Kiểm soát chi thường xuyên ngân sách Nhà nước tại Kho bạc Nhà nước huyện Đông Anh (Luận văn thạc sĩ)Kiểm soát chi thường xuyên ngân sách Nhà nước tại Kho bạc Nhà nước huyện Đông Anh (Luận văn thạc sĩ)Kiểm soát chi thường xuyên ngân sách Nhà nước tại Kho bạc Nhà nước huyện Đông Anh (Luận văn thạc sĩ)Kiểm soát chi thường xuyên ngân sách Nhà nước tại Kho bạc Nhà nước huyện Đông Anh (Luận văn thạc sĩ)Kiểm soát chi thường xuyên ngân sách Nhà nước tại Kho bạc Nhà nước huyện Đông Anh (Luận văn thạc sĩ)Kiểm soát chi thường xuyên ngân sách Nhà nước tại Kho bạc Nhà nước huyện Đông Anh (Luận văn thạc sĩ)Kiểm soát chi thường xuyên ngân sách Nhà nước tại Kho bạc Nhà nước huyện Đông Anh (Luận văn thạc sĩ)Kiểm soát chi thường xuyên ngân sách Nhà nước tại Kho bạc Nhà nước huyện Đông Anh (Luận văn thạc sĩ)Kiểm soát chi thường xuyên ngân sách Nhà nước tại Kho bạc Nhà nước huyện Đông Anh (Luận văn thạc sĩ)Kiểm soát chi thường xuyên ngân sách Nhà nước tại Kho bạc Nhà nước huyện Đông Anh (Luận văn thạc sĩ)Kiểm soát chi thường xuyên ngân sách Nhà nước tại Kho bạc Nhà nước huyện Đông Anh (Luận văn thạc sĩ)Kiểm soát chi thường xuyên ngân sách Nhà nước tại Kho bạc Nhà nước huyện Đông Anh (Luận văn thạc sĩ)Kiểm soát chi thường xuyên ngân sách Nhà nước tại Kho bạc Nhà nước huyện Đông Anh (Luận văn thạc sĩ)Kiểm soát chi thường xuyên ngân sách Nhà nước tại Kho bạc Nhà nước huyện Đông Anh (Luận văn thạc sĩ)Kiểm soát chi thường xuyên ngân sách Nhà nước tại Kho bạc Nhà nước huyện Đông Anh (Luận văn thạc sĩ)Kiểm soát chi thường xuyên ngân sách Nhà nước tại Kho bạc Nhà nước huyện Đông Anh (Luận văn thạc sĩ)Kiểm soát chi thường xuyên ngân sách Nhà nước tại Kho bạc Nhà nước huyện Đông Anh (Luận văn thạc sĩ)Kiểm soát chi thường xuyên ngân sách Nhà nước tại Kho bạc Nhà nước huyện Đông Anh (Luận văn thạc sĩ)Kiểm soát chi thường xuyên ngân sách Nhà nước tại Kho bạc Nhà nước huyện Đông Anh (Luận văn thạc sĩ)Kiểm soát chi thường xuyên ngân sách Nhà nước tại Kho bạc Nhà nước huyện Đông Anh (Luận văn thạc sĩ)Kiểm soát chi thường xuyên ngân sách Nhà nước tại Kho bạc Nhà nước huyện Đông Anh (Luận văn thạc sĩ)Kiểm soát chi thường xuyên ngân sách Nhà nước tại Kho bạc Nhà nước huyện Đông Anh (Luận văn thạc sĩ)Kiểm soát chi thường xuyên ngân sách Nhà nước tại Kho bạc Nhà nước huyện Đông Anh (Luận văn thạc sĩ)Kiểm soát chi thường xuyên ngân sách Nhà nước tại Kho bạc Nhà nước huyện Đông Anh (Luận văn thạc sĩ)Kiểm soát chi thường xuyên ngân sách Nhà nước tại Kho bạc Nhà nước huyện Đông Anh (Luận văn thạc sĩ)Kiểm soát chi thường xuyên ngân sách Nhà nước tại Kho bạc Nhà nước huyện Đông Anh (Luận văn thạc sĩ)Kiểm soát chi thường xuyên ngân sách Nhà nước tại Kho bạc Nhà nước huyện Đông Anh (Luận văn thạc sĩ)Kiểm soát chi thường xuyên ngân sách Nhà nước tại Kho bạc Nhà nước huyện Đông Anh (Luận văn thạc sĩ)Kiểm soát chi thường xuyên ngân sách Nhà nước tại Kho bạc Nhà nước huyện Đông Anh (Luận văn thạc sĩ)Kiểm soát chi thường xuyên ngân sách Nhà nước tại Kho bạc Nhà nước huyện Đông Anh (Luận văn thạc sĩ)Kiểm soát chi thường xuyên ngân sách Nhà nước tại Kho bạc Nhà nước huyện Đông Anh (Luận văn thạc sĩ)Kiểm soát chi thường xuyên ngân sách Nhà nước tại Kho bạc Nhà nước huyện Đông Anh (Luận văn thạc sĩ)Kiểm soát chi thường xuyên ngân sách Nhà nước tại Kho bạc Nhà nước huyện Đông Anh (Luận văn thạc sĩ)Kiểm soát chi thường xuyên ngân sách Nhà nước tại Kho bạc Nhà nước huyện Đông Anh (Luận văn thạc sĩ)
Tính cấp thiết của đề tài luận văn
Để duy trì hoạt động của bộ máy nhà nước và quản lý xã hội, các quốc gia thực hiện thu thuế và chi ngân sách nhà nước Khi cơ chế thị trường gặp khó khăn, chi ngân sách Nhà nước không chỉ hỗ trợ tài chính cho hoạt động của chính phủ mà còn trở thành công cụ quan trọng để điều tiết thị trường, xóa đói giảm nghèo, đảm bảo công bằng xã hội và phát triển cân đối giữa các vùng, lãnh thổ và ngành kinh tế Đồng thời, chi ngân sách cũng cung cấp hàng hóa và dịch vụ công cho xã hội trong những trường hợp mà khu vực tư nhân không thể đáp ứng Chi thường xuyên là những khoản chi cần thiết để đảm bảo hoạt động ổn định của các đối tượng chi với mức chi tương đối ổn định trong thời gian dài.
