Bài thuyết trình Kỹ thuật canh tác khoai lang giới thiệu kỹ thuật canh tác khoai lang; kỹ thuật trồng khoai lang; phương pháp nhân giống khoai lang.
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
KHOA NÔNG HỌC
NHÓM 3 LỚP: DH17NHGL
CHUYÊN ĐỀ:
KỸ THUẬT CANH TÁC
KHOAI LANG
Trang 3NỘI DUNG BÁO CÁO
3
Trang 51 Tình hình sản xuất khoai lang tại Việt Nam
Bảng 1.1 Diện tích khoai lang phân theo địa phương (nghìn ha)
Vùng 2013 2014 2015 2016 2017
Cả nước 135,0 130,1 127,6 120,3 121,8 Đồng bằng sông Hồng 22,4 21,3 21,2 18,7 17,4 Trung du và Miền núi phía Bắc 34,9 33,4 33,3 31,3 31,4 Bắc trung bộ và Duyên hải Miền Trung 42,7 37,6 35,9 32,3 30,2 Tây Nguyên 13,9 13,7 14,5 16,7 17,8
(Tổng cục Thống kê, 2019)
A GIỚI THIỆU
Trang 61 Tình hình sản xuất khoai lang tại Việt Nam
(Tổng cục Thống kê, 2019)
Bảng 1.2 Sản lượng khoai lang phân theo địa phương (nghìn tấn)
Vùng 2013 2014 2015 2016 2017
Cả nước 1.358,1 1.401,3 1.335,9 1.269,3 1.351,1 Đồng bằng sông Hồng 213,2 204,1 201,8 176,7 169,9 Trung du và Miền núi phía Bắc 234,2 226,6 225,6 214,8 216,0 Bắc trung bộ và Duyên hải MT 272,6 243,9 235,9 216,7 201,1 Tây Nguyên 168,9 161,2 170,1 169,0 211,8
A GIỚI THIỆU
Trang 71 Tình hình sản xuất khoai lang tại Việt Nam
(Tổng cục Thống kê, 2019)
Bảng 1.3 Năng suất khoai lang phân theo địa phương (tấn/ha)
Vùng 2013 2014 2015 2016 2017
Cả nước 10,06 10,77 10,46 10,55 11,09 Đồng bằng sông Hồng 9,51 9,58 9,51 9,45 9,76 Trung du và Miền núi phía Bắc 6,71 6,78 6,77 6,86 6,88 Bắc trung bộ và Duyên hải Miền Trung 6,38 6,48 6,57 6,70 6,65 Tây Nguyên 12,15 11,76 11,73 10,11 11,9
A GIỚI THIỆU
Trang 10I THỜI VỤ TRỒNG KHOAI LANG
1 Vụ Đông Xuân
• Có thể trồng được ở tất cả các vùng trừ các tỉnh miền núi phía bắc và Tây Nguyên
• Thời vụ: trồng vào tháng 11 – 12, thu hoạch vào tháng 4 – 5 năm sau
Trang 11I THỜI VỤ TRỒNG KHOAI LANG
3 Vụ Xuân Hè
•Được trồng ở vùng đồng bằng và trung du Bắc Bộ (chủ yếu là vùng trung du).
•Thời vụ: trồng tháng 2 – 3, thu hoạch tháng 6 – 7
4 Vụ Hè Thu
•Được trồng chủ yếu ở các tỉnh miền núi phía Bắc và các tỉnh Đông Nam Bộ.
•Thời vụ: trồng vào tháng 5 – 6, thu hoạch vào tháng 10 – 11.
Tại miền Nam, khoai lang có thể trồng quanh năm (nếu đủ nước).
Ở vùng đồng bằng Sông Cửu Long, khoai lang được trồng vào tháng 4 – 5 (thu hoạch vào tháng 8 – 9) hay tháng
11 – 12 (sau mùa lúa).
Trang 12• Đất được dọn sạch, cày bừa làm tơi, khô xốp đất.
