Biện pháp chọn môi trường phát triển các quỹ đầu tư mạo hiểm tại việt nam

Đây là khó khăn lớn nhất đối với các doanh nghiệp trẻ, họ có khả năng sáng ta ̣o , ý tưởng, tiềm năng phát triển nhưng thiếu vốn để đầu tư, khả năng tài chính không cho phép họ thực hiệ

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi Các kết quả nêu trong luận văn là trung thực và chưa từng được ai công bố trong bất kỳ công trình nào khác

Tôi xin cam đoan rằng các thông tin trích dẫn trong luận văn đều đã được chỉ rõ nguồn gốc

Ngày tháng 9 năm 2015

Tác giả

Đỗ Thị Thu Hà

LỜI CẢM ƠN

Trước tiên tôi xin chân thành cảm ơn PGS TS Vũ Trụ Phi – Giảng viên Trường Đại học Hàng hải Việt Nam đã tận tình hướng dẫn, góp ý và động viên tôi trong quá trình thực hiện Luận văn này

Xin chân thành cảm ơn quý Thầy Cô trong Trường Đại học Hàng hải Việt Nam đã tận tình giảng dạy, trang bị cho tôi những kiến thức quý báu trong thời gian học vừa qua

Xin chân thành cảm ơn các anh chị và bạn bè đã ủng hộ, giúp đỡ và động viên tôi trong thời gian học tập và nghiên cứu

Những lời cảm ơn sau cùng xin dành cho Ông Bà, Cha Mẹ và người thân trong gia đình đã hết lòng quan tâm và tạo điều kiện tốt nhất để tôi hoàn thành được Luận văn này

Mặc dù tôi đã cố gắng hoàn thành Luận văn trong phạm vi và khả năng cho phép nhưng chắc chắn sẽ không tránh khỏi những thiếu sót Tôi kính mong nhận được sự cảm thông và tận tình chỉ bảo của quý Thầy Cô và các bạn

MỤC LỤC

Lời cam đoan i

Lời cảm ơn ii

Mục lục iii

Danh mục chữ viết tắt và ký hiệu v

Danh mục các bảng vi

Danh mục các hình vii

Mở đầu 1

Chương 1 Những vấn đề lý luận chung về đầu tư mạo hiểm và quỹ đầu tư mạo hiểm 4

1.1 Đầu tư mạo hiểm 4

1.1.1 Khái niệm về đầu tư mạo hiểm 4

1.1.2 Đặc điểm của đầu tư mạo hiểm 5

1.1.3 Chủ thể tham gia ĐTMH 7

1.2 Khái niệm, đặc điểm của quỹ ĐTMH 8

1.3 Các mô hình tổ chức hoạt động của quỹ ĐTMH 9

1.3.1 Quỹ dạng công ty 9

1.3.2 Quỹ tín thác 10

1.3.3 Quỹ dạng hợp danh hữu hạn 10

1.4 Quy trình hoạt động của quỹ ĐTMH 12

1.4.1 Giai đoạn lựa chọn dự án đầu tư 12

1.4.2 Giai đoạn cấp vốn 13

1.4.3 Giai đoạn thoát vốn 14

1.5 Những nhân tố ảnh hưởng đến sự phát triển của quỹ ĐTMH và hoạt động của một số quỹ ĐTMH điển hình trên thế giới 15

1.5.1 Những nhân tố ảnh hưởng đến sự phát triển của quỹ ĐTMH 15

1.5.2 Hoạt động của một số quỹ ĐTMH trên thế giới 16

1.6 Kinh nghiệm phát triển quỹ ĐTMH tại một số nước trên thế giới 21

1.6.1 Kinh nghiệm của Mỹ 21

1.6.2 Kinh nghiệm của Đài Loan 24

Chương 2 Thực trạng phát triển của các quỹ đầu tư mạo hiểm tại Việt Nam 30

2.1 Cơ sở pháp lý điều chỉnh hoạt động của quỹ đầu tư mạo hiểm tại Việt Nam 30

2.2 Thực trạng phát triển của các quỹ ĐTMH tại Việt Nam 31

2.2.1 Một số đặc điểm của các quỹ ĐTMH trên thị trường Việt Nam 31

2.2.2 Thực trạng phát triển của các quỹ ĐTMH tại Việt Nam 34

2.3 Thực trạng phát triển của một số quỹ ĐTMH điển hình tại Việt Nam 42

2.3.1 Quỹ IDG Ventures Việt Nam (IDGVN) 42

2.3.2 Quỹ CyberAgent Ventures Việt Nam 47

2.3.3 Một số quỹ ĐTMH khác 49

2.4 Đánh giá chung về thực trạng phát triển của các quỹ ĐTMH tại Việt Nam 52

2.4.1 Các thành tựu đã đạt được 52

2.4.2 Hạn chế 53

Chương 3 Một số biện pháp tạo môi trường phát triển các quỹ đầu tư mạo hiểm tại Việt Nam 61