Theo Báo cáo đánh giá bổ sung kết quả thực hiện NSNN năm 2018 của Bộ Tài chính, tổng chi NSNN đạt 1.161,4 nghìn tỷ đồng, vượt 93,2 nghìn tỷ đồng (+6,1%) so với dự toán Trong đó, chi đầu tư phát triển đạt 411,28 nghìn tỷ đồng, vượt 11,58 nghìn tỷ đồng (+2,9%); chi trả nợ lãi đạt 109,7 nghìn tỷ đồng, giảm 2,8 nghìn tỷ đồng (-2,5%); và chi thường xuyên đạt 954,1 nghìn tỷ đồng, vượt 13,37 nghìn tỷ đồng (+1,14%) Sự gia tăng chi thường xuyên chủ yếu do thực hiện các chính sách mới về an sinh xã hội, lương và phụ cấp Để tối ưu hóa chi thường xuyên ngân sách nhà nước, việc kiểm soát chi là rất quan trọng Trong những năm gần đây, công tác kiểm soát chi tại Kho bạc Nhà nước đã có những chuyển biến tích cực, đảm bảo hiệu quả và chất lượng, góp phần quan trọng vào việc sử dụng NSNN hiệu quả hơn.
Mặc dù công tác kiểm soát chi (KSC) qua Kho bạc Nhà nước (KBNN) đã được thực hiện, nhưng vẫn tồn tại nhiều hạn chế như hiệu quả sử dụng ngân sách nhà nước (NSNN) thấp, lãng phí và dễ phát sinh tiêu cực Công tác KSC phân chia thành nhiều lĩnh vực và hình thức khác nhau, dẫn đến chồng chéo và khó theo dõi tổng thể Nhiều khoản chi chưa đủ cơ sở để KBNN kiểm soát, thiếu cơ chế quy trách nhiệm và kiểm soát giá mua sắm hàng hóa, dịch vụ Cán bộ làm nhiệm vụ chi ngân sách chưa được đào tạo đồng đều và thiếu hiểu biết về quản lý NSNN Việc công khai minh bạch trong chi tiêu ngân sách còn hạn chế, ảnh hưởng đến chất lượng sử dụng ngân sách và yêu cầu cải cách thủ tục hành chính Lý luận về KSC trong nền kinh tế thị trường chưa được nghiên cứu đầy đủ để áp dụng vào thực tiễn.
Dựa trên vai trò quan trọng của công tác kiểm soát chi thường xuyên tại Kho bạc Nhà nước (KBNN), học viên tại KBNN Đông Anh đã chọn đề tài “Kiểm soát chi thường xuyên ngân sách Nhà nước tại Kho bạc Nhà nước huyện Đông Anh” cho luận văn thạc sĩ chuyên ngành Quản lý kinh tế.
Tổng quan tình hình nghiên cứu
Công trình nghiên cứu trong nước
Trong những năm qua, nhiều tác giả đã nghiên cứu về kiểm soát chi thường xuyên tại kho bạc nhà nước ở các cấp độ khác nhau, từ luận án tiến sĩ, luận văn thạc sĩ đến các đề tài nghiên cứu khoa học Các nghiên cứu này được công bố trong các tạp chí khoa học và kỷ yếu hội thảo quốc gia, quốc tế, với nhiều công trình tiêu biểu đáng chú ý.
Sách chuyên khảo "Cân đối ngân sách nhà nước Việt Nam trong nền kinh tế thị trường" của Bùi Thị Mai Hoài, xuất bản năm 2007 bởi NXB Đại học Quốc Gia TP.HCM, nêu bật những vấn đề quan trọng liên quan đến việc cân đối ngân sách nhà nước trong bối cảnh kinh tế thị trường Luận án cung cấp cái nhìn sâu sắc về quá trình cân đối ngân sách nhà nước Việt Nam từ năm 2001 đến 2010, giúp người đọc hiểu rõ hơn về những thách thức và cơ hội trong việc quản lý ngân sách quốc gia.
Các biện pháp quản lý thu chi ngân sách nhà nước cần tập trung vào việc khai thác hiệu quả nguồn lực trong nước, nhằm đảm bảo nguồn thu ổn định và không bị ảnh hưởng bởi yếu tố bên ngoài Đồng thời, việc chi tiêu cần được thực hiện một cách hợp lý để đáp ứng nhu cầu phát triển xã hội, bảo đảm đời sống người dân, đồng thời kiểm soát lạm phát và giữ chi tiêu trong giới hạn của nguồn thu.
Thứ hai: Tác giả thống kê thực trạng cân đối NSNN Việt Nam năm 2001 đến
Vào năm 2010, một định hướng cho đến năm 2015 đã được đưa ra, tập trung vào việc cân đối ngân sách Nhà nước Việt Nam trong nền kinh tế thị trường Luận án này đã trình bày một số lý luận cơ bản và hệ thống về cân đối ngân sách Nhà nước, nhằm phát triển lý thuyết phù hợp với bối cảnh kinh tế hiện tại.
Luận văn Thạc sĩ:“Kiểm soát chi thường xuyên Ngân sách Nhà nước tại
Bài viết của Trần Việt Huy năm 2017 tại Đại học Thái Nguyên - Trường Đại học Kinh tế và Quản trị kinh doanh đã phân tích chi tiết thực trạng hệ thống kiểm soát chi tại Kho bạc Nhà nước huyện Bình Liêu, tỉnh Quảng Ninh Nghiên cứu tập trung vào các yếu tố như cơ cấu tổ chức, nhân sự, trình độ chuyên môn của nhân viên và nguồn vốn, đồng thời đánh giá thực trạng kiểm soát chi từ năm 2014 đến nay.
