Lịch sử vấn đề
Quan hệ ngoại giao giữa Việt Nam và Philippines từ năm 1976 đến 2014 là một chủ đề quan trọng với nhiều ý nghĩa khoa học và thực tiễn Mặc dù đây không phải là vấn đề mới, nhưng cho đến nay vẫn chưa có nghiên cứu nào đầy đủ và có hệ thống về mối quan hệ này.
Tài liệu tôi tiếp xúc đa dạng, bao gồm sách tham khảo, sách chuyên khảo, luận án, luận văn, bài viết trên tạp chí và báo chí, tài liệu từ Thông tấn xã Việt Nam, tài liệu từ các hội thảo khoa học, cũng như thông tin từ đại sứ quán Philippines và các kênh thông tin chính thống khác.
Dưới đây là một số nghiên cứu quan hệ Việt Nam - Philippines mà tôi tiếp cận được
Cuốn sách “Tiến trình hội nhập Việt Nam - ASEAN” của Đinh Xuân Lý (NXB Đại học quốc gia Hà Nội, 2001) khái quát quan hệ Việt Nam - ASEAN từ năm 1967 đến 1998, tập trung vào hợp tác song phương giữa Việt Nam và Philippines, mặc dù chỉ đề cập sơ lược về quan hệ chính trị - ngoại giao.
Trong cuốn sách "Quan hệ đối ngoại của các nước ASEAN" của Nguyễn Xuân Sơn và Thái Văn Long, chương VI tập trung vào quan hệ ngoại giao của Cộng hòa Philippines, đặc biệt là mối quan hệ với Việt Nam Tác giả đã khái quát lịch sử quan hệ hai nước và thống kê các dự án cũng như thỏa thuận đã ký kết Điểm nhấn là những thuận lợi trong việc phát triển quan hệ hợp tác song phương Tác giả nhận định rằng với sự hiểu biết và tin cậy lẫn nhau, cùng với chính sách đối ngoại đa dạng của Philippines, quan hệ Việt Nam - Philippines sẽ phát triển mạnh mẽ, góp phần vào mục tiêu trở thành nước công nghiệp mới vào đầu thế kỷ XXI.
Tác giả Bùi Hồng Hạnh trong bài viết “Philippines và quan hệ Việt Nam-
Philippines” in trong cuốn Việt Nam - ASEAN quan hệ đa phương và song phương
NXB Chính trị quốc gia Hà Nội (2004) đã cung cấp cái nhìn tổng quan về đất nước Philippines, bao gồm điều kiện địa lý và tiến trình lịch sử Tác giả đã nghiên cứu mối quan hệ Việt Nam - Philippines từ giai đoạn trước khi thiết lập quan hệ ngoại giao cho đến hiện tại, đồng thời điểm qua những thành tựu trong lĩnh vực ngoại giao giữa hai nước Tuy nhiên, do tính chất bài viết, tác giả chưa thể đi sâu vào các khía cạnh hợp tác khác.
Cuốn “Tìm hiểu lịch sử văn hóa Philippines”, tập 2, (NXB Khoa học xã hội,
Bài viết "Đặc điểm trong quan hệ đối ngoại cộng hòa Philippines" của tác giả Nguyễn Huy Hồng, nằm trong công trình nghiên cứu về Philippines, đã phân tích sâu sắc quan hệ đối ngoại của quốc gia này, đặc biệt là mối quan hệ với Việt Nam Trong bối cảnh thập niên 90, khi vấn đề Campuchia được giải quyết và chiến tranh lạnh kết thúc, tình hình Đông Nam Á đã có những thay đổi quan trọng, dẫn đến sự phát triển mới trong quan hệ chính trị - ngoại giao giữa Việt Nam và Philippines.
Bài viết của tác giả Vũ Dương Huân và Phạm Thị Miên, đăng trên Tạp chí Nghiên cứu Quốc tế số 40 năm 2001, mang tên “Quan hệ Việt Nam - Philippines hợp tác nhiều mặt vì hòa bình và phát triển”, nhân kỷ niệm 25 năm thiết lập quan hệ ngoại giao giữa hai nước Tác giả đã khái quát mối quan hệ Việt Nam - Philippines từ trước khi có quan hệ ngoại giao và tổng hợp các lĩnh vực chính trị, an ninh, kinh tế thương mại từ năm 1976 đến 2001 Bài viết cũng đề cập đến triển vọng hợp tác giữa hai quốc gia trong tương lai.
Tác giả Cao Minh Chương, một chuyên gia nghiên cứu về Philippines, đã có nhiều bài viết sâu sắc về quốc gia này Trong cuốn sách “Cộng hòa Philippines”, ông trình bày tổng quan về đất nước, con người, lịch sử kinh tế và đặc biệt nhấn mạnh vào chính sách đối ngoại Ông phân tích sự thay đổi trong quan hệ đối ngoại của Philippines với Mỹ và quá trình thiết lập quan hệ ngoại giao với Việt Nam.