• Đất thịt cần được cày xới kỹ, sâu khoảng
Trang 14* Lên luống
• Đất cát: luống rộng 1,2 – 1,5m Cao từ 45–50cm
• Đất thịt nhẹ (đất pha cát), đất thịt, đất thịt nặng: Luống rộng 1,2 – 1,3m, độ cao từ 10 – 45cm
• Hướng lên luống: Lên luống theo hướng Đông Tây là thích hợp nhất Tránh được gió mùa đông bắc và nắng nóng chiều trực tiếp
II LÀM ĐẤT
Trang 15III PHƯƠNG PHÁP CHỌN GIỐNG
1. Chọn giống khoai lang
1.1 Chọn giống cho năng suất cao
•. Thân mập, mạnh, nhiều mắt, không bò quá rộng
•. Lá thân phát triển nhanh ở giai đoạn đầu và chậm ở giai đoạn tạo củ, lá phải có khả năng
Trang 162 Phương pháp chọn giống khoai lang
2.1 Thu thập giống
- Điều tra thu thập các giống địa phương và giống du nhập Số lượng củ/giống có lớn hơn 1kg
- Lập vườn sưu tập: trồng, quan sát (tối thiểu 10-15m2 /giống) và phân loại chỉnh lý giống để không trùng lặp
III PHƯƠNG PHÁP CHỌN GIỐNG
Trang 172.2 Chọn giống
- Có nhiều cách chọn giống:
• Tuyển lựa theo hệ dinh dưỡng vô tính: chọn những dây tốt, đều đặn, không sâu bệnh (quan sát trong suốt vụ), cho nhiều củ lành lặn và đều để tuyển qua nhiều vụ.
• Tuyển lựa quần thể: cho hiệu quả kém.
• Tuyển lựa theo đột biến của mầm: Mầm đột biến có thể ở củ, thân chính hoặc cành nên cần quan sát kĩ và theo dõi Khi phát hiện cần tách riêng mầm và chăm sóc kĩ để mầm phát triển tốt.
III PHƯƠNG PHÁP CHỌN GIỐNG
Trang 182.2 Chọn giống
• Tuyển lựa từng dây: Tốn công nhưng hiệu quả cao Dây giống phải đảm bảo khỏe mạnh, không sâu bệnh, chưa ra rễ và hoa, dây bánh tẻ, tuổi dây từ 45 – 75 ngày tuổi Chỉ sử dụng đoạn 1 và 2 kể từ ngọn để làm dây giống, độ dài dây giống từ 25 – 30 cm Dây giống có từ 6
- 8 mắt (càng nhặt mắt, càng nhiều củ)
III PHƯƠNG PHÁP CHỌN GIỐNG
Trang 192.2 Chọn giống
• Tuyển lựa hệ củ: Cho kết quả tốt nhất
+ Mùa I: Trồng quan sát 300-500m2/giống, mật độ 40000 – 50000 dây/ha
+ Mùa II: Chọn củ tốt đem giâm lấy dây, mỗi hàng bằng 1 hệ củ, chỉ lấy khoảng 5% hệ tốt nhất
+ Mùa III: Trồng so sánh những hệ tốt, có giống địa phương làm đối chứng (10/1ĐC) Mỗi hệ chỉ trồng khoảng 15-20 dây
+ Mùa IV: So sánh những hệ tốt chọn từ trên và đối chứng (5/1ĐC).
+Mùa V: Khu vực hóa So sánh năng suất với những giống thông dụng Phương pháp này có thể tăng năng suất 10-25%
III PHƯƠNG PHÁP CHỌN GIỐNG
Trang 22V CHĂM SÓC
- Thường xuyên thăm và kiểm tra vườn sau khi trồng.
- Trồng dặm: Khi trồng khoai lang cẩm chuẩn bị một số dây giống để trồng dặm sau 5-7 ngày trồng để đảm bảo mật độ cây.
- Làm cỏ,vun: thường tiến hành với các đợt bón thúc.
- Bấm ngọn: nhằm hạn chế sự vươn dài của thân chính, tăng nhanh khả năng phân cành, làm cho thân lá phát triển sớm.
Trang 23V CHĂM SÓC
- Nhấc dây: Nhấc dây khoai lang là khi dây mọc dài, bò lên mặt đất sẽ tạo điều kiện để rễ mọc nhiều bám xuống mặt luống, như thế chất dinh dưỡng sẽ bị phân tán, không tập trung vào bộ củ, dẫn đến thoái hóa nhanh Lúc này cần nhấc dây (không phải lật dây) để hạn chế rễ ở dây mọc dài.
Trang 24V CHĂM SÓC
- Tưới nước:
Giai đoạn mới trồng: 1 ngày/2 lần.
