BIỆN PHÁP QUẢN lý kỹ NĂNG tự học CHO học SINH lớp 5 HUYỆN cẩm GIÀNG, TỈNH hải DƯƠNG

Việc vận dụng các biện pháp phải không quá khó khăncho giáo viên, dễ dàng thực hiện trong mối quan hệ giữanhà trường và gia đình học sinh, giữa nhà trường và các lựclượng giáo dục khác.N

BIỆN PHÁP QUẢN LÝ KỸ NĂNG TỰ HỌC CHO HỌC SINH LỚP 5 HUYỆN CẨM GIÀNG, TỈNH

HẢI DƯƠNG

Các nguyên tắc đề xuất biện pháp

Nguyên tắc đảm bảo tính mục tiêu

Các biện pháp được đề xuất phải hướng đến việc rènluyện kỹ năng tự học cho học sinh lớp 5 một cách hiệu quả,trên cơ sở tính đến điều kiện đặc trưng của các trường tiểuhọc trên địa bàn huyện Cẩm Giàng, tỉnh Hải Dương

Nguyên tắc đảm bảo tính khoa học

Các biện pháp được đề xuất trên cơ sở nghiên cứu lýluận thực tiễn về việc quản lý rèn luyện kỹ năng tự học chohọc sinh lớp 5 Từ đó chỉ ra những thành công, hạn chế vànguyên nhân của chúng

Các biện pháp đề xuất phải khắc phục được nhữngđiểm hạn chế, phát huy những mặt mạnh, tận dụng được cơhội và vượt qua thử thách, đảm bảo tính mục tiêu, tính toàn

diện, tính hệ thống và tính khả thi để công tác rèn luyện kỹnăng tự học cho học sinh lớp 5 đạt hiệu quả cao, đáp ứngđược nhu cầu thực tiễn của xã hội.

Nguyên tắc đảm bảo tính thực tiễn

Theo quan điểm triết học Mác-Lênin thực tiễn là nơikiểm nghiệm lý luận, lý luận hình thành và phát triển xuấtphát từ thực tiễn, đáp ứng được yêu cầu của thực tiễn Vìvậy các biện pháp đề xuất phải đảm bảo phù hợp với thựctiễn dạy và học, giáo dục của từng địa phương

Nguyên tắc này đòi hỏi quá trình triển khai các biệnpháp cần xem xét với thực tiễn và những kỹ năng vận dụngcủa chúng, nhằm góp phần cải tạo hiện thực, bản thân vấn

đề sao cho đó không phải là lý luận suông, tách rời với hiệnthực

Trên cơ sở thực tiễn là hình thành và phát triển giáodục của thế giới, của đất nước, của địa phương Điều kiệnthực tế của nhà trường, biện pháp cải tạo, sự ảnh hưởng tíchcực đến tình hình phát triển của quá trình dạy học trong nhàtrường Đặc biệt phải xét đến mức độ phù hợp với đặc điểmcủa đối tượng học sinh lớp 5, tạo ra sự chuyển biến về chấtlượng và hành vi của các em trong quá trình học tập

Việc vận dụng các biện pháp phải không quá khó khăncho giáo viên, dễ dàng thực hiện trong mối quan hệ giữanhà trường và gia đình học sinh, giữa nhà trường và các lựclượng giáo dục khác.

Nguyên tắc đảm bảo tính khả thi

Các biện pháp đề xuất phải đảm bảo thực hiện đượcnhằm đạt được mục tiêu rèn luyện kỹ năng tự học cho họcsinh lớp 5 Tính khả thi là một yếu tố quan trọng đảm bảotính hiệu quả khi áp dụng các biện pháp đề xuất vào thực tế

để các biện pháp quản lý rèn luyện kỹ năng tự học cho họcsinh lớp 5 đạt được mục tiêu đề ra Tính khả thi là một yếu

tố quan trọng đảm bảo tính hiệu quả khi áp dụng các biệnpháp đề xuất vào thực tế

Để các biện pháp quản lý rèn luyện kỹ năng tự học chohọc sinh lớp 5 trong quá trình học tập có tính khả thi đòi hỏicác biện pháp được đề xuất phải phù hợp với điều kiện,hoàn cảnh cụ thể của từng trường, nằm trong khả năng củanhà trường, phù hợp với năng lực của cán bộ quản lý, trình

độ năng lực của giáo viên

Khi đề xuất các biện pháp phải chú ý đến các điều kiệnthực hiện biện pháp Trong đó cần xác định rõ yếu tố ảnh

hưởng đến tính khả thi đối với các biện pháp như thế nào.

