1. Trang chủ
  2. » Trung học cơ sở - phổ thông

Văn mẫu lớp 12: Phân tích hai khổ thơ đầu bài Sóng của Xuân Quỳnh

39 53 0

Đang tải... (xem toàn văn)

Tài liệu hạn chế xem trước, để xem đầy đủ mời bạn chọn Tải xuống

THÔNG TIN TÀI LIỆU

Thông tin cơ bản

Tiêu đề Phân tích hai khổ thơ đầu bài Sóng
Tác giả Xuân Quỳnh
Trường học Trường Trung Học Phổ Thông
Chuyên ngành Ngữ Văn
Thể loại bài văn mẫu
Năm xuất bản 1967
Thành phố Thái Bình
Định dạng
Số trang 39
Dung lượng 441,35 KB

Các công cụ chuyển đổi và chỉnh sửa cho tài liệu này

Nội dung

Văn mẫu lớp 12: Phân tích hai khổ thơ đầu bài Sóng của Xuân Quỳnh gồm 2 dàn ý kèm theo 13 bài văn mẫu giúp các em học sinh lớp 12 tham khảo, hiểu sâu sắc hơn về bài thơ Sóng để hoàn thiện bài viết của mình.

Trang 1

Dàn ý Phân tích hai khổ thơ đầu bài thơ Sóng

Dàn ý 1

I Mở bài

● Những nét chính về bài thơ Sóng cũng như nữ sĩ Xuân Quỳnh

● Đi từ chủ đề tình yêu trong văn học – là ngọn nguồn cảm hứng cho nhiều thinhân

● Tóm tắt những nét chính về giá trị nội dung và ý nghĩa của tác phẩm Sóng

II Thân bài

● Những cảm thức của nhà thơ về hình tượng Sóng

● Tâm trạng người con gái trong tình yêu trong bài thơ

● Ước vọng lý giải trong tình yêu qua hình tượng Sóng

III Kết bài

● Tóm tắt lại giá trị nội dung và nghệ thuật của bài thơ

● Nêu cảm nghĩ của bản thân về hình tượng sóng, về khát vọng của nhân vật trữtình

Dàn ý 2

1 Mở bài

Giới thiệu tác phẩm: Bằng tâm hồn nhạy cảm, nữ tính Xuân Quỳnh đã mang đến hơithở đầy mới mẻ cho thơ tình Việt Nam, đặc sắc nhất trong những sáng tác của bà cóthể kể đến bài thơ “Sóng”

2 Thân bài

– Thơ Xuân Quỳnh là tiếng nói đằm thắm, nữ tính của tâm hồn người phụ nữ đầynhạy cảm, tinh tế

Trang 2

– Mượn hình ảnh con sóng ngoài tự nhiên, Xuân Quỳnh đã gợi ra biểu tượng tuyệt đẹpcủa tình yêu, những trạng thái của sóng đã trở thành những ẩn dụ về cảm xúc, tâmtrạng và những khát khao của người con gái trong tình yêu.

– Trong hai khổ thơ đầu, tác giả Xuân Quỳnh không chỉ thể hiện được những trạngthái đối lập của cảm xúc trong tình yêu mà còn là những khát khao vươn tới nhữngđiều vĩ đại, cao cả

– Nữ sĩ sử dụng liên từ “và” để thể hiện quan hệ cộng hưởng, nối tiếp của những trạngthái đối lập trong tình yêu để tạo nên chỉnh thể thống nhất về cảm xúc

– Khi yêu, người phụ nữ không chỉ có những giây phút nồng nhiệt, sôi nổi mà còn cónhững lúc bình lặng, lắng sâu

– Trong tình yêu, trái tim của chủ thể trữ tình thường có xu hướng tìm đến thế giớirộng lớn, nơi tình yêu có thể bộc lộ trọn vẹn những nồng nhiệt cũng như lắng sâu màkhông chịu bó hẹp trong phạm vi nhỏ hẹp, tù túng

– “Hiểu nổi mình” là khát vọng muôn đời của con người, để hiểu được mình thì cầnđặt bản thân trong phạm vi rộng lớn của cuộc đời

– Tác giả khẳng định sự tồn tại bất biến của tình yêu trong cuộc đời

– Tác giả đã khái quát về quy luật của tình cảm, tình yêu là thứ tình cảm thiêng liêng,cháy bỏng, là nỗi khát vọng muôn đời trong trái tim những con người trẻ tuổi, trẻ lòng

3 Kết bài

Bằng hình tượng sóng đầy đặc sắc, Xuân Quỳnh đã mang đến hơi thở đầy mới mẻ chothơ tình Việt Nam, tình cảm nhẹ nhàng đầy nữ tính trong sóng cũng như bông hoa dọcchiến hào có thể làm dịu đi cái khốc liệt của chiến tranh, làm đắm say độc giả bao thếhệ

Phân tích 2 khổ thơ đầu bài Sóng đầy đủ

Bài văn mẫu 1

Trang 3

Tình yêu - một đề tài từng làm rung động trái tim biết bao người và ngân lên thànhbiết bao lời thơ nhân loại Mỗi một nhà thơ tìm đến 1 cách biểu hiện khác nhau:mộttình yêu mang yếu tố triết lí trong thơ Tago, một tình yêu nồng nàn đắm say trong thơPuskin, một tình yêu rạo rực tràn đầy cảm xúc trong thơ Xuân Diệu và đến với bài thơSóng của Xuân Quỳnh ta bắt gặp 1 cảm xúc tình yêu đầy trăn trở, khát khao của tâmhồn người phụ nữ trong khát vọng hạnh phúc đời thường: Và đây là 1 trong nhữngđoạn thơ tiêu biểu:

