Tài liệu Cơ giới hoá đồng bộ sản xuất đậu tương - Vấn đề cần giải quyết docx

Gần đây phong trào trồng đậu tương đông phát triển mạnh, đem lại hiệu quả kinh tế cao như ở các tỉnh Hà Nội, Hà Nam, Ninh Bình, Hải Dương, Hưng Yên, Bắc Ninh,Tây Ninh, Long An… Ở nước ta

Cơ giới hoá đồng bộ sản xuất đậu tương - Vấn đề cần giải quyết

KS Nguyễn Xuân Mận, TS Đoàn Xuân Thìn, Viện Cơ điện nông nghiệp và

công nghệ sau thu hoạch

Đậu tương là cây trồng chiến lược của nhiều quốc gia, xếp hàng thứ 3 sau cây lúa và ngô Ở Việt Nam đậu tương là cây trồng quan trọng, vì là cây màu ngắn ngày, có giá trị dinh dưỡng cao, là nguồn nguyên liệu cho các ngành công nghiệp thực phẩm (ép dầu, làm bánh kẹo, đồ uống), làm thực phẩm cho người và thức ăn cho chăn nuôi, là mặt hàng nông sản đem lại hiệu quả kinh tế cao Cây đậu tương còn là cây cải tạo đất tốt, Chính

vì vậy phát triển đậu tương đang là một trong 10 chương trình ưu tiên ở nước ta

Từ năm 1990 trở lại đây, diện tích, năng suất và sản lượng đậu tương không ngừng tăng (diện tích tăng 11,2%, năng suất - 46,8% và sản lượng - 63,9%) Gần đây phong trào trồng đậu tương đông phát triển mạnh, đem lại hiệu quả kinh tế cao như ở các tỉnh Hà Nội, Hà Nam, Ninh Bình, Hải Dương, Hưng Yên, Bắc Ninh,Tây Ninh, Long An…

Ở nước ta, trong sản xuất đậu tương vẫn dùng lao động và công cụ thủ công là chính,

vì vậy năng suất lao động thấp; mặt khác sản suất còn phân tán Ở một số vùng, đậu tương là cây trồng vụ 3 nên thời vụ rất ngắn, lao động thời vụ lúc đó trở nên căng thẳng

và là nguyên nhân hạn chế phát triển diện tích đậu tương

Để góp phần đẩy mạnh sản xuất đậu tương hàng hoá đòi hỏi phải thực hiện cơ giới

hoá một số công việc chính và tiến tới cơ giới hoá đồng bộ

Gieo trồng đậu tương hiện nay có 2 phương pháp:

- Gieo trên nền đất ướt khi vừa gặt lúa mùa sớm xong - không làm đất (chủ yếu ở miền Bắc)

- Gieo trồng trên đất khô: làm đất nhỏ, lên luống, gieo và lấp hạt

Hiện nay đã có một số máy và thiết bị thực hiện cơ giới hoá một số công việc

Làm đất

Có thể sử dụng những máy kéo hiện có (máy kéo 4 bánh, máy kéo tay 2 bánh) lắp cày và phay làm đất khô

Gieo trång

Để gieo hạt trên nền đất ướt vừa gặt lúa xong dùng máy gieo hạt đậu tương 8HĐ2L Đây là loại máy làm nhiệm vụ vừa gieo hạt, vừa phạt rạ che phủ cho hạt do Doanh nghiệp

Cơ khí NN CCB-502 của ông Nguyễn Hữu Tuỳ (Ứng Hoà, Hà Nội) sản xuất Loại máy này có thể lắp trên máy kéo hai bánh

Hiện nay chưa có máy gieo đậu tương trên đất khô, nhưng trên cơ sở mẫu máy gieo ngô, lúa có thể cải tiến tạo ra máy gieo đậu tương theo hàng

Phun thuốc BVTV

Nếu sản xuất tập trung quy mô lớn có thể dùng máy phun huốc động cơ; sản xuất nhỏ

lẻ dùng bơm thủ công đeo vai đang sử dụng rộng rãi trong nông nghiệp

Thu hoạch

Hiện nay có 2 phương pháp:

- Thu hoạch một giai đoạn: Máy thực hiện các công đoạn cắt, gom, đập tách hạt trên đồng Phương pháp này chỉ dùng để thu hoạch đậu tương thương phẩm sản xuất trên quy

mô lớn Mẫu máy 4L-0,8 của Trung Quốc hiện nay có khả năng cải tiến hoàn thiện để phù hợp với sản xuất đậu tương thương phẩm sản xuất trên quy mô lớn

- Thu hoạch nhiều giai đoạn: cắt cây, thu gom, vận chuyển về sân phơi, sau đó đưa vào máy đập Hiện nay công đoạn cắt cây vẫn sử dụng lao động và công cụ thủ công Đập tách hạt bằng máy đập tách ĐĐT- 0,5 Máy có thể dùng để đập tách hạt đậu tương giống và đậu tương thương phẩm do Viện Cơ điện NN & Công nghệ STH nghiên cứu, thiết kế, chế tạo đã được ứng dụng trong sản xuất nhiều năm

Có thể sử dụng máy đập lúa để đập tách hạt đậu tương Khi đập tách hạt đậu tương cần giảm số vòng quay trống đập, đảm bảo trong khoảng 600 á 700vg/ph (bằng cách thay thế cặp bánh đai truyền động từ động cơ lên trống đập)

Để đập tách hạt tốt nên thu hoạch khi số quả chín trên cây đạt trên 80%; cắt và phơi

cả cây 1- 2 nắng, độ ẩm hạt từ 17-18%

Bảo quản

Sau khi hạt được tách có thể đem phơi trên sân Để chủ động khi thời tiết xấu, đồng thời đảm bảo chất lượng hạt cho bảo quản nên sử

dụng máy sấy hạt Máy sấy SH-200 là loại máy sấy các loại hạt (thóc, ngô, đậu đỗ)

do Viện Cơ điện NN & Công nghệ STH nghiên cứu, thiết kế, chế tạo đã được ứng dụng rộng rãi trong sản xuất

Với sản xuất tập trung quy mô lớn có thể dùng các loại máy sấy công suất lớn hơn,

như máy sấy tĩnh vỉ ngang,

Nhiều khâu trong canh tác và sơ chế đậu tương đã được áp dụng cơ giới hoá Cần nghiên cứu, cải tiến một số mẫu máy và thiết bị để ứng dụng vào một số công việc đang

sử dụng công cụ và lao động thủ công nhằm thực hiện cơ giới hoá đồng bộ trong sản xuất đậu tương

Để thực hiện cơ giới hoá đồng bộ sản xuất đậu tương cần cải tiến hoàn thiện một số máy phù hợp với từng điều kiện cụ thể

Bảng 1 Đặc tính kỹ thuật của máy gieo đậu tương 8HĐ2L

Mật độ gieo, hạt/ m2²

30 - 35 (2,2kg/sào)

40 - 45 (2,7 - 3,0kg/sào)

50 - 55 (3,5 - 3,7kg/sào)

Tình trạng mặt đồng sau khi gieo 100% rạ được phạt và phủ kín mặt đồng

Bảng 2 Đặc tính kỹ thuật của máy liên hợp thu hoạch đậu tương 4L- 0,8 (Trung Quốc)

Bảng 3 Đặc tính kỹ thuật của máy đập đậu tương ĐĐT-0,5

Bảng 4 Đặc tính kỹ thuật của máy sấy hạt đậu tương SH-200

Máy gieo đậu tương

Máy đập đậu tương Đ Đ T – 0,5

Máy thu hoạch đậu tương 4 L – 0,8 (Trung Quốc)