Cụ thể phải xác định được

- Nhân lực để thực hiện biện pháp

- Thời gian và không gian thực hiện biện pháp

- Các hoạt động triển khai

- Các trở ngại và khó khăn khi thực hiện các biệnpháp

Biện pháp quản lý rèn luyện kỹ năng tự học cho học sinh lớp 5

Nâng cao nhận thức cho giáo viên về tầm quan trọng của việc rèn luyện kỹ năng tự học cho học sinh lớp 5

Mục tiêu của biện pháp

Trong quá trình rèn luyện kỹ năng tự học cho học sinhlớp 5, giáo viên là người có vai trò quan trọng Tuy nhiên,hiện nay, để rèn luyện kỹ năng tự học cho học sinh lớp 5giáo viên chủ yếu đưa vào những kinh nghiệm của bản thântrong thực tế giảng dạy để rèn luyện cho học sinh, chưa đề

ra được những biện pháp cụ thể, có tính khoa học để nângcao hiệu quả rèn luyện Do đó, muốn rèn luyện kỹ năng tự

học cho học sinh lớp 5 có hiệu quả cần nâng cao nhận thứccủa giáo viên về vai trò của việc rèn luyện kỹ năng tự họccho học sinh lớp 5 trong giai đoạn hiện nay.

Nội dung và quy trình của biện pháp

Nội dung: Trong thực tế hiện nay, đa số giáo viên đềunhận thức được tầm quan trọng của việc rèn luyện kỹ năng

tự học cho học sinh nói chung và học sinh lớp 5 nói riêng.Tuy nhiên, do nhiều yếu tố khách quan giáo viên chưa thựchiện tốt việc rèn luyện cho học sinh Do đó, để rèn luyện kỹnăng tự học cho học sinh lớp 5 giáo viên cần nâng cao nhậnthức về:

- Sự cần thiết của việc rèn luyện kỹ năng tự học chohọc sinh lớp 5

- Các yếu tốt ảnh hưởng đến quá trình rèn luyện kỹnăng tự học cho học sinh lớp 5

- Đổi mới phương pháp dạy học nhằm tác động tíchcực đến việc tự học của học sinh lớp 5

* Quy trình biện pháp

- Muốn rèn luyện kỹ năng tự học cho học sinh lớp 5thì trước tiên giáo viên cần heieur rằng việc rèn luyện sẽ

giúp cho học sinh có thể tự chiếm lĩnh được các nội dungcủa bài học, môn học Do đó, giáo viên cần tìm hiểu, nghiêncứu những tài liệu về kỹ năng tự học, phương pháp giáo dục

kỹ năng tự học, đồng thời phải nắm vững đặc điểm tâm sinh

lý của học sinh lớp 5 nhằm đề ra phương pháp hợp lý, hiệuquả trong việc rèn luyện

- Ngay từ đầu năm học, giáo viên cần định hướng,phối hợp giữa nhà trường, giáo viên và cha mẹ học sinhtrong việc tìm ra biện pháp hữu hiệu, hiệu quả trong cácbuổi họp cha mẹ học sinh đầu năm

- Trong các buổi họp chuyên môn của tổ, khối giáoviên nên trao đổi, thảo luận, chia sẻ kinh nghiệm trong việcrèn luyện kỹ năng tự học cho học sinh với các thành viêntrong tổ chuyên môn

- Tạo điều kiện cho giáo viên được đào tạo nâng caotrình độ và năng lực, đổi mới phương pháp dạy học, giúpgiáo viên tự tin hơn trong hoạt động dạy và học, rèn luyệnnhằm tích cực hóa hoạt động học tập, tự học, hình thànhcho người học nhu cầu, năng lực và phẩm chất tự học, tựnghiên cứu

- Tổ chức các chuyên đề, các buổi hội thảo về rènluyện kỹ năng tự học cho học sinh và thấy được tầm quantrọng của việc tự học, đặc biệt đối với học sinh lớp 5.

