Phuong phap day hoc tu moi trong truong THCS

- Có các loại bài tập dưới dạng trò chơi để học sinh thực hành cách sử dụng từ trong giao tiếp linh hoạt và tự nhiên hơn. Một vài suy nghĩ cá nhân.[r]

Trường Trung học cơ sở Cát Linh

Quận Đống Đa Thành phố Hà Nội

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

PHƯƠNG PHÁP DẠY VÀ HỌC TỪ MỚI TRONG

TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ

Người thực hiện: Lê Minh Khôi Giáo viên trường THCS Cát Linh

Năm học 2011-2012

Tháng 3 - 2012

MụC LụC

Phần I cơ sở lý luận

1 Lý do chọn đề tài

2 Nhận thức

3 Thực tiễn

Phần II Nội dung đề tài

1 Phơng pháp dạy từ mới

a Giới thiệu từ

b Thực hành sử dụng từ

2 Cách tích lũy từ vựng

Phần III Kết luận

1 Kết quả thực tiễn

2 Bài học kinh nghiệm

3 Một vài suy nghĩ cá nhân

4 Tài liệu tham khảo

phần I

đặt vấn đề

1 Lý do chọn đề tài:

Một vài thập niên trở lại đây, việc dạy và học ngoại ngữ nói chung và tiếng Anh nói riêng ở các trờng phổ thông đang đợc quan tâm đúng mức và trở thành một môn học không thể thiếu đợc Đặc biệt trong giai đoạn hiện nay khi nớc ta bớc vào hội nhập thì việc học ngoại ngữ lại càng trở nên cấp thiết Là một giáo viên Anh văn đã liên tục giảng dạy gần 30 năm, tôi nhận thấy: Dạy ngoại ngữ là một công việc khó, nó đòi hỏi ngời giáo viên phải có kiến thức sâu rộng về mọi mặt và đòi hỏi phải có tính nghệ thuật cao Dạy một tiết học không chỉ đơn thuần giúp học sinh lĩnh hội tri thức mà còn phải giúp các em tích lũy, vận dụng các tri thức đó vào cuộc sống hàng ngày Cụ thể là trong một giờ ngoại ngữ, thông qua tiết dạy, giáo viên phải giúp học sinh hiểu, nắm bắt và sử dụng đợc ngôn ngữ đó

để giao tiếp Mà muốn giao tiếp đợc, học sinh phải có vốn từ vựng Có từ vựng, kết hợp với ngữ pháp thì học sinh mới có thể sử dụng thứ tiếng mà mình đang học nh một công cụ giao tiếp Nếu chúng ta chỉ đơn thuần dạy học sinh hiểu từ

đó có nghĩa là gì mà không vận dụng từ đó vào câu, vào tình huống cụ thể để giao tiếp thì học sinh khó có thể nhớ lâu, sử dụng từ chuẩn đợc Mà không nhớ từ thì không thể nào nói đợc, giao tiếp đợc bằng tiếng nớc ngoài

Qua quá trình đào tạo tại trờng CĐSP và ĐHSP môn Anh văn, qua các khóa học ngắn ngày bồ dỡng về phơng pháp đổi mới trong giảng dạy tiếng Anh

và thay sách, tôi nhận they mục tiêu của chơng trình dạy tiếng Anh cấp THCS là giúp học sinh nắm bắt tiếng Anh trên cơ sở rèn luyện 4 kỹ năng: Nghe – Nói

-Đọc – Viết để tiến tới đạt khả năng đọc hiểu ở trình độ phổ thông, tạo điều kiện thuận lợi cho việc tự học, tìm hiểu kỹ thuật hiện đại và kho tàng văn hóa phong phú của thế giới Để đạt đợc mục tiêu này, bên cạnh việc dạy cấu trúc ngữ pháp cơ bản, việc dạy từ và tích lũy từ cũng đợc chú trọng và đặt lên hàng đầu và đợc dạy trớc khi bắt đầu một bài học chính Việc sử dụng từ và dùng đúng, chuẩn từ, ngữ trong tình huống giao tiếp sẽ làm cho ngời nghe hiểu Vì vậy, tôi luôn cố gắng vận dụng, tìm tòi những phơng pháp, thủ thuật hợp lý trong tong bài dạy để làm sao giới thiệu từ mới có hiệu quả, giúp học sinh nắm bắt và tích lũy đợc vốn