+ 5 – 7 ngày/lần khi dây chưa phủ luống.
+ 7 – 10 ngày/lần khi dây phủ luống.
Quan sát độ ẩm dất trên vườn để có chế độ tưới phù hợp.
Trang 25Một số phương pháp tưới khoai lang
Trang 26V PHÒNG TRỪ SÂU BỆNH HẠI
1 Bọ hà (sùng)
Trang 27Bệnh đốm lá
Trang 281 Thu hoạch
• Thời gian thu hoạch phụ thuộc vào từng giống và từng vùng khác nhau.
• Nếu thu hoạch sớm củ sẽ ít tinh bột nhiều nước, khó tồn trữ năng suất kém.
• Thu hoạch trễ củ dễ bị sâu bệnh phá hoại, nhất là sùng khoai lang.
• Khi thu hoạch củ phải được lấy cẩn thẩn tránh bị trầy để nấm bệnh xâm hại khi bảo quản.
Trang 29Khoai lang được thu hoạch và xếp vào khay để bảo quản
Trang 301 Nhân giống bằng phương pháp vô tính
1.1 Nhân giống bằng củ
- Hom giống khỏe, giữ được đặc tính giống, cho năng suất cao.
Nhân giống khoai lang bằng củ
C PHƯƠNG PHÁP NHÂN GIỐNG
Trang 311 Nhân giống bằng phương pháp vô tính
Trang 321 Nhân giống bằng phương pháp vô tính
1.1 Nhân giống bằng củ
- Có 2 phương pháp nhân giống:
Phương pháp gián tiếp
C PHƯƠNG PHÁP NHÂN GIỐNG
Trang 331 Nhân giống bằng phương pháp vô tính
1.2 Nhân giống bằng hom
- Giảm chi phí , đảm bảo giống tốt
C PHƯƠNG PHÁP NHÂN GIỐNG
Nhân giống bằng dây
Trang 341 Nhân giống bằng phương pháp vô tính
1.2 Nhân giống bằng hom
C PHƯƠNG PHÁP NHÂN GIỐNG
Yêu cầu kĩ thuật đảm bảo giống:
- Chọn dây ở vụ trồng trước được trồng bằng giống dây đã qua phục tráng bằng củ.
- Nhân giống từ ruộng sau khi trồng từ 45 – 75 ngày tuổi.
- Chọn hom: Hom phải mập mạnh, không sâu bệnh, có nhiều mắt (đốt), trung bình hom tốt dài khoảng 25-30 cm, phải có từ 6-8 mắt.
Trang 351 Nhân giống bằng phương pháp vô tính
1.2 Nhân giống bằng hom
- Vị trí cắt hom: Hom ngọn cho năng suất củ tốt nhất, kế đến những hom giữa, hom gốc thường cho năng suất thấp nhất Hom ngọn cho ít củ nhưng củ to hơn.
- Ủ hom: Cắt hom xong đem để rải nơi thoáng mát (không được để chất đống) từ 1-2 ngày trước khi trồng sẽ giúp hom nhanh ra rễ, nẩy chồi hơn.
C PHƯƠNG PHÁP NHÂN GIỐNG
Trang 361 Nhân giống bằng phương pháp vô tính
1.3 Nhân giống bằng phương pháp nuôi cấy mô
- Nhân nhanh giống thuần, đảm bảo sạch bệnh, cho năng suất cao gấp nhiều lần so với sản xuất truyền thống
C PHƯƠNG PHÁP NHÂN GIỐNG
Cây con được nhân giống từ phương pháp nuôi cấy mô
Trang 37Chồi nách phát triển từ đốt thân sạch bệnh Cấy cutting từng mẫu đoạn đốt thân và chồi
ngọn Cụm trổ khoai lang invitro
Bình nhân chồi khoai lang invitro Tái sinh cây khoai lang trong môi trường tạo rễ Cây chuẩn bị khuấn luyện cho giai đoạn ngoài nhà
kính
Trang 382 Nhân giống bằng phương pháp hữu tính
- Tạo giống bằng phương pháp lai hữu tính đã chọn tạo ra được những giống khoai lang tốt
- Các hạt giống được nghiên cứu bằng phương pháp nhân giống bằng hạt, từ đó được tiếp tục nhân giống bằng dây phục vụ sản xuất
C PHƯƠNG PHÁP NHÂN GIỐNG