- Tổ chức, hướng dẫn giáo viên dạy khối lớp 5 phươnghướng rèn luyện cho học sinh kỹ năng tự học Xác định việcrèn luyện kỹ năng tự học cho học sinh trong quá trình họctập là nhiệm vụ của từng giáo viên chứ không riêng của cấplãnh đạo, đồng thời có kế hoạch cụ thể giúp các giáo viêntừng bước đổi mới phương pháp dạy học như: soạn giáo án

có tích hợp việc rèn luyện kỹ năng tự học, thay đổi hìnhthức tổ chức lớp học giúp phát huy kỹ năng tự học cho họcsinh lớp 5 ở lớp cũng như ở nhà, thay đổi cách kiểm trađánh giá kết quả học tập của học sinh, giúp các em có thể tựđánh giá đúng năng lực học tập của mình

Điều kiện thực hiện biện pháp

Cán bộ quản lý là người tuyên truyền, định hướng vàvận động, khuyến khích giáo viên thường xuyên rèn luyện

kỹ năng tự học cho học sinh lớp 5 trong các buổi học trênlớp Bên cạnh đó phải có sự phối hợp, đồng thuận từ phíagia đình của học sinh, phải có sự phối hợp chặt chẽ giữa gia

đình và nhà trường trong việc rèn luyện, có nuhw thế họcsinh lớp 5 mới có động lực tự học.

Quản lí thực hiện quy trình rèn luyện kỹ năng tự học cho học sinh lớp 5

Mục tiêu của biện pháp

Nhằm giúp giáo viên có được phương hướng cụ thể,khoa học trong việc rèn luyện kỹ năng tự học cho học sinhlớp 5 và đạt hiệu quả trong công tác rèn luyện kỹ năng tựhọc

Thông qua các hoạt động rèn luyện trong nhà trườnghọc sinh lớp 5 được nang cao nhận thức, xây dựng thái độhọc tập đúng đắn, động cơ tích cực trong việc học, tạo điềukiện cho học sinh lớp 5 rèn luyện phát triển kỹ năng tự học

Nội dung và quy trình của biện pháp

* Nội dung:

Bàn về hoạt động tự học và phương pháp rèn luyệncho học sinh lớp 5 kỹ năng tự học như thế nào có hiệu quảthiết thực là một vấn đề hoàn toàn không đơn giản Ngoàiviệc tìm hiểu khái niệm, những vấn đề liên quan đến động

cơ, thói quen học tập của mỗi học sinh thì mỗi giáo viên rất

cần đến quá trình nghiên cứu nhằm tìm ra nội dung cơ bản,các phương pháp tối ưu rèn luyện kỹ năng tự học cho họcsinh Đặc biệt là việc nhận diện xem những phương pháp đóngoài sự thích ứng chung cho mọi học sinh có đáp ứngđược cho từng nhóm đối tượng trong những giai đoạn vàđiều kiện hoàn cảnh khác nhau trong suốt quá trình học tậphay không Để đáp ứng yêu cầu trên cần xác định rõ nhữngyêu cầu cơ bản của hoạt động tự học như: nội dung của hoạtđộng tự học gồm mấy vấn đề, để tiếp nó phải tuân thủ theoquy trình nào, điều kiện để áp dụng có hiệu quả các yêu cầu

ra sao,… từ đó xây dựng những biện pháp rèn luyện kỹnăng tự học tích cực tương ứng Chúng tôi xây dựng quytrình chung, để rèn luyện kỹ năng tự học cho học sinh lớp 5trong quá trình học tập theo một bài hoặc một chủ đề mônhọc như sau:

* Quy trình của biện pháp

Bước 1: Xây dựng động cơ tự học cho học sinh

Bước 2: Hướng dẫn học sinh tự học

Bước 3: Giao nhiệm vụ học tập cho học sinh

Bước 4: Kiểm tra khả năng tự hoàn thành nhiệm vụhọc tập

Bước 5: tổng kết, bổ sung cách học

Bước 6: Giao nhiệm vụ học tập mới

* Giải thích quy trình:

Bước 1: Xây dựng động cơ học tập cho học sinh

Muốn học sinh có ý thức tự học, trước hết học sinhphải yêu thích bài học, môn học đó Vì vậy, giáo viên cầntạo cho học sinh niềm say mê trong học tập Giáo viên cóthể sử dụng những tiết sinh hoạt chủ nhiệm hoặc sinh hoạtngoài giờ lên lớp để giới thiệu về môn học, về những giá trịcủa môn học trong thực tiễn cuộc sống bằng những ví dụminh hoạt nhằm kích thích động cơ học tập của các em Ví

dụ môn khoa học, giáo viên có thể làm được điều này thôngqua cách đặt vấn đề bằng những câu chuyện hay những câuhỏi thú vị: “Muối được tạo ra như thế nào?” Câu hỏi đặt ratưởng chừng hết sức đơn giản nhưng đòi hỏi học sinh lớp 5cần phải có kiến thức về năng lượng và cách sử dụng nănglượng, kích thích trí tò mò ham khám phá của các em giúpcác em ham tìm tòi học hỏi hơn

Bước 2: Hướng dẫn học sinh tự học

- Giáo viên thực hiện hướng dẫn học sinh tại lớp, tạođộng cơ để giới thiệu và hướng dẫn cho học sinh những nộidung sau:

+ Cách lập kế hoạch học tập: ngay từ tiết học đầu tiêncủa môn học giáo viên không cần phải dạy ngay mà cầngiới thiệu sơ lược về chương trình nội dung và phương pháphọc một cách khái quát nhất, giúp học sinh hiểu được mụctiêu kiến thức mà môn học cần đạt để từ đó học sinh có thểxây dựng cho mình kế hoạch học tập phù hợp giáo viênphải làm cho học sinh hiểu rõ mọi kế hoạch học tập đượcxây dựng chi tiết dựa trên tiêu chí học sinh hoàn toàn có thểphấn đấu thực hiện từng mục tiêu Chẳng hạn trong quátrình giảng dạy một chủ đề của môn học, giáo viên sẽ cungcấp cho các em nội dung, thời gian học và kiểm tra đề các

em nắm rõ Đồng thời, giáo viên có thể cho học sinh đánhdấu trong SGK bài nào học ngày nào, đến tiết nào sẽ kiểmtra để học sinh có thể tự chủ động ôn tập trước

Nhiệm vụ/ bài

tập

Địa điểm tự học

Thời gian

1

+ Cách hiểu và ghi nhớ thông tin: giáo viên hãy chỉ rõcho học sinh thấy rằng thông tin nào là số hiệu chính xác cầnghi nhớ máy móc, thông tin nào có thể suy luận logic Giáoviên hãy dạy học sinh cách suy luận và cách tiếp cận nhậnthức kiến thức mới bằng phương pháp tư duy Ví dụ khi dạy

học sinh về đơn vị thời gian ngày và giờ, số liệu chính xáchọc sinh được học là một ngày có 24 giờ, khi gặp một bài tập

có yêu cầu học sinh điền vào chỗ trống “5 ngày 12 giờ = … giờ” thì đòi học sinh phải suy luận, tư duy để tính toán ra kếtquả 132 giờ

+ Cách tự kiểm tra kiến thức: sau khi dạy học sinhnhững khái niệm cơ bản, giáo viên nên cho học sinh làm bàitập ngay dựa vào nhũng kiến thức mới Những bài tập này

có thể ngắn nhưng miễn là làm học sinh hiểu rõ hơn nhữngkhái niệm mới Học sinh nên được làm việc theo nhóm, làmbài tập, có thế hỏi giáo viên khi làm bài Cách này có tácdụng rất lớn giúp học sinh hiểu thấu đáo bài mới Ngoài ra

nó sẽ giúp việc có mặt của học sinh có tác dụng tích cực vàgiúp học sinh biết được mình còn chưa hiểu vấn đề nào đểkhắc phục và rèn luyện thêm

Bước 3: Giao nhiệm vụ học tập

- Giáo viên hướng dẫn học sinh nghiên cứu sách giáokhoa hoặc sử dụng các khi cần thiết để giúp học sinh hiểuđược các khái niệm khó và trừu tượng bởi vì một điều rấtđáng chú ý là hiện nay học sinh có xu hướng nghe nhìn rấtnhiều.Với những học sinh này thì một giản đồ hoặc sơ đồ sẽ

có tác dụng hơn hàng ngàn chữ viết hoặc bài giảng bằng lời

- Giáo viên đưa các câu hỏi nhất là các câu hỏi tìnhhuống, bài tập, phiếu học tập và chỉ dẫn học sinh thực hiện ởcác mức độ khác nhau, tuỳ vào trình độ của học sinh mà giáoviên đưa ra câu hỏi phù hợp: câu hỏi nhận biết, câu hỏi vậndụng, câu hỏi phân tích, câu hỏi tổng hợp, câu hỏi đánh giánhận xét.