Năm 2016, quy trình kiểm soát chi ngân sách nhà nước (NSNN) tại huyện đã được xây dựng rõ ràng và phân công nhiệm vụ cụ thể cho từng bộ phận Tuy nhiên, tác giả chỉ ra rằng hệ thống văn bản pháp lý phục vụ kiểm soát chi chưa đồng bộ và cụ thể, nhiều văn bản chưa được cập nhật kịp thời để phù hợp với thực tiễn Việc phối hợp giữa các cơ quan như Kho bạc Nhà nước (KBNN), Tài chính và đơn vị thụ hưởng ngân sách còn lỏng lẻo Đội ngũ cán bộ, dù đã qua đào tạo, vẫn chưa đáp ứng đủ yêu cầu công việc Quy trình lập dự toán chi thường xuyên theo Luật NSNN rất phức tạp, yêu cầu thực hiện qua nhiều bước Tác giả cũng nêu rõ nguyên nhân của các hạn chế này và đề xuất các biện pháp khắc phục cụ thể để cải thiện tình hình.
Luận văn Thạc sĩ kinh tế: “Kiểm soát chi thường xuyên ngân sách xã qua
Bài viết "Kho bạc Nhà nước Phú Vang, tỉnh Thừa Thiên Huế" của Trần Thị Ngọc Mai - Học viện Hành chính Quốc gia 2016 đã xây dựng khung lý thuyết cho đề tài nghiên cứu, tập trung vào khái niệm, đặc điểm và vai trò của chi thường xuyên ngân sách nhà nước (NSNN) cũng như kiểm soát chi thường xuyên NSNN tại xã qua KBNN Tác giả xác định các phương pháp nghiên cứu phù hợp, bao gồm thu thập dữ liệu, phân tích tổng hợp, thống kê và so sánh Bên cạnh đó, những hạn chế và tồn tại trong công tác kiểm soát chi thường xuyên ngân sách xã qua KBNN Phú Vang cũng được nêu rõ, từ đó đưa ra định hướng và góp ý nhằm hoàn thiện hệ thống kiểm soát chi thường xuyên.
Luận văn Thạc sĩ của Nguyễn Thị Phương, Đại Học Quốc Gia Hà Nội, Trường Đại học Kinh Tế năm 2014, tập trung vào việc kiểm soát chi ngân sách Nhà nước tại Kho bạc Nhà nước Cầu Giấy, Hà Nội Nghiên cứu này cung cấp cái nhìn tổng quát về thực trạng công tác kiểm soát chi thường xuyên qua KBNN tại Cầu Giấy trong giai đoạn 2010-2011, nhằm đánh giá hiệu quả và đưa ra những giải pháp cải tiến cho quản lý ngân sách.
Hà Nội có vị trí địa lý và cơ cấu tổ chức đặc thù, cùng với nguồn nhân lực đa dạng, ảnh hưởng đến hoạt động kiểm soát chi ngân sách nhà nước tại quận Bài viết phân tích điểm mạnh và điểm yếu trong việc kiểm soát chi ngân sách nhà nước, từ đó đề xuất các định hướng nhiệm vụ cho việc kiểm soát và thanh toán chi thường xuyên của ngân sách nhà nước tại Kho bạc Nhà nước Cầu Giấy, kèm theo những kiến nghị nhằm hoàn thiện quy trình này.
Luận văn Thạc sĩ kinh tế của Dương Cao Sơn tại Học viện Tài chính năm 2008 nghiên cứu về quản lý chi vốn đầu tư xây dựng cơ bản (XDCB) thuộc nguồn vốn ngân sách Nhà nước qua Kho bạc Nhà nước Tác phẩm phân tích thực trạng quản lý, đánh giá những ưu điểm và nhược điểm trong lĩnh vực này, đồng thời đề xuất giải pháp hoàn thiện công tác quản lý Nổi bật trong luận văn là việc chỉ ra các hạn chế, bao gồm công tác phân bổ kế hoạch và chuyển vốn đầu tư, quy trình kiểm soát, mẫu chứng từ kế toán, công tác kế toán và quyết toán, chế độ thông tin báo cáo, ứng dụng công nghệ thông tin, và tổ chức bộ máy quản lý.
Luận văn Thạc sĩ quản lý kinh tế: “Kiểm soát chi thường xuyên qua Kho bạc
Nhà nước huyện Ba Vì, thành phố Hà Nội” của Phan Thị Tuyết - Đại học Quốc Gia
Hà Nội - Trường Đại học Kinh Tế 2015 Kinh phí ngân sách nhà nước được sử dụng đúng mục đích và đối tượng, tuân thủ chế độ về hóa đơn, chứng từ, định mức chi tiêu Việc mua sắm và sửa chữa được quản lý chặt chẽ thông qua cơ chế đấu thầu và kiểm tra chứng từ KBNN Ba Vì phối hợp với các cơ quan tài chính liên quan, cập nhật văn bản mới nhất về hướng dẫn quyết toán hàng năm, giúp các đơn vị sử dụng ngân sách hoàn thành quyết toán NSNN một cách nhanh chóng (Phan Thị Tuyết, 2015, Tr 77-75).
Bài viết nêu rõ những hạn chế trong công tác kiểm soát chi thường xuyên, bao gồm việc dự toán chậm trễ từ cơ quan có thẩm quyền và sự ỷ lại của các bộ, cơ quan, ban ngành, dẫn đến phân bổ và giao dự toán không đúng quy định, ảnh hưởng đến chi tiêu của đơn vị sử dụng ngân sách Ngoài ra, tác giả cũng chỉ ra những hạn chế về năng lực nhân viên kiểm soát và sự thiếu hụt trang thiết bị hiện đại Để cải thiện hệ thống kiểm soát chi thường xuyên, tác giả đề xuất các biện pháp cụ thể cho KBNN huyện.
Ba Vì, theo Phan Thị Tuyết (2015), là một nghiên cứu tổng quan về kho bạc nhà nước huyện Ba Vì, Hà Nội, nêu bật những bất cập hiện tại Luận văn này không chỉ cung cấp cái nhìn sâu sắc về tình hình tài chính mà còn là tài liệu quý giá cho ban lãnh đạo trong việc định hướng phát triển bền vững trong tương lai.
