Một trong các vấn đề mà chúng ta luôn luôn phải lưu tâm, coi đó là kim chỉnam cho suy nghĩ, hành động của mình chính là: “Phương pháp giáo dục phổthông phải phát huy tính tích cực, tự gi
Trang 1SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HOÁ
TRƯỜNG THPT NÔNG CỐNG II
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
PHƯƠNG PHÁP TRUYỀN CẢM HỨNG HỌC TẬP CHO HỌC SINH KHỐI 10 TRƯỜNG THPT NÔNG CỐNG II QUA BÀI
Trang 2MỤC LỤC
TRANG
1 MỞ ĐẦU 1
1.1 Lý do chọn đề tài 1
1.2 Mục đích nghiên cứu 2
1.3 Đối tượng nghiên cứu 2
1.4 Phương pháp nghiên cứu 2
2 NỘI DUNG CỦA SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM 3
2.1 Cơ sở lý luận của sáng kiến kinh nghiệm 3
2.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm 3
2.3 Các giải pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề 4
2.3.1 Giải pháp thứ nhất 4
2.3.2 Giải pháp thứ hai 5
2.3.2.1 Lồng ghép dạy học tích hợp 5
2.3.2.2 Sử dụng phương pháp dạy học tích cực 7
2.4 Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm đối với hoạt động giáo dục, với bản thân, đồng nghiệp và nhà trường 17
3 KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ 18
3.1 Kết luận 18
3.2 Kiến nghị 18
TÀI LIỆU THAM KHẢO……… 20
Trang 31 MỞ ĐẦU 1.1 Lí do chọn đề tài.
Ngày nay, chúng ta đang sống trong thời đại mà khoa học kĩ thuật, côngnghệ thông tin phát triển như vũ bão Trong xã hội ấy, làm việc gì cũng cần phải
có hiểu biết, có tri thức Vì vậy việc học là rất cần thiết và có vai trò ý nghĩa vôcùng quan trọng đối với mỗi người Việc học là một quá trình tích luỹ kiến thứclâu dài, mà tri thức nhân loại lại vô bờ bến, thế nên mỗi học sinh cần có sự tậptrung ý chí và xác định thật đúng đắn mục đích học tập của mình Bên cạnh đó,cảm hứng học tập cũng là một điều có ý nghĩa to lớn trong quá trình tích lũytri thức Vì vậy, truyền cảm hứng học tập là một việc làm có ý nghĩa thiết thựctrong giai đoạn giáo dục đang yêu cầu đổi mới như hiện nay
Trong những năm qua, nhờ sự quan tâm chỉ đạo của Đảng và nhà nước, nềngiáo dục phổ thông ở nước ta đã đạt được nhiều thành tựu to lớn Chất lượngdạy và học không ngừng được nâng cao, số lượng học sinh đạt huy chươngtrong các kỳ thi ôlimpic quốc tế ngày càng nhiều Các công trình nghiên cứusáng tạo khoa học kỹ thuật của học sinh, sinh viên được đưa vào ứng dụng trongsản xuất và đời sống, kỹ năng sống, kỹ năng lao động của học sinh, sinh viênđáp ứng tốt yêu cầu của việc làm Hệ thống trường lớp ngày một khang trang, cơ
sở vật chất phục vụ cho quá trình dạy học ngày càng đầy đủ và hiện đại Đội ngũgiáo viên được nâng cao về chất lượng và đầy đủ về số lượng đáp ứng cho nhucầu phát triển ngày càng cao của sự nghiệp giáo dục nước nhà
Song, cũng như các nền giáo dục tiên tiến khác trên thế giới, khi giáo dụcđồng hành phát triển cùng với xã hội thì sẽ luôn có sự phát sinh các vấn đề cầngiải quyết Và nền giáo dục của nước ta cũng không ngoại lệ
