Nghiên cứu được triển khai tại Thái Nguyên trong thời gian từ tháng 1-5/2018 nhằm mục đích xác định công thức (CT) chăm sóc phù hợp và có hiệu quả nhất cho giống hoa hồng Bishop’s Castle trồng trong chậu tại Thái Nguyên. Thí nghiệm gồm 3 CT với các kỹ thuật chăm sóc khác nhau, được thiết kế theo khối ngẫu nhiên hoàn chỉnh.
Trang 1NGHIÊN CỨU ẢNH HƯỞNG CỦA CÁC BIỆN PHÁP KỸ THUẬT
CHĂM SÓC TỚI SINH TRƯỞNG VÀ PHÁT TRIỂN
CỦA GIỐNG HOA HỒNG BISHOP’S CASTLE TẠI THÁI NGUYÊN
Hà Minh Tuân * , Nguyễn Minh Tuấn
Trường Đại học Nông Lâm - ĐH Thái Nguyên
TÓM TẮT
Nghiên cứu được triển khai tại Thái Nguyên trong thời gian từ tháng 1-5/2018 nhằm mục đích xác định công thức (CT) chăm sóc phù hợp và có hiệu quả nhất cho giống hoa hồng Bishop’s Castle trồng trong chậu tại Thái Nguyên Thí nghiệm gồm 3 CT với các kỹ thuật chăm sóc khác nhau, được thiết kế theo khối ngẫu nhiên hoàn chỉnh Các chỉ tiêu theo dõi được áp dụng theo quy chuẩn QCVN 01-95:2012 của Bộ Nông nghiệp và phát triển nông thôn và Phạm Đình Thụy (2012) Kết quả nghiên cứu cho thấy, CT3 (áp dụng kỹ thuật đốn tỉa + bón phân bổ sung) có các chỉ số về sinh trưởng, phát triển và chất lượng hoa cao hơn so với hai công thức còn lại
Từ khóa: Hoa hồng nhập nội; giá thể; sinh trưởng; năng suất; chất lượng hoa
ĐẶT VẤN ĐỀ*
Thái Nguyên là một trong những tỉnh nằm ở
khu vực trung du và miền núi phía Bắc Đây
cũng là nơi có hoạt động sản xuất nông
nghiệp tương đối phát triển Hiện nay quá
trình đô thị hóa và mức sống của người dân
đô thị được nâng cao, do đó nhu cầu về giải
trí và thẩm mĩ được cải thiện đáng kể, đặc
biệt là nhu cầu trồng hoa và cây cảnh trong
chậu ở nhà tại thành phố Nhu cầu về sự đa
dạng của các loài hoa hồng, trong đó có giống
hoa hồng nhập nội, ngày càng gia tăng trong
những năm gần đây Trong đó, giống
Bishop’s Castle (Rosa ‘Bishop's Castle’) mới
được mang về trồng tại Thái Nguyên, và được
sơ bộ đánh giá là giống hoa đẹp và nhiều
người tiêu dùng ưa chuộng [2] Tuy nhiên, tập
quán sản xuất và quy trình áp dụng còn nhiều
hạn chế, dẫn đến sản xuất và chất lượng hoa
còn chưa được cao Do đó, việc nghiên cứu
và phát triển quy trình sản xuất cho giống hoa
này là cần thiết
Đề tài được triển khai nhằm mục đích xác
định công thức chăm sóc phù hợp và hiệu quả
nhất cho giống hoa hồng Bishop’s Castle
trồng trong chậu tại Thái Nguyên
NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
*
Đối tượng, vật liệu, địa điểm và thời gian nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu: Hoa hồng ngoại Bishop’s Castle (tên gọi
khác AUSbecks rose) được nhân giống bởi
David Austin (2007) Bông hoa hồng ngoại Bishop’s Castle có một màu hồng thuần khiết,