- Ở bước này học sinh tự học, tự nghiên cứu, tự rènluyện theo hướng dẫn của giáo viên Đây là điều kiện tiênquyết và bắt buộc để chiểm lĩnh tri thức và rèn luyện kỹnăng tự học cho học sinh cuối cấp tiểu học Học sinh phải tựnghiên cứu và chuẩn bị trước bài học ở nhà thì mói có the dễdàng hoàn thành bước này

Bước 4: Kiểm tra khả năng tự hoàn thành nhiệm vụ học tập

- Giáo viên thực hiện kiểm tra bằng cách tố chức một

sổ trò chơi học tập cho lớp như: gửi thư, hái hoa dân chủ,trúc xanh, chung sức, để biết được mức độ hoàn thànhnhiệm vụ học tập mà giáo viên đã giao thông qua việc trả lờicáccâu hỏi trong trò chơi Hình thức này giúp cho học sinhvừa chơi, vừa học không bị áp lực trong việc trả lời câu hỏi

- Nếu học sinh trả lời hoặc phát biểu đúng thì giáo viên

sẽ khen ngợi và công nhận Nếu học sinh trả lời, phát biểu

đúng một phần, giáo viên sẽ đánh giả phần trả lời đúng, sau

đó đề nghị các học sinh khác bổ sung, hoàn thiện câu hỏi.Nếu học sinh trả lời, phát biểu sai, giáo viên ghi nhận sựđóng góp, đề nghị các học sinh khác hoặc nhóm khác cùngđóng góp

- Giáo viên cùng học sinh nhận xét, chốt ý, tổng kết nộidung đã thảoluận

- Học sinh dựa vào kết quả tổng kết tự kiếm tra, điềuchỉnh cho đúng

- Học sinh có thể tự đặt câu hỏi mà mình thắc mắctrong quá trình nghiên cứu để giáo viên giải đáp

Bước 5: Tổng kết, bổ sung cách học

Sau khi giáo viên giúp học sinh tự kiểm tra đánh giákhả năng hoàn thành nhiệm vụ, đút kết được những kiếnthức, nội dung, kỹ năng cần thiết của bài học, giáo viên sẽgiúp học sinh xem lại phần tự học nào của mình cần tiểp tụcrèn luyện để hoàn thiện năng lực mà học sinh còn yếu

Bước 6: Giao nhiệm vụ học tập mới

Giáo viên cần giao nhiệm vụ cụ thể cho học sinh ở tiếthọc tiếp theo Để phát huy tối đa năng lực tự học và thúc đẩy

học sinh tận dụng hết thời gian tự học, giáo viên cần giaonhiệm vụ cụ thể cho học sinh Có như thế, các em mới địnhhướng được các nhiệm vụ mình cần làm tiếp theo Sau khi

đã tiếp nhận được kiến thức cũ, các em có thể tìm hiểu kiếnthức mới Khi có sự chuẩn bị trước ở nhà, việc học trên lớp

sẽ trở nên cỏ hiệu quả hơn rất nhiều

Điều kiện thực hiện biện pháp

- Giáo viên phải đảm bảo đưa ra được nhiệm vụ cụ thể

để giúp học sinh có cơ sở tư học

- Muốn hoạt động học tập, rèn luyện kỹ năng tự học đạtkết quả cao, đòi hỏi học sinh phải tự giác, không ngừng tìmtòi học hỏi

- Gia đình phải phối hợp nhịp nhàng với giáo viên vàhọc sinh

Đổimới quản lí sự phối hợp giữa nhà trường với gia đình học sinh trong việc rèn luyện kỹ năng tự học cho học sinh