Một trong các vấn đề mà chúng ta luôn luôn phải lưu tâm, coi đó là kim chỉnam cho suy nghĩ, hành động của mình chính là: “Phương pháp giáo dục phổthông phải phát huy tính tích cực, tự giác chủ động sáng tạo của học sinh, phùhợp với đặc điểm từng lớp học, kỹ năng làm việc theo nhóm, rèn luyện kĩ năngvận dụng kiểm tra vào thực tiễn, tác động đến tình cảm, đem lại niềm vui, hứngthú và trách nhiệm học tập của học sinh” (điều 28.2 của luật Giáo dục) Songnhìn vào thực trạng nền Giáo dục nước nhà ta thấy trong số hàng triệu học sinhTHPT của chúng ta, phần lớn các em đều tự giác, chăm chỉ học tập và có khảnăng học tập tốt, nhưng cũng có một phần không nhỏ các em có quan điểm mônTin học chỉ là một môn phụ (vì nó không có mặt trong kỳ thi THPT Quốc gia),
và là một môn học tương đối khó Do có quan điểm lệch chuẩn như thế nên đaphần các em không say mê hứng thú với môn học, càng không nhận ra vai tròquan trọng của môn tin là chiếc chìa khóa vạn năng để các em mở được cánhcửa tri thức trong thời đại “công nghệ số” Các em chưa nhận thấy trong thời đạikhoa học công nghệ hiện nay, học tốt môn tin học sẽ giúp các em có những trithức, kĩ năng vận dụng vào cuộc sống cũng như việc học tập tốt các môn kháctrong trường THPT Các em chưa thấy rõ những kiến thức, kĩ năng tin học sẽgiúp các em vận dụng vào mọi lĩnh vực đời sống kinh tế, văn hóa xã hội một
Trang 4cách thành công, hiệu quả nhất Nếu thực trạng ngại học môn tin học của họcsinh không được khắc phục, nếu thầy cô không truyền lửa nhiệt tình, không khơigợi được hứng thú cho học sinh học môn Tin thì các em sẽ mất đi cơ hội đượchọc tập chiếm lĩnh những kiến thức, tri thức cần thiết, quan trọng của môn tinhọc nói riêng cũng như không có những tri thức, kĩ năng cần thiết áp dụng vàolĩnh vực của đời sống trong thời đại khoa học kĩ thuật, thời đại công nghệ thôngtin đang phát triển bùng nổ như hiện nay Và như thế, chúng ta sẽ không hoànthành được mục tiêu đề ra của sự nghiệp giáo dục nước nhà Tôi cho rằng giáoviên hoàn toàn có thể dùng phương pháp dạy học tích cực, sáng tạo để khơi gợihứng thú, đam mê học tập cho học sinh để khắc phục tính lười học, đối phótrong khi học của học sinh hiện nay Với trách nhiệm của người giáo viên dạymôn Tin học, tôi luôn trăn trở, tìm hiểu, quan tâm đến chất lượng học tập củahọc sinh; đến suy nghĩ, tâm tư tình cảm của học sinh với bộ môn của mình Bảnthân tôi luôn luôn không ngừng học hỏi, tìm tòi, sáng tạo và ứng dụng cácphương pháp dạy học để làm sao cho học sinh hứng thú khi học môn của mình,sao cho chất lượng dạy và học môn tin học của cô và trò đạt hiệu quả tốt nhất.
Xuất phát từ những lí do trên tôi đưa ra đề tài: Phương pháp truyền cảm hứng học tập cho học sinh khối 10 trường THPT Nông Cống II qua bài “Tin học
và xã hội”.
1.2 Mục đích nghiên cứu.
- Tìm hiểu vai trò của truyền cảm hứng đối với quá trình học tập của học sinh
- Tìm hiểu các phương pháp dạy học phù hợp để cho học sinh ở các lớp học yêuthích bộ môn Tin học, luôn học với cảm hứng cao nhất và đạt được kết quả tốtnhất
- Sử dụng tối đa cơ sở vật chất, đồ dùng dạy học mà nhà trường đang có
1.3 Đối tượng nghiên cứu.