từ vựng tiếng Anh của mình, sử dụng nó trong giao tiếp

3 Thực tiễn:

Gần 30 năm giảng dạy môn tiếng nớc ngoài ở trờng THCS, tôi nhận thấy hầu hết các học sinh nắm đợc từ mới ngay trên lớp song các em không có khả năng tích lũy vốn từ và sử dụng từ đó đúng trong ngữ cảnh Nhiều em đã tâm sự rằng các em rất chăm chỉ học từ nhng chỉ thuộc đợc trong vài hôm rồi lại quên Tại sao vậy? Gần gũi học sinh, tìm hiểu kỹ càng, tôi thấy nguyên nhân chính là các em chỉ học từ nh một cái máy Các em cha có phơng pháp học là cần hiểu chính xác nghĩa và sử dụng từ đó nh thế nào, hàng ngày ôn tập để tích lũy từ ra sao Trăn trở suy nghĩ về điều này, tôi đã cố gắng chọn lọc và áp dụng những

ph-ơng pháp dạy từ và tích lũy từ vựng cho học sinh mà tôi sẽ trình bày trong phần sau

phần II Nội dung đề tài

Tha các đồng nghiệp! Việc dạy từ mới và tích lũy từ (ôn tập, củng cố

từ) giữ vai trò tiên quyết trong một giơ dạy Muốn các em vững vàng bớc vào tìm hiểu một cấu trúc hay một chủ đề mới, các em cần nắm vững một thứ - Đó là từ mới Nó là những viên gạch để xây nên tòa nhà kiến thức sau này Chính vì vậy,

ôn tập từ vựng và dạy từ vựng bao giờ giáo viên chúng ta cũng cần làm tr ớc khi bớc vào bài dạy chính Điều đó cũng giống nh chúng ta chuẩn bị hành trang cho con chúng ta trớc một chuyến du lịch thám hiểm Có đủ hành trang rồi, bọn trẻ

sẽ vững tâm tiến lên phía trớc

Sau đây tôi xin phép đợc trình bày hai vấn đề chính:

1 Phơng pháp dạy từ mới

2 Cách tích lũy từ vựng

1 Ph ơng pháp dạy từ mới:

Trong một giờ dạy từ nên có hai loại : Từ tích cực( là những từ có tần suất

sử dụng cao trong bài) và từ không tích cực ( là những từ khó mà tần suất sử dụng trong bài ít)

a Giới thiệu từ:

Giới thiệu từ là bớc đầu tiên trong tong tiết học, song vô cùng quan trọng Giáo viên cần chọn lọc và phân loại từ, làm sao mỗi tiết học chỉ nên cung cấp cho học sinh từ 5 đến 7 từ mới – những từ có tần số sử dụng cao trong tình huống của bài ( từ tích cực) Còn những từ không tích cực nên để cho học sinh tự

đoán qua ngữ cảnh hoặc qua dịch ( Guessing or Translation) Song với những từ tích cực và không tích cực, giáo viên đều phải làm cách nào đó để học sinh chủ động nắm đợc nghĩa của từ, từ loại, đặc biệt là trọng âm của từ và cách

sử dụng từ đó trong văn cảnh

Ví dụ : Unit 13 Festival – English 8 (Listen and read page 121-122), tôi chỉ chọn ra 6 từ tích cực dạy bằng các thủ thuật khác nhau:

1 (to) fetch (definition)

2 (to) yell (visual)

3 (to) urge (explanation/situation)

4 (to) rub (mime)

5 (to) separate (mime)

6 (to) arwad (situation)

Ví dụ: Unit 13 – English 6 Lesson 1 Tôi đã chọn 8 từ tích cực để dạy:

1 Season (n) : mùa Tôi đã sử dụng thủ thuật giảng giải, gợi mở Tôi

đa ra bức tranh nớc Việt Nam và nói: Nớc ta chịu ảnh hởng của nhiệt đới gió

mùa nên nớc ta có bốn … để học sinh tiếp “mùa” Tiếng anh hay tiếng Việt đều tốt

2 Spring (n)

3 Summer(n)  đều dạy bằng thủ thuật sử dụng thị giác

4 Fall(n) visual, hoặc ta gợi ý : Sau mùa xuân tới

5 Winter(n ) mùa … học sinh trả lời : hạ summer ,

thậm chí ta gợi ý bằng tiếng Anh : The summer goes out, the … comes in học sinh tiếp lời “fall” Hoặc ta có thể nói về cảm giác

nh lạnh, nóng, mát mẻ, ấm áp trong các mùa, mùa nào thì lạnh  từ đó học sinh trả lời : Đông winter