Ngoài ra, nhiều công trình nghiên cứu về quan hệ ngoại giao Việt Nam - Philippines đã được công bố trên các tạp chí chuyên ngành như Nghiên cứu Đông Nam Á, Nghiên cứu lịch sử, và Tạp chí khoa học và xã hội Thêm vào đó, thông tin cũng được đăng tải trên các báo Nhân dân, Quân đội nhân dân, các bản tin tham khảo hằng ngày của Thông tấn xã Việt Nam, cùng với các trang web của bộ ngoại giao.
Mục đích nhiệm vụ nghiên cứu
Mục đích
Trong nghiên cứu về "Quan hệ ngoại giao Việt Nam - Philippines từ năm 1976 đến năm 2014", tôi nhằm làm rõ một số vấn đề quan trọng liên quan đến sự phát triển và biến đổi trong mối quan hệ giữa hai quốc gia này.
Tìm hiểu mối quan hệ hợp tác ngoại giao của Việt Nam - Philippines trong giai đoạn 1976 - 2014
Khóa luận này mang đến kiến thức về quan hệ ngoại giao giữa hai nước, từ đó rút ra bài học kinh nghiệm và nhận diện các đặc điểm, thành tựu Những thông tin này sẽ góp phần thúc đẩy quan hệ hợp tác giữa hai nước phát triển bền vững hơn trong tương lai.
Nhiệm vụ
Khái quát lịch sử quan hệ ngoại giao của 2 nước từ đó rút ra nhận xét về mối quan hệ này
Khóa luận tìm hiểu những nhân tố tác động đến quan hệ ngoại giao Việt Nam
Trong từng giai đoạn phát triển, Philippines đã rút ra những nhận xét quan trọng về ảnh hưởng của các nhân tố chủ quan và khách quan đối với quá trình hợp tác giữa hai nước Những yếu tố này không chỉ định hình mối quan hệ hiện tại mà còn ảnh hưởng đến triển vọng hợp tác trong tương lai Việc phân tích kỹ lưỡng các yếu tố này sẽ giúp tối ưu hóa sự phát triển bền vững và hiệu quả trong quan hệ đối tác giữa Philippines và các nước liên quan.
Khóa luận này phân tích thực trạng quan hệ ngoại giao giữa Việt Nam và Philippines, từ đó rút ra những đặc điểm nổi bật, những khó khăn và thách thức hiện tại, cũng như triển vọng hợp tác trong tương lai giữa hai nước.
Nguồn tư liệu nghiên cứu
Một số văn kiện quan trọng của Đảng và Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, bao gồm các tài liệu từ đại hội Đảng toàn quốc lần thứ VI đến XI, cùng với các tác phẩm của các nhà lãnh đạo, đã ghi nhận nhiều hoạt động hợp tác và viếng thăm giữa các quan chức lãnh đạo hai Nhà nước.
Các công trình nghiên cứu của học giả Việt Nam được xuất bản bởi nhiều nhà xuất bản như NXB Chính trị quốc gia, NXB Khoa học xã hội và NXB Giáo dục Ngoài ra, các bài viết cũng được đăng tải trên các báo như Nhân dân, Quân đội nhân dân, Quốc tế và các tạp chí chuyên ngành như Tạp chí Nghiên cứu Đông Nam Á, Tạp chí Nghiên cứu lịch sử, Nghiên cứu quốc tế, Tạp chí xưa-nay, Tạp chí lịch sử Đảng và Tạp chí Cộng sản.
Các tài liệu liên quan đến lịch sử Philippines và Đông Nam Á, bao gồm luận án và luận văn về quan hệ Việt Nam - Philippines, được lưu trữ tại các thư viện như Thư viện Quốc gia, Thư viện Lưu trữ Khoa học Xã hội, Thư viện Khoa học Xã hội Nhân văn và Thư viện Đại học Sư phạm Hà Nội.
Các tài liệu tham khảo quan trọng bao gồm Bản tin tham khảo hằng ngày của Thông tấn xã Việt Nam, các trang web uy tín và các nghiên cứu của các học giả quốc tế.
Phương pháp nghiên cứu
Khóa luận áp dụng phương pháp luận sử học Mác-LêNin, chủ yếu sử dụng phương pháp lịch sử và phương pháp lôgic để phân tích quá trình phát triển quan hệ ngoại giao giữa Việt Nam và Philippines Qua việc trình bày các sự kiện lịch sử tiêu biểu, bài viết phục dựng lại toàn bộ quá trình này và đưa ra những nhận xét ban đầu về mối quan hệ giữa hai quốc gia.
Bên cạnh đó, các phương pháp bổ trợ như so sánh, tổng hợp và thống kê được áp dụng để xử lý số liệu một cách cụ thể, nhằm đảm bảo tính chân thực và khách quan cho vấn đề mà đề tài đề cập.