Công trình nghiên cứu nước ngoài
Luận văn Thạc sĩ của Khamphet Vanghan năm 2014 tại Học viện Chính trị Hành chính Quốc Gia nêu rõ những hạn chế trong quản lý thu ngân sách nhà nước tại Bộ Ngoại giao CHDCND Lào và thực trạng quản lý chi ngân sách giai đoạn 2014-2016 Tác giả đề xuất các phương hướng cải cách quản lý thu ngân sách nhà nước, đồng thời xây dựng hệ thống lý thuyết chặt chẽ về khái niệm, vai trò và mục tiêu của quản lý thu ngân sách nhà nước Luận văn cũng góp phần hệ thống hóa các vấn đề lý luận và bài học kinh nghiệm trong và ngoài nước liên quan đến thu ngân sách nhà nước và quản lý chi thường xuyên.
Luận văn Thạc sĩ:“ Quản lý chi thường xuyên ngân sách nhà nước tại tỉnh
Bài viết của Daymone Viranon tại Học viện Hành chính Quốc gia năm 2017 tập trung vào việc xây dựng lý thuyết chi tiết về quản lý chi thường xuyên ngân sách tỉnh Luangprabang, nước Cộng Hòa Dân Chủ Nhân Dân Lào Nội dung bài viết phân tích thực trạng chi thường xuyên ngân sách nhà nước (NSNN) và kiểm soát chi thường xuyên NSNN tại tỉnh Luangprabang trong giai đoạn từ năm 2014 đến nay.
Từ năm 2016, việc đánh giá công tác kiểm soát chi thường xuyên ngân sách nhà nước (NSNN) đã chỉ ra những thành tựu và hạn chế, cùng với nguyên nhân dẫn đến những vấn đề này Các nguyên nhân chủ quan tại địa phương bao gồm: việc áp dụng cứng nhắc mô hình lập ngân sách truyền thống; năng lực quản lý và điều hành NSNN còn nhiều bất cập; công tác thanh tra, kiểm tra giám sát chưa được chú trọng, dẫn đến thiếu trách nhiệm trong xử lý sai sót; năng lực lãnh đạo chưa đáp ứng yêu cầu phát triển; chất lượng nguồn nhân lực còn hạn chế; một số cơ chế, chính sách của Nhà nước còn vướng mắc; và công tác tuyên truyền về luật NSNN chưa đạt hiệu quả mong muốn Dựa trên những nguyên nhân này, tác giả đã đề xuất các giải pháp và kiến nghị đối với Chính phủ cũng như tỉnh Luangprabang, Lào.
Luận văn Thạc sĩ:“ Quản lý ngân sách nhà nước trong giai đoạn mới tại tỉnh
Luận văn "Viêng Chăn nước Cộng Hòa Dân Chủ Nhân Dân Lào" của Khamphon Souphida, Học viện Chính trị Hành chính Quốc Gia, 2011, đã phân tích thực trạng quản lý ngân sách tại tỉnh Viêng Chăn, Lào, và chỉ ra những hạn chế trong công tác quản lý Tác giả đề xuất các biện pháp phù hợp với tình hình phát triển kinh tế và chi ngân sách của tỉnh Đồng thời, luận văn trình bày các phương pháp quản lý ngân sách trong giai đoạn mới, nhấn mạnh việc ứng dụng công nghệ vào quy trình làm việc nhằm nâng cao năng suất Ngoài ra, tác giả cũng khẳng định rằng trình độ và ý thức làm việc của nhân viên là yếu tố quyết định trong quản lý ngân sách nhà nước, do đó cần chú trọng bồi dưỡng kiến thức và tuyển chọn nhân sự có trình độ.
Mabel Waker, một tác giả người Mỹ, đã nghiên cứu sâu về tài chính công và phân bổ chi ngân sách trong tác phẩm "Municipal Expenditures" (1930), nơi bà tổng quan lý thuyết chi ngân sách nhà nước và phát minh ra lý thuyết xác định khuynh hướng phân bổ chi tiêu Tương tự, V.O Key trong bài viết nổi tiếng "The lack of a Budgetary Theory" (1940) đã chỉ ra những vấn đề phát sinh khi thiếu lý thuyết ngân sách, đồng thời phân tích tầm quan trọng của lý thuyết này trong quản lý kinh tế vĩ mô và nâng cao hiệu quả phân bổ ngân sách của chính phủ.
Nghiên cứu sự tiến triển của các lý thuyết ngân sách nhà nước đã chỉ ra sự chuyển mình từ phương thức ngân sách theo khoản mục, ngân sách theo công việc thực hiện, ngân sách theo chương trình, đến ngân sách theo kết quả đầu ra Matin, Lawrence L và Kettner đã so sánh và phân tích các lý thuyết ngân sách này trong nghiên cứu của họ, làm nổi bật sự phát triển và cải tiến trong quản lý ngân sách.
Bài viết "Measuring the Performance of Human Service Programs" (1996) nhấn mạnh tầm quan trọng của việc đo lường hiệu suất các chương trình dịch vụ con người, đồng thời chỉ ra ưu điểm nổi bật của phương pháp quản lý ngân sách theo kết quả đầu ra Phương pháp này giúp các nhà quản lý tài chính công trả lời câu hỏi quan trọng: "Nên quyết định như thế nào để phân bổ X đô la cho hoạt động A thay vì cho hoạt động B?" Do đó, ngân sách theo kết quả đầu ra đang được nghiên cứu và ứng dụng rộng rãi trong quản lý chi ngân sách nhà nước của nhiều quốc gia hiện nay.
Nội dung kế thừa và khoảng trống nghiên cứu
Các tác giả đã tổng hợp các luận cứ khoa học để hỗ trợ cho các luận điểm của mình trong các công trình nghiên cứu Những nghiên cứu này đã tiếp cận các vấn đề lý luận quan trọng như chi thường xuyên ngân sách nhà nước, kiểm soát chi ngân sách qua Kho bạc Nhà nước, và các khái niệm liên quan Đặc biệt, nhiều công trình tập trung vào việc kiểm soát chi thường xuyên ngân sách nhà nước từ góc độ quản lý hành chính ở các cấp tỉnh, thành phố, huyện, đồng thời đề xuất các giải pháp cụ thể để cải thiện công tác thực hiện tại một số đơn vị Tuy nhiên, các nghiên cứu này vẫn tồn tại những hạn chế chung cần được khắc phục.