6 Warm (a) : ấm áp

7 Cold(a) : lạnh

Ta gợi ý, giảng giải nh xem nhiệt kế từ đó học sinh nói ra từ (tiếng Anh hay tiếng Việt đều tốt)

Còn lại một số từ hoặc cụm từ (từ, cụm từ không tích cực) tôi cho học sinh đoán nghĩa qua thủ thuật Matching:

1 the grand prize a một mẩu (đoạn) tre

2 the starting position b vỏ trấu

4 a piece of bamboo d chủ tịch hội đồng giám khảo

5 the council leader e điểm xuất phát

Theo phơng pháp chung bộ môn, tôi thờng tuân thủ theo các bớc: nghe -nói - đọc - viết Chẳng hạn sau khi tôi dùng thủ thuật để giới thiệu từ mới, tôi th-ờng phát âm từ mới đó lên 3 lần để học sinh lắng nghe rồi yêu cầu học sinh nhắc lại đồng thanh 2 lần, sau đó gọi cá nhân học sinh đọc, chú ý xem các em phát âm

có chính xác hay không, nếu cần thì sửa lỗi cho học sinh Sauk hi kiểm tra học sinh phát âm chính xác từ mới đang học, tôi mới viết từ đó lên bảng rồi tiếp tục yêu cầu học sinh luyện phát âm đúng trọng âm từ ở đây có thể cho học sinh luyện đọc cá nhân hay tập thể rồi sau đó mới viết vào vở hoặc sổ từ Việc luyện cho học sinh phát âm đúng trọng âm của từ là một phần rất quan trọng trong dạy

từ vựng vì nếu phát âm không đúng trọng âm của từ, ngừơi nghe, đặc biệt là ngời nớc ngoài không hiểu chúng ta nói gì Hơn nữa, hiện nay trong các bài thi đều có phần kiểm tra về cách phát âm và trọng âm của từ Khi dạy từ tích cực trong tiết học, tôi cố gắng gợi mở để học sinh tự bật ra từ mà tôi muốn giới thiệu Đối với học sinh khá, tôi gợi mở bằng tiếng Anh để nâng cao hơn kỹ năng nghe nói cho các em Còn đối với học sinh yếu kém thì tôi gợi mở bằng tiếng Việt

Ví dụ : Cũng trong phần dạy từ mới của lesson 1 – Unit 13 – English 8 ở trên:

- (to) urge = (to) make a person move more quickly (học sinh khá), tôi sẽ gợi ý: Con đến rủ bạn đi học, bạn cứ lề mề, con làm gì để bạn nhanh lên ( học sinh yếu, kém) -> từ đó học sinh bật ra urge/ giục

Cách giới thiệu từ mới trên tôi đã áp dụng nhiều khi dạy ở các khối 8,9 vì trong một bài của lớp 8,9 có rất nhiều từ mới mà ta phải chọn lọc, phân loại rồi lựa chọn để dạy cho phù hợp với đối tợng học sinh sao cho đạt hiệu quả cao Các thủ thuật dạy từ vựng bằng phơng pháp gợi mở mà tôi thờng áp dụng là: bằng tranh vẽ, vật thật, điệu bộ, cử chỉ, bằng ngữ cảnh tình huống, ví dụ, từ

đồng nghĩa, trái nghĩa hoặc bằng tiếng mẹ đẻ( đối với những từ quá trừu tợng) Dạy từ theo phơng pháp này đã thực sự cuốn hút học sinh trong giờ học, phát huy tính tích cực độc lập suy nghĩ của học sinh, đem lại hiệu quả cao trong việc tiếp thu tri thức mới, cụ thể:

 Bằng thị giác (visuals)

Lesson 2 Unit 3 English 8 At home

Giới thiệu các đồ vật trong nhà, tôi lần lợt chỉ vào các vật trong tranh (p28-29)

và hỏi:

Tấm thảm  What’s this? It’s a rug

Quyển lịch  What’s this? It’s a calendar

Những cái nệm/ đệm  What are these? They’re cushions

Bằng vật thật (Realia) : Tần suất sử dụng không kém visuals

Lesson 1 Unit English 6 The body

Khi giới thiệu tên các bộ phận trên cơ thể, tôi đều chỉ tay vào đầu, bàn tay, cẳng chân, cánh tay … và hỏi :

What’s this? It’s a head

It’s a hand

It’s a leg

It’s an arm

Hoặc trong Unit 11 English 6 What do you eat?, khi giới thiệu các loại thức ăn, nớc uống, tôi sử dụng các vật thật nh:1 hộp bánh, 1 lon cooca … , cho học sinh xem các đồ vật và hỏi các em :

What’s this : It’s a can of coca

It’s a box of cookies

Bằng cử chỉ, điệu bộ (Mime) : Thủ thuật này học sinh cũng rất thích vì rất vui

Khi giới thiệu động từ “to rub” trong unit 13 English 8, tôi cầm 2 mẩu tre

cọ mạnh vào nhau và hỏi học sinh: What am I doing?” , học sinh trả lời : rub/cọ sát Hoặc khi muốn giới thiệu từ yell trong bài này, tôi há mồn to và hét lên, sau

đó hỏi học sinh: What am I doing?  học sinh đáp: la hét  yell Các từ khác ta làm tơng tự

Đối với Unit 12 Sports and pastimes Khi muốn giới thiệu các động từ, ví dụ :

to skip (tôi làm động tác nh đang nhảy dây và hỏi học sinh” What am I

doing?  học sinh trả lời : nhảy dây / skip)

to swim ( tôi làm động tác nh đang bơi và hỏi học sinh” What am I doing?”

học sinh trả lời : bơi/ swim

Các từ khác nh : to play volleyball, to play basketball, ta làm tơng tự

Bằng tình huống(situation)

Giới thiệu từ “to improve” trong Unit 5 English 8, tôi đa ra tình huống : Last year, you usually got bad marks in English But now you always get good marks in English You improve your English Tôi hỏi học sinh: Tell me “to improve” in Vietnamese?

Bằng từ đồng nghĩa (synonym) / trái nghĩa(antonym)

Tôi muốn giới thiệu từ “to occur” trong Unit 8 English 9, học sinh đã biết

từ “(to) happen/ (to) take place” nên tôi hỏi: What is another word for

“happen/take place” ?

Và tôi ghi lên bảng : “ (to) occur = (to) happen = (to) take place

Hoặc tôi muốn giới thiệu từ “stupid” tôi sẽ hỏi : What is the opposite of

“clever”?

Và tôi ghi ký hiệu trên bảng : stupid>< clever

Hay khi muốn giới thiệu từ “thin” , tôi hỏi học sinh: What is the opposite

of “fat” ?

Sau đó tôi ghi ký hiệu lên bảng: thin >< fat

Bằng phơng pháp dịch (Translation)

Dạy từ “amazement”, “foolish”, “greedy” Unit 4.English 8 Đây là những

từ trừu tợng, tôi hỏi: How can you say : “amazement” / “foolish”/ “greedy” in Vietnamese?

- Tơng tự với các từ: alert, to surf, benefit trong unit 5 English 9 Tôi hỏi: Now tell me “alert”/ “to surf”/ “benefit” in Vietnamese? …

Tóm lại, có rất nhiều thủ thuật khác để dạy từ Điều quan trọng là ta nên phối hợp nhiều thủ thuật trong một tiết dạy Vì tối đa số từ tích cực trong một tiết

nh tôi đã nói ở trên chúng ta nên dạy từ 5 – 6 thì ta nên dùng ít nhất 3 thủ thuật

để dạy 5 – 6 từ Điều đó khiến bài dạy thêm sinh động, trò hứng thú học đạt hiệu quả cao

Với dạng bài tập 1 và 2 tụi thường luyện tập dưới dạng trũ chơi “Noughts and Crosses” Với dạng trũ chơi này, học sinh thường hỏo hức thực hành làm bài