Dữ dội và dịu êm

Bồi hồi trong ngực trẻ

Thơ Xuân Quỳnh là tiếng lòng của tâm hồn người phụ nữ nhiều trắc ẩn, vần thơ của

bà vừa chân thành đằm thắm, vừa nồng nàn mãnh liệt và hơn hết luôn bật lên khátvọng da diết về hạnh phúc bình dị đời thường Bài thơ “Sóng” ra đời năm 1967 trongchuyến đi thực tế của nhà thơ về vùng biển Diêm Điền tỉnh Thái Bình và lúc này thìbản thân nhà thơ cũng vừa trải qua một sự đổ vỡ trong tình yêu Bài thơ được in trongtập “Hoa dọc chiến hào” năm 1968 Tình yêu là điều bí ẩn nên ngàn đời vẫn cuốn hútcon người, tình yêu trong thơ Xuân Quỳnh chính là những bông hoa dọc chiến hàolàm dịu đi sự khốc liệt của chiến tranh

Trong bài thơ “Sóng”, nhà thơ sử dụng thể thơ năm chữ, đây là thể thơ có nhịp điệunhanh, mạnh, dồn dập Thể thơ này thường dùng để diễn tả những dòng cảm xúc ào ạt,hối hả, mãnh liệt Bài thơ sử dụng cách hiệp vần giãn cách, hiệp vần chân ở nhữngtiếng cuối của các câu chẵn Hơn nữa bài thơ có sự luân phiên về thanh điệu ở cáctiếng cuối của các câu thơ Như vậy những thủ pháp nghệ thuật sáng tạo đã tạo nên âmhưởng nhịp nhàng, uyển chuyển cho cả bài thơ Âm hưởng của bài thơ là âm hưởngdạt dào của những con sóng mà mỗi câu thơ là một con sóng, chúng gối lên nhau chạyđều, chạy đều đến cuối bài thơ Những con sóng là sự trào dâng mãnh liệt của dòngcảm xúc ào ạt trong lòng nữ sĩ Có lẽ vì thế mà ấn tượng về con sóng trong bài thơkhông chỉ là của sóng biển mà còn là của sóng tình Đây cũng chính là hai hình tượng

Trang 4

nghệ thuật mà tác giả đã tập trung xây dựng trong bài thơ Sóng biển và sóng tình cólúc tồn tại song song để soi chiếu, tôn vinh vẻ đẹp cho nhau, có lúc lại hòa làm một,trong sóng biển có sóng tình, trong sóng tình ta lại thấy nhịp dào dạt của sóng biển.Suy cho cùng sóng biển và sóng tình là hai hình tượng nghệ thuật để biểu đạt cho cáitôi trữ tình của nhà thơ.

Qua hai khổ thơ đầu nữ sĩ đã cho chúng ta cảm nhận được đặc điểm của những consóng biển và những con sóng tình yêu, những con sóng luôn chứa đựng những trạngthái đối lập và luôn có những khát khao vươn tới những sự vĩ đại, bao la Mở đầu, nhàthơ viết:

“Dữ dội và dịu êm

Ồn ào và lặng lẽ”

Trong hai câu thơ mở đầu tác giả đã sử dụng tới hai cặp tính từ trái nghĩa để miêu tảđặc điểm của sóng biển: “dữ dội – dịu êm”, “ồn ào – lặng lẽ” Thông thường đứnggiữa những cặp tính từ trái nghĩa là quan hệ từ biểu đạt sự tương phản “tuy – nhưng”,thế nhưng ở đây nhà thơ nữ Xuân Quỳnh lại sử dụng quan hệ từ “và” vốn biểu đạtquan hệ cộng hưởng, cộng thêm, nối tiếp Như vậy những đặc điểm tưởng như đối lậplại thống nhất với nhau và luôn tồn tại trong một chỉnh thể là sóng Trong cái dữ dội

có cái dịu êm, trong sự ồn ào lại chứa đựng sự lặng lẽ.Những trạng thái đối lập củasóng cũng chính là những trạng thái đối lập trong tâm hồn người phụ nữ khi yêu.Trong tình yêu, tâm hồn người phụ nữ không hề bình lặng mà đầy biến động: có khisôi nổi cuồng nhiệt, cũng có khi e lệ, kín đáo, có lúc đằm thắm, lúc hờn ghen…

Tác giả tiếp tục sử dụng biện pháp nhân hóa trong hai câu thơ tiếp theo, con sóngđược nhân hóa qua động từ “tìm” trong hành trình từ sông ra tới biển:

“Sông không hiểu nổi mình Sóng tìm ra tận bể”

Tác giả đã khéo léo sử dụng động từ “tìm” trong việc nhân hóa con sóng đã cho tathấy được sự chủ động của con sóng, con sóng chủ động chối bỏ những phạm vi chật

Trang 5

hẹp “sông” để vươn tới những phạm vi rộng lớn bao la “bể” Như vậy trong bốn câuthơ đầu nhà thơ đã giúp ta nhìn lại hai đặc điểm tự nhiên, vốn có của những con sóng

và chính tác giả cũng đã phải sử dụng tới hai câu thơ để khẳng định sự hiển nhiên, vốn

Thơ ca, nghệ thuật là những sự sáng tạo mang đến cho người đọc những cảm xúc mới,đem đến cho tâm hồn con người những sự trải nghiệm phong phú Ta tự hỏi vì saotrong sáu câu thơ đầu tác giả chỉ cho chúng ta hai đặc điểm tự nhiên, vốn có của consóng? Để giải đáp cho điều này nữ sĩ viết tiếp hai câu thơ:

“Nỗi khát vọng tình yêu Bồi hồi trong ngực trẻ”

Đến đây ta đã cảm nhận được sự xuất hiện của một con sóng nữa đó là con sóng củatâm hồn, là con sóng của tình yêu, mà lại là tình yêu của tuổi trẻ đang bồi hồi, đangthổn thức trong trái tim, trong lồng ngực Khát vọng tình yêu cháy bỏng mãnh liệtđang trào dâng trong lòng nữ sĩ Như vậy đứng trước biển, trước những con sóng ào ạt

ạt vỗ bờ dòng cảm xúc trong lòng nữ sĩ cũng trào dâng Những con sóng biển ở sáucâu thơ đầu đã gọi những con sóng tình trong lòng nhà thơ Sóng biển đã gọi sóng tìnhhay sóng biển chính là yếu tố khơi nguồn cảm xúc trong lòng thi sĩ

Vì sao sóng biển lại gọi được sóng tình, lại có sức khơi gợi cảm xúc mãnh liệt như vậy?