Thực tế chi ngân sách tại KBNN hiện chưa được phân tích một cách rõ ràng theo từng năm, dẫn đến việc không xác định được nguyên nhân của sự biến động trong chi tiêu, bao gồm cả sự giảm và tăng.
Về vấn đề kiểm soát chi, các nghiên cứu trước đây chủ yếu tập trung vào bộ phận kiểm soát chi tại Kho bạc, mà chưa có sự điều tra về các bộ phận liên quan như đơn vị thụ hưởng.
Về kiến nghị đối với cơ quan chức năng, cần làm rõ các khoảng trống mà các công trình trước đây chưa phát hiện và chưa được nghiên cứu, nhằm tiếp tục công tác nghiên cứu hiệu quả hơn.
Chưa có nghiên cứu nào đầy đủ về kiểm soát chi thường xuyên ngân sách Nhà nước tại huyện Đông Anh, vì vậy việc nghiên cứu đề tài này là cần thiết và mang tính mới mẻ, không trùng lặp với các nghiên cứu trước.
Những vấn đề trọng tâm luận văn tập trung nghiên cứu giải quyết:
Hệ thống hóa những vấn đề lý luận về ngân sách nhà nước, kiểm soát chi thường xuyên tại KBNN huyện Đông Anh
Các yếu tố ảnh hưởng đến hoạt động kiểm soát chi thường xuyên ngân sách nhà nước (NSNN) tại huyện Đông Anh bao gồm quy trình làm việc, nguồn lực và năng lực của cán bộ Thực trạng hiện nay cho thấy còn nhiều hạn chế trong việc thực hiện kiểm soát chi, dẫn đến tình trạng lãng phí và thiếu minh bạch Để cải thiện công tác này, cần đề xuất các giải pháp như nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ, cải tiến quy trình kiểm soát và áp dụng công nghệ thông tin trong quản lý chi tiêu.
Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu
Mục tiêu nghiên cứu của luận văn này là đề xuất giải pháp và kiến nghị nhằm cải thiện việc kiểm soát chi ngân sách nhà nước tại Kho bạc Nhà nước huyện Đông Anh, Hà Nội Để thực hiện mục tiêu này, luận văn sẽ tiến hành các nhiệm vụ nghiên cứu cụ thể.
Hệ thống hóa một số vấn đề lý luận cơ bản kiểm soát chi thường xuyên ngân sách huyện qua KBNN, các nhân tố ảnh hưởng
Phân tích thực trạng công tác kiểm soát chi ngân sách tại huyện Đông Anh nhằm đánh giá kết quả đạt được, đồng thời chỉ ra các hạn chế và nguyên nhân của những hạn chế này Trên cơ sở đó, bài viết đề xuất một số giải pháp và kiến nghị khả thi để hoàn thiện công tác kiểm soát chi ngân sách trong huyện Đông Anh cho giai đoạn 2025 và những năm tiếp theo Những giải pháp này sẽ giúp nâng cao hiệu quả quản lý ngân sách và đảm bảo tính minh bạch trong quá trình chi tiêu công.
Phương pháp nghiên cứu
Phương pháp thu thập thông tin
Trong quá trình nghiên cứu, học viên đã thu thập tài liệu và nguồn số liệu thứ cấp liên quan đến vấn đề nghiên cứu Học viên cũng kế thừa một số kết quả nghiên cứu trước đó để làm rõ nội dung của luận văn.
Học viên thu thập dữ liệu thứ cấp từ báo cáo thu chi ngân sách nhà nước giai đoạn 2015-2019 và báo cáo quyết toán ngân sách hàng năm trong cùng giai đoạn Ngoài ra, học viên còn kết hợp kiến thức từ quá trình nghiên cứu tài liệu trên sách, báo, tạp chí và các báo cáo số liệu tại Kho bạc Nhà nước Đông Anh.
Phương pháp tổng hợp
Tổng hợp những kết quả nghiên cứu từ các đề tài khoa học, các bài viết trên Tạp chí ngân quỹ của Kho bạc
Hệ thống văn bản và chế độ của Nhà nước, Bộ Tài chính, cùng với KBNN, đóng vai trò quan trọng trong việc kiểm soát chi ngân sách nhà nước (NSNN) Điều này giúp làm rõ cơ sở khoa học và thực tiễn của công tác kiểm soát chi thường xuyên NSNN, đặc biệt là qua KBNN Đông Anh.
Phương pháp phân tích
Sử dụng phần mềm Excel để xử lý và tính toán số liệu, từ đó tạo ra các biểu đồ và đồ thị giúp đánh giá và đưa ra kết quả một cách hiệu quả.
Sử dụng dữ liệu thu thập từ các chương trình TABMIS, Kho dữ liệu, DTLN và THBC LAN, chúng tôi tiến hành xuất dữ liệu qua phần mềm Word và Excel để thực hiện thống kê và mô tả, từ đó đưa ra những nhận xét và đánh giá chính xác.
Phân tích chỉ tiêu so sánh các chỉ tiêu theo năm với một chỉ tiêu gốc trong điều kiện hoạt động tại huyện Đông Anh là cần thiết để đánh giá sự phát triển và hiệu quả của các hoạt động kinh tế xã hội trong khu vực này.
Học viên đã nghiên cứu hoạt động chi ngân sách của huyện Đông Anh trong giai đoạn 2015-2019, chia thành các tiểu mục như chi thanh toán cá nhân, chi chuyên môn nghiệp vụ, chi mua sắm và sửa chữa tài sản, cùng với các nhóm chi khác Qua việc phân tích chi tiết từng hoạt động và đơn vị thụ hưởng, nghiên cứu đã chỉ ra nhóm chi nào chiếm tỉ lệ lớn và nơi xảy ra thất thoát, từ đó đề xuất các giải pháp khắc phục hiệu quả.
Tiếp đó học viên đề ra những biện pháp góp phần hoàn thiện công tác kiểm soát chi ngân sách Nhà nước tại KBNN huyện Đông Anh
Tỷ lệ NSNN tiết kiệm được tại KBNN huyện Đông Anh nhờ vào công tác kiểm soát chặt chẽ các khoản chi thường xuyên Việc chia nhỏ các tiểu nhóm để kiểm tra và phân tích giúp KBNN huyện có cái nhìn tổng quát về ngân sách chi Qua phân tích, cần tăng cường chi cho những mục thiết yếu và hạn chế chi cho những việc không cần thiết, từ đó góp phần tiết kiệm ngân sách hiệu quả.