Mục tiêu của biện pháp

Gia đình đóng một vai trò thiết yếu và không thể thiếutrong việc rèn luyệnkỹ năng tự học cho học sinh lớp 5 Đồngthời gia đình là nơi hợp tác cần thiết nhất trong mọi kế

hoạch, hoạt động rèn luyện dành cho trẻ Gia đình lànơi cóthời gian và điều kiện để học sinh lớp 5 rèn luyện kỹ năngtựhọc, cũng là có môi trường để học sinh kiểm tra, đánh giánhững gì đã tiếp nhận ở trường Bên cạnh đó, cha mẹ làngười hiểu con nhất, vì họ chính là người thường xuyên gầngũi, cùng con học tập Họ chính là những người mong đợirất nhiều vào sự tiến bộ trong học tập của con mình nhất.Chính vì thế mà gia đình có lợi thế cơ bản là tạo điều kiện vàmôi trường thuận lợi để phát triển kỹ năng tự học, tự rèn

luyện của học sinh.

Nội dung và quy trình của biện pháp

* Nội dung

Hiện nay vẫn còn nhiều bậc cha mẹ do hoàn cảnh giađình hoặc do ý thức mà chưa có sự quan tâm đúng mức đếnviệc học tập của con em mình Họ thường hay phó mặc hoàntoàn trách nhiệm giáo dục và rèn luyện cho nhà trường hoặcgiáo viên chủ nhiệm Bên cạnh đó nhiều cha mẹ học sinh lại

lo lắngvềviệc nhà trường không đáp ứng được nhu cầu họctập của con mình Chính vìthế giáo viên nói chung và giáoviên lớp 5 nói riêng cân trao đổi vàthống nhất với cha mẹcác em về vai trò của việc rèn luyện kỹ năng tự học đốivới

học sinh, từ đó thống nhất quan điểm và biện pháp rènluyện thích hợp.

- Trao đổi, hướng, dẫn gia đình học sinh về các việccần làm để hướng dẫn học sinh tự học ở nhà, đồng thời độngviên gia đình học sinh tích cực bồi dưỡng để có thể giải đápmọi thắc mắc của con em mình khi các em đặt câu hỏi hoặcthắc mắc về một vấn đề trong bài học

- Gia đình là người định hướng, động viên học sinh tựrèn luyện, tự học, tự suy nghĩ để làm bài tập

- Giáo viên động viên cha mẹ tạo cho học sinh môitrường, phương tiện phù hợp với nhu cầu học tập của cácem

- Giáo viên hướng dẫn gia đình học sinh quản lí, kiếmtra, đánh giá kết quả học tập của con em mình

* Quy trình của biện pháp

- Trong các buổi họp cha mẹ học sinh, giáo viên chủđộng định hướng,quán triệt, mời các bậc cha mẹ hợp táccùng nhà trường trong việc rèn luyện kỹnăng tự học cho họcsinh lớp 5 Giáo viên cần giúp họ hiểu đúng vànhận thứcđúng về vai trò của mình trong quá trình rèn luyện kỹ năng

tự học cho học sinh.Ngoài ra việc đặt nguyên tắc giữa giáoviên và cha mẹ học sinh là điều cần thiết để thắt chặt hơnmối quan hệ tương hỗ này.

- Đặt ra những yêu cầu cụ thể đối với cha mẹ học sinh,đặc biệt là việc các hoạt động rèn luyện kỹ năng tự học đòihỏi sự kiên nhẫn, hợp tác không chỉ ở cha mẹ mà còn ở cảhọc sinh

- Giáo viên thường xuyên khuyến khích việc tham giatích cực của cha mẹ học sinh trong việc học tâp, rèn luyên kỹnăng tự học cho học sinh nhằm giúp các em phát triển trí tuệ

và tạo động lực cho học sinh hứng thú hơn trong học tập.Bên cạnh đó, giáo viên cũng phải thườngxuyên giúp đỡ cácbậc cha mẹ trong việc củng cố, điều chỉnh những thiếu sót vềkiến thức cho họ, giúp họ có thể kịp thời bổ sung và mở rộnghiểu biết về kiến thức cần được học và rèn luyện của họcsinh

- Giáo viên giới thiệu cho cha mẹ học sinh một số sách,báo, tài liệu tham khảo, từ điển, giúp họ dễ dàng hướngdẫn học sinh trong hoạt động tự tìm tòi, nghiên cứu kiếnthức Ngoài ra, khuyến khích những gia đình có điềukiệnhướng dẫn con em mình tự học thông qua mạng internet,