- Vai trò của cảm hứng đối với quá trình học tập nói chung và đối với quá trìnhhọc môn Tin học nói riêng
- Bài “Tin học và xã hội” trong chương trình tin học lớp 10
- Các phương pháp và kĩ thuật dạy học như phương pháp dạy học tích cực,phương pháp dạy học truyền thống, phương pháp dạy học giải quyết vấn đề, dạyhọc theo dự án, phương pháp sử dụng đa phương tiện…
- Đặc điểm tâm lí học lứa tuổi của học sinh THPT
1.4 Phương pháp nghiên cứu.
- Phương pháp nghiên cứu lí thuyết: Tham khảo các tài liệu, sách báo, mạng đểtìm hiểu và siêu tập những kiến thức về phương pháp dạy học có liên quan đếnbài học
- Phương pháp điều tra sư phạm bằng các phiếu thăm dò, bằng quan sát, bằngkiểm tra đánh giá…
Trang 52 NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
2.1 Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm.
Các nhà tâm lý học đã nghiên cứu và chỉ ra rằng cảm hứng hay hứng thú cóvai trò quan trọng đối với quá trình hoạt động và làm việc của con người, nó làđộng cơ thúc đẩy con người tham gia tích cực vào hoạt động đó Khi chúng ta cócảm hứng với công việc thì dù gặp phải khó khăn chúng ta cũng vẫn cảm thấynhẹ nhàng, thoải mái và sẽ cố gắng hết sức để vượt qua Như vậy nếu chúng taluôn hoạt động và làm việc với trạng thái đầy cảm hứng thì bao giờ chúng tacũng sẽ đạt được hiệu quả tốt nhất
Trong hoạt động học tập thì cảm hứng đóng vai trò quyết định đến kết quảhọc tập Thực tế cho thấy nguồn cảm hứng đối với môn học luôn luôn tỷ lệthuận với kết quả học tập môn học đó của người học
Mục tiêu giáo dục của chúng ta là: giúp học sinh phát triển toàn diện về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mỹ và các kỹ năng cơ bản, phát triển năng lực
cá nhân, tính năng động và sáng tạo, hình thành nhân cách con người Việt Nam Xã hội chủ nghĩa, xây dựng tư cách và trách nhiệm công dân; chuẩn bị cho học sinh tiếp tục học lên hoặc đi vào cuộc sống lao động, tham gia xây dựng và bảo vệ tổ quốc Như vậy để đạt được mục tiêu trên thì chúng ta phải
nâng cao chất lượng dạy học ở tất cả các môn học, ở tất cả các khối lớp và ở tất
cả các đối tượng học sinh mà không được xem nhẹ bất kỳ một môn học nào, mộtkhối lớp nào hay một đối tượng học sinh nào
Tin học là một môn khoa học tự nhiên, kiến thức tin học luôn gắn liền vớithực tế cuộc sống, lao động và sản xuất Tư duy tốt về thuật toán và thành thạo
kỹ năng lập trình sẽ giúp học sinh nâng cao sự tự tin, sáng tạo, tư duy phản biện.Nếu nắm vững những kiến thức tin học trong quá trình học phổ thông thì ngườihọc sẽ có thêm một hành trang hữu ích cho cuộc sống Để học tốt môn Tin họcthì người học không nhất thiết phải có trí tuệ thông minh kiệt xuất mà chỉ cầnngười học học tập một cách nghiêm túc, tự giác tập trung hay nói cách khác làngười học luôn học tập ở trạng thái đầy cảm hứng là sẽ đạt được kết quả cao.Vậy làm thế nào để học sinh có cảm hứng học tập khi học bộ môn này? Đây
là một câu hỏi mà tôi luôn trăn trở không ngừng để tìm ra câu trả lời trong mỗigiờ dạy của mình Sau nhiều năm giảng dạy, tìm hiểu, áp dụng và rút kinhnghiệm tôi xin đưa ra một số kinh nghiệm của mình trong đề tài sau đây:
Phương pháp truyền cảm hứng học tập cho học sinh khối 10 trường THPT Nông Cống II qua bài “Tin học và xã hội”.
2.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm.