3.1 Biện pháp vĩ mô 61

3.1.1.Hoàn thiện môi trường pháp lý để khuyến khích hoạt động ĐTMH 61

3.1.2.Các biện pháp khuyến khích về tài chính dành cho các nhà ĐTMH 63

3.1.3.Phát triển và hoàn thiện thị trường vốn 64

3.1.4 Bổ sung các quy định pháp luật liên quan tới an ninh mạng và hạ tầng Internet – Viễn thông ở Việt Nam 65

3.1.5 Xây dựng hệ thống đánh giá tiêu chuẩn hợp lý đối với các DN nhận vốn ĐTMH tại Việt Nam 66

3.1.6.Thực hiện đồng bộ các chính sách khác 66

3.2 Biện pháp vi mô 67

3.2.1.Đối với các nhà quản lý quỹ ĐTMH 67

3.2.2 Đối với các DN nhận vốn ĐTMH 69

Kết luận 71

Tài liệu tham khảo 72

DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT VÀ KÝ HIỆU

Vietnam

Limited

DANH MỤC CÁC BẢNG

1.4 Cơ cấu đầu tư theo ngành của Intel Capital 18

1.6 Cơ cấu đầu tư theo ngành của Benchmark Capital 20

2.1 Tổng hợp các cơ sở pháp lý điều chỉnh hoạt động quỹ

2.2 Tỷ trọng đầu tư 3 quỹ VEIL, VGF, VDF của Dragon

Captial 31/12/2014

33

2.3 Một số thông tin về 6 quỹ ĐTMH hoạt động tại Việt

2.4 Giá trị tài sản đầu tư và tổng giá trị tài sản bị giảm của

các quỹ ĐTMH tại Việt nam (Tháng 8/2000) 36 2.5 Quỹ ĐTMH tại Việt Nam giai đoạn 1991 – 2000 38

2.7 Tổng hợp một số kết quả đầu tư của quỹ IDGVV 45 2.8 Tổng hợp một số kết quả đầu tư của quỹ CyberAgent

DANH MỤC CÁC HÌNH

1.1 Cơ chế quản lý giám sát quỹ DTMH dạng công ty 09 1.2 Cấu trúc một quỹ ĐTMH dạng hợp danh hữu hạn 11 1.3 Quy mô vốn ĐTMH tại Mỹ giai đoạn 1970 – 2014 22

2.1 Quy mô vốn ĐTMH Việt Nam giai đoạn 1991 – 2000 37 2.2 Quy mô vốn ĐTMH Việt Nam giai đoạn 2001 – 2013 39

2.3 Cơ cấu đầu tư của quỹ ĐTMH Việt Nam theo giai đoạn

2.4 ĐTMH tại khu vực ASEAN từ 2007 – Quý I/2014 58

MỞ ĐẦU

1 Cơ sở khoa học, ý nghĩa thực tiễn của đề tài

Kể từ khi thực hiện công cuộc cải cách, mở cửa từ năm 1986 đến khi gia nhập WTO năm 2006, kinh tế Việt Nam đang trên đà phát triển và hội nhập sâu rộng trên thế giới Mở cửa kinh tế và hội nhập với nền kinh tế thế giới đã mang lại nhiều

cơ hội đầu tư, phát triển cho các doanh nghiệp Việt Nam Giống như các thị trường phát triển mới nổi như Ấn Độ, Brazin, tại Việt Nam, ngày càng nhiều doanh nghiệp được thành lập hứa hẹn mức độ thành công và thu được lợi nhuận cao Tuy nhiên, bên cạnh cơ hội thành công , doanh nghiê ̣p này gă ̣p rất nhiều khó khăn khi khởi nghiê ̣p mà trở ngại đầu tiên và lớn nhất họ phải đối mặt là sự thiếu hụt vốn đầu tư và khả năng quản lý Đặc biệt là các doanh nghiệp khởi nghiê ̣p trong lĩnh vực khoa học công nghệ - lĩnh vực cần nguồn vốn lớn và ẩn chứa rủi ro cao Với