Xác định chỉ tiêu này không chỉ hoàn thiện việc sử dụng ngân sách Nhà nước mà còn nâng cao vị thế và uy tín của KBNN, đồng thời cải thiện công tác kiểm soát chi.
Nghiên cứu phân tích hiệu quả công tác kiểm soát chi thường xuyên được thể hiện qua các chỉ tiêu như số liệu kiểm soát và thanh toán, số liệu từ chối thanh toán, cùng với việc tổ chức thực hiện các nhiệm vụ của ngành và đơn vị.
Tổng hợp số liệu kiểm soát và thanh toán cho thấy các khoản chi từ ngân sách nhà nước của huyện trong giai đoạn 2015-2019 Việc áp dụng các phương pháp phân tích thông tin giúp đánh giá hiệu quả sử dụng ngân sách và phát hiện những thất thoát có thể xảy ra.
Học viên thu thập và đánh giá hiệu quả của việc từ chối thanh toán những khoản chi không đủ hồ sơ, không đúng định mức và quy định, nhằm giảm lãng phí và đảm bảo lợi ích.
Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn
Luận văn hoàn thành đóng vai trò quan trọng trong việc cung cấp kiến thức khoa học và thực tiễn, là tài liệu tham khảo thiết yếu cho công tác kiểm soát chi thường xuyên tại kho bạc nhà nước Nó giúp các cơ quan cấp huyện, đặc biệt là huyện Đông Anh, Hà Nội, nhận thức rõ hơn về thực trạng, nâng cao ý thức, phát huy điểm mạnh và cải thiện các tồn tại, từ đó nâng cao hiệu quả hoạt động chi thường xuyên.
Nghiên cứu này nhằm hệ thống hóa lý thuyết về ngân sách Nhà nước, tập trung vào chi thường xuyên và kiểm soát chi tiêu trong ngân sách Nhà nước.
Phân tích thực trạng kiểm soát chi thường xuyên ngân sách nhà nước tại huyện Đông Anh, Hà Nội, nhằm nhận diện những thành tựu và thách thức trong công tác quản lý tài chính của huyện Qua đó, cung cấp cơ sở cho các cơ quan tham mưu của huyện trong việc đưa ra quyết định và định hướng phát triển dài hạn.
Nghiên cứu đưa ra những giải pháp nhằm hoàn thiện kiểm soát chi thường xuyên tại Kho bạc Nhà nước huyện Đông Anh
Kết cấu của luận văn
Ngoài phần mở đầu và kết luận, tài liệu tham khảo, nội dung chính của nghiên cứu được trình bày ở 3 chương như sau:
Chương 1: Cơ sở lý luận về kiểm soát chi thường xuyên ngân sách Nhà nước tại Kho bạc Nhà nước
Chương 2: Thực trạng kiểm soát chi thường xuyên ngân sách Nhà nước tại Kho bạc Nhà nước huyện Đông Anh
Chương 3: Giải pháp hoàn thiện kiểm soát chi thường xuyên ngân sách Nhà nước tại Kho bạc Nhà nước huyện Đông Anh
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KIỂM SOÁT CHI THƯỜNG XUYÊN NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC TẠI KHO BẠC NHÀ NƯỚC
KHÁI NIỆM, ĐẶC ĐIỂM, VAI TRÒ VÀ PHÂN LOẠI CHI THƯỜNG XUYÊN NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC
1.1.1 Một số khái niệm về ngân sách Nhà nước, chi và kiểm soát chi ngân sách Nhà nước tại Kho bạc Nhà nước
1.1.1.1 Khái niệm ngân sách Nhà nước
Ngân sách Nhà nước (NSNN) là một khái niệm lịch sử, phản ánh các quan hệ kinh tế trong nền kinh tế hàng hóa - tiền tệ và đóng vai trò quan trọng trong việc thực hiện chức năng của nhà nước Mặc dù đã tồn tại lâu dài, NSNN vẫn được hiểu theo nhiều cách khác nhau, và khái niệm này chưa được thống nhất Nếu chỉ nhìn nhận từ khía cạnh bề ngoài, ngân sách có thể được coi là bản liệt kê các khoản thu chi bằng tiền của nhà nước trong một khoảng thời gian nhất định Theo Đặng Văn Du (2010), ngân sách là văn kiện do Quốc hội thảo luận và phê chuẩn, trong đó dự kiến và cho phép các nghiệp vụ tài chính của Nhà nước Một số quan điểm khác lại cho rằng NSNN là kế hoạch thu chi tài chính hàng năm của Nhà nước, được xét duyệt theo quy trình pháp định.
Theo Luật NSNN số 83/2015, ngân sách Nhà nước được định nghĩa là toàn bộ các khoản thu, chi của Nhà nước được dự toán và thực hiện trong một thời gian nhất định, nhằm đảm bảo thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của Nhà nước Hơn nữa, ngân sách Nhà nước còn phản ánh các quan hệ phân phối cơ bản trong nền tài chính quốc gia.
NSNN đóng vai trò quan trọng trong mối quan hệ kinh tế và tài chính giữa Nhà nước và các chủ thể kinh tế, liên quan đến việc hình thành, phân bổ và sử dụng ngân sách Quá trình này không chỉ bao gồm việc phân phối thu nhập mà còn hướng tới việc thực hiện các mục tiêu kinh tế - xã hội của Nhà nước.
Ngân sách Nhà nước (NSNN) có tính niên hạn, thường kéo dài một năm tài khóa, bắt đầu từ ngày 01 tháng 01 và kết thúc vào ngày 31 tháng 12 Tại Việt Nam, NSNN được quản lý theo nguyên tắc tập trung dân chủ, công khai và minh bạch, với sự phân công và phân cấp quản lý đi kèm quyền hạn và trách nhiệm Quốc hội đóng vai trò là cơ quan cao nhất có quyền quyết định và phê chuẩn dự toán NSNN.