Đa số cá em học sinh ở các lớp của Trường THPT Nông Cống 2 rất ngại họcmôn Tin học Theo học sinh thì Tin học không phải môn các em thi tốt nghiệpTHPT Quốc gia, vậy nên các tiết học Tin học thường hay ồn, học sinh không tậptrung học và lén làm việc riêng Khi học Tin học các em thường có tâm lý uểoải, đối phó, khi làm bài kiểm tra thì chỉ tìm cách chép bài, giở tài liệu sao cho
Trang 6đủ điểm trung bình là được Trong giờ học thậm chí có những học sinh còn tỏthái độ bất cần khi giáo viên nhắc nhở về thái độ học tập chưa đúng mực củamình.
Nếu để tình trạng trên kéo dài thì sẽ làm cho học sinh ngày càng lười tư duy,lười suy nghĩ, thậm chí còn xem thường môn học này Như vậy sẽ vô cùng nguyhại vì nó ảnh hưởng xấu đến quá trình phát triển năng lực, hình thành nhân cáchcủa học sinh, không tạo được cơ hội cho học sinh học tốt các môn học khác vàtất yếu là ảnh hưởng đến mục tiêu của sự nghiệp giáo dục đặt ra
2.3 Các giải pháp thực hiện giải quyết vấn đề.
Để truyền cảm hứng học tập bộ môn Tin học cho học sinh ở các khối lớpnhằm khắc phục thực trạng trên tôi xin đưa ra hai giải pháp sau đây:
Giải pháp thứ nhất: Tôi xây dựng một nguyên tắc chung để sử dụng trong tất
cả các tiết dạy của mình Giải pháp này nhằm mục đích giáo dục đạo đức chohọc sinh
Giải pháp thứ hai: Tôi sử dụng các phương pháp dạy học cụ thể cho bài “Tin
học và xã hội” Giải pháp này đóng vai trò truyền cảm hứng học tập cho họcsinh
2.3.1 Giải pháp thứ nhất: Trong tất cả các giờ dạy Tin học và cả trong cuộc
sống của mình tôi luôn luôn thực hiện theo nguyên tắc là:
Phải luôn luôn làm tăng số lượng những học sinh kính trọng và quý mến Giáo viên.
Trong công tác giáo dục thì người giáo viên là nhân tố quyết định chấtlượng giáo dục nói chung và giáo dục đạo đức cho học sinh nói riêng Bởi ngườigiáo viên đựợc coi là “linh hồn” của tập thể lớp, là tấm gương mẫu mực để chohọc sinh trong lớp soi rọi, điều chỉnh mình Giáo viên tạo được niềm tin yêutrước học sinh và uốn nắn, định hướng để thế hệ trẻ tự tìm được đường đi đúngđắn cho mình Qua đó sẽ tạo nên những con người có lối sống trong sáng lànhmạnh, biết thương yêu, chia sẻ và cùng nhau vượt khó Đây là mục tiêu quantrọng của sự nghiệp “Trồng Người” Muốn làm được điều đó đòi hỏi người giáoviên phải có năng lực thực sự, có tình yêu nghề mãnh liệt, không ngại khó, ngạikhổ, tất cả vì học sinh thân yêu Để thế hệ tương lai phát triển nhân cách toàndiện, xây dựng một xã hội phồn thịnh văn minh, xứng đáng với lời nói của cốthủ tướng Phạm Văn Đồng:
“ Nghề dạy học là nghề cao qúy nhất trong các nghề cao qúy”.