Đóng góp của đề tài
Quan hệ ngoại giao giữa Việt Nam và Philippines từ năm 1976 đến 2014 là một chủ đề ít được nghiên cứu nhưng rất quan trọng Bài viết tổng hợp và khái quát mối quan hệ này, cho thấy sự phát triển mạnh mẽ và tiến bộ trong hợp tác giữa hai quốc gia Qua đó, người đọc có thể nhận thấy sự gắn kết ngày càng chặt chẽ giữa Việt Nam và Philippines trong suốt giai đoạn này.
Khóa luận là nguồn tài liệu quý giá cho việc nghiên cứu lịch sử Đông Nam Á, đặc biệt là trong bối cảnh quan hệ giữa Việt Nam và Philippines.
Bố cục đề tài
Ngoài phần mở đầu, kết luận, tài liệu tham khảo, cấu trúc của đề tài được chia làm 2 chương:
Chương 1: Bối cảnh lịch sử và quan hệ ngoại giao hai nước Việt Nam - Philippines trước năm 1976
Chương 2: Quan hệ ngoại giao Việt Nam - Philippines giai đoạn1976 - 2014
BỐI CẢNH LỊCH SỬ VÀ QUAN HỆ NGOẠI GIAO HAI NƯỚC VIỆT NAM – PHILIPPINES TRƯỚC NĂM 1976
Tình hình quan hệ Việt Nam và Philippines trước năm 1976
Việt Nam và Philippines, hai quốc gia láng giềng trong khu vực Đông Nam Á, có nhiều điểm tương đồng về lịch sử và văn hóa Từ xa xưa, hai nước đã thiết lập mối quan hệ bang giao và cùng trải qua thời kỳ bị thực dân đô hộ Cả Việt Nam và Philippines đều kiên cường đấu tranh giành độc lập và lật đổ ách thống trị thực dân Sau nhiều năm phấn đấu, cả hai dân tộc đã giành được tự do, tuy nhiên Philippines vẫn chịu ảnh hưởng từ Mỹ thông qua các Hiệp định bất bình đẳng, dẫn đến chính sách đối ngoại của nước này lệ thuộc vào Mỹ và trở thành đồng minh của họ Mối quan hệ giữa Việt Nam và Philippines cũng bị ảnh hưởng bởi tình hình này.
Sau chiến tranh thế giới thứ hai, Philippines trở thành quốc gia đầu tiên ở Đông Nam Á thiết lập mối quan hệ chặt chẽ với Mỹ, dẫn đến một liên minh đặc biệt Từ những năm 1950-1960, Philippines được xem là đồng minh tích cực của Mỹ trong các kế hoạch quân sự chống lại phong trào giải phóng dân tộc tại khu vực, bao gồm cả Việt Nam Thủ đô Manila là nơi thành lập Tổ chức Hiệp ước phòng thủ tập thể Đông Nam Á (SEATO), một liên minh chính trị quân sự do Mỹ lãnh đạo Quân đội Philippines đã tham gia chiến đấu dưới sự chỉ huy của Mỹ trong cuộc chiến tranh Triều Tiên.
Từ năm 1950 đến 1953, sự can thiệp quân sự đã diễn ra tại Lào, tiếp theo là cuộc xung đột chống lại nhân dân Lào trong giai đoạn 1960-1961 Đặc biệt, sự xuất hiện của lực lượng quân đội Philippines tham chiến tại miền Nam Việt Nam từ năm 1966 đến 1969 đã gây ra những tác động tiêu cực đến quan hệ giữa Việt Nam và Philippines.
Những chiến thắng lớn của quân và dân Việt Nam đã buộc Mỹ phải tham gia đàm phán và ký hiệp định Paris, chấm dứt chiến tranh và rút quân khỏi Việt Nam Sự kiện này đã dẫn đến sự thay đổi tích cực trong quan hệ giữa các nước trong khu vực Trước bối cảnh đó, lãnh đạo Philippines đã điều chỉnh chính sách ngoại giao, bắt đầu bằng việc rút quân khỏi Việt Nam và tiến tới thiết lập quan hệ ngoại giao.
Trước khi thiết lập quan hệ ngoại giao năm 1976, quan hệ giữa Việt Nam và Philippines bị ảnh hưởng mạnh mẽ từ các nước lớn, đặc biệt là Mỹ Trong cuộc chiến tranh xâm lược Việt Nam, Philippines cùng một số nước trở thành đồng minh của Mỹ, dẫn đến tác động tiêu cực trong quan hệ hai nước Tuy nhiên, việc Philippines rút hết quân khỏi miền Nam Việt Nam vào năm 1969 đã tạo điều kiện thuận lợi cho việc thiết lập quan hệ giữa hai quốc gia trong tương lai.