hệ thống tài chính ở nước ta hiện nay thì khó có thể thực hiện được những dự án có tiềm lực lớn Đây là khó khăn lớn nhất đối với các doanh nghiệp trẻ, họ có khả năng sáng ta ̣o , ý tưởng, tiềm năng phát triển nhưng thiếu vốn để đầu tư, khả năng tài chính không cho phép họ thực hiện dự án mạo hiểm, họ cần những tổ chức tài chính tài trợ vốn Mặt khác , do hội nhập quốc tế nên các doanh nghiệp trẻ Việt Nam phải tạo được sự khác biệt đối với sản phẩm, thương hiệu của mình trên thương trường Để làm được viê ̣c này cần phải có những dự án mạo hiểm nhưng mang lại sự phát triển nhảy vọt, và điều kiện đầu tiên quyết định là khả năng tài chính được đảm bảo Việc vay vốn ngân hàng đối vớ i các doanh nghiê ̣p không có nhiều tài sản thế chấp là điều rất khó khăn Sự xuất hiện các quỹ đầu tư mạo hiểm đã góp phần giải quyết được phần nào vấn đề này

Hiện nay, trên thế giới các quỹ đầu tư mạo hiểm hoạt động và phát triển mạnh

mẽ, giữ một vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy phát triển kinh tế cũng như phát triển khoa học công nghệ ở các nước phát triển Ở Việt Nam, tuy quỹ đầu tư mạo hiểm đã bắt đầu xuất hiện từ những năm 1990, nhưng đến nay khái niệm này vẫn còn mới mẻ Với dân số hơn 90 triệu dân và nền kinh tế trẻ đang có những bước

phát triển mạnh mẽ thì chắc chắn quỹ đầu tư mạo hiểm sẽ là một hướng đi và lựa chọn mới cho các nhà đầu tư tại Việt Nam

Xuất phát từ cơ sở thực tiễn trên, tác giả đã chọn đề tài: Biện pháp tạo môi trường phát triển các quỹ đầu tư mạo hiểm tại Việt Nam làm đề tài luận văn

cho mình

2 Mục đích của đề tài

Mục đích nghiên cứu của luận văn là làm sáng tỏ một số vấn đề sau:

 Hệ thống hóa những lý luận cơ bản về hoạt động đầu tư mạo hiểm và quỹ đầu

tư mạo hiểm, kinh nghiệm của một số nước trên thế giới về quỹ đầu tư mạo hiểm

 Phân tích thực trạng hoạt động của các quỹ đầu tư mạo hiểm ở Việt Nam Từ đó đánh giá những thành tựu và hạn chế mà hoạt động của những quỹ đầu tư mạo hiểm này mang lại cho thị trường vốn Việt Nam

 Các biện pháp tạo môi trường nhằm mở rộng và tăng cường phát triển các quỹ đầu tư mạo hiểm trên thị trường vốn Việt Nam

3 Phương pháp nghiên cứu

 Phương pháp nghiên cứu: Luận văn chủ yếu sử dụng phương pháp phân tích tổng hợp và phương pháp thống kê kinh tế từ các nguồn dữ liệu trong và ngoài nước để tổng hợp số liệu và rút ra bản chất vấn đề Ngoài ra, luận văn này cũng áp dụng một số phương pháp nghiên cứu khác như: phương pháp so sánh, đối chiếu….Các số liệu trong luận văn hoàn toàn dựa trên kết quả các điều tra, nghiên cứu trước đó mà không tiến hành qua khảo sát và điều tra riêng

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của đề tài

 Đối tượng nghiên cứu của luận văn: biện pháp tạo môi trường phát triển các quỹ đầu tư mạo hiểm tại Việt Nam, cụ thể là IDG Ventures Vietnam, CyberAgents Venture Việt Nam và một số quỹ ĐTMH khác trong suốt thời gian

từ khi hình thành đến nay

 Phạm vi nghiên cứu của luận văn: một số quỹ đầu tư mạo hiểm điển hình tại Việt Nam, cụ thể là IDG Ventures Vietnam, CyberAgent Ventures Việt Nam và một số nước trên thế giới (Mỹ, Đài Loan)

5 Nội dung của đề tài (các vấn đề cần giải quyết)

Ngoài phần mở đầu, phần kết luận, danh mục chữ viết tắt và ký hiệu, danh mục các bảng, danh mục các hình và phần tài liệu tham khảo, đề tài gồm 3 chương chính:

- Chương 1: Những vấn đề lý luận chung về đầu tư mạo hiểm và quỹ đầu tư mạo hiểm

- Chương 2: Thực trạng phát triển của các quỹ đầu tư mạo hiểm tại Việt Nam

- Chương 3: Một số biện pháp tạo môi trường phát triển các quỹ đầu tư mạo hiểm tại Việt Nam