Học sinh chắc chắn sẽ học tốt những môn học mà các em yêu kính thầy côgiáo của môn đó Vì vậy có thể nói để “mỗi ngày đến trường là một ngày vui”,
để mỗi giờ học diễn ra một cách có hiệu quả đối với học sinh, đối với giáo viên
và đối với mục tiêu dạy học thì nhiệm vụ đầu tiên của người giáo viên đứng lớp
là phải bằng phẩm chất đạo đức và năng lực chuyên môn của mình không ngừnglàm tăng số lượng những học sinh kính trọng và quý mến mình trong mỗi lớpdạy
Trang 7Để đạt được nguyên tắc trên thì người giáo viên phải làm được các việcsau:
- Có lối sống mẫu mực và độ lượng Mẫu mực và độ lượng phải được thể hiện ởlời nói, việc làm, ở trong cách đối nhân xử thế với học sinh, với đồng nghiệp vàvới nhân dân địa phương nơi sinh sống, đúng như câu danh ngôn: “Người cànghiểu biết thì càng độ lượng”
- Sống đầy nhiệt huyết, vô tư, trong sáng không tham lam, ích kỷ, vụ lợi cánhân, đặt lợi ích của tập thể lên trên lợi ích của bản thân
- Có lời nói, việc làm và lối suy nghĩ theo hướng lạc quan, hiện đại, khoa học vàtích cực
- Tác phong, trang phục phải kín đáo, giản dị, lịch sự và phù hợp với điều kiệnxung quanh, đặc biệt là khi đứng trước học sinh
- Khi đã lên lớp dạy thì không những phải chuẩn bị bài chu đáo mà còn phảiluôn luôn có một trạng thái tâm lí thoải mái, vui vẻ, đầy sức sống Một tiết dạytốt của người thầy sẽ bao hàm cả tiết học tốt của học trò, nếu bài dạy có sự đầu
tư kỹ lưỡng thì kết quả bao giờ cũng tốt
- Phải có kiến thức chuyên môn vững vàng, sử dụng thành thạo công nghệ thôngtin, biết sử dụng tiếng anh, đặc biệt là tiếng anh chuyên ngành
- Không bao giờ tỏ ra coi thường, miệt thị, sát phạt học sinh, luôn lấy phươngchâm lấy nhu trị cương trong quá trình giảng dạy
* Có thể nói một cách đầy đủ nhất đó là người giáo viên phải luôn sống và làmviệc theo tư tưởng đạo đức và phong cách Hồ Chí Minh
2.3.2 Giải pháp thứ hai: Các phương pháp dạy học cụ thể cho bài “Tin học
và xã hội”
Căn cứ trên nội dung chương trình của bài “Tin học và xã hội”, căn cứ trênthời lượng một tiết học, căn cứ trên phân phối chương trình của môn học, căn cứtrên những đặc điểm về tâm lý học lứa tuổi và căn cứ trên tình hình thực tế sựphát triển của tin học trong xã hội hiện nay, để truyền cảm hứng học tập cho họcsinh tôi đã sử dụng các phương pháp dạy học sau:
2.3.2.1 Lồng ghép dạy học tích hợp vấn đề tầm quan trọng của tin học cũng như cách sử dụng internet, mạng xã hội một cách văn hóa, không vi phạm pháp luật trong bài học: "Tin học và xã hội "
Tôi đã áp dụng phương pháp dạy học tích hợp, vận dụng kiến thức liên mônnhư sau:
- Môn Tin học: Giúp học sinh có thêm kiến thức về tin học, thấy rõ sự phát
triển của tin học trong xã hội, biết được trong xã hội tin học hóa sự kết nối cácmáy tính thành mạng là vô cùng quan trọng và cần thiết để mang lại hiệu quảcao trong mọi công việc, lĩnh vực của cuộc sống xã hội khi tin học được ứngdụng
- Môn Toán học: Giúp học sinh phát triển tư duy logic, biết thống kê tình hình
sử dụng internet, mạng xã hội ngày nay của nhân loại, đặc biệt là của giới trẻ
Trang 8- Môn Giáo dục công dân: Giúp học sinh và công dân trong cộng đồng nhận
thức được quyền và trách nhiệm của mình khi tham gia sử dụng mạng; từ đónâng cao ý thức học môn tin, ý thức bảo vệ mạng xã hội và có những hành viđúng đắn khi sử dụng mạng sao cho hợp với chuẩn mực đạo đức và đúng phápluật
- Môn Lịch sử: Giúp học sinh và mọi thành viên trong cộng đồng thấy được sự