CHƯƠNG 2 QUAN HỆ NGOẠI GIAO VIỆT NAM - PHILIPPINES GIAI ĐOẠN 1976 - 2014
Các nhân tố thúc đẩy quan hệ ngoại giao Việt Nam - Philippines
2.1.1 Tác động của tình hình thế giới và khu vực
Sau khi chiến tranh thế giới thứ hai kết thúc, tình hình thế giới đã có nhiều thay đổi, đặc biệt là sự đối đầu căng thẳng giữa hai siêu cường Liên Xô và Mĩ Cuộc đối đầu này đã dẫn đến chiến tranh lạnh kéo dài, để lại nhiều hệ quả to lớn cho thế giới Tình hình trở nên căng thẳng và khó lường hơn, ảnh hưởng mạnh mẽ đến quan hệ quốc tế.
Sự đối đầu giữa hai siêu cường Mĩ và Liên Xô đã dẫn đến sự suy yếu tiềm lực của cả hai quốc gia, trong khi Nhật Bản và các nước Tây Âu ngày càng vươn lên mạnh mẽ, đe dọa vị thế của họ Điều này đã buộc Mĩ và Liên Xô phải điều chỉnh chính sách từ đối đầu sang đối thoại, dẫn đến xu thế hòa hoãn Đông - Tây, trở thành một xu thế chung toàn cầu trong giai đoạn này, góp phần làm giảm căng thẳng trên thế giới.
Cuộc cách mạng khoa học kỹ thuật đang diễn ra mạnh mẽ, tác động sâu rộng đến nhiều lĩnh vực trên toàn cầu Sự phát triển này đánh dấu một giai đoạn mới với xu hướng toàn cầu hóa và khu vực hóa, yêu cầu các quốc gia phải hợp tác và đối thoại chặt chẽ hơn Xu hướng này không chỉ trở thành đặc điểm chung của thế giới mà còn ảnh hưởng mạnh mẽ đến quan hệ quốc tế.
Tổ chức Hiệp hội các nước Đông Nam Á (ASEAN) được thành lập bởi 5 quốc gia: Indonesia, Malaysia, Philippines, Singapore và Thái Lan, đã có tác động mạnh mẽ đến tình hình khu vực Sự hình thành này tạo điều kiện cho các quốc gia hội nhập, hợp tác và phát triển bền vững cùng nhau.
Sau khi Mỹ rút quân khỏi Việt Nam và Đông Dương, tình hình chính trị trong khu vực đã ổn định Tuy nhiên, sự kiện tại Campuchia ngay sau đó đã gây ra tình trạng bất ổn kéo dài trong khu vực.
Sau năm 1975, lực lượng Pôn Pốt đã thực hiện các hành động chống phá cách mạng Việt Nam Sau khi chế độ này bị lật đổ, quân đội Việt Nam đã ở lại Campuchia theo yêu cầu của chính phủ cách mạng để giúp đỡ nhân dân bảo vệ và xây dựng cuộc sống mới Tuy nhiên, điều này đã dẫn đến việc các nước ASEAN và các lực lượng thù địch tạo ra cái gọi là “vấn đề Campuchia”, cáo buộc Việt Nam xâm lược, làm gia tăng căng thẳng và sự nghi ngờ trong khu vực, gây mất ổn định.
Tình hình căng thẳng ở khu vực kéo dài đến cuối những năm 80 mới được giải quyết Việt Nam đã tuyên bố rút quân khỏi Campuchia, hoàn tất vào năm 1989, tạo điều kiện thuận lợi cho việc giải quyết các vấn đề tại Campuchia.
Từ đây quan hệ giữa Việt Nam và các nước trong khu vực bước vào một giai đoạn mới
2.1.2 Tác động của tình hình kinh tế - xã hội Việt Nam và Philippines đến quan hệ hai nước
Sau thắng lợi của cuộc kháng chiến chống Mỹ, cách mạng Việt Nam bước vào giai đoạn mới với mục tiêu xây dựng chủ nghĩa xã hội Đại hội IV của Đảng Cộng sản Việt Nam vào tháng 12 năm 1976 đã đề ra đường lối cho giai đoạn quá độ này, xác định phương hướng và nhiệm vụ cho kế hoạch 5 năm (1976 - 1980) Mặc dù đã có những tiến bộ trong kinh tế, văn hóa và giáo dục, nhưng đất nước vẫn đối mặt với nhiều khó khăn, đặc biệt là sự mất cân đối trong nền kinh tế và đời sống nhân dân còn khó khăn Đến năm 1986, yêu cầu đổi mới nền kinh tế trở nên cấp bách hơn bao giờ hết, dẫn đến Đại hội VI vào tháng 12 năm 1986 khởi xướng công cuộc đổi mới, mang lại những kết quả to lớn cho đất nước từ đó.