Có lẽ giữa sóng biển và sóng tình có sự tương đồng, nếu sóng biển biển chứa đựngnhững trạng thái đối lập thì tâm trạng người con gái đang yêu cũng có những lúc giậndỗi, hờn ghen, có những lúc yêu thương dịu dàng đằm thắm:

Trang 6

“Em bảo anh đi đi Sao anh không đứng lại?

Em bảo anh đừng đợi Sao anh vội về ngay?”

Con gái khi yêu luôn là như thế, luôn mâu thuẫn, đối lập trong lời nói và hành động.Nếu yêu một người con gái mà không biết nhìn thẳng vào mắt người đó thì chắc chắnmột điều rằng anh chàng sẽ khó lòng hiểu và yêu thương cô gái trọn vẹn.Hành trìnhcủa sóng chính là hành trình của tình yêu Nếu con sóng luôn luôn chủ động chối bỏnhững chật chội hẹp hòi để vươn tới những điều rộng lớn thì người con gái đang yêucũng luôn luôn có khát khao như thế Họ dũng cảm từ bỏ những ích kỉ, nhỏ nhen đểvươn tới tình yêu bao dung Việt Nam là một nước có lịch sử ơn một nghìn nămphong kiến và chế độ phong kiến đã đè nặng tư tưởng phụ nữ Việt Thời kì nhữngnăm 1967 ảnh hưởng của tư tưởng hệ phong kiến chắc chắn còn, mà thậm chí còn rơirớt đến một số thế hệ trẻ hiện nay thế nhưng ở Xuân Quỳnh ta bắt gặp một con ngườihiện đại, thông minh và sắc sảo,luôn khát khao hướng tới một tình yêu vĩ đại

Bài văn mẫu 2

tình yêu là chủ đề muôn thuở của thi ca nhạc họa Đứng trước tình yêu, con ngườiluôn có những khát khao thấu hiểu và lý giải Chính khát khao ấy đi vào văn học đãchuyển hóa thành những thi phẩm tình ca xuất sắc Một trong những mối duyên tìnhđẹp của thơ ca Việt Nam chính là cuộc tình đẹp nhiều dở dang của Lưu Quang Vũ vàXuân Quỳnh Bằng trái tim rạo rực của tình yêu, Xuân Quỳnh đã bộc lộ những néttính cách của người con gái khi đang yêu vừa táo bạo lại vừa dịu dàng e ấp Điều ấyđược thể hiện rõ nét qua bài thơ Sóng của Xuân Quỳnh, đặc biệt là hai khổ đầu là khắchọa rõ nét người phụ nữ trong tình yêu

Thơ Xuân Quỳnh là tiếng lòng của người phụ nữ luôn da diết trong tình yêu và khátvọng hạnh phúc đời thường Đó cũng là tiếng lòng của biết bao người con gái kháttrong tình yêu Sóng được sáng tác vào năm 1967 trong chuyến đi vùng biển Diêm

Trang 7

Điền, là bài thơ xuất sắc viết về tình yêu, rất tiêu biểu cho phong cách thơ Xuân

Quỳnh được in trong tập “Hoa dọc chiến hào”

Ý nghĩa hình tượng “Sóng” khi cảm nhận 2 khổ thơ đầu bài sóng được thể hiện quacảm thức của nữ sĩ – qua tâm trạng của người con gái đang yêu Khi cảm nhận 2 khổthơ đầu bài sóng, ta sẽ thấy rất rõ điều này

Từ xa xưa, người con trai đã mượn “sóng” để nói lên lời vàng đá:

“Bao giờ cho sóng bỏ gành

Cù lao bỏ bể anh mới đành bỏ em”

(Biển – Xuân Diệu)

Trước Xuân Quỳnh, hình ảnh “sóng” thường tượng trưng cho tình yêu của người contrai mạnh mẽ, nồng nàn, quyết liệt… Trong bài thơ “Sóng”, hình tượng bao trùm,xuyên suốt bài thơ chính là “sóng” Ở lớp nghĩa thực, sóng được miêu tả cụ thế, sinhđộng là những con sóng ngoài biển khơi bao la với nhiều trạng thái mâu thuẫn, tráingược nhau Ở lớp nghĩa biểu tượng, sóng là tình cảm trong tâm hồn người con gáivới trái tim rạo rực khao khát yêu thương

Hai hình tượng “sóng” và “em” sánh đôi với nhau như hai nhân vật trữ tình, tuy hai

mà một, hỗ trợ, bổ sung cho nhau, cùng khắc họa những trạng thái xúc cảm, những

Trang 8

khao khát mãnh liệt của tác giả Đây chính là cái nhìn mới mẻ của Xuân Quỳnh: ngườicon gái trực tiếp giãi bày khát vọng tình yêu của mình một cách tự nhiên, táo bạo màcũng rất chân tình và thiết tha.