1.1.1.2 Khái niệm, đặc điểm và phân loại chi ngân sách Nhà nước
Khái niệm chi ngân sách Nhà nước:
Chi NSNN đề cập đến các quan hệ tiền tệ được hình thành trong quá trình phân phối và sử dụng quỹ ngân sách nhà nước Mục đích của những khoản chi này là nhằm trang trải cho các chi phí hoạt động của bộ máy Nhà nước, đồng thời thực hiện các chức năng chính trị, kinh tế và xã hội của Nhà nước.
Chi NSNN là tổng hợp các khoản chi của Nhà nước được quyết định bởi cơ quan có thẩm quyền và thực hiện trong một năm Theo Luật NSNN số 83/2015, các khoản chi này bao gồm chi đầu tư phát triển, chi dự trữ quốc gia, chi thường xuyên, chi trả nợ lãi, chi viện trợ và các khoản chi khác theo quy định của pháp luật Đặc điểm của chi ngân sách Nhà nước phản ánh sự quản lý và phân bổ nguồn lực tài chính của Nhà nước.
Chi NSNN phản ánh các mối quan hệ tài chính - tiền tệ hình thành trong quá trình phân phối và sử dụng quỹ ngân sách nhà nước Điều này nhằm đảm bảo nhu cầu chi tiêu của bộ máy Nhà nước và thực hiện các chức năng chính trị, kinh tế và xã hội của Nhà nước.
Chi NSNN là sự kết hợp giữa phân phối quỹ ngân sách Nhà nước và sử dụng các quỹ tài chính của các cơ quan, đơn vị Quá trình này bao gồm việc sử dụng các khoản kinh phí được cấp phát từ ngân sách Nhà nước để phục vụ cho các hoạt động cần thiết.
Chi NSNN là các khoản chi không hoàn lại từ quỹ ngân sách nhà nước cho các cơ quan, đơn vị và cá nhân, đảm bảo hoạt động của Nhà nước trên mọi lĩnh vực Quy mô chi NSNN phụ thuộc vào mức thu ngân sách và các nhiệm vụ chi mà Nhà nước cần thực hiện.
Chi ngân sách nhà nước (NSNN) gắn liền với quyền lực của Nhà nước và việc thực hiện các nhiệm vụ chính trị, kinh tế, xã hội Quốc hội là cơ quan quyền lực tối cao, quyết định quy mô, nội dung, cơ cấu chi và phân bổ tài chính cho các mục tiêu quan trọng Chính phủ có trách nhiệm quản lý và quyết định các khoản chi NSNN Cơ cấu chi NSNN giữa các quốc gia và trong từng giai đoạn lịch sử có sự khác biệt, phản ánh tính đa dạng và phức tạp của chi NSNN cũng như công tác kiểm soát qua Kho bạc Nhà nước (KBNN) trong quá trình phát triển.
Các khoản chi ngân sách nhà nước (NSNN) cần phải phục vụ lợi ích quốc gia và toàn dân, cả trước mắt lẫn lâu dài Theo Đặng Văn Du (2010), chi NSNN không chỉ duy trì mà còn phát triển đất nước, với quy mô lớn và phức tạp, ảnh hưởng mạnh mẽ đến môi trường tài chính vĩ mô Do đó, Nhà nước cần tự cân đối cung và cầu tài chính của mình để kiểm soát tổng cung, tổng cầu hàng hóa và dịch vụ trong xã hội, từ đó đảm bảo ổn định về tiền lương, giá cả, lãi suất, tỷ giá hối đoái và các lĩnh vực tài chính khác.
Phân loại chi ngân sách Nhà nước:
Phân loại các khoản chi ngân sách nhà nước (NSNN) là quá trình sắp xếp các khoản chi theo tiêu thức và tiêu chí nhất định, nhằm tạo ra các nhóm và loại chi cụ thể.
Chi ngân sách nhà nước (NSNN) được phân loại theo các tính chất khác nhau, bao gồm chi cho y tế, chi cho giáo dục, chi phúc lợi, chi quản lý nhà nước và chi đầu tư kinh tế.
Theo tính chất pháp lý, ngân sách nhà nước (NSNN) được phân loại thành các khoản chi theo quy định của pháp luật, các khoản chi đã được cam kết và các khoản chi có khả năng điều chỉnh.
Theo yếu tố các khoản chi: chi NSNN được chia thành chi đầu tư; chi thường xuyên và chi khác, trong đó:
Chi đầu tư phát triển bao gồm các khoản chi cho xây dựng hạ tầng kinh tế - xã hội không thu hồi vốn, đầu tư và hỗ trợ doanh nghiệp, tổ chức kinh tế và tài chính của Nhà nước, cũng như góp vốn vào các doanh nghiệp cần thiết theo quy định pháp luật Ngoài ra, còn có chi bổ sung dự trữ nhà nước và các khoản đầu tư phát triển thuộc chương trình mục tiêu quốc gia và dự án nhà nước.
NỘI DUNG QUẢN LÝ CHI THƯỜNG XUYÊN NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC QUA KHO BẠC NHÀ NƯỚC
Kiểm soát các khoản chi thường xuyên cần phải liên kết chặt chẽ với nhiệm vụ quản lý của các đơn vị, bao gồm việc kiểm tra và xác minh tính hợp pháp, hợp lệ của hồ sơ chứng từ Điều này đảm bảo rằng các khoản chi phải tuân thủ đúng chế độ, tiêu chuẩn và định mức chi, đồng thời phải được phản ánh trong dự toán ngân sách của đơn vị sử dụng ngân sách Đối với những khoản chi chưa có chế độ, tiêu chuẩn và định mức chi ngân sách nhà nước, Kho bạc Nhà nước sẽ dựa vào dự toán ngân sách đã được cơ quan Nhà nước có thẩm quyền phê duyệt để thực hiện việc kiểm soát.
Nội dung kiểm soát chi thường xuyên bao gồm: kiểm soát các khoản chi thanh toán cá nhân, kiểm soát chi cho nghiệp vụ chuyên môn, kiểm soát chi cho các khoản mua sắm và sửa chữa nhỏ, cũng như kiểm soát các khoản chi khác.