thay đổi, phát triển của xã hội nhờ tin học, nhất là khi có sự hỗ trợ của mạngmáy tính, mạng toàn cầu Từ đó mọi người có ý thức tham gia vào cộng đồngmạng để mình có thể bắt nhịp với nhịp sống phát triển của loài người, mở rộngvốn hiểu biết của mình về mọi phương diện, có ý thức đấu tranh để xây dựng,bảo vệ sự phát triển vì một xã hội văn minh
- Môn Văn học: Giúp học sinh sẽ nhận ra chuẩn thẩm mĩ trong cuộc sống, giúp
ta sống biết tự trọng, tự tôn, biết giữ gìn nét đẹp nhân văn, nhân bản, đức hiếuhọc, sự cần cù thông minh sáng tạo của truyền thống cha ông Văn học còn giúp
ta soi vào thẳm sâu tâm hồn mình để nhận ra nét nhược, mặt ưu khi ta tham giahoạt động, sử dụng mạng internet, mạng xã hội với ý thức phê và tự phê Chấtnhân văn trong văn học sẽ làm cho người tham gia các trò chơi trên máy tính,trên mạng không sa đà vào lối chơi vô bổ, sẽ sử dụng internet và mạng xã hộimột cách có văn hóa, đúng chuẩn mực đạo đức và đúng pháp luật, phù hợp vớinhu cầu cuộc sống trong một xã hội tin học hóa
- Hướng nghiệp: Định hướng nghề nghiệp cho học sinh biết yêu thích tin học,
khắc phục mặt hạn chế, phát huy tính tích cực của tin học khi vận dụng vào cuộcsống
- Kiến thức đời sống: Bài “Tin học và xã hội” liên quan nhiều đến cuộc sống,
con người, xã hội Khi có vốn hiểu biết về cuộc sống xã hội, về nhu cầu pháttriển của con người trong thời đại văn minh ta sẽ thấy được sự tất yếu phải pháttriển tin học, vì tin học và cuộc sống trong thời đại “công nghệ số” có mối quan
hệ mật thiết với nhau Cuộc sống càng văn minh, khoa học kỹ thật càng pháttriển thì nhu cầu xã hội hóa tin học được đặt ra Ngược lại, khi tin học ra đời donhu cầu của cuộc sống thì bản thân nó lại có đóng góp trở lại cho cuộc sống pháttriển bởi tin học, máy tính và mạng internet giúp con người điều hành, quản lý
và xử lý thông tin trong mọi lĩnh vực của cuộc sống một cách hiệu quả nhất
* Lí do mà tôi chọn sử dụng lồng ghép dạy học tích hợp ở bài này là:
Ngày nay Tin học trở thành một phần tất yếu của thế giới hiện đại Tin học
đã thay đổi cách sống, cách nghĩ, và cách làm của mọi người Con người đangsống trong thế giới hóa, máy tính hóa và lập trình hóa Để sống trong thế giớicông nghệ số và hiểu biết về thế giới số hóa đó, học sinh cần đến tin học Bêncạnh những lợi ích to lớn mà tin học mang lại thì những tệ nạn xảy ra xungquanh ta và ngay cả trong chốn học đường cũng vô cùng nhiều Vậy nên ta phải
có một kiến thức sâu rộng về những lợi ích cũng như tác hại mà tin học mang lại
để dần tránh xa hoặc không may dấn thân vào rồi thì cũng có những kĩ năng cơbản để xử lí một cách sáng suốt nhất tình huống khi xảy ra Vì vậy tôi chọnphương pháp tích hợp cho bài này nhằm củng cố và cung cấp thêm cho học sinh
Trang 9những kiến thức về tin học và cung cấp cho các em biết thêm những tệ nạn phảnchuẩn thẩm mĩ hay gặp ở chốn học đường để các em hiểu và tránh xa các tệ nạn
đó
* Cách lồng ghép dạy học tích hợp: Tôi lồng ghép dạy học tích hợp trong
quá trình dạy học, đặc biệt là sau khi hướng dẫn học sinh tìm hiểu hết các đơn vịkiến thức trong bài, tôi dành thời gian cuối bài trong hoạt động luyện tập và vậndụng đưa ra 2 câu hỏi ở phần vận dụng cao để học sinh suy nghĩ, thảo luận tìm
ra câu trả lời, sau đó về nhà các em sẽ hoàn thành và nạp lại cho giáo viên Giáoviên sẽ đọc, đánh giá và chọn những bài điển hình nhất để đọc trước lớp vào giờsinh hoạt ngoại khóa hoặc ở tiết thực hành Hai câu hỏi tích hợp có nội dung là:
Câu 1: Trình bày những hiểu biết của em về những ảnh hưởng của tin học đối
với sự phát triển của xã hội?