Khổ thơ đầu diễn tả trạng thái tâm lý đặc biệt của tâm hồn người con gái đang yêu:

“Dữ dội và dịu êm

Ồn ào và lặng lẽ”

Bằng hình thức đối lập và cách ngắt nhịp 2/1/2 đều đặn tả nhịp điệu con sóng khi tràolên lúc lắng xuống nhịp nhàng Xuân Quỳnh đã phát hiện ra những đặc tính đối cựccủa sóng trên biển lúc phong ba cả Hai từ “dữ dội”, “ồn ào” miêu tả cảnh “sóng” lúcphong ba bão tố: “sóng” dữ dằn không ngừng uốn lượn, phóng lên cao và liên tục gầmgào tạo ra những bọt tung trắng xóa

Hai hình ảnh “dịu êm”, “lặng lẽ” là cảnh “sóng” lúc trời trong, gió thoảng: “sóng”nhấp nhô dịu dàng, nhẹ nhàng, êm ả vỗ vào bờ cát như thầm lặng một nỗi niềm Khicảm nhận 2 khổ thơ đầu bài sóng, ta thấy khi ngồi trước biển khơi rộng lớn bao la,Xuân Quỳnh có những phát hiện thật tinh tế, sắc về sóng cũng là về vẻ đẹp của biển cả,của thiên nhiên mênh mông, dào dạt

Cảm nhận 2 khổ thơ đầu bài sóng, ta thấy sóng là ẩn dụ cho tâm hồn người con gáiđang yêu nên khi nhà thơ phát hiện những đặc điểm đối cực của sóng thì đó cũngchính là phát hiện về bản tính thất thường đầy mâu thuẫn trong tâm hồn người con gáiđang yêu Khi yêu người con gái cũng có lúc khát khao cháy bỏng không kìm nénđược cảm xúc của mình nên bộc lộ ra bên ngoài bằng sự cuồng nhiệt, sôi nổi, “dữ dội”đến “ồn ào” Nhưng cũng có lúc cảm xúc ấy lắng sâu vào bên trong bằng sự “dịu êm”,

Trang 9

được Puskin – nhà thơ Nga thế kỉ XIX đề cập đến trong bài thơ “Sao mà anh ngốcthế”:

“Em bảo anh đi đi Sao anh không đứng lại

Em bảo anh đừng đợi Sao anh vội về ngay?

Lời nói gió thoảng bay Đôi mắt huyền đẫm lễ Sao mà anh ngốc thế Chẳng nhìn vào mắt em!”

Bản chất người con gái khi yêu là vậy, luôn mâu thuẫn, đối lập với chính mình Haicâu thơ là lời tự thú táo bạo mà êm đềm của Xuân Quỳnh khi phát hiện trong trạngthái phong phú, phức tạp đầy biến động trong trái tim người phụ nữ đang yêu

“Sông không hiểu nổi mình Sóng tìm ra tận bể”

Khi cảm nhận 2 khổ thơ đầu bài sóng, ta thấy những hình ảnh “sông”, “sóng”, “bể”miêu tả hành trình, quy luật của sóng đi từ sông ra biển cả Biện pháp nhân hóa “sôngkhông hiểu” và “sóng tìm ra” cho thấy sóng khát khao mạnh mẽ được vẫy vùng trongmột không gian dào dạt, mênh mông “Sông” tượng trưng cho sự bé nhỏ, chật chội,

“bể” là hình ảnh của sự rộng lớn, không cùng “Sông” dẫu dài, rộng đến đâu cũngchưa thể là nơi để “sóng” thỏa sức vẫy vùng Với đặc tính “dữ dội”, “ồn ào” và “dịuêm”, “lặng lẽ” thì “sóng” chỉ có “tìm ra tận bể” bao la để hiểu rõ mình hơn

Phân tích 2 khổ thơ đầu bài sóng, người đọc cũng nhận ra bằng những hình ảnh ấy, tácgiả đã gắn vào sóng nhưng mạnh mẽ, chín chắn của người phụ nữ trong tình yêu Như

Trang 10

sóng, người con gái không dễ dàng chấp nhận tình yêu trong giới hạn của sự bìnhthường hay tầm thường mà khao khát vươn tới những cái rộng lớn bao la để tự khámphá và nhận thức.

Trong xã hội phong kiến, với những định kiến của Nho giáo như “cha mẹ đặt đâu conngồi đấy”, cùng với đạo tam tòng: “Tại gia tòng phụ, xuất giá tòng phu, phu tử tòngtử”, mà phụ nữ phải cất lên lời than thân trách phận cho cuộc đời mình:

“Thân em như tấm lụa đào;

Phất phơ giữa chợ biết vào tay ai”.

Ngồi trước biển khơi rộng lớn bao la, nữ sĩ phát hiện mối tình bất tử giữa sóng và bờ.Thán từ “ôi” cùng những từ chỉ thời gian như “ngày xưa”, “ngày sau”, “vẫn thế” đãthể hiện niềm sung sướng của nữ sĩ khi phát hiện quy luật của “sóng” là quy luật của

sự vĩnh hằng: Con song ngày xưa, ngày nay, sau vẫn thế – nghĩa là sóng ngàn nămvẫn vỗ mãi vào bờ thể hiện niềm khát khao bờ trong mối tình thủy chung, bất diệt

Trang 11

Sóng muôn đời không thay đổi thì tình yêu sẽ mãi mãi song hành cùng với con người

và khát vọng tình yêu cũng sẽ là khát vọng muôn đời mà thể hiện rõ nhất là tuổi trẻ.Những từ “khát vọng”, “bồi hồi” và hình ảnh “trong ngực trẻ” đã diễn tả thật mãnhliệt một trái tim với những nhịp đập dồn dập vì khát khao, một tâm hồn đang rạo rựcniềm đam mê tình yêu của tuổi trẻ Khi cảm nhận 2 khổ thơ đầu bài sóng của XuânQuỳnh, ta thấy thật ra, con người có thể yêu ở bất kỳ độ tuổi nào, nhưng tuổi trẻ là độtuổi khát khao tình yêu cháy bỏng nhất Với Xuân Quỳnh, còn tuổi trẻ là còn khátvọng của tình yêu bồi hồi…

Trong ca dao, trai gái ngày xưa cũng đã từng khao khát như thế:

“Thấy anh như thấy mặt trời;

Chói chang khó ngó, trao lời khó trao”.