Năm 1990, hàng xuất khẩu của Việt Nam tăng gấp ba lần so với năm trước, nhờ vào việc mở rộng các mặt hàng giá trị cao như gạo, dầu thô và nông sản Trong năm này, Việt Nam đã xuất khẩu được 1,5 triệu tấn gạo, trong khi lượng nhập khẩu giảm đáng kể, tiến gần đến sự cân bằng giữa nhập khẩu và xuất khẩu.
Chúng ta đã xây dựng nền kinh tế hàng hóa đa dạng, hoạt động theo cơ chế thị trường dưới sự quản lý của Nhà nước Những thành tựu đạt được chứng minh rằng đường lối đổi mới của Đảng là chính xác, và các bước đi trong công cuộc đổi mới là hợp lý.
Mặc dù quá trình đổi mới đã diễn ra, nhưng nền kinh tế vẫn đối mặt với nhiều thách thức, bao gồm sự mất cân đối, lạm phát cao, tình trạng lao động thiếu việc làm và hiệu quả lao động chưa đạt yêu cầu.
Vào thập kỷ 90, Việt Nam tổ chức Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VII, tiếp tục công cuộc đổi mới với kế hoạch 5 năm 1991 - 1995 Đại hội đã thông qua Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội và chiến lược ổn định, phát triển kinh tế - xã hội đến năm 2000 Mục tiêu chính của kế hoạch này là kiểm soát lạm phát, ổn định phát triển, nâng cao hiệu quả sản xuất xã hội, cải thiện đời sống nhân dân, và bắt đầu tích lũy nội bộ từ nền kinh tế.
Trong giai đoạn này, kinh tế Việt Nam đã đạt được những thành tựu to lớn với tốc độ phát triển nhanh chóng Mục tiêu của kế hoạch 5 năm đã vượt mức, với GDP tăng trưởng bình quân 8,2% mỗi năm Ngành công nghiệp tăng trưởng 13% hàng năm, trong khi nông nghiệp đạt 4,5% và sản lượng lương thực tăng 26% so với năm trước Kinh tế đối ngoại phát triển mạnh mẽ, thị trường xuất nhập khẩu được mở rộng, và nguồn vốn đầu tư nước ngoài gia tăng Khoa học công nghệ có những bước tiến mới, cùng với sự chuyển biến tích cực trong văn hóa xã hội An ninh quốc phòng được củng cố, và quan hệ ngoại giao không ngừng được mở rộng, giúp Việt Nam tham gia tích cực vào các hoạt động của cộng đồng quốc tế.
Sau gần 30 năm đổi mới, Việt Nam đã có nhiều chuyển biến tích cực trong kinh tế - xã hội, vững vàng phát triển và hội nhập quốc tế, với quan hệ ngoại giao với 180 quốc gia và thương mại với hơn 100 nước vào năm 2014 Sự phát triển này đóng vai trò quan trọng trong việc củng cố quan hệ ngoại giao giữa Việt Nam và Philippines Đối với Philippines, sau khi giành độc lập năm 1946, chính phủ đã nhanh chóng bắt tay vào phát triển kinh tế, nhận thức rõ vai trò của công nghiệp hóa Philippines áp dụng chiến lược công nghiệp hóa thay thế nhập khẩu nhằm giảm phụ thuộc vào thị trường bên ngoài, tập trung vào bảo hộ mậu dịch và phát triển công nghiệp nhẹ để đáp ứng nhu cầu trong nước Để thực hiện chiến lược này, chính phủ Philippines đã ban hành nhiều chính sách tài chính và tiền tệ, áp dụng các phương pháp quản lý và kỹ thuật mới, đặc biệt chú trọng đến ngành công nghiệp chế biến sử dụng nguyên liệu tại chỗ.
60 của thế kỉ XX, Philippines trở thành một trong số những nước có trình độ phát triển cao ở khu vực
Sau một thời gian dài phát huy tác dụng tích cực, chiến lược công nghiệp hóa thay thế nhập khẩu tại Philippines đã lộ diện những yếu điểm cơ bản, cản trở sự phát triển kinh tế Để thoát khỏi khủng hoảng, từ đầu những năm
Các giai đoạn quan hệ ngoại giao Việt Nam - Philippin
Chiến thắng của nhân dân Việt Nam trong cuộc kháng chiến giải phóng dân tộc đã ghi dấu ấn lịch sử quan trọng, mở ra giai đoạn hòa bình và độc lập cho đất nước Sự kiện này tạo điều kiện cho Việt Nam thiết lập quan hệ ngoại giao với các nước trong khu vực, đặc biệt là sau khi hiệp định Paris được ký kết vào năm 1973, khiến Mỹ rút quân khỏi miền Nam Việt Nam Ngay sau đó, Việt Nam đã trở thành quan sát viên trong hội nghị của ASEAN và thiết lập quan hệ với Malaysia và Singapore Đại thắng mùa xuân năm 1975 đã làm thay đổi cán cân lực lượng ở Đông Nam Á, dẫn đến việc các nước ASEAN điều chỉnh chính sách đối ngoại từ đối lập sang hữu nghị với các nước Đông Dương Mặc dù còn e ngại, nhưng các quốc gia trong khu vực đều mong muốn xây dựng một môi trường hòa bình, ổn định và hợp tác để cùng phát triển và ứng phó với các thách thức từ bên ngoài.
