanh toán vốn đầu tư qua KBNN; phân tích những rủi ro trong kiểm soát thanh toán vốn đầu tư và công tác giám sát trong thanh toán vốn đầu tư XDCB qua KBNN,làm cơ sở cho việc phân tích đánh giá nguyên nhân kết quả kiểm soát thanh toán VĐT qua KBNN trong thời gian qua

CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG KIỂM SOÁT THANH TOÁN VỐN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CƠ BẢN TỪ NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC TẠI

KHO BẠC NHÀ NƯỚC KON TUM 2.1 TỔNG QUAN VỀ CHI ĐẦU TƯ XDCB TẠI KON TUM 2.1.1 Tình hình chi ngân sách cho đầu tư XDCB tại Kon Tum

2.1.2 Tình hình chi đầu tư XDCB tại Kon Tum

Theo số liệu quyết toán vốn đầu tư XDCB tại KBNN Kon Tum trong 3 năm từ 2015-2017 chi đầu tư từ ngân sách chiểm từ 27-

37% bình quân là 31,5% tổng chi của NSNN

2.2 MÔI TRƯỜNG KIỂM SOÁT LIÊN QUAN ĐẾN KIỂM SOÁT THANH TOÁN VỐN ĐẦU TƯ TẠI KBNN KON TUM 2.2.1 Cơ cấu tổ chức và phân công trách nhiệm liên quan kiểm soát thanh toán vốn đầu tư

2.2.2 Các quy định chế tài trong kiểm soát chi đầu tư công

2.3 THỰC TRẠNG KIỂM SOÁT THANH TOÁN VỐN ĐẦU

TƯ TỪ NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC TẠI KBNN KON TUM 2.3.1 Mục tiêu kiểm thanh toán vốn đầu tư qua Kho bạc Nhà nước Kon Tum

2.3.2 Nguyên tắc và trách nhiệm kiểm soát thanh toán vốn đầu tư từ NSNN qua KBNN Kon Tum

2.3.3 Quy trình kiểm soát thanh toán VĐT tại KBNN Kon Tum

a) Quy trình thanh toán trước, kiểm soát sau

b) Quy trình kiểm soát trước,thanh toán sau

2.3.4 Thông tin phục vụ công tác kiểm soát thanh toán VĐT công

2.3.5 Công tác giảm sát hoạt động thanh toán VĐTcông 2.4 ĐÁNH GIÁ CHUNG CÔNG TÁC KIỂM SOÁT THANH TOÁN VỐN ĐẦU TƯ TỪ NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC QUA KHO BẠC NHÀ NƯỚC KON TUM

2.4.1 Kết quả đạt được trong kiểm soát thanh toán vốn đầu tư

2.4.2 Những hạn chế và nguyên nhân hạn chế trong công tác kiểm soát thanh toán VĐT tại KBNN Kon Tum

a) Những hạn chế

-Trình độ, năng lực của một số cán bộ làm nhiệm vụ kiểm soát thanh toán vốn đầu tư còn nhiều hạn chế

- Luân chuyển chứng từ thanh toán giữa hai Phòng là chưa phù hợp,quá trình kiểm soát còn rườm rà trên chứng từ có 5 chữ ký của cán bộ và lãnh đạo KBNN

-Việc áp dụng 3 chương trình tin học phục vụ kiểm soát thanh toán vốn đầu tư là rườm rà mất thời gian nhập dữ liệu

- Việc thanh toán tạm ứng còn chậm

- Chưa có quy định chặt chẽ điều kiện để được phép thay đổi

HĐ

-Thực hiện kế hoạch chậm,hàng năm chuyển nguồn lớn

- Các chủ đầu tư chưa quan tâm quyết toán các dự án hoàn thành

-Tình trạng thất thoát lãng phí trong đầu tư ở các dự án hầu

như diễn ra ở nhiều công trình(xem bảng 2.18)

Bảng 2.18 Kết quả kiểm toán vốn đầu tư XDCB từ 2015-2017 tại

Kon Tum của Kiểm toán Nhà nước Khu vực XII

Đơn vị: tỷ đồng T

T

2015 2016 2017

1 Vốn kiểm soát thanh toán

qua KBNN Kon Tum 1.708,3 1.261 1.164,8

b) Nguyên nhân của những hạn chế

Nguyên nhân khách quan

Nguyên nhân chủ quan

KẾT LUẬN CHƯƠNG 2

Trong chương 2 luận văn đã trình bày khái quát tình hình KT-XH tỉnh Kon Tum và tình hình đầu tư XDCB tại Kon Tum; sự hình thành phát triển của KBNN Kon Tum, cơ cấu tổ chức và phân công trách nhiệm liên quan đến kiểm soát thanh toán vốn đầu tư Đề tài cũng đã phân tích các chế tài áp dụng trong kiểm soát thanh toán vốn đầu tư qua KBNN Kon Tum; phân tích đánh giá những quy trình thực tế áp dụng và công tác tổ chức thông tin,kiểm soát,giám sát trong quá trình thanh toán vốn Đề tài đã đi sâu phân tích những kết quả đạt được trong giai đoạn 2015-2017, những hạn chế cần khắc phục, phân tích đánh giá những nguyên nhân khách quan, chủ quan ảnh hưởng,chi phối những hạn chế, đây là cơ sở quan trọng để đề xuất các giải pháp ở chương 3