Câu2: Theo em nguyên nhân, hậu quả của việc nghiện internet, mạng xã hội?
Nêu giải pháp sử dụng internet và mạng xã hội một cách văn hóa, không viphạm pháp luật?
* Phân tích: Với hai câu hỏi thực tế như trên tôi quan sát thấy học sinh vô cùng
hào hứng, các em nhiệt tình và sôi nổi thảo luận đưa ra các phương án trả lời Nhiều tệ nạn xã hội luôn rình rập xung quanh các em, thông qua bài này tôimuốn truyền tải và dạy cho các em biết những lợi ích cũng như những tác hại
mà internet mang lại, để từ đó các em có một cách nhìn tổng thể, nhìn một cáchsâu rộng về vấn đề này
Tôi còn khá bất ngờ với nhiều bài làm về nhà sau khi học sinh nạp lại Từ
đó tôi có cái nhìn tổng thể hơn để định hướng cho các em một cách tốt nhất về
kỹ năng sử dụng tin học
2.3.2.2 Sử dụng phương pháp dạy học tích cực: Có nhiều phương pháp dạy
học tích cực nhưng tôi sử dụng chủ yếu 2 phương pháp sau: Phương pháp giảiquyết vấn đề, phương pháp dạy học nhóm
Việc xây dựng phương pháp dạy học tích cực nhằm xây dựng hoạt động tạohứng thú, rèn luyện kỹ năng, phát huy tính cực chủ động chiếm lĩnh kiến thứccủa học sinh, giúp các em áp dụng linh hoạt vào thực tiễn và qua đó các em cóthể đúc rút kinh nghiệm phát triển kỹ năng sống cho bản thân Và những điềunày hết sức cần thiết đối với học sinh THPT, đặc biệt là các em khối 10 khi bắtđầu tìm hiểu những kiến thức cơ bản của tin học Vì nhiều học sinh suy nghĩ
“học Tin học chỉ là học cách sử dụng máy tính để phục vụ nhu cầu giải trí là chủyếu mà ít quan tâm đến nội dung kiến thức và văn hóa của môn học” Một phần
vì nội dung kiến thức có phần khô khan, cô đọng, một phần vì các em bị lôicuốn và hưng phấn chịu ảnh hưởng quá nhiều bởi các trò chơi game, các trang
mạng xã xội và những dịch vụ giải trí hấp hẫn trên mạng internet Bài 9 “Tin học và xã hội” giúp những học sinh còn mơ hồ trong nhận thức về môn tin học
hiểu rõ vấn đề và ứng dụng hiệu quả trong thực tiễn Từ đó học sinh có niềmđam mê, yêu thích môn tin học hơn Các em chủ động, tích cực chiếm lĩnh trithức, vận dụng linh hoạt các kiến thức đã học vào thực tiễn, giáo dục kỹ năng
Trang 10sống cho các em Bên cạnh đó các em được rèn luyện, tư duy, nâng cao kỹ năng
sống, sống có trách nhiệm với bản thân và xã hội thông qua tình huống “Em có suy nghĩ gì về trách nhiệm của thế hệ trẻ hiện nay đối với sự phát triển tin học của nước nhà”.