Vào ngày 24/02/1976, tại hội nghị cấp cao lần thứ nhất, hiệp ước Bali đã được thông qua, xác định các nguyên tắc cơ bản trong quan hệ hợp tác giữa các nước ASEAN ASEAN mong muốn Việt Nam chấp nhận chính sách ZOPFAN và tham gia hiệp ước Bali Điều 18 chương V của hiệp ước nêu rõ: “hiệp ước này sẽ để ngỏ cho các nước Đông Nam Á khác tham gia” Sau khi thống nhất đất nước, Việt Nam đã đặt nhiệm vụ chiến lược quan trọng là xây dựng chủ nghĩa xã hội.
Việt Nam cần một môi trường hòa bình để phát triển đất nước, vì vậy việc mở rộng quan hệ ngoại giao với các nước trong khu vực là rất quan trọng Việt Nam đã thiết lập quan hệ ngoại giao với Philippines vào ngày 12/07/1976 và với Thái Lan vào ngày 06/08/1976 Đồng thời, Việt Nam cũng đã lần lượt mở đại sứ quán tại Mianma vào tháng 11/1976, Kuala Lumpur vào tháng 07/1977, và Bangkok vào tháng 01/1978.
1976 Việt Nam đã thiết lập quan hệ ngoại giao với các nước trong khu vực Đông Nam Á
Ngày 12/07/1976, Việt Nam và Philippines chính thức thiết lập quan hệ ngoại giao thông qua chuyến thăm của Thứ trưởng Phan Hiền, đánh dấu một bước tiến quan trọng trong mối quan hệ giữa hai nước và mở ra thời kỳ phát triển hợp tác song phương.
Vào tháng 1 năm 1978, Bộ trưởng Ngoại giao Nguyễn Duy Trinh đã thực hiện chuyến thăm cấp cao tới Philippines, thể hiện cam kết của Việt Nam đối với quan điểm đoàn kết, đối thoại và hữu nghị giữa hai quốc gia.
Vào tháng 8 năm 1978, Chủ tịch Hội đồng bộ trưởng Phạm Văn Đồng đã dẫn đầu đoàn đại biểu Chính phủ Việt Nam thăm Philippines, đánh dấu sự phát triển tích cực trong quan hệ hai nước Qua các cuộc viếng thăm, nhiều hiệp định hợp tác quan trọng, bao gồm hiệp định hợp tác kinh tế và khoa học kỹ thuật, đã được ký kết giữa Việt Nam và Philippines.
Vào thập niên 80, "vấn đề Campuchia" đã ảnh hưởng đáng kể đến quan hệ quốc tế, đặc biệt là giữa Việt Nam và Philippines Trong bối cảnh này, Philippines đã nghiêng về lập trường của Mỹ, Trung Quốc và các nước ASEAN, dẫn đến sự suy giảm trong mối quan hệ giữa hai nước trong suốt một thập kỷ.
Trong giai đoạn 1979 - 1989, sự hiện diện của quân đội Việt Nam tại Campuchia đã dẫn đến sự phản đối mạnh mẽ từ các nước ASEAN, với Thái Lan và Singapore là hai quốc gia chỉ trích quyết liệt nhất, trong khi Indonesia và Malaysia lại tỏ ra ủng hộ Việt Nam Philippines, do gặp khó khăn kinh tế, đã chọn đứng về phía đa số trong ASEAN về vấn đề Campuchia Thời kỳ này đánh dấu sự khởi đầu cho mối quan hệ phức tạp giữa Việt Nam và Philippines, với cả hai nước nỗ lực vượt qua định kiến và nghi ngờ để xây dựng một mối quan hệ hòa bình, hữu nghị và phát triển bền vững.
Quan hệ Việt Nam và Philippines đang có những chuyển biến tích cực, từ căng thẳng chuyển sang hợp tác thân thiện và tôn trọng chủ quyền lãnh thổ Việc Việt Nam rút quân khỏi Campuchia đã giải quyết trở ngại lớn trong quan hệ với ASEAN, mở ra cơ hội cho các nước trong khu vực thiết lập mối quan hệ song phương với Việt Nam Trong bối cảnh này, quan hệ hợp tác giữa Việt Nam và Philippines có điều kiện phát triển lên tầm cao mới.