1.2.1 Kiểm soát các khoản thanh toán cho cá nhân
Kiểm soát các khoản chi thanh toán cho cá nhân là kiểm soát chi lương, các khoản có tính chất lương và tiền công thuê lao động
Vào đầu năm, các đơn vị sử dụng ngân sách nhà nước (NSNN) cần gửi hồ sơ lần đầu đến Kho bạc Nhà nước (KBNN) để kiểm tra và lưu trữ Hồ sơ bao gồm dự toán chi thường xuyên NSNN đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt, văn bản phê duyệt chỉ tiêu biên chế, quy chế chi tiêu nội bộ, và quyết định giao quyền tự chủ từ cấp có thẩm quyền Đối với các đơn vị sự nghiệp công lập, việc thực hiện theo Nghị định 43/2006/NĐ-CP và Nghị định 16/2015/NĐ-CP là cần thiết để đảm bảo quyền tự chủ và trách nhiệm trong tổ chức bộ máy, biên chế, và tài chính.
Ngày 14 tháng 02 năm 2015, Chính phủ ban hành quy định về cơ chế tự chủ của đơn vị sự nghiệp công lập, cùng với các Nghị định cụ thể cho từng lĩnh vực Trong đó, Nghị định số 77/NĐ-CP thí điểm đổi mới cơ chế hoạt động cho các cơ sở giáo dục đại học công lập giai đoạn 2014-2017 Quy chế chi tiêu nội bộ của cơ quan Nhà nước thực hiện theo Nghị định 130/2005/NĐ-CP, quy định về tự chủ và trách nhiệm trong việc sử dụng biên chế và kinh phí quản lý hành chính Ngoài ra, cần có danh sách những người hưởng lương, học bổng, sinh hoạt phí, cùng với danh sách cán bộ xã, thôn bản đương chức được gửi lần đầu và khi có bổ sung điều chỉnh.
Nội dung kiểm soát chi bao gồm việc kiểm tra các bộ chứng từ, như giấy rút dự toán ngân sách hoặc Ủy nhiệm chi, cùng với danh sách chi lương có ghi số tài khoản cá nhân của người hưởng, đặc biệt là trong trường hợp chuyển khoản.
Kiểm tra các yếu tố trên Giấy rút dự toán ngân sách hoặc Ủy nhiệm chi của đơn vị là rất quan trọng Giấy rút cần phải đúng mẫu quy định hiện hành, và tất cả các yếu tố trên giấy phải được ghi đầy đủ, không tẩy xóa Đặc biệt, mẫu dấu chữ ký của chủ tài khoản hoặc người được ủy quyền và kế toán trưởng hoặc người được ủy quyền kế toán trưởng phải đúng theo bảng đăng ký mẫu dấu, chữ ký lưu tại KBNN.
Kiểm tra và đối chiếu các khoản chi lương và phụ cấp lương với dự toán kinh phí và quỹ tiền lương đã được thông báo là rất quan trọng Điều này đảm bảo rằng các khoản chi này phải nằm trong dự toán được giao và phù hợp với quỹ tiền lương được xác định.
Kiểm tra biên chế là rất quan trọng; nếu có sự tăng biên chế, tổng số biên chế không được vượt quá mức đã thông báo Trong trường hợp có sự thay đổi về số lượng lao động, đơn vị cần gửi danh sách tăng, giảm công chức, viên chức để được kiểm tra và lưu giữ tại KBNN, cùng với bảng kê danh sách công chức, viên chức và tiền lương của đơn vị.
Xử lý sau khi kiểm soát:
Nếu hồ sơ chưa đủ điều kiện thanh toán do thiếu sót hoặc sai sót trên chứng từ, cần trả lại hồ sơ và hướng dẫn cách hoàn chỉnh theo quy định.
Nếu phát hiện chi tiêu không đúng chế độ hoặc ngân sách không đủ, cần từ chối thanh toán và trả lại hồ sơ cho đơn vị Đồng thời, thông báo cho cơ quan Tài chính đồng cấp hoặc KBNN cấp trên để xử lý.
Nếu đủ điều kiện cấp phát thanh toán, kế toán kiểm soát chi thường xuyên sẽ là người quản lý tài khoản dự toán của đơn vị, còn được gọi là kế toán chủ quản, và trực tiếp thực hiện thanh toán cho đơn vị.
1.2.2 Kiểm soát chi hoạt động chuyên môn
Kiểm soát chi nghiệp vụ chuyên môn bao gồm việc quản lý chi tiêu cho văn phòng phẩm, chi khoán cho nhân viên, vật tư chuyên môn, cũng như các khoản hỗ trợ và khen thưởng Đồng thời, kiểm soát cũng áp dụng cho thanh toán chi phí tiêu dùng điện năng, điện thoại và chi phí hội nghị.
Chi thanh toán dịch vụ công cộng; thông tin, tuyên truyền liên lạc: Giấy rút dự toán hoặc Ủy nhiệm chi, bảng kê chứng từ thanh toán
Khi mua vật tư văn phòng, cần chuẩn bị giấy rút dự toán hoặc ủy nhiệm chi cùng bảng kê chứng từ thanh toán cho các khoản chi không có hợp đồng Đối với các khoản chi có hợp đồng, cần có quyết định phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu, hợp đồng, biên bản nghiệm thu và thanh lý hợp đồng.
Đối với các đơn vị sử dụng ngân sách thực hiện khoán phương tiện, văn phòng phẩm và điện thoại, cần chuẩn bị Giấy rút dự toán hoặc Ủy nhiệm chi, bảng kê chứng từ ghi rõ định mức và số lượng Đồng thời, phải có văn bản quy định về mức chi và danh sách những người hưởng chế độ khoán, gửi một lần vào đầu năm và cập nhật khi có thay đổi.
Chi hội nghị yêu cầu các tài liệu như giấy rút dự toán hoặc ủy nhiệm chi, bảng kê chứng từ thanh toán cho các khoản chi không có hợp đồng; đối với các khoản chi có hợp đồng, cần có quyết định phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu, hợp đồng, biên bản nghiệm thu và thanh lý hợp đồng.