(Ca dao)

Trong văn học trung đại, nhân vật Thúy Kiều của Nguyễn Du cũng vì tiếng sét ái tình

mà đã vượt lên lễ giáo phong kiến, dù đêm hôm nhưng vẫn “Xăm xăm băng lối vườnkhuya một mình” để đến tình tự cùng Kim Trọng Còn ông hoàng tình yêu Xuân Diệu– đại diện cho tiếng nói của Phong trào Thơ mới – cũng đã từng da diết cháy bỏngtrong tình yêu: “Làm sao sống được mà không yêu; Không nhớ, không thương một kẻnào” Bốn câu thơ cho thấy nữ sĩ Xuân Quỳnh đã diễn tả đúng tâm trạng của nhữngngười khi bắt gặp vầng sáng chói lóa của tình yêu

Phân tích 2 khổ thơ đầu bài Sóng của Xuân Quỳnh, ta thấy hai hình tượng “sóng” và

“em” vừa tương đồng vừa bổ sung soi chiếu vào nhau để làm rõ tình cảm, khát vọngcủa nhân vật trữ tình Sóng hiển hiện không chỉ bởi hình ảnh mà còn hiển hiện qua âmđiệu Âm điệu của bài thơ “Sóng” là âm điệu của những con sóng trên biển cả, là nhịpcủa những con sóng lòng trong trái tim thi sĩ Âm điệu đó được tạo nên bởi hai yếu tốchính: thể thơ năm chữ và cách tổ chức ngôn từ, hình ảnh thể hiện tâm trạng bùngcháy ngọn lửa mãnh liệt của người con gái trong tình yêu.Giọng điệu ấy cũng chính làgiọng điệu tâm hồn của thi nhân

Trang 12

Kết băi: Qua hình tượng sóng vă trín cơ sở khâm phâ sự tương đồng giữa “sóng” vă

“em”, lần đầu tiín trong văn học Việt Nam, một nhă thơ nữ đê lấy sóng để bộc lộthẳng thắn, mạnh mẽ tình yíu của người con gâi vă chủ động băy tỏ những rung động,rạo rực trong tđm hồn, trực tiếp nói lín niềm thương nỗi nhớ Tđm hồn đó luôn khâtvọng được sống trọn vẹn cho tình yíu Đđy cũng chính lă vẻ đẹp thủy chung, thuầnhậu trong tình yíu của người phụ nữ Việt Na

Phđn tích hai khổ thơ đầu băi thơ Sóng ngắn gọn

Băi văn mẫu 1

Trong nền thơ ca Việt Nam nếu người ta thường nhắc Xuđn Diệu trong danh xưng lẵng hoăng thơ tình thì Xuđn Quỳnh chính lă bă hoăng thơ tình Ở Xuđn Quỳnh luônđem đến cho độc giả những câi nhìn sđu sắc về tình yíu, nhă thơ thổn thức những lờithơ chđn thănh, có chút hồn nhiín, da diết của một trâi tim khao khât yíu đương Băithơ Sóng không chỉ thănh công trong câch truyền đạt ngôn ngữ mă còn ở việc nhă thơtạo nín nhịp điệu riíng để thơ đi văo lòng người đọc một câch thú vị Một người phụ

nữ luôn da diết yíu vă được yíu được nhă thơ mượn hình tượng sóng cùng nhịp điệucủa sóng để nói về tiếng lòng mình Vì thế mă bao trùm toăn bộ băi thơ lă hình ảnh ẩn

dụ độc đâo “Sóng”:

“Dữ dội vă dịu ím

… Sóng tìm ra tận bể”

Nhă thơ đê nhìn thấy chính lòng mình hiện tại trước đại dương bao la với những consóng có lúc nổi lúc lại lặng yín kia Đê bao lần chúng ta tìm về biển xanh để nói hếtnỗi niềm, suy nghĩ trong bản thđn, để khi đứng trước sự mính mông, lớn lao kia, đợtsóng lần lượt va văo nhau dội lại mới thấy được trong nhă thơ những rung cảm đếnthế Biển mang khúc ca hât lín cđu chuyện về con người, cuộc đời trong suy nghĩ củanhă thơ qua trâi tim đa sầu đa cảm của thi sĩ Với từ ngữ ngắn gọn ở khổ thơ đầu tiínnhưng lại khâ lạ, tạo nín nĩt đặc biệt cho thơ Xuđn Quỳnh Nghệ thuật đối lập sử dụng

Trang 13

linh hoạt ở các cặp từ: “Dữ dội – dịu êm”, “Ồn ào – lặng lẽ” đấy chính là những trạngthái trái ngược của con sóng biển hay chính là con sóng lòng Đại dương, biển cả sẽ cólúc này lúc kia, khi hiền hòa thì ta sẽ thấy những đợt sóng nhẹ nhàng, thướt tha từngđợt nhưng một khi bão đến, biến động biển cả thì con sóng ấy bỗng nổi cơn hùng vĩ,

va đập vào nhau Nhìn thấy trạng thái của sóng như thế nhà thơ thấy lòng mình trướctình yêu cũng có những lúc đối cực như vậy Trái tim có lúc reo vui, bình yên nhưngkhông tránh khỏi những ngày buồn bã, rạo rực, đấu tranh bão tố Trong tình yêu

không phải lúc nào cũng êm ả niềm vui, hạnh phúc, tiếng cười mà sẽ có lúc dỗi hờn,giận dữ, trách móc, buồn phiền… và chính con sóng lúc êm đềm và dữ dội nói thaynhững cảm xúc đa dạng của người phụ nữ trong tình yêu Bởi “Vì tình yêu muôn thuở/