Từ đầu thập niên 90, quan hệ hợp tác giữa Việt Nam và Philippines đã phát triển mạnh mẽ thông qua các cơ chế song phương và đa phương Tháng 3/1990, hai Bộ ngoại giao đã khởi động cuộc họp tham khảo chính thức hàng năm ở cấp Thứ trưởng, tạo ra cơ hội tiếp xúc chính thức giữa Việt Nam và các nước ASEAN Philippines là quốc gia đầu tiên trong ASEAN cấp thị thực nhập cảnh nhanh chóng cho công dân Việt Nam Nước này cũng đã ủng hộ Việt Nam tham gia hiệp ước Bali, trở thành quan sát viên của ASEAN vào năm 1992 và gia nhập ASEAN vào năm 1995, đồng thời tích cực hỗ trợ Việt Nam gia nhập OPEC và WTO.
Việc trao đổi các đoàn cấp cao giữa Nhà nước, Quốc hội, Chính phủ và các bộ, ban ngành đóng vai trò quan trọng trong việc củng cố mối quan hệ giữa hai nước.
Các chuyến thăm chính thức giữa lãnh đạo Việt Nam và Philippines đã thúc đẩy nhanh chóng sự hợp tác trên nhiều lĩnh vực Năm 1991, Chủ tịch Hạ Viện Philippines Ramon Mitra đã thăm Việt Nam, đánh dấu sự khởi đầu cho một giai đoạn mới trong quan hệ ngoại giao và hợp tác giữa hai nước từ đầu những năm 90.
Trên cơ sở đó, ngày 26/02/1992 đoàn đại biểu cấp cao do Chủ tịch hội đồng
Bộ trưởng Võ Văn Kiệt đã có chuyến thăm Philippines, trong đó hai bên đã thảo luận về việc thúc đẩy và mở rộng mối quan hệ hợp tác Chuyến thăm này không chỉ tăng cường sự hiểu biết và tin cậy lẫn nhau giữa các quốc gia trong khu vực mà còn góp phần xây dựng một Đông Nam Á hòa bình, ổn định và phát triển.
Trên nền tảng chính trị tốt đẹp, các hoạt động ngoại giao giữa Việt Nam và Philippines đã được thúc đẩy mạnh mẽ Vào ngày 10 và 11/11/1992, Bộ trưởng Ngoại giao Philippines, Robecto Romulo, đã có chuyến thăm chính thức Việt Nam, cùng với hơn 20 doanh nhân và nhà báo Chuyến thăm này đã góp phần thắt chặt mối quan hệ giữa hai nước, với lời bày tỏ tình cảm của nhân dân Philippines đối với Việt Nam và hy vọng cho sự phát triển tiếp theo của quan hệ hai nước.
Năm 1993 đánh dấu một năm quan trọng trong quan hệ ngoại giao giữa Việt Nam và Philippines, với lễ trình ủy nhiệm thư của đại sứ Vũ Quang Diệm lên Tổng thống Phiden Ramot Tổng thống Philippines đã bày tỏ sự đánh giá cao về mối quan hệ hữu nghị và hợp tác giữa hai nước, đồng thời ca ngợi những thành tựu mà Việt Nam đã đạt được trong công cuộc xây dựng và phát triển đất nước, chúc cho nhân dân Việt Nam gặt hái nhiều thắng lợi trong tương lai.
Đặc điểm, vai trò và tác động của quan hệ ngoại giao Việt Nam –
Quan hệ Việt Nam và Philippines được củng cố bởi việc cả hai quốc gia đều là thành viên của ASEAN, với mục tiêu chung là xây dựng một cộng đồng ASEAN hòa bình, ổn định và phát triển.
Việt Nam và Philippines, nằm trong khu vực Đông Nam Á, chia sẻ nhiều đặc điểm văn hóa và văn minh tương đồng Mối quan hệ hợp tác và giao lưu giữa các quốc gia này đã được thiết lập từ sớm, đáp ứng nhu cầu trao đổi và phát triển khu vực.
Từ khi gia nhập ASEAN, quan hệ Việt Nam - Philippines đã phát triển vượt ra ngoài mối quan hệ khu vực, trở thành sự hợp tác giữa hai thành viên trong tổ chức chung Cả hai nước ngày càng nhận thức rõ tầm quan trọng của mối quan hệ này đối với sự phát triển của mỗi quốc gia và khu vực Mặc dù trải qua nhiều giai đoạn thăng trầm, từ cuối thế kỷ XX, quan hệ hợp tác giữa Việt Nam và Philippines đã bước vào giai đoạn phát triển mạnh mẽ, đặc biệt từ năm 1995, khi hai bên đạt được nhiều tiến bộ rõ rệt trong hợp tác.
Quan hệ Việt Nam - Philippines là biểu hiện rõ nét của chính sách ngoại giao hòa bình và hữu nghị của Việt Nam Đảng Cộng sản Việt Nam hướng tới xây dựng khối đoàn kết và hợp tác khu vực, sẵn sàng “khép lại quá khứ, hướng tới tương lai” Từ khi thiết lập quan hệ ngoại giao, Philippines luôn coi trọng mối quan hệ này, điều chỉnh chính sách đối ngoại theo hướng phục vụ kinh tế, khẳng định độc lập và tăng cường quan hệ với các nước láng giềng.