CHƯƠNG 3 GIẢI PHÁP TĂNG CƯỜNG KIỂM SOÁT THANH TOÁN VỐN ĐẦU TƯ TỪ NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC QUA KHO BẠC

NHÀ NƯỚC KON TUM 3.1 CĂN CỨ ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP

3.2 NHỮNG GIẢI PHÁP TĂNG CƯỜNG KIỂM SOÁT THANH TOÁN VỐN ĐẦU TƯ TẠI KHO BẠC NHÀ NƯỚC KON TUM

3.2.1 Hoàn thiện tổ chức bộ máy, nâng cao năng lực, trình

độ, phẩm chất của đội ngũ cán bộ làm công tác kiểm soát thanh toán vốn đầu tƣ

Nhiệm vụ kiểm soát thanh toán vốn đầu tư XDCB là rất phức tạp, cơ chế kiểm soát, quản lý đầu tư XDCB qua nhiều tầng, nấc, nhiều cấp quản lý, Trong khi năng lực, trình độ chuyên môn của một

bộ phận cán bộ KSC còn hạn chế chưa đáp ứng được yêu cầu quản lý trong tình hình mới Vì vậy cán bộ kiểm soát thanh toán không những phải nắm vững nghiệp vụ Kho bạc, mà còn phải có được những kiến thức cơ bản của lĩnh vực XDCB, nắm bắt được kịp thời thay đổi của cơ chế mới trong đầu tư xây dựng và trong đấu thầu Mặt khác, trong thời gian qua rất nhiều bộ luật mới liên quan đến đầu

tư công được sửa đổi như: Luật NSNN, Luật Đầu tư công, Luật Xây dựng, Luật Đấu thầu… Vì thế, các Nghị định, Thông tư và các văn bản hướng dẫn của Chính phủ, Bộ, ngành thay đổi theo, nên yêu cầu cán bộ kiểm soát chi KBNN phải được cập nhật kiến thức mới, thông qua các lớp đào tạo, bồi dưỡng về chuyên môn nghiệp vụ, về các kỹ năng kiểm soát thanh toán vốn đầu tư Việc nâng cao năng lực và trình độ chuyên môn trên cơ sở sử dụng các ứng dụng tin học, sử dụng những máy móc thiết bị tiến tiến, hiện đại phù hợp với trình độ quản lý

KBNN Kon Tum cần quan tâm công tác đào tạo và đào tạo lại cán bộ công chức kiểm soát chi, tổ chức các lớp bồi dưỡng ngắn ngày, bồi dưỡng nâng cao trình độ cho cán bộ KBNN theo hướng chuyên nghiệp, đủ tiêu chuẩn năng lực và phẩm chất đạo đức để cán

bộ công chức nắm bắt được các yêu cầu, nhiệm vụ mới Bên cạnh việc đào tạo nâng cao trình độ cán bộ kiểm soát chi, sự cần thiết phải

tăng cường phẩm chất đạo đức, tác phong của người cán bộ, làm việc với tinh thần trách nhiệm cao, yêu ngành, yêu nghề, tránh việc sách nhiễu, vụ lợi cá nhân

Định kỳ, thực hiện thi khảo sát đánh giá năng lực,và trình độ nhận thức các chế độ chính sách mới, thực hiện luân phiên, luân chuyển cán bộ đối với các cán bộ không đáp ứng được yêu cầu qua các đợt khảo sát hàng năm

Quy trình kiểm soát thanh toán hiện nay khá rườm rà mất nhiều thời gian để xử lý Vì vậy việc kiểm soát và thanh toán vốn đầu tư nên tập trung vào một đầu mối đó là phòng KSC Điều này cũng phù hợp với xu thế chung trong việc cải cách thủ tục hành chính,sắp xếp tinh gọn bộ máy và ứng dụng tiến bộ khoa học vào quản lý hiện nay

Giữ vững kỷ luật, kỷ cương trong công tác kiểm soát thanh toán vốn đầu tư, thường xuyên tổ chức học tập trao đổi nghiệp vụ trong toàn tỉnh về nghiệp vụ kiểm soát thanh toán vốn để thống nhất thực hiện; ban hành sổ tay quản lý kiểm soát thanh toán VĐT; cảnh báo các rủi ro,cách phòng ngừa trong kiểm soát thanh toán để cán bộ công chức học tập vận dụng vào thực tiễn

Thường xuyên phát động các phong trào thi đua yêu nước, gắn với việc “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức phong cách Hồ Chí Minh”, cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư trong giải quyết công việc liên quan đến kiểm soát thanh toán vốn đầu tư XDCB; thực hiện tốt mười điều kỷ luật của ngành và văn minh, văn hóa nghề Kho bạc

3.2.2 Áp dụng công nghệ thông tin vào hoạt động kiểm soát, thanh toán vốn đầu tƣ