Bài giảng Chọn giống cây trồng dài ngày - Chương 1: Đặc điểm nông, sinh học của nhóm cây trồng dài ngày liên quan đến chọn giống trình bày các nội dung: cây trồng dài ngày, cây lâu năm, cây lưu niên, phân nhóm cây trồng dài ngày, tổ chức và thiết kế các vườn chọn và ươm cây giống. Mời các bạn cùng tham khảo
Trang 18/24/2015
1
Chọn giống cõy trồng dài ngày
Yờu cầu mụn học
• Số đơn vị học trỡnh: 3
• Trỡnh độ: sinh viờn chuyờn ngành chọn
giống
• Thời gian: LT: 30 tiết TH: 5 tiết
• Điều kiện tiờn quyết: Sinh viờn đó được
học: sinh lý thực vật, Di truyền thực vật, Chọn giống đại cương, Di truyền ứng dụng,
Tế bào học…
Mục tiờu nội dung mụn học
• Mục tiờu: Trang bị cho sinh viên phơng pháp và
kỹ năng chọn giống nhóm cây trồng TGST dài (cà
phờ, cõy ăn quả, chố,…)
• Túm tắt nội dung: Vai trũ, ý nghĩ và giỏ tri kinh
tế Nguồn gốc, đặc điểm di truyền của nhúm cõy
cú thời gian sinh trưởng dài; nhõn giống vụ tớnh,
cỏc phương phỏp tạo vật liệu di truyền, đỏnh giỏ
thử nghiệm giống mới phự hợp với mục tiờu chọn
tạo giống cõy trồng dài ngày thuộc hai nhúm cõy
(cõy ăn quả và cõy cụng nghiệp)
• Thời gian mụn học: 20 tiết (24 lý thuyết, 6 t/h)
Nhiệm vụ của sinh viên
• Dự lớp đầy đủ số tiết quy định,
• Tham gia đầy đủ các bài thực hành môn học
• Xõy dụng tiểu luận theo yờu cầu
• Điểm học tập:
- Kiểm tra học trỡnh: hệ số 1
• - Điểm bài tập: hệ số 2
• - Điểm thi: hệ số 3
Nội dung chi tiết học phần
• Chương 1: Đặc điểm nụng, sinh học của nhúm
cõy trồng dài ngày liờn quan đến chọn giống
• Chương 2: Chọn giống cõy bưởi (3 tiết)
• Chương 3: Nhõn giống nhón (3 tiết)
• Chương 4: Chọn giống xoài (3 tiết)
• Chương 5: Chọn giống chố (5 tiết)
• Chương 6: Chọn giống cà phờ (3 tiết)
Tài liệu học tập
• Nguyễn Văn Hiển (chủ biên), 2000 Chọn giống cây trồng
• Nguyễn Tử Xiờm (chủ biờn), 2000 – Cõy cà phờ
• Đỗ Ngọc Quý, 2003 – Cõy chố
• Nguyễn Văn Cương và cs, 1998, Kỹ thuật trồng cam quýt-
• Trần Thế Tục – 2004 – Cõy nhón và kỹ thuật trồng
• Bộ NN&PTNT – 575 giống cõy trồng nụng https://sites.google.com/site/lophocphank57vnua/ Lớp học phần VNUA-Học Viện Nụng Nghiệp Việt Nam
Trang 28/24/2015
C1: Cây trồng dài ngày/cây lâu,
nămcây lưu niên/Permanent crop
• có đời sống hơn 2 năm/tính từ khi trồng đến
sau thu hoạch, hàng năm không phải trồng
lại- permanent crops are sown or planted
once and not be replanted after each annual
harvest (FAOSTAT, 2011)
• đơn giản là là cây sống hơn hai năm (theo từ
Latin per là "qua", và annus, là "năm") là
cây sống hơn hai năm để phân biệt cây
sống hàng năm/annual (một năm) và nhiều
năm (trên 2 năm)
• cây thân gỗ -bộ có rễ dài sâu xuống đất, ngăn chặn xói mòm, và ngăn cản cỏ dại
• cây thân thảo -cây nhỏ có hoa nhỏ, sinh
trưởng và ra hoa vào mùa xuân và hè, chết
vào mùa thu, đông (trừ rễ củ, thân ngầm), sau đó tiếp tục trở lại vào mùa xuân,
• Theo thống kê NN: NLN là loại cây trồng sinh trưởng và cho sản phẩm trong nhiều năm: CAQ (cam, nhãn ), CCN (chè,, cao su ), cây dược liệu (quế, đỗ trọng ),
Đặc điểm nông, sinh của nhóm
cây trồng dài ngày
1 Phân nhóm cây trồng theo quan điểm sử dụng
• Cây ăn quả lâu niên
• Cây công nghiệp lấy quả
• Cây công nghiệp lấy lá
• Cây công nghiệp lấy mủ
2 Phân nhóm cây trồng dài ngày theo canh tác
• Cây bóng to
• Cây bóng thấp
Đặc điểm sinh trưởng phát triển
a Đặc điểm
b Sinh trưởng và phát triển của cây
• Quan hệ của sự phát triển với bản chất di truyền và điều
kiện sinh trưởng
• Sự phát triển cá thể - Giai đoạn phôi thai - Giai đoạn
trưởng thành - Giai đoạn cho sản lượng - Giai đoạn già cỗi và chết
c Dặc điểm thực vât của cây ăn quả thân gỗ:
Đặc điểm sinh lý, sinh hóa, di truyền, nhân giống
a, Đặc điểm sinh lý của cành, lá
b Lý thuyết sự già đi và trẻ hóa có tính chu kỳ của cây
c Đặc điểm di truyền nhân giống, thụ phấn thụ tinh của cây
d Đặc điểm nghề trồng cây ăn quả trên thế giới
PHÂN NHÓM CÂY DÀI NGÀY THEO HƯỚNG SỬ
DỤNG
• Cây ăn quả thân gỗ
• Cây công nghiệp lấy quả
• Cây công nghiệp lấy lá
• Cây công nghiệp lấy mủ
• Bưởi
Da Xanh
Trang 38/24/2015
Cây cao su
• Tên KH: Hevea
brasiliensis, là
một loài cây thân
gỗ Cây công nghiệp lâu năm thuộc về họ Đại kích
(Euphorbiaceae)
Phương pháp chọn tạo, giống
• Vật liệu thu thập: Loại vật liệu?
• Phương pháp chọn tạo:
- Tuyển chọn từ nguồn vật liêu
- Tạo biến dị rồi tuyển chọn
Phương pháp tạo biến dị
+ Lai + Đột biến
TỔ CHỨC VÀ THIẾT KẾ CÁC VƯỜN CHỌN VÀ ƯƠM GIỐNG
1 Chọn địa điểm thành lập vườn
Tổ chức các ruộng chọn giống phù hợp với đặc điểm sinh học và nông học của nhóm cây trồng dài ngày
2 Quy hoạch và thiết kế vườn
* Vườn tạm thời
* Vườn chọn giống cố định – Vườn quỹ gen – Vườn đánh giá biến dị di truyền – Vườn chọn lọc
Lớp học phần VNUA-Học Viện Nông Nghiệp Việt Nam
https://sites.google.com/site/lophocphank57vnua/