để giành phần thắng cho đội của mỡnh cho nờn cú tỏc dụng nhiều hơn so với trước đõy chỉ yờu cầu học sinh đặt cõu thuần tỳy Áp dụng cho trũ chơi này, tụi thường cho 9 từ hoặc 9 cõu Đội thắng sẽ là đội làm đỳng 3 từ hoặc 3 cõu thẳng hang trước trong số 9 ụ

VD: Đội 1 cú kớ hiệu là X, đội 2 cú kớ hiệu là O

Đội 1 thắng

Đội 2 thắng

Dưới đõy là một số dạng bài tập tụi đó ỏp dụng trong cỏc năm qua và hiện nay để giới thiệu từ mới và luyện tập từ vựng:

1 X 2 X 3 X

1 O 2 3 X

Đối với những từ không tích cực, tôi thường viết thành 2 cột để học sinh nối

1 sand

2 natural beauty

3 English Chanel

4 go for a donkey ride

5 a lot of fun

6 have a good time hiking

7 judges

8 bamboo

9 weather forecast

10 grand prize

a Eo biển Anh

b thỏa thích đi bộ

c vui nhiều

d bãi cát

e cây tre

f ban giám khảo

g bản tin thời tiết

h giải nhất

i cảnh đẹp thiên nhiên

j cưỡi lừa đi dạo

Điền một từ thích hợp vào chỗ trống:

1 pity

2 promised

3 folks

4 recreation

5 and

6 for

7 sands

8 pierrots

9 country

What a (1)……… Nam can’t join his friends as

he (2) ……… His friends often talk about him and his (3) ……… If he could be here, they might visit many interesting places or take part in games and (4) ………

They could swim (5) ……… Sunbathe They could also go (6) ……… a donkey ride on the (7)

……… Or watch clowns called (8)

……… performing on the piers If they had more time, they could take leisurely bicycle trip to the (9)

………

- Give the correct number by filling in the wordsquare, according to the

given words (strong students)

- Give the correct number by filling in the wordsquare, using the

following words (one word/one time) (weak students)

twelve twenty

1 A football team has …………

players

2 Two feet have ………… toes

3 50 -30 = …………

4 A week has …………days

5 9 + 6 = …………

6 A century has one …………

years

7 A triangle has ………… sides

8 25 : 5 = …………

9 A year has ………… months

10.14 x 5 = …………

11 2 hands = 2 thumbs +

………… fingers

E

E

E

E

E

E E

E E

E E

Key:

1 eleven

2 ten

3 twenty

4 seven

5 fifteen

6 hundred

7 three

8 five

9 twelve

10.seventy

11.eight

Wordsquare

Find 11 words about weather and seasons

Key

Fall, cold, warm, cool, weather Summer, seasons

Winter, hot, like

Spring

F A L L C O L D

X W A R M N S S

G N I R P S U E

T H S I T S M S

C O O L K E E O

W E A T H E R N

2 Cách tích lũy từ vựng

- Để học sinh lưu trữ được lượng từ đã học, giáo viên cần có các biện pháp giúp các em ôn tập từ dưới mọi hình thức

- Trước tiên, cần tạo thói quen cho mỗi học sinh có một quyển sổ từ để các em thường xuyên củng cố dễ dàng

- Tạo môi trường tiếng Anh trong lớp: khuyến khích các em khá nói chuyện với nhau bằng tiếng Anh Khi điều đó trở thành tự nhiên thì các em sẽ có một môi trường tốt để luyện tập Có thể ban đầu các em còn nói sai từ, sai ngữ pháp, song tôi vẫn nhẹ nhàng động viên, khuyến khích các em tự nói nhiều với nhau và kết quả là các em rất mạnh dạn trao đổi và tự học ở nhau rất nhiều

- Đầu giờ học, giáo viên thường tổ chức cho học sinh chơi các trò chơi Việc này không những ôn lại cho các em những từ đã học theo chủ điểm của bài học hôm đó mà còn làm cho học sinh có hứng thú khi bước vào bài mới

Các trò chơi tôi thướng áp dụng để ôn vốn từ cho học sinh là:

1 Noughts and Crosses:

Đặt câu miêu tả người với những từ đã có sẵn

2 Jumbled words:

Sắp xếp lại các chữ cái để tạo thành từ có nghĩa(có thể cùng một chủ đề)