và chỉ trở nên nhạt màu nhẹ dưới ánh mặt trời, hoa to, có hương thơm mang hương thơm của các giống hồng cổ điển Bishop’s Castle là dạng hồng bụi có thể đạt chiều cao trên 1,5 m khi trồng ở xứ nóng Thân hồng Bishop’s Castle mềm dẻo, dễ uốn sửa Bishop’s Castle có lá chét 5 hoặc lá chét
ở lá già Lá hồng xanh bóng, bầu tròn Thân hồng Bishop’s Castle có số lượng gai ở mức trung bình, gai tương đối to Đặc biệt, giống hoa này có sức sống rất khỏe [4] Giống hoa
hồng nhập nội Bishop’s Castle (Rosa
'Bishop's Castle') sử dụng cho nghiên cứu này
ở độ tuổi 16 tháng, được cơ sở sản xuất Tường Vi Garden nhập từ Thái Lan và giâm tại vườn tại Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên Các cây thí nghiệm được lựa chọn
kỹ lưỡng và được bấm toàn bộ mầm để đảm bảo độ đồng đều trước khi cho vào các chậu giá thể thí nghiệm
Vật liệu nghiên cứu:
- Đất: Đất thịt phơi khô, đập nhỏ, sàng rây nhằm loại bỏ các vật hỗn tạp và sỏi đá
Trang 2- Trấu hun: Vỏ trấu đem hun không hoàn
toàn, có tính thoát nước, nhẹ và xốp
- Mụn xơ dừa: Mụn xơ dừa được mua tại
Viện nghiên cứu và phát triển Lâm nghiệp –
Trường Đại học Nông Lâm, Đại học Thái
Nguyên Xơ dừa đã được xử lý bằng cách
ngâm xơ dừa với nước vôi bột hòa tan trong
vòng 1 tháng sau đó vớt xơ dừa ra rửa sạch lại
với nước và phơi khô Mục đích của việc xử
lý xơ dừa nhằm loại bỏ tannin và lignin, hai
loại chất có ảnh hưởng lớn tới bộ rễ cây trồng
- NPK (15:15:15): Được cung cấp từ cơ sở
sản xuất Tường Vi Garden và nhập từ Thái
Lan, với tên thương phẩm là Kaimook Blue,
do công ty Hydro Thai Ltd sản xuất Loại
phân này giúp cây sinh trưởng và phát triển
cân đối, thúc đẩy nhanh quá trình nảy chồi và
đẻ nhánh (thông qua vai trò của đạm), khả
năng phát dục (ra hoa) thuận lợi và ra hoa sớm
(thông qua vài trò của lân), và giúp cây cứng
cáp, khả năng chống chịu sâu bệnh, và màu sắc
độ bền hoa cao (thông qua vai trò của Kali)
- Phân chuồng hoai mục: Có tính thoát nước,
nhẹ, xốp, giàu dinh dưỡng Loại phân chuồng sử
dụng cho thí nghiệm là phân bò đã được ủ hoai
mục 1,5 tháng trước khi dùng cho thí nghiệm
- Vỏ trấu khô: Có tính thoát nước, nhẹ, xốp
Địa điểm nghiên cứu: Tại Trung tâm khảo
nghiệm và chuyển giao giống cây trồng –
Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên - xã
Quyết Thắng, thành phố Thái Nguyên
Thời gian nghiên cứu: Từ tháng 1/2018 đến
tháng 5/2018 Ngày triển khai thí nghiệm
trồng hoa hồng trên các giá thể: Ngày 31
tháng 1 năm 2018
Nội dung nghiên cứu
Nghiên cứu ảnh hưởng của kỹ thuật đốn tỉa và
bón phân bổ sung đến khả năng sinh trưởng,
phát triển và chất lượng của hoa hồng Bishop’s
Castle trong vụ Xuân tại Thái Nguyên
Phương pháp nghiên cứu
- Phương pháp bố trí thí nghiệm
Thí nghiệm này gồm 3 công thức, bố trí theo khối ngẫu nhiên hoàn chỉnh (RCBD) với 3 lần nhắc lại, mỗi công thức 15 chậu