Có bao giờ đứng yên”

Hình ảnh của dòng sông, bể chúng ta có thể mường tượng là biển và đaị dương Dùchảy thể nào, trôi về đâu thì đích cuối cùng suối sẽ trở về sông, trăm sông lại timg đếnbiển lớn, đặc biệt con sóng kia không chịu những ràng buột, giới hạn nhỏ bé nên nótìm về nơi thuộc về đó là biển lớn, đại dương Nối liền mạch thơ ở đây chính là tráitim của người con gái khi yêu luôn mong muốn có được một điểm tựa vững chắc, hứahẹn sẽ làm , đích đến đúng nghĩa chứ không phải những lời hoa mỹ tầm thường rồi để

đó Xuân Quỳnh cho thấy nét hiện đại trong suy nghĩ và viết thơ của mình, một quanđiểm táo bạo, hướng ngoại mới mẻ về người phụ nữ hiện đại luôn mãnh liệt chủ động,sống hết mình, vượt qua tất cả để có được tình yêu cho mình

Khổ thơ thứ hai không dừng lại trong khuôn khổ về trạng thái của sóng nữa, lúc nàynhà thơ đặt cả lòng mình nương nhờ con sóng nói lên tất cả mọi điều:

“Ôi con sóng… trong ngực trẻ”

Trong con sóng ngoài kia tình yêu chứa đựng là những khát khao yêu và được yêu,cảm giác trong tình yêu của lứa đôi Thán từ “ôi” ở ngay câu đầu của đoạn thơ đủ cho

ta thấy được xúc cảm dâng trào nổi trội trong lòng nhà thơ Rồi tiếp đến cặp từ “ngàyxưa” – “ngày sau” tiếp tục đưa lối người đọc khám phá trạng thái đối lập để khẳngđịnh thời gian muôn đời của con sóng từ quá khứ đến tương lai và dù thế nào thì sóngvẫn vận hành theo quy luật của chính nó Trạng từ “vẫn thế” theo cùng để một lần nữa

Trang 14

khẳng định chắc nịch hơn chân lí đó mãi không đổi thay Ở những dòng thơ trên nhàthơ muốn diễn tả những đặc điểm tự nhiên của con sóng chỉ để đến đây nhằm nói đếncon sóng tâm hồn chứ không chỉ là sóng biển, sóng lòng nữa Trái tim khát khao tìnhyêu nơi tác giả lúc này trào dâng đến đỉnh điểm, nó luôn thường trực, chất chứa trongtrái tim tuổi trẻ.

Câu chuyện tình yêu sẽ không là của riêng một ai, trong trái tim chúng ta đều tồn tạimột tình yêu có lúc bình lặng rồi sẽ có lúc trào dâng mạnh mẽ, luôn muốn yêu vàđược yêu Hai khổ thơ đầu bài Sóng cho thấy rõ hơn về phong cách thơ của XuânQuỳnh và nét hiện đại của thi sĩ trước tình yêu nồng nàn, sôi nổi, chủ động

Bài văn mẫu 2

Xuân Quỳnh vẫn qua từng câu thơ, từng điệu hồn mà khát mong được đồng cảm,đồng điệu với tâm hồn của người đọc muôn thế hệ, và Sóng dường như là tiếng thơtha thiết nhất chị gửi lại trước khi rời xa, là tiếng thơ mang đậm dấu ấn tâm hồn chị,

và hai khổ thơ đầu bài thơ Sóng chính là những khát khao cháy bỏng, chảy tràn tựnhiên từ hồn thơ của nữ sĩ về khát vọng được khám phá, được thấu hiểu bản thể, vàđồng thời bày tỏ chân lí về quy luật bất tử của tình yêu của tâm hồn trẻ tuổi

“Dữ dội và dịu êm

Ồn ào và lặng lẽ Sông không hiểu nổi mình Sóng tìm ra tận bể”.

Đoạn thơ mở đầu bằng những thái cực, bằng những sắc thái đối lập, giữa dữ dội và dịu

êm, giữa ồn ào và lặng lẽ Đó là hai vẻ đẹp đối chọi mà hòa điệu của con sóng biểnkhơi, hay chăng nó cũng đồng thời là vẻ đẹp trong tâm hồn người phụ nữ, vừa mangnét dịu dàng đằm thắm, vừa mang những khát khao cháy bỏng mãnh liệt Nhưng cómột điều, nếu thực sự chú ý ta mới nhận ra sự tinh tế trong cách đặt từ của XuânQuỳnh, đó là dù ở hai thế cực đối lập nhau, nhưng chốt hạ ở cuối mỗi câu thơ đều lànhững gì rất đỗi dịu êm, lắng sâu Phải chăng đó cũng là mong muốn của sóng với bến

Trang 15

bờ của mình, luôn luôn hi vọng khao khát được nương mình vào điểm tựa bình yên,

Và đó, có lẽ cũng là lúc ta nhận ra nét đẹp nữ tính trong thơ Xuân Quỳnh, rằng chị haybao nhiêu người phụ nữ khác, dẫu vinh quang tột cùng với ánh đèn, sân khấu hay conchữ, thì niềm khao khát mãnh liệt nhất, bình dị nhất vẫn là khao khát tìm được bến đỗbình yên, bến đỗ hạnh phúc ấm êm Đó cũng là lâu đài mà bất kể người phụ nữ nàođều vun vén, đắp xây

Nhưng người con gái ấy, không phải chỉ vì khát khao hạnh phúc ấm êm mãnh liệt, màchấp nhận đánh mất mình, trái lại, nếu sông không hiểu nổi mình, sóng chủ động tìm

ra tận bể Không phải đợi, chờ một ai đến để dẫn dắt, để quyết định, Sóng chủ độnghòa mình để kiếm tìm, chinh phục, và đặc biệt là để thấu hiểu, để khám phá chính bảnthể thẳm sâu của mình Từ đó, giúp người đọc nhận ra, hóa ra tình yêu không chỉ cầncảm giác bình yên của một điểm tựa, mà còn cần sự thấu hiểu rất nhiều và rất sâu từ

cả hai phía, có như vậy mới đạt đến sự vĩnh cửu của một tình yêu chân chính

“Ôi con sóng ngày xưa

Và ngày sau vẫn thế Nỗi khát vọng tình yêu Bồi hồi trong ngực trẻ”

Mượn sự vĩnh hằng, bất tử và bất biến của con sóng biển khơi để nói về nỗi khát khaotình yêu cháy bỏng trong lồng ngực trẻ, còn sự ví von nào giàu xúc cảm và giàu sứcgợi đến thế Trái tim ngực trẻ vẫn mãi một tình yêu, vẫn mãi một niềm rong ruổi bấttận cho hạnh phúc của đời mình, bởi như Xuân Diệu cũng từng nói, tuổi trẻ là mùaxuân của đời người, và tình yêu làm mùa xuân ấy trở nên thắm sắc đượm hương hơn

Có thể thấy trong ý thơ của Xuân Quỳnh, cũng có sự gặp gỡ, đồng điệu với những gìXuân Diệu từng gợi nhắc, nhưng chính hình tượng sóng đã giúp cách diễn đạt trở nênmới mẻ, giàu chất thơ hơn

Trang 16

Hai khổ thơ đầu giống như khúc nhạc dạo đầu, đã mở ra toàn bộ mạch cảm xúc củabài thơ Sóng, đồng thời gợi cho người đọc những cảm nhận mới lạ bởi cách diễn đạttrẻ trung, mà vô cùng sâu sắc, đậm chất thơ Xuân Quỳnh.

Bài văn mẫu 3

Xuân Quỳnh là một trong số những nhà thơ trẻ xuất sắc trưởng thành từ kháng chiếnchống Mỹ và là một trong số ít những nhà thơ nữ viết rất nhiều và rất thành công về

đề tài tình yêu Một trong những thành công xuất sắc về đề tài này của nữ sĩ là bài thơ

“Sóng”, hai khổ thơ đầu bài thơ nữ thi sĩ viết:

“Dữ dội và dịu êm

Ồn ào và lặng lẽ Sông không hiểu nổi mình Sóng tìm ra tận bể

Ôi con sóng ngày xưa

Và ngày sau vẫn thế Nỗi khát vọng tình yêu Bồi hồi trong ngực trẻ”

Thơ Xuân Quỳnh là tiếng lòng của tâm hồn người phụ nữ nhiều trắc ẩn, vần thơ của

bà vừa chân thành đằm thắm, vừa nồng nàn mãnh liệt và hơn hết luôn bật lên khátvọng da diết về hạnh phúc bình dị đời thường.Bài thơ “Sóng”ra đời năm 1967 trongchuyến đi thực tế của nhà thơ về vùng biển Diêm Điền tỉnh Thái Bình và lúc này thìbản thân nhà thơ cũng vừa trải qua một sự đổ vỡ trong tình yêu Bài thơ được in trongtập “Hoa dọc chiến hào” năm 1968 Tình yêu là điều bí ẩn nên ngàn đời vẫn cuốn hút

Trang 17

con người, tình yêu trong thơ Xuân Quỳnh chính là những bông hoa dọc chiến hàolàm dịu đi sự khốc liệt của chiến tranh.

Trong bài thơ “Sóng”, nhà thơ sử dụng thể thơ năm chữ, đây là thể thơ có nhịp điệunhanh, mạnh, dồn dập Thể thơ này thường dùng để diễn tả những dòng cảm xúc ào ạt,hối hả, mãnh liệt Bài thơ sử dụng cách hiệp vần giãn cách, hiệp vần chân ở nhữngtiếng cuối của các câu chẵn Hơn nữa bài thơ có sự luân phiên về thanh điệu ở cáctiếng cuối của các câu thơ Như vậy những thủ pháp nghệ thuật sáng tạo đã tạo nên âmhưởng nhịp nhàng, uyển chuyển cho cả bài thơ Âm hưởng của bài thơ là âm hưởngdạt dào của những con sóng mà mỗi câu thơ là một con sóng, chúng gối lên nhau chạyđều, chạy đều đến cuối bài thơ Những con sóng là sự trào dâng mãnh liệt của dòngcảm xúc ào ạt trong lòng nữ sĩ Có lẽ vì thế mà ấn tượng về con sóng trong bài thơkhông chỉ là của sóng biển mà còn là của sóng tình Đây cũng chính là hai hình tượngnghệ thuật mà tác giả đã tập trung xây dựng trong bài thơ Sóng biển và sóng tình cólúc tồn tại song song để soi chiếu, tôn vinh vẻ đẹp cho nhau, có lúc lại hòa làm một,trong sóng biển có sóng tình, trong sóng tình ta lại thấy nhịp dào dạt của sóng biển.Suy cho cùng sóng biển và sóng tình là hai hình tượng nghệ thuật để biểu đạt cho cáitôi trữ tình của nhà thơ