TIẾN TRÌNH DẠY HỌC NHƯ SAU:
I Thông tin bài học
- Loại giáo án: Giáo án lý thuyết
- Chủ đề: Giải quyết các vấn đề liên quan đến tin học và xã hội
- Vị trí bài học: Chủ đề: Bài 9: TIN HỌC VÀ XÃ HỘI, Lớp 10, tiết 21/52
- Thời lượng: 1 tiết
II Mục tiêu bài học
1 Kiến thức, Kĩ năng:
*) Kiến thức:
- Giúp học sinh sử dụng kiến thức liên môn (tin học, giáo dục công dân, ngữvăn, địa lý, lịch sử, văn hóa xã hội và pháp luật) để học sinh tìm hiểu các kiếnthức về tin học và xã hội
- Học sinh biết được các mặt hoạt động chính của xã hội trong thời đại tin họchóa sẽ được điều hành với sự hỗ trợ của các mạng máy tính, các hệ thống thôngtin lớn
- Biết cách khai thác mặt mạnh, phòng tránh mặt trái, mặt xấu của tin học đốivới xã hội
- Biết những quy định và điều lệ bảo vệ thông tin và xử lí tội phạm phá hoạithông tin để vận dụng vào cuộc sống
*) Kĩ năng:
- Học sinh có được những kỹ năng về thông tin:
+ Truy cập thông tin một cách hiệu quả, sử dụng thông tin một cách chính xác
và sáng tạo
+ Có được sự hiểu biết cơ bản về các vấn đề đạo đức, pháp luật và sử dụngthông tin một cách văn hóa, không vi phạm pháp luật
+ Sử dụng tốt các ứng dụng trên: Gmail, google, powerpoint, word,…
- Tổng hợp, quan sát, ghi chép, viết bài
- Hoạt động nhóm
- Giải quyết vấn đề và trình bày vấn đề
- Kỹ năng nói và trình bày một vấn đề trước đám đông
2 Phẩm chất cần hình thành qua bài học:
*) Rèn luyện cho HS tư duy và thái độ:
- Học sinh thấy được sự cần thiết của tin học đối với đời sống xã hội.
- Ham thích môn học, có tính kỷ luật cao và tình thần làm việc theo nhóm
Học sinh có tinh thần học tập nghiêm túc, có tư duy sáng tạo, khả năng giao tiếptrước đám đông, hăng say với bộ môn tin học
- Có hành vi thái độ đúng đắn về những vấn đề đạo đức liên quan đến việc sửdụng máy tính
Trang 11- Có ý thức vận dụng kiến thức trong bài học vào thực tiễn.
- Học sinh tích cực chuẩn bị bài và huy động kiến thức liên quan phục vụ chobài học
*) Rèn luyện cho HS phẩm chất chăm chỉ và trách nhiệm:
- Học sinh thể hiện sự sẵn sàng giúp đỡ các bạn bè trong nhóm.
- Học sinh có sự tập trung, chú ý lắng nghe trong giờ học
- Học sinh nỗ lực hoàn thành các công việc được giao ở lớp, ở nhà đúng hẹn
- Học sinh chủ động ghi chép bài và có lưu ý những nội dung giáo viên nhấnmạnh
- Học sinh luôn nỗ lực, có trách nhiệm trong học tập, rèn luyện bản thân
3 Năng lực được củng cố và phát triển cho HS:
- Năng lực giải quyết vấn đề thông qua việc trao đổi, thảo luận lựa chọn giảipháp
- Năng lực tự học, đọc hiểu và giải quyết vấn đề theo giải pháp đã lựa chọn
- Năng lực làm việc cộng tác
- Năng lực trình bày thông tin
III Thiết bị dạy học và học liệu
1 Thiết bị dạy học:
- Phương tiện dạy học: SGK, bảng phụ, máy chiếu, phiếu học tập …
2 Tài liệu dạy học:
- Giáo viên: Giáo án, sách giáo khoa, sách giáo viên và các tài liệu tham khảo
- Học sinh: Sách giáo khoa, vở ghi…
IV Tiến trình tổ chức các hoạt động học tập tổng quát
1
HĐ2: Hình thành kiến thức mới
- Tìm hiểu Ảnh hưởng của tin học đối với sự phát
triển của xã hội
- Tìm hiểu Xã hội tin học hóa
- Tìm hiểu Văn hóa và pháp luật trong xã hội tin học
Kiểm tra bài cũ và giới thiệu bài mới (5 phút)
1 Mục tiêu: Hs tái hiện lại kiến thức đã được học về ứng dụng của tin học trong
lĩnh vực giáo dục và giải trí