Khoảng cách giữa các chậu: 40 x 40 cm (tương đương 6 cây/m2
)
Kích thước chậu (túi bầu trồng chuyên dụng) (rộng/cao): 20 cm x 30 cm
Các công thức thí nghiệm gồm:
CT1: Đối chứng, không tác động các biện pháp kỹ thuật sau trồng (ngoại trừ tưới nước như các công thức khác)
CT2: Áp dụng kỹ thuật đốn tỉa (theo dõi thường xuyên và đốn tỉa những cành vô hiệu,
và cành lá già, và cành, lá bị sâu bệnh trong quá trình thí nghiệm)
CT3: Áp dụng kỹ thuật đốn tỉa + bón phân bổ sung theo quy trình sau:
Ở thời điểm 10 ngày sau trồng, bón NPK (15:15:15) theo tỷ lệ 1 muỗng cà phê/4 lít nước, tưới đẫm vào lúc sáng hoặc chiều mát, tưới lên lá, thân, gốc…; ở thời điểm 1,5 tháng sau trồng, bón thêm 1 lớp phân hữu cơ vi sinh chất lượng cao Đầu Trâu HCMK7 dày 1 cm trên bề mặt giá thể, sau đó xới nhẹ đều trên mặt giá thể
Nền thí nghiệm: Nền phân bón cho các công
thức thí nghiệm: 40% đất + 40% phân chuồng
hoai mục + 20% trấu (không đốt) Đồng thời, tưới nước thường xuyên để duy trì ẩm độ đất
60 - 70%
- Các chỉ tiêu và phương pháp theo dõi
Các chỉ tiêu theo dõi thí nghiệm được tiến hành theo Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về Khảo nghiệm tính khác biệt, tính đồng nhất, tính ổn định của giống hoa hồng (QCVN 01-95:2012) của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn [1]
Các chỉ tiêu về sinh trưởng, phát triển (theo dõi 15 cây/công thức thí nghiệm, chia làm 3 lần nhắc lại, mỗi lần nhắc lại là 5 cây).
Số cây sống
- Tỉ lệ cây sống (sau khi bấm toàn bộ cành và trồng vào chậu thí nghiệm) (%) = x 100
Trang 3- Ngày bắt đầu ra hoa (ngày): Khi đầu cành
xuất hiện nụ hoa hồng đầu tiên
- Ngày hồi xanh (sau khi bấm toàn bộ cành và
trồng vào chậu thí nghiệm) (ngày)
- Động thái tăng trưởng chiều dài cành (cm) =
(tổng chiều dài cành/tổng số cành theo dõi)
- Động thái tăng trưởng đường kính cành =
tổng số đường kính các cành/ tổng số cành
theo dõi
Các chỉ tiêu về năng suất, chất lượng hoa (áp
dụng theo phương pháp của Phạm Đình Thụy,
2010) [3]
- Chiều dài cành hoa (cm) = Tổng chiều dài
cành/Tổng số cành theo dõi Đo ở giai đoạn
hoa đã nở
- Đường kính cành hoa (cm) = Tổng đường
kính của các cành/Tổng số cành theo dõi Đo
ở giai đoạn hoa đã nở Dùng kẹp panme đo ở
vị trí giữa của mỗi cành
- Đường kính hoa lúc nở (hoa bắt đầu nở
những cánh đầu tiên (cm)
- Chiều cao hoa = Tổng chiều cao của các
bông/Tổng số bông theo dõi (cm)
- Số cánh hoa/bông (cánh) = Tổng số cánh
hoa của các bông/Tổng số bông theo dõi
- Độ bền hoa tự nhiên (ngày): Khi hoa đầu
tiên hé nở, xác định số ngày hoa tồn tại (nở,
héo, tàn), số ngày cả cây hoa tàn
- Phương pháp xử lý số liệu
Số liệu được xử lý thống kê bằng phần mềm
SAS 9.1 (SAS Institute Inc., Cary, NC, USA)
KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
Ảnh hưởng của kĩ thuật chăm sóc đến sinh
trưởng và phát triển của giống hoa hồng
nhập nội Bishop’s Castle
Kết quả theo dõi một số giai đoạn sinh
trưởng, phát triển của các công thức thí
nghiệm được trình bày ở Bảng 1
Tỷ lệ mọc mầm và tỷ lệ sống sau trồng của hoa
hồng thí nghiệm đều đạt 100% Từ đó có thể
thấy hoa hồng thí nghiệm thích nghi tốt với
điều kiện khí hậu, đất đại tại Thái Nguyên
Ngày hồi xanh giữa các công thức thí nghiệm dao động từ 6,53 đến 7,67 ngày, trong đó CT3 không sai khác so với CT2 đều đạt 6,53 ngày
và nhanh hơn công thức đối chứng khoảng 1 ngày (P < 0,001) Tuy nhiên, sự khác biệt này
là không lớn, do đa số các cây thí nghiệm ở
độ tuổi 16 tháng, nên khả năng hồi xanh tương đối nhanh sau khi chuyển sang trồng vào chậu thí nghiệm
Ngày phân cành cấp I giữa các công thức dao động từ 21,47 đến 23,53 ngày, trong đó CT3 có ngày phân cành đạt 21,47 ngày không có sai khác so với CT2 (22,2 ngày) và cao hơn công thức đối chứng Công thức đối chứng có ngày phân cành chậm nhất đạt 23,53 ngày (P < 0,01) Ngày bắt đầu ra hoa giữa các công thức dao động từ 39,47 đến 41,67 ngày, trong đó CT3
có ngày bắt đầu ra hoa sớm nhất đạt 39,47 ngày, thứ hai là CT2 có ngày bắt đầu ra hoa đạt 40,6 ngày, chậm nhất là công thức đối chứng đạt 41,67 ngày (P < 0,001)
Từ kết quả trên có thể thấy, CT2 và CT3 có khả năng sinh trưởng và phát triển tốt hơn công thức đối chứng Trong đó, CT3 có ngày bắt đầu ra hoa nhanh hơn hai công thức còn lại
Động thái tăng trưởng chiều dài cành và đường kính cành của hoa hồng thí nghiệm
ở các công thức chăm sóc khác nhau
Kết quả theo dõi động thái tăng trưởng chiều dài cành và đường kính cành của hoa hồng thí nghiệm ở các công thức khác nhau được trình bày ở Bảng 2
Với đặc điểm thời vụ thí nghiệm vào vụ xuân, các CT thí nghiệm có các chỉ số về tăng trưởng chiều dài và đường kính cành rất mạnh, có xu hướng tập trung tăng trưởng chiều cao cành ở giai đoạn 30 – 60 ngày sau trồng Trong đó, CT2 & CT3 không có sự sai khác về tốc độ tăng trưởng chiều dài, và cao hơn CT đối chứng ở giai đoạn 45-60 ngày sau trồng Ở giai đoạn 75 ngày sau trồng, có sự phân hóa rõ rệt CT3 (35,23 cm) có chiều dài cành dài hơn CT2 (32,27 cm) và CT1 (30,07 cm) (P < 0,01) (Bảng 2)
Trang 4Về đường kính (ĐK) cành, các công thức có
xu hướng tăng trưởng đường kính tương đối
giống nhau, đặc biệt ở giai đoạn 30-60 ngày
sau trồng Trong đó, CT2 và CT3 không có sự
sai khác về mặt thống kê ở giai đoạn 45-60
ngày sau trồng, và lớn hơn công thức đối
chứng Ở giai đoạn 60-75 ngày sau trồng,
CT3 có sự tăng trưởng đường kính nhanh, và