Qua hai khổ thơ đầu nữ sĩ đã cho chúng ta cảm nhận được đặc điểm của những consóng biển và những con sóng tình yêu, những con sóng luôn chứa đựng những trạngthái đối lập và luôn có những khát khao vươn tới những sự vĩ đại, bao la Mở đầu, nhàthơ viết:

“Dữ dội và dịu êm

Ồn ào và lặng lẽ”

Trong hai câu thơ mở đầu tác giả đã sử dụng tới hai cặp tính từ trái nghĩa để miêu tảđặc điểm của sóng biển: “dữ dội – dịu êm”, “ồn ào – lặng lẽ” Thông thường đứnggiữa những cặp tính từ trái nghĩa là quan hệ từ biểu đạt sự tương phản “tuy – nhưng”,thế nhưng ở đây nhà thơ nữ Xuân Quỳnh lại sử dụng quan hệ từ “và” vốn biểu đạtquan hệ cộng hưởng, cộng thêm, nối tiếp Như vậy những đặc điểm tưởng như đối lập

Trang 18

lại thống nhất với nhau và luôn tồn tại trong một chỉnh thể là sóng Trong cái dữ dội

có cái dịu êm, trong sự ồn ào lại chứa đựng sự lặng lẽ.Những trạng thái đối lập củasóng cũng chính là những trạng thái đối lập trong tâm hồn người phụ nữ khi yêu.Trong tình yêu, tâm hồn người phụ nữ không hề bình lặng mà đầy biến động: có khisôi nổi cuồng nhiệt, cũng có khi e lệ, kín đáo, có lúc đằm thắm, lúc hờn ghen

Tác giả tiếp tục sử dụng biện pháp nhân hóa trong hai câu thơ tiếp theo, con sóngđược nhân hóa qua động từ “tìm” trong hành trình từ sông ra tới biển:

“Sông không hiểu nổi mình Sóng tìm ra tận bể”

Tác giả đã khéo léo sử dụng động từ “tìm” trong việc nhân hóa con sóng đã cho tathấy được sự chủ động của con sóng, con sóng chủ động chối bỏ những phạm vi chậthẹp “sông” để vươn tới những phạm vi rộng lớn bao la “bể” Như vậy trong bốn câuthơ đầu nhà thơ đã giúp ta nhìn lại hai đặc điểm tự nhiên, vốn có của những con sóng

và chính tác giả cũng đã phải sử dụng tới hai câu thơ để khẳng định sự hiển nhiên, vốn

Thơ ca, nghệ thuật là những sự sáng tạo mang đến cho người đọc những cảm xúc mới,đem đến cho tâm hồn con người những sự trải nghiệm phong phú Ta tự hỏi vì saotrong sáu câu thơ đầu tác giả chỉ cho chúng ta hai đặc điểm tự nhiên, vốn có của consóng? Để giải đáp cho điều này nữ sĩ viết tiếp hai câu thơ:

“Nỗi khát vọng tình yêu

Trang 19

Bồi hồi trong ngực trẻ”

Đến đây ta đã cảm nhận được sự xuất hiện của một con sóng nữa đó là con sóng củatâm hồn, là con sóng của tình yêu, mà lại là tình yêu của tuổi trẻ đang bồi hồi, đangthổn thức trong trái tim, trong lồng ngực Khát vọng tình yêu cháy bỏng mãnh liệtđang trào dâng trong lòng nữ sĩ Như vậy đứng trước biển, trước những con sóng ào ạt

ạt vỗ bờ dòng cảm xúc trong lòng nữ sĩ cũng trào dâng Những con sóng biển ở sáucâu thơ đầu đã gọi những con sóng tình trong lòng nhà thơ Sóng biển đã gọi sóng tìnhhay sóng biển chính là yếu tố khơi nguồn cảm xúc trong lòng thi sĩ

Vì sao sóng biển lại gọi được sóng tình, lại có sức khơi gợi cảm xúc mãnh liệt như vậy?

Có lẽ giữa sóng biển và sóng tình có sự tương đồng, nếu sóng biển biển chứa đựngnhững trạng thái đối lập thì tâm trạng người con gái đang yêu cũng có những lúc giậndỗi, hờn ghen, có những lúc yêu thương dịu dàng đằm thắm:

“Em bảo anh đi đi Sao anh không đứng lại?

Em bảo anh đừng đợi Sao anh vội về ngay?”

Con gái khi yêu luôn là như thế, luôn mâu thuẫn, đối lập trong lời nói và hành động.Nếu yêu một người con gái mà không biết nhìn thẳng vào mắt người đó thì chắc chắnmột điều rằng anh chàng sẽ khó lòng hiểu và yêu thương cô gái trọn vẹn.Hành trìnhcủa sóng chính là hành trình của tình yêu Nếu con sóng luôn luôn chủ động chối bỏnhững chật chội hẹp hòi để vươn tới những điều rộng lớn thì người con gái đang yêucũng luôn luôn có khát khao như thế Họ dũng cảm từ bỏ những ích kỉ, nhỏ nhen đểvươn tới tình yêu bao dung Việt Nam là một nước có lịch sử ơn một nghìn năm

phong kiến và chế độ phong kiến đã đè nặng tư tưởng phụ nữ Việt Thời kì nhữngnăm 1967 ảnh hưởng của tư tưởng hệ phong kiến chắc chắn còn, mà thậm chí còn rơirớt đến một số thế hệ trẻ hiện nay thế nhưng ở Xuân Quỳnh ta bắt gặp một con ngườihiện đại, thông minh và sắc sảo,luôn khát khao hướng tới một tình yêu vĩ đại

Ngày đăng: 20/05/2021, 15:52

TỪ KHÓA LIÊN QUAN

TÀI LIỆU CÙNG NGƯỜI DÙNG

TÀI LIỆU LIÊN QUAN

🧩 Sản phẩm bạn có thể quan tâm

w