Theo thời gian, mối quan hệ giữa hai nước ngày càng trở nên gắn bó và hợp tác hiệu quả hơn Hai bên đã ký kết nhiều hiệp định nhằm nâng cao quan hệ song phương lên tầm cao mới.
Quan hệ giữa hai nước, từng được xem như kẻ thù trong quá khứ, đã có sự phát triển vượt bậc và hiện nay trở thành mối quan hệ mật thiết trong tổ chức ASEAN.
Quan hệ Việt Nam và Philippines đã trải qua nhiều thăng trầm nhưng vẫn vững vàng vượt qua mọi thử thách Xu hướng tăng cường hợp tác và phát triển chung giữa hai nước ngày càng trở nên chặt chẽ, thể hiện sự gắn bó sâu sắc trong mối quan hệ song phương.
2.3.2 Vai trò và tác động
Quan hệ ngoại giao giữa Việt Nam và Philippines đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển của cả hai nước và khu vực Các chuyến thăm và làm việc của lãnh đạo cấp cao giữa hai nước thể hiện tầm quan trọng và ý nghĩa to lớn trong mối quan hệ hữu nghị, hợp tác hòa bình, ổn định và phát triển.
Mối quan hệ ngoại giao giữa hai nước không chỉ thúc đẩy quá trình hội nhập và phát triển nhanh chóng mà còn góp phần vào sự phát triển hòa bình và ổn định Điều này tạo điều kiện cho việc xây dựng mối quan hệ hữu nghị và hợp tác cùng phát triển trong khu vực và toàn cầu.
Sự phát triển của mối quan hệ hữu nghị, hòa bình và ổn định giữa hai nước tạo điều kiện thuận lợi cho việc xây dựng một khu vực hòa bình và thịnh vượng.
Thúc đẩy mối quan hệ hợp tác song phương và đa phương là yếu tố quan trọng trong việc xây dựng một khu vực hòa bình, ổn định và phát triển bền vững Không chỉ tập trung vào ngoại giao, mà còn mở rộng sang tất cả các lĩnh vực xã hội, tạo điều kiện thuận lợi cho sự phát triển toàn diện Môi trường hợp tác hòa bình và hữu nghị sẽ góp phần thúc đẩy sự phát triển kinh tế và các mối quan hệ khác, từ đó nâng cao chất lượng cuộc sống cho cộng đồng.
Quan hệ ngoại giao giữa hai quốc gia đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển của từng nước cũng như sự phát triển chung của khu vực.
Quan hệ ngoại giao giữa Việt Nam và Philippines đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy sự phát triển của từng quốc gia, đồng thời góp phần vào sự phát triển chung của khu vực và toàn cầu.
Việt Nam và Philippines đã xây dựng mối quan hệ ngoại giao tốt đẹp trong một môi trường hòa bình và hữu nghị, tạo điều kiện thuận lợi cho sự phát triển toàn diện của xã hội Điều này giúp cả hai quốc gia vượt qua khó khăn, thử thách và tiến tới hội nhập sâu rộng hơn vào khu vực và thế giới.
Mặc dù những năm đầu của mối quan hệ ngoại giao giữa hai nước gặp nhiều khó khăn do yếu tố bên ngoài, nhưng nhờ nỗ lực của cả hai bên, mối quan hệ này đã có sự chuyển biến tích cực Quan hệ ngoại giao tốt đẹp không chỉ ảnh hưởng mạnh mẽ đến tình hình của mỗi nước mà còn góp phần vào sự phát triển chung của khu vực và thế giới Qua từng thời kỳ và giai đoạn khác nhau, sự phát triển của quan hệ ngoại giao đã trở thành động lực quan trọng cho sự tiến bộ của mỗi quốc gia.
Triển vọng của quan hệ ngoại giao giữa Việt Nam và Philippines
Việt Nam và Philippines đã thiết lập quan hệ ngoại giao gần 40 năm, trong thời gian đó, hai nước đã vượt qua mâu thuẫn và bất đồng để hướng tới một tương lai hợp tác hòa bình và thịnh vượng Mối quan hệ này không chỉ thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và nâng cao đời sống của nhân dân mà còn góp phần ổn định tình hình chính trị và an ninh khu vực.
Quan hệ Việt Nam và Philippines từ năm 1976 đến 1995 đã trải qua nhiều khó khăn, nhưng cả hai nước đều nhận thức rõ tầm quan trọng của việc hợp tác ngoại giao Trong giai đoạn đầu này, mặc dù mối quan hệ chưa hoàn toàn thuận lợi, nhưng với tinh thần hòa bình và mong muốn phát triển chung, Việt Nam và Philippines đã có những bước đi phù hợp với xu thế của thời đại.