đạt đường kính cao hơn 2 công thức còn lại, với ĐK trung bình là 0,53 cm, tiếp đến là CT2 (0,44 cm), và thấp nhất là CT đối chứng (0,37 cm) (P < 0,01) (Bảng 2)
Tóm lại, CT3 có tốc độ tăng trưởng và chỉ số
về chiều dài và đường kính cành cao hơn hai công thức còn lại
Bảng 1 Giai đoạn sinh trưởng và ra hoa của hoa hồng ở các công thức chăm sóc khác nhau
Công thức Tỷ lệ mọc
mầm (%)
Tỷ lệ cây sống (%)
Hồi xanh (ngày)
Ngày phân cành cấp I (ngày)
Bắt đầu ra hoa (ngày)
Bảng 2 Động thái tăng trưởng chiều dài và đường kính cành hoa của các công thức chăm sóc khác nhau
Chỉ tiêu theo dõi
Công thức
Thời gian theo dõi (ngày sau khi bắt đầu thí nghiệm)
CD cành
ĐK cành
CD cành
ĐK cành
CD cành
ĐK cành
CD cành
ĐK cành
CD cành
ĐK cành CT1-Đ/C 0 0 2,42b 0,10b 12,58b 0,19b 20,37b 0,30b 30,07c 0,37c
CT2 0 0 3,37ab 0,10b 20,03a 0,24a 26,60a 0,35a 32,27b 0,44b
CT3 0 0 4,43a 0,12a 18,17a 0,25a 27,25a 0,37a 35,23a 0,53a
P-value <0,05 <0,01 <0,01 <0,01 <0,01 <0,01 <0,01 <0,01
Bảng 3 Một số chỉ tiêu về chất lượng hoa của hoa hồng ở các công thức chăm sóc khác nhau
Chỉ tiêu theo dõi
Công thức
Chiều dài cành hoa (cm)
Đường kính cành hoa (cm)
Đường kính hoa (cm)
Chiều cao hoa (cm)
Số cánh trên hoa (cánh)
Độ bền hoa tự nhiên (ngày)
P-value <0,001 <0,05 <0,05 <0,05 <0,001 <0,0001
Chất lượng hoa của hoa hồng thí nghiệm ở
các công thức chăm sóc khác nhau
Kết quả theo dõi về các chỉ tiêu chất lượng
hoa giữa các công thức chăm sóc khác nhau
được trình bày ở Bảng 3
Chiều dài cành hoa giữa các công thức dao
động từ 20,73 đến 27,73 cm, trong đó CT2
(27,73 cm) không sai khác so với CT3 (27,4
cm), cao hơn đối chứng Công thức có chiều
dài cành ngắn nhất là công thức đối chứng
(20,73 cm) với P < 0,001
Đường kính cành giữa các công thức dao động từ 0,28 đến 0,37 cm, trong đó CT3 (0,37 cm) không sai khác về mặt thống kê so với CT2 (0,35 cm) và đều cao hơn công thức đối chứng (0,28 cm) (P < 0,05)
Đường kính hoa giữa các công thức dao động
từ 3,63 đến 4,43 cm, trong đó CT3 (4,43 cm) không sai khác về mặt thống kê so với CT2 (4,27 cm), và cao hơn đối chứng (3,63 cm) (P
< 0,05)
Chiều cao hoa giữa các công thức dao động từ 2,76 đến 3,13 cm, trong đó CT3 (3,13 cm)
Trang 5không sai khác so với CT2 (3,08 cm), cao hơn
đối chứng (2,76 cm) (P < 0,05)
Số cánh trên hoa giữa các công thức dao động
từ 69,7 đến 86,4 cánh Trong đó CT3 (86,4
cánh) không sai khác so với CT2 (83,6 cánh),
và đều cao hơn đối chứng (69,7 cánh) (P <
0,001)
Độ bền hoa tự nhiên giữa các công thức dao
động từ 5,5 đến 8,4 ngày Trong đó CT3 có
độ bền hoa tự nhiên cao nhất đạt 8,4 ngày,
tiếp đến là CT2 đạt 7,2 ngày, công thức đối
chứng có độ bền hoa tự nhiên thấp nhất, đạt
5,5 ngày (P < 0,0001) (Bảng 3)
Tóm lại, cả CT2 và CT3 đều có các chỉ tiêu
về chất lượng hoa cao hơn so với CT đối
chứng Riêng CT3 có độ bền hoa tự nhiên cao
hơn CT2
KẾT LUẬN
Kết luận: Trong các công thức thí nghiệm,
CT3 (áp dụng kỹ thuật đốn tỉa + bón phân bổ
sung theo quy trình: 10 ngày sau trồng, hòa
phân NPK (15-15-15) theo tỷ lệ 1 muỗng cà
phê/4 lít nước và tưới đẫm lên cả thân lá và
gốc vào buổi sáng sớm Sau 1,5 tháng, bón bổ
sung phân hữu cơ vi sinh cao cấp Đầu Trâu
HCMK7 dày 1 cm trên bề mặt giá thể và xới
nhẹ) có các chỉ số về sinh trưởng, phát triển,
và chất lượng hoa cao hơn so với hai công thức còn lại
Đề nghị: Tiếp tục nghiên cứu ở các vụ sau và
một số biện pháp phòng trừ sâu bệnh hại hiệu quả cho giống hoa hồng nghiên cứu
Lời cảm ơn: Chúng tôi trân trọng cảm ơn
Phòng Khoa học và Trường Đại học Nông Lâm, Đại học Thái Nguyên đã hỗ trợ và cung cấp tài chính cho nghiên cứu này
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1 Bộ NN và PTNT (2012), Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về khảo nghiệm tính khác biệt, tính đồng nhất, tính ổn định của giống hoa hồng (QCVN 01-95:2012)
2 Lê Hồng Phượng (2018), Thử nghiệm và lựa chọn giá thể trồng chậu cho giống hoa hồng nhập nội Bishop’s Castle tại Thái Nguyên, Khóa luận
tốt nghiệp Đại học, Khoa Nông học, Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên
3 Phạm Đình Thụy (2010), Nghiên cứu đánh giá khả năng sinh trưởng, phát triển của một số giống hoa hồng nhập nội và các biện pháp kỹ thuật điều khiển sinh trưởng nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất hoa hồng nhập nội tại huyện Bắc Hà tỉnh Lào Cai, Báo cáo nghiên cứu khoa học, Trường Đại
học Nông Lâm, Đại học Thái Nguyên
4 VLG (2017), Hoa hồng ngoại Bishop’s Castle rose (David Austin), Website: https://www.vuonhongvanloan.com/hoa-hong- david-austin/hoa-hong-ngoai-bishops-castle-rose-david-austin.html
SUMMARY
EFFECTS OF PLANT CARE TREATMENTS ON GROWTH AND
DEVELOPMENT OF ROSA ‘BISHOP’S CATTLE’
Ha Minh Tuan * , Nguyen Minh Tuan
TNU - University of Agriculture & Forestry
This study was conducted during January - May 2018, aiming to determine the best plant care treatment for the experimental rose Bishop’s Castle in Thai Nguyen province The study was comprised of 3 plant care treatments, using Randomized Complete Block Design Parameters for measurement were adapted from the National Technical Regulation ‘QCVN 01-95:2012’ of the Ministry of Agriculture & Rural Development, and Pham Dinh Thuy (2012) As a result, treatment
3 (pruning plus additional fertilization) showed the highest effectiveness with regards to plant growth and flower quality parameters
Key words: Exotic rose; growing substrate; growth; productivity; flower quality
Ngày nhận bài: 24/10/2018; Ngày phản biện: 28/10/2018; Ngày duyệt đăng